1918
گفتاری در اقتصاد سیاسی بین الملل ارتباط با ادمین: @Hamidreza9965
🔆 بازیگران جدید بر سر میز تجارت آزاد
#تجارت #موافقتنامه #fta
#آسهآن #بریکس
🔹اخبار و یادداشتهای تحلیلی این روزها بیشتر بر آثار جنگ تعرفهای و گسست در تجارت بینالملل تمرکز دارد. با این وجود، به نظر میرسد که روندهای تحکیم تجارت و تعاملات اقتصادی بدیل در عرصه بینالمللی متوقف نشده باشد. «آکانکشا سینها» در «دیپلمات» بر یکی از این روندهای کمتر دیده شده انگشت گذارده است که در واقع بازتابدهنده تحکیم و تسهیل هر چه بیشتر تبادلات تجاری میان اقتصادهای نوظهور آسیایی و سایر بازیگران هستند.
🔹در این خصوص، آسهآن یکی از بازیگران فعال به شمار میرود. مجموعه کشورهای آسهآن در سال ۲۰۲۴ تراز تجاری مثبت ۲۲۷ میلیارد دلاری با ایالات متحده آمریکا داشتهاند که این رقم نسبت به سال ۲۰۲۳ بیش از ۱۱.۶ درصد رشد داشته است. در این میان، ویتنام با ۱۲۳ میلیارد دلار، تایلند با ۴۵.۶ میلیارد دلار و مالزی با ۲۴.۸ میلیارد دلار بیشترین سهم را در تراز مثبت به خود اختصاص میدهند. در شرایط کنونی، کشورهای آسهآن به دقت در حال بررسی اجزای تجارت خود با ایالات متحده هستند تا بفهمند احتمالا از کدام ناحیه در جنگ تعرفهای این کشور گرفتار خواهند شد. با این حال، روند دیگری نیز در سکوت توسط این کشورها دنبال میشود.
🔹در دو ماهه گذشته فعالیت این کشورها برای انعقاد موافقتنامههای تجارت آزاد سرعت گرفته است و گستره این تلاش نه تنها محیط آسیا-اقیانوسیه، بلکه غرب آسیا و حتی اروپا را در بر میگیرد. در حال حاضر، اندونزی به عنوان اولین کشور از این اتحادیه در بریکس پذیرفته شده و مالزی، تایلند و ویتنام به جایگاه شرکای بریکس ارتقا یافتهاند. به طور قطع، بریکس برای این بازیگران ابزاری برای افزایش گزینههای اقتصادی و دیپلماتیک پیش روی آنها خواهد بود.
🔹سه کشور مالزی، تایلند و فیلیپین در رقابتی تنگاتنگ برای نهایی کردن موافقتنامه تجارت آزاد با اروپا قرار دارند و هر سه آنها متعهد به تکمیل مذاکرات طی امسال یا سال آینده شدهاند. در این میان، تایلند موفق به انعقاد یک توافق تاریخی با اتحادیه تجارت آزاد اروپایی (EFTA) در ژانویه شده است.
🔹موافقتنامه تجارت آزاد میان اندونزی و شورای همکاری خلیج فارس به احتمال زیاد تا پایان سال ۲۰۲۵ نهایی خواهد شد. همزمان، اندونزی برای دو برابر کردن تجارت دوجانبه با امارات متحده عربی توافق نموده و میان مالزی و امارات متحده عربی نیز موافقتنامه شراکت جامع اقتصادی (CEPA) منعقد گردیده است.
🔹مجموعه آسهآن و کشور کانادا مذاکرات خود را تسریع نمودهاند و امید میرود این مذاکرات تا پایان سال جاری میلادی به انعقاد موافقتنامه تجارت آزاد منجر شود. در خصوص هند نیز بر بررسی مجدد و به روز رسانی توافقنامه موجود در سال جاری به عنوان یک اولویت توافق شده است. در خصوص استرالیا نیز از فوریه سال جاری، روند بررسی مجدد موافقتنامه موجود کلید خورده است.
🔹در مجموع، یادداشت بالا از دریچه جدیدی به تغییر روندهای تجاری بینالمللی نگاه میکند و معتقد است در سایه زوال نسبی تجارت آزاد به مفهوم نظاممند و جهانشمول آن، الگوی تازهای از تعاملات دو و چندجانبه میان اقتصادهای نوظهور آسیایی و سایر نقاط جهان پدیدار شده که اتفاقا به موجب غیبت هژمونی قدرتهای توسعهیافته و انعطافپذیری در جزئیات، فرصتهای بیشتری را در اختیار این اقتصادها قرار خواهد داد.
@GovernanceStudies
🔆 تعرفههای ترامپ در حوزه فلزات برای صنایع آمریکا هزینه سنگینی خواهد داشت
#تعرفه #صنایع #فولاد #آلومینیوم
#آمریکا #ترامپ
🔹حمایت از صنایع فولاد همواره در دستور کار روسای جمهور آمریکا قرار داشته و از این منظر تفاوت چندانی میان دو حزب آمریکایی مشاهده نمی شود. با اینحال، کمتر رئیسجمهوری در ایالات متحده از ابزار تعرفه به گستردگی دونالد ترامپ برای این هدف بهرهبرداری کرده است. ترامپ در دوره اول ریاست جمهوری خود، تعرفهای ۲۵ درصدی بر واردات فولاد (با استثنا قرار دادن برخی شرکای نزدیک) وضع نمود و در حوزه آلومینیوم نیز تعرفه را به ۱۰ درصد رساند. در دوره اخیر، تعرفهای ۲۵ درصدی به فولاد و آلومینیوم وارداتی (بدون هیچ استثنایی) وضع شده است.
🔹اکونومیست در این یادداشت استدلال کرده است که این تعرفهها علاوه بر اینکه بعید است به افزایش تولید داخلی بینجامد، در نهایت به بسیاری از شرکتهای آمریکایی صدمه خواهد زد. ایالات متحده به طور خالص ۱۵ درصد از فولاد مصرفی خود را وارد میکند. در آلومینیوم بیش از ۸۰ درصد مصرف داخلی وارداتی است و کانادا نیز بزرگترین تامین کننده آلومینیوم آمریکا به شمار میرود.
🔹در حال حاضر صنایع فولادی آمریکا با ۷۵ درصد ظرفیت کار میکنند و دولت ترامپ مایل است این رقم را به ۸۰ درصد برساند. این یادداشت استدلال میکند که حمایت برخی از مالکان شرکتهای فولادی و آلومینیومی از این تعرفهها، ناشی از افزایش حاشیه سود آنهاست و مشخص نیست این تعرفهها به افزایش تولید ترجمهپذیر باشد. کما اینکه در سال ۲۰۱۸ و علیرغم وضع تعرفههای قبلی، بهبود چندانی در این مولفه مشاهده نشد. به عنوان مثال، یکی از تولید کنندگان آلومینیوم استدلال میکند که این تعرفهها برای بازگشایی واحدهای تولیدی در آمریکا کافی نیست و قیمت برق به مراتب عامل محدودکننده مهمتری به شمار میرود. علاوه بر این، معلوم نیست تعرفهها تا چه اندازه تداوم داشته باشند، در حالی که یک افق ۲۰ تا ۴۰ ساله برای برنامهریزی گسترش فعالیتها مورد توجه است.
🔹در طرف مقابل، تولیدکنندگان محصولات مختلف آمریکایی، از خودرو گرفته تا لوازم آشپزخانه، با عدم اطمینان ناشی از تعرفههای ترامپ و تعرفههای متقابلی که علیه آن بالاخص توسط کانادا و اتحادیه اروپا وضع شده دست به گریبان خواهند بود. یک شرکت مشاورهای برآورد کرده که عوارض وضع شده به فلزات در نهایت ۲۲ میلیارد دلار افزایش هزینه به واردات فولاد و آلومینیوم آمریکا تحمیل خواهد کرد.
🔹 همزمان، مشتقات فلزی وارداتی چیزی نزدیک به ۲۹ میلیارد دلار گرانتر تمام خواهد شد و این هزینه بر گُرده شرکتهایی که بخش اعظم مواد اولیه آنها فلزات باشد، به مراتب سنگینتر است. به عنوان مثال، تولیدکنندگان قوطی کنسرو یکی از این قربانیان خواهند بود که ماه گذشته نیز در نامهای به ترامپ درباره تاثیر تعرفهها بر کاهش تولید خود هشدار دادند.
@GovernanceStudies
⭕️فرصت ویژه برای دانشجویان علاقهمند حقوق و علوم سیاسی، روابط بین الملل، اقتصاد و تصمیمگیری های مدیریتی⭕️
🌟آغاز پیشثبتنام دورههای باشگاه شبیهسازی ایران
سلام و درود خدمت همراهان گرامی،
با افتخار آغاز پیشثبتنام دورههای باشگاه شبیهسازی ایران را اعلام مینماییم.🌱
📌 برنامه دورههای شبیهسازی سال ۱۴۰۴:
۱. مدل شبیهسازی صندوق اوپک (Model of OFID)
🗓 فروردین ماه ۱۴۰۴
۲. مدل شبیهسازی سازمان جهانی سرمایهگذاری (Model of WAIPA)
🗓 فروردین ماه ۱۴۰۴
۳. مدل شبیهسازی سازمان همکاری اقتصادی اکو (Model of ECO)
🗓اواخر فروردین ماه ۱۴۰۴
۴. مدل شبیهسازی وزرای ورزش و جوانان سازمان همکاری اسلامی (Model of OIC)
🗓اردیبهشت ماه ۱۴۰۴
۵. مدل شبیهسازی وزرای زنان و خانواده سازمان همکاری اسلامی (Model of OIC)
🗓اردیبهشت ماه ۱۴۰۴
⭕️لطفا در نظر داشته باشید این مرحله تنها پیشثبتنام بوده و ثبتنام نهایی پس از انجام مصاحبه و اطلاعرسانیهای بعدی انجام خواهد شد. متقاضیان محترم میتوانند با مراجعه به آدرسهای زیر نسبت به پیشثبتنام اقدام نمایند:
⚪️ایمیل: Iranmoicclub@gmail.com
🟢شماره واتساپ: +989050255305
🔵تلگرام: @SIMULATION_IRAN
🟠ایتا: @SIMULATION_IRAN
توضیحات تکمیلی:
این شبیهسازی ها با هدف تربیت و آموزش دانشجویان علاقهمند و مستعد برگزار میشوند.
- گواهی حضور معتبر صادر خواهد شد.
-محدودیت سنی در مرحله پیش ثبت نام زیر چهل سال میباشد.
- در این مرحله محدودیت رشته تحصیلی نداریم. علاقهمندان از تمامی رشتهها میتوانند پیشثبتنام انجام دهند.
-پیش ثبت نام شما به منزله علاقهمندی برای شرکت در شبیه سازی ها میباشد. بعد از انجام مصاحبه صلاحیت هر فرد جهت شرکت در هر شبیه سازی مشخص خواهد شد.
-نهاد های همکار کاملا معتبر هستند. وزارت اقتصاد و دارایی، وزارت ورزش و جوانان، و وزارت امور خارجه از نهادهای اجرا کننده میباشند.
- فعلا بنایی بر پرداخت شهریه نیست و دورهها به صورت رایگان میباشند.
با آرزوی موفقیت روزافزون💐
🔅رشد طبقه مصرفکننده در ویتنام
#توسعه
#جنوب_شرق_آسیا
#ویتنام
🔸سرانه تولید ناخالص داخلی ویتنام در سال ۱۹۹۰ برابر با ۱۲۲ دلار بود که در آن زمان این رقم یک سیزدهم تایلند، یک هفتم فیلیپین و یک ششم اندونزی محسوب میشد. پس از آزادسازی اقتصادی و جذب سرمایهگذاری خارجی در دهههای آتی، این سرانه در سال ۲۰۱۲ از ۲۰۰۰ دلار و در سال ۲۰۱۸ از ۳۰۰۰ دلار عبور نمود.
🔹در سال ۲۰۲۴، سرانه تولید ناخالص داخلی ویتنام از فیلیپین عبور کرده و در حال نزدیک شدن به اندونزی است. تولید ناخالص داخلی ویتنام در ۲۰ سال گذشته با نرخ مرکب سالانه ۵ درصد رشد نموده است که این نرخ ۱.۷ برابر سریعتر از متوسط جهانی است.
🔹در یک دهه آینده، ۳۶ میلیون نفر دیگر از شهروندان ویتنام به طبقه مصرفکنندگان خواهند پیوست که در تعریف به معنای کسانی است که روزانه حداقل ۱۱ دلار از منظر شاخص برابری قدرت خرید مصرف میکنند.
🔹پیشبینی میشود که جمعیت شهرنشین ویتنام در یک دهه آینده ۱۰ میلیون نفر افزایش یابد و از ۳۷ درصد در سال ۲۰۲۰ به بیش از ۴۴ درصد در سال ۲۰۳۰ برسد. شهرهای ویتنام موتور محرکه رشد اقتصادی در این کشور خواهند بود و ۹۰ درصد از رشد مصرف کل در اقتصاد ویتنام در یک دهه آتی در مناطق شهری محقق خواهد شد.
🔹قرار گرفتن در کنار چین، بهرهمندی از بنادر عمیق در مناطق شمالی و جنوبی و اتصال زمینی مناسب با سایر کشورها در شبه جزیره موسوم به هندوچین امتیازات مناسبی برای توسعه ویتنام محسوب میشوند. رقابت چین و آمریکا نیز به جانمایی ویتنام به عنوان یک مقصد بدیل مطمئن برای سرمایهگذاری کمک کرده است.
🔹ویتنام نرخ مشارکت نیروی کار مناسبی دارد و این نرخ در سال ۲۰۲۳ برای مردان ۷۷.۸ درصد و برای زنان ۶۸.۵ درصد بوده است. نرخ بالا از میانگین نرخ شرق آسیا و اقیانوسیه که به ترتیب ۷۳.۶ درصد و ۵۸.۶ درصد بوده، بالاتر است.
🔹نرخ زاد و ولد در ویتنام از ۳.۶ فرزند به ازای هر زوج در سال ۱۹۹۰ به ۱.۹ فرزند در سال ۲۰۲۲ رسید که چهارمین نرخ زاد و ولد پایین در میان اقتصادهای اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسهآن) پس از سنگاپور (۱ فرزند به ازای هر زوج)، تایلند (۱.۳) و مالزی (۱.۸) محسوب میشود.
🔹تعداد ابرثروتمندان در ویتنام بیش از ۳۰ درصد در فاصله سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۸ افزایش خواهد یافت. بدین معنی، ثروت ۹۷۸ ویتنامی در این بازه زمانی از ۳۰ میلیون دلار عبور خواهد کرد.
@GovernanceStudies
🔅بازیگری اقتصادی امارات متحده در آفریقا
#سرمایهگذاری
#لجستیک
#انرژی
🔹امارات متحده عربی را باید مهمترین بازیگر اقتصادی در حال ظهور در آفریقا دانست که به زودی رقبای سنتی اقتصادی در آفریقا -اروپا، ایالات متحده و چین- را به چالش خواهد کشید. براساس یادداشت اخیر ORF، در سال ۲۰۲۳ امارات متحده عربی برای مبدل شدن به بزرگترین شریک توسعهای ملتهای آفریقایی با سرمایهگذاری ۱۱۰ میلیارد دلار طی یک برنامه ۵ ساله خیز برداشته است.
🔹این کشور در فاصله سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۳ حضور خود در آفریقا را تثبیت نموده است و در سال ۲۰۲۳، مجموع سرمایهگذاری خارجی امارات در آفریقا به ۵۰ میلیارد دلار میرسید؛ این رقم از سرمایهگذاری ایالات متحده (۵۶.۳ میلیارد دلار) و چین (۴۲.۱ میلیارد دلار) بیشتر است.
🔹آفریقا شکافی ۱۵۰ میلیارد دلاری در زیرساخت دارد که سالانه نیز در حال تشدید شدن است و امارات متحده عربی با سرمایهگذاری وسیعی که در سه حوزه لجستیک، انرژی و معدن انجام میدهد گزینه مناسبی برای جبران این کسری است. مطابق نقشه بالا، دو شرکت اماراتی دی.پی.ورد (DP World) و ابوظبی پورتز (Abu Dhabi Ports) در مجموع ۱۲ بندر ساحلی و یک بندر خشک در حال ساخت یا مشغول به کار در آفریقا دارند و برای احداث ۴ بندر ساحلی و یک بندر خشک نیز تفاهمنامه امضا کردهاند. علاوه بر این، امارات یک منطقه ویژه اقتصادی در سومالی دارد و برای راه اندازی دو منطقه دیگر ابراز تمایل نموده است. گفتنی است که رنگ سبز در این نقشه نشانگر سرمایهگذاریهای دی.پی.ورد و رنگ بنفش نشانگر سرمایهگذاری ابوظبی پورتز است.
🔹امارات متحده عربی برای عهدهدار شدن نقشی کلیدی در گذار انرژی نیز اشتیاق بسیاری دارد و از این رو، در حوزه گسترش انرژیهای تجدیدپذیر در آفریقا سرمایهگذاری نموده است. نقشه دوم سرمایهگذاری امارات در این حوزه را نشان میدهد. در این نقشه مربعهای زردرنگ پروژههای خورشیدی، مربعهای سورمهای پروژههای هیدروژنی، مربعهای آبی پروژههای بادی و مربعهای بنفش پروژههای گرمایی هستند.
🔹با توجه به ترکیب نقشه میتوان دریافت که در حوزه انرژی تجدیدپذیر کشورهای آفریقای جنوبی، جیبوتی، تانزانیا، توگو و موریتانی مهمترین شرکای آفریقایی امارات متحده عربی به شمار میروند و بیشترین تعداد پروژه نیز به مزارع خورشیدی تعلق دارد.
🔹فارغ از دستاوردهای امنیتی و دفاعی، نگارنده معتقد است که راهبرد اتصال و لجستیک امارات در آفریقا از نظرگاه اقتصادی اهمیتی ویژه مییابد؛ چرا که امارات به دنبال تثبیت جایگاه خود به عنوان متصلکننده لجستیکی سه قاره اروپا، آسیا و آفریقا است و مایل است در غیاب نفت و درآمدهای مبتنی بر منابع، بتواند به بهرهبرداری از موقعیت ژئواستراتژیک خود تداوم بخشد.
@GovernanceStudies
🔅اوپک نیکل: تسلط اندونزی بر فلزی حیاتی
#معادن
🔹به گزارش «فایننشال تایمز»، قریب به یک دهه پیش، منطقه «باهودوپی» در اندونزی شرقی جنگلی دورافتاده، بدون جاده و بدون دسترسی به برق پایدار بود. «باهودوپی» اکنون در قلب «پارک صنعتی مورووالی» واقع شده است؛ چهار هزار هکتار کارخانه ذوب نیکل و فولادسازی و حتی فرودگاه اختصاصی خود را دارد. این تحول شگرف از سال ۲۰۱۴ و با اعمال سیاست ممنوعیت صادرات نیکل خام توسط دولت اندونزی رقم خورد؛ اقدامی که در آن زمان قماری بزرگ بر روی فرآوری داخلی به حساب میرفت.
🔹با این وجود، این قمار ظرف یک دهه به برگی برنده در دست اندونزی مبدل شده است و با کمک سرمایهگذاری گسترده و فناوری پیشرفته چین، اندونزی اکنون 61 درصد از بازار نیکل فرآوری شده در جهان را در اختیار دارد. سهمی که بزرگتر از سهم اوپک از بازار نفت جهان در دهه هفتاد میلادی به شمار میرود. جاکارتا در سال ۲۰۲۲ ایده تشکیل کارتلی مشابه اوپک برای نیکل را مطرح کرد که با استقبال چندانی مواجه نشد؛ هر چند که تسلط این کشور بر بازار، اهرم کافی برای تعیین قیمت را همین حالا نیز فراهم نموده است.
🔹شرکت «Tsingshan» چین هدایت میلیاردها دلار سرمایهگذاری را در صنعت نیکل اندونزی برعهده گرفته است تا از ظرفیت معادن غلظت پایین این کشور نیز بهرهبرداری کند و در حال حاضر شرکتهای چینی کنترل سه چهارم از ظرفیت فرآوری نیکل اندونزی را در اختیار دارند و سهم اندونزی در بازار جهانی به مدد فعالیت این شرکتها در حال رشد است. پیشبینی میشود که سهم بازار اندونزی تا سال ۲۰۲۸ به بیش از ۷۴ درصد برسد.
🔹بدین ترتیب اندونزی به قطب اصلی تولید فلزی تبدیل شده است که در باتری خودروهای برقی، تولید فولاد ضدزنگ و صنایع الکترونیکی محوریت دارد و در گذار انرژی نیز نقشی اساسی ایفا میکند. اندونزی مایل است با غرب وارد شراکتی راهبردی در حوزه فلزات کلیدی شود، این در حالی است که حضور پررنگ چین در صنایع نیکل اندونزی، موجب نگرانی جدی غرب شده و مانعی برای این شراکت راهبردی است.
🔹روندهای عمومی صنعت نیکل نیز حاکی از تسلط رو به رشد اندونزی بر این بازار است. تولید و عرضه ارزان نیکل توسط اندونزی قیمت هر تُن را به پایینتر از ۱۶ هزار دلار رسانده و همین مسئله موجب شده معادن متعددی در استرالیا، کانادا و برزیل تعطیل شوند. هزینههای بالاتر و سرعت پیشرفت پایینتر، پروژههای معدنی نیکل در خارج از اندونزی را غیررقابتی کرده است و بنابر برآوردها ۱۰ تا ۱۵ درصد از ظرفیت استخراج نیکل جهانی بیرون از اندونزی فعالیت خود را متوقف کردهاند. اتحادیه اروپا از محدودیتهای صادراتی اندونزی به سازمان تجارت جهانی شکایت کرده است و ایالات متحده آسیبپذیری قابلتوجهی در زنجیره نیکل برای خود احساس میکند.
🔹توسعه صنایع نیکل اندونزی بدون چالش نبوده و مشکلاتی مانند جنگلزدایی، استفاده گسترده از ذغال سنگ و نگرانیهای ایمنی و حقوقی کار در معادن، بخشی از مشکلات صنعت شکوفای نیکل در اندونزی است. با این وجود، اندونزی قصد دارد که قیمت هر تُن نیکل را به ۱۸ الی ۱۹ هزار دلار برساند که در آن هم حاشیه سود بالاتری دارد و هم هنوز قادر است رقبا را از بازار خارج کند. با اینهمه، افزایش قیمت ممکن است گذار به باتریهای بدون نیکل مانند LFP را تسریع کند.
@GovernanceStudies
🔅 آیا کانادا واقعا میتواند جریان نفت به ایالات متحده را در پاسخ به تعرفههای ترامپ قطع نماید؟
#انرژی
در عرصه نظر، کانادا میتواند جریان نفت به ایالات متحده را به عنوان اهرمی برای عقب نشاندن ترامپ در موضوع تعرفه متوقف نماید. اما چنین اقدامی تامین نفت خام برای پالایشگاههای شرقی کانادا را نیز متوقف خواهد کرد؛ چرا که خطوط لوله انتقال نفت از قلمروی آمریکا عبور میکند.
🔆مسیرهای ترانزیتی در قطب شمال
#ترانزیت
🔹درباره راه دریایی شمالی و همکاری چین و روسیه برای گشایش آن برای مقاصد تجاری بسیار صحبت شده اما به سایر مسیرهای ترانزیتی ممکن در قطب شمال کمتر پرداخته میشود. این مسیرها، در کنار منابع معدنی و ذخایر نفتی قطب شمال موضوع یکی از مقالات در آخرین شماره «اکونومیست» هستند.
🔹مطابق این نقشه، میتوان از وجود سه مسیر ترانزیتی در قطب شمال سخن گفت: (۱) راه دریایی شمالی (NSR) که از سواحل شمالی روسیه به دریای برنت و تنگه برینگ میرود و با رنگ آبی کمرنگ نمایش داده شده است. (۲) گذرگاه شمال غرب (NWP) که از سواحل آمریکای شمالی به خلیج بافین و دریای بوفورت رسیده و سپس از تنگه برینگ عبور میکند و با رنگ آبی پررنگ نشان داده شده است. (۳) راه دریایی ترانسقطبی (TSR) که از مرکز قطب شمال عبور میکند و با رنگ قرمز مشخص شده است. تنگه برینگ گذرگاهی آبی است که آلاسکا را از انتهای سیبری جدا میکند.
🔹جملگی این مسیرها میتوانند فاصله میان آسیا، آمریکای شمالی و اروپا را کوتاه کنند که در واقع بخش اعظمی از فعالیتهای کشتیرانی بینالمللی را شامل میشود. با عبور از این مسیرها میتوان در هزینه سوخت و دستمزد صرفهجویی کرد و بدون عبور از گلوگاههایی همچون کانال پاناما و سوئز تجارت نمود.
🔹 در این بین، یخها در گذرگاه شمال غرب (مسیر نزدیک به کانادا) کندتر از راه دریایی شمالی (مسیر نزدیک به روسیه) در حال آب شدن هستند و سواحل شمالی کانادا علیرغم طول ۱۵۰۰ کیلومتری تنها یک بندر عمیق دارد. این مسیر همچنین کمعمق است و از همینرو کشتیهای محدودتری قادر به تردد از آن هستند.
🔹مسیر ترانسقطبی با مشکلات کمتری مواجه است. این مسیر از مرکز اقیانوس منجمد شمالی عبور میکند و علاوه بر این که کوتاهترین مسیر قطبی است، وارد آبهای سرزمینی کشورها نمیشود و عمق مناسبی نیز دارد. با اینهمه، حتی در فصلهای گرم هم نیاز به یخ شکن وجود دارد و از همین روست که گفته میشود عبور هزاران کشتی از این مسیر تا ۲۰۵۰ امکانپذیر نخواهد بود.
🔹همین مسئله است که راه دریایی شمالی را مبدل به محبوبترین گزینه نموده است. عبور از این مسیر از سال ۲۰۰۵ تاکنون امکانپذیر بوده است و براساس برآوردها این مسیر میتواند فاصله میان شانگهای و روتردام را ۲۵ درصد کوتاهتر کرده و مدت عبور را از ۳۰ روز به ۱۴ روز کاهش دهد. براساس آمار عبور کشتیها از این مسیر نشان میدهد که در سال گذشته این رقم به رکورد ۹۲ کشتی در سال رسیده است.
@GovernanceStudies
🌔🌏🌔 ارزشمندترین کانالهای تلگرام برای آگاهی از جهان پیرامون
🌔 اندیشکده اقبال؛ اندیشکده تخصصی پاکستان
@andishkadehiqbal
🌎 کانال روش پژوهش در علوم سیاسی
@Policy_researcher
🌔 درسگفتار علوم سیاسی و روابط بین الملل
@ecopolitist
🌎 ترجمه مقالات روز علوم سیاسی و روابط بینالملل
@Baharestan_ThinkTank
🌔 کانال کتابخانه ی علوم سیاسی
@Politicallibraryy
🌎 اقتصاد سیاسی بینالملل
@Inter_Politics
🌔 اوراسیا پست، اخبار و تحلیل - چین و روسیه CIS
@EurasiaPost
🌎 لوموند دیپلماتیک Le Monde diplomatique
@mondediplofa
🌔 کانال دانشجوبان علوم سیاسی
@politicalsciencce
🌎 مرکز مطالعات عراق
@instituteofiraqistudies
🌔 بانک مقالات علوم سیاسی
@maghalatolomsiasii
🌎 چین و ماچین 🇨🇳🇨🇳🇨🇳
@china_Reivew
🌔 پژوهشکده علوم سیاسی
@Policyresearcherr
🌎 ملت دین
@melatedin
🌔 بحرین به فارسی🇮🇷🇧🇭
@bahraininpersian
🌎 سرحدات | 🌱 فرهنگ و هنر در قاب بینالملل
@sarhaddat
🌔 تحولات آفریقای اسلامی
@Islamic_Africa
🌎 دیپلماسی و سیاست خارجی
@Iranian_diplomacy
🌔 اقتصاد آفریقا
@EcoAfrican
🌎 آکادمی سیاست
@Politicalsciennce
🌔 رازفیلم/دانلود فیلم و مستند سیاسی اجتماعی فرهنگی
@razfilmweb
🌎 روسکیی چاس
@RusskiyChas
🌔 کانال مطالعات سوریه
@hdrhbb1
🌎 اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بینالملل
@GovernanceStudies
🌔 ژئواکونومیک نیوز
@GeoecoNEWS
🌎 سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه
@AmericanForiegnPolicy
🌔 کتابخانه تخصصی روابط بین الملل
@ir_Texts
🌎 کمیته ضد جنگ و تحریم 🇵🇸
@NowarNosanctions
🌔 کانال تحلیلی دانشجویان علوم سیاسی
@Iranianpoliticianss
🌎 تحلیل جنگ های ترکیبی
@warfarehybrid
🌔 آموزش فن ترجمه زبان تخصصی علوم سیاسی و روابط
@policyinact
🌎 آموزش زبان تخصصی رشته علوم سیاسی
@language_political
🌔 کنکور ارشد و دکتری علوم سیاسی
@politicsman
🌎 در حقوق بشر حرفهای شوید
@ngoodvv
🍀🌺 هماهنگی برای تبادل
@mrgp_1
🔆 آیا کشورهای حاشیه خلیج فارس میتوانند به ابرقدرتهای عرصه فناوری تبدیل شوند؟
علاقه کشورهای حاشیه خلیج فارس به فناوری چیز تازهای نیست؛ اما ابعاد برنامههای جدید آنها تازگی دارد. امارات متحده عربی شرکت ام جی ایکس (MGX) را با اندازه هدف ۱۰۰ میلیارد دلار تاسیس نموده که در زیرساخت هوش مصنوعی، اعم از مراکز داده و تراشه، سرمایهگذاری کند... مجموعهای از صندوقها نیز در عربستان با ظرفیت تجمعی ۲۴۰ میلیارد دلار در حوزه هوش مصنوعی، مراکز داده و تولید پیشرفته با گشاده دستی هزینه میکنند.
🔅«سوکار» گوشه چشمی به نقشآفرینی در حوزه انرژی سوریه دارد
🔹به نظر میرسد که علاوه بر کشورهای عربی، جمهوری آذربایجان نیز نیمنگاهی به نقشآفرینی در آینده انرژی سوریه دارد و این مسئله در اظهارات اخیر مقامات مرتبط با شرکت نفت دولتی آذربایجان قابل مشاهده است.
🔹براساس خبری که «دیده بان قفقاز» منتشر کرده، «الچین عبادوف»، مدیر عامل شرکت سوکار ترکیه –از شرکتهای تابعه شرکت نفت دولتی جمهوری آذربایجان- در یک کنفرانس خبری در استانبول به نیاز مبرم سوریه به انرژی برای بازسازی و توسعه اشاره کرده و اعلام نموده است که منوط به تصمیم دولت از نظرگاه سیاسی و براساس منافع دو کشور جمهوری آذربایجان و ترکیه، این شرکت آماده نقشآفرینی در بازار انرژی سوریه خواهد بود.
@GovernanceStudies
🔆امنیت غذایی در ارمنستان: عبور از طوفان بالقوه و چالشهای پیشرو
#اقتصاد_سیاسی
🔹وبگاه «دیدبان قفقاز» گزارشی از وضعیت و چشمانداز ارمنستان از منظر امنیت غذایی منتشر نموده که در آن به وابستگی قابلتوجه ارمنستان به واردات مواد غذایی تاکید گردیده و همزمان از اتکای بیش از اندازه این کشور به روسیه به عنوان عاملی نگرانکننده یاد شده است؛ چرا که روسیه تحت تاثیر تنشهای ژئوپولتیک و بیثباتی زیستمحیطی قرار دارد. براساس آمارهای تفصیلی نقل شده در گزارش، نرخ متوسط خودکفایی در محصولات کلیدی همچون گندم، روغن، شکر و طیور در این کشور در سال ۲۰۲۳ به زحمت به چهل درصد میرسد و روسیه مهمترین مبدا واردات این کسری غذایی است.
🔸براساس آمارهای منتشر شده در این گزارش ارمنستان در سال ۲۰۲۳ قریب به ۴۶۵ هزار تن گندم وارد نموده و تنها ۲۸ درصد خودکفایی دارد. در واقع، در میان محصولات کشاورزی و دامی ارمنستان تنها در ماهی، گوشت بره و میوه جات مازاد تولید یا نرخ خودکفایی بالاتر از ۱۰۰ درصد دارد و این نرخ در خصوص حبوبات ۳۵ درصد، طیور ۲۵ درصد، ذرت ۸ درصد و برنج و روغن گیاهی صفر درصد است.
🔹در این میان، روسیه تامین کننده ۹۹.۶ درصد از گندم وارداتی و ۹۷.۵ درصد از روغن گیاهی وارداتی در ارمنستان است و هیچ یک از رقبای روسیه در سایر محصولات جایگاه مشابهی ندارند. به عنوان مثال، برزیل به عنوان دیگر تامینکننده مهم مواد غذایی ارمنستان سهمی ۶۲ درصدی در بازار گوشت خوک و سهمی ۴۲ درصدی در بازار شکر دارد و کشورهایی چون تایلند، کانادا، فرانسه و اتریش نیز علیرغم نقشآفرینی در بازار مواد غذایی ارمنستان، سهم انحصاری و متمرکزی چون روسیه ندارند.
🔸به باور نگارندگان این وابستگی به خودی خود خطرناک است و با توجه به جنگ روسیه و اوکراین این خطر دوچندان شده است؛ چرا که جنگ منجر به گسست در جریانهای تجاری شده و هر گونه بیثباتی در تولید یا صادرات محصولات غذایی روسیه میتواند برای ارمنستان به معنی کمبود مواد غذایی یا افزایش قیمت مهار نشده باشد.
🔹به عنوان مثال، روسیه در ماههای گذشته اقدام به اعمال عوارض (۳۰ دلار/تن) بر روغن صادراتی نمود و ارمنستان، علیرغم اینکه به سبب عضویت در اتحادیه اقتصادی اوراسیا از این عوارض معاف است، تحت تاثیر نوسان قیمت ناشی از این عوارض قرار گرفته است. در همین راستا، میتوان به بینظمیهای اخیر در واردات گندم و آرد اشاره نمود که آسیبپذیری ارمنستان در مقابل تحولات بیرونی را به خوبی نمایش میدهد.
🔸نگارندگان پس از اشاره به حملات اخیر اوکراین به پالایشگاههای روسیه و احتمال محدودیت تولید و تامین سوخت برای مصارف کشاورزی و روستایی، به دو سناریوی واقعبینانه و بدبینانه درباره امنیت غذایی ارمنستان در سال جاری اشاره میکنند. در سناریوی واقعبینانه، پیشبینی میشود که تغییر قیمت محصولات روسی بر واردات ارمنستان تاثیر شدید نداشته باشد؛ بالاخص که درام ارمنستان از سال ۲۰۲۳ در حال تقویت مقابل روبل است. این سناریو احتمال اعمال محدودیت شدید به صادرات مواد غذایی توسط روسیه را منتفی میداند و براساس آن، ارمنیها به اتکای بیش از حد بر محصولات روسی ادامه خواهند داد. در سناریوی بدبینانه اما برداشت محصول در روسیه به حدی قابلتوجه کاهش یافته و با نوسان قیمت و اعمال محدودیت از سوی روسیه، عناصری همچون نرخ تبدیل درام و عضویت در اتحادیه اقتصادی اوراسیا، مانع افزایش شدید قیمت کالاهای اساسی در ارمنستان نخواهند شد.
🔹سناریوی بدبینانه علیرغم احتمال تحقق کمتر، زنگ خطر تهدیدی جدی برای امنیت غذایی ارمنستان است. از همین روست که این یادداشت، دولت ارمنستان را به بازیگری فعالانه در عرصه سیاستگذاری ترغیب میکند و همکاری نزدیک دولت با واردکنندگان محصولات غذایی را برای تنوع بخشی به مبادی وارداتی واجد اهمیتی راهبردی میداند.
@GovernanceStudies
🔅پایداری: اقتصاد اوکراین در سایه تداوم جنگ
#اقتصاد_سیاسی
🔹«اکونومیست» در آخرین شماره خود یادداشتی درباره چالشها و ابتکارات اقتصادی اوکراین برای تداوم فعالیت در زمان جنگ منتشر نموده و استدلال کرده است که اوکراین تاکنون باتکای ابتکارات متعددی همچون تغییر بازار، انتقال منابع و خودکفایی انرژی خود موفق شده از ضربه اولیه عبور کرده و بر جنگ اقتصادی چیره شود، اما در چشمانداز سه موضوع کلیدی برق، نیروی کار و پول تهدیدی جدی برای تداوم این موفقیت محسوب میشود.
🔸«اکونومیست» این یادداشت را با روایت وضعیت یک کشاورز اوکراینی در پریلوکی آغاز نموده که پس از آغاز جنگ با مسائل متعددی دست و پنجه نرم کرده است. ابتدا مجبور به دفاع مسلحانه از مزرعه خود شده و در مقطعی برای دوشیدن گاوهای خود باید با جلیقه ضدگلوله و تفنگ تردد میکرد. حملات روسیه به زیرساخت توزیع برق، موجب از کار افتادن ماشینآلات شده و وی را مجبور به تغییر الگوی تولید به محصولات ماندگارتر مانند پنیر نموده است. با کوچ جمعیت ثروتمندتر محلی، وی مجبور به تغییر الگوی فروش و تجدیدنظر در قیمتهای خود نیز شده است. با اینحال، خوشبین بوده و به دنبال تولید نوع جدیدی از پنیر است.
🔹اقتصاد اوکراین علیرغم اینکه موفق به بازسازی تواناییهای خود شده، کماکان یک چهارم کوچکتر از زمانی است که جنگ آغاز شد. با اینحال، نگارنده استدلال میکند که برای اولین بار از سال ۲۰۲۲ اوکراین در برخی شاخصهای کلیدی اقتصادی وضعیتی بهتر از روسیه دارد؛ در اوکراین پیشبینی میشود که رشد اقتصادی سال ۲۰۲۴ معادل ۴ درصد و سال ۲۰۲۵ معادل ۴.۳ درصد باشد؛ نرخ ارز نوسان نداشته و نرخ بهره در ۱۳.۵ درصد ثابت بوده که در ۳۰ ماه گذشته بیسابقه است؛ این در حالی است که نرخ بهره در روسیه به زودی به ۲۳ درصد خواهد رسید تا از افت ارزش روبل ممانعت کند و نرخ رشد اقتصادی نیز ۰.۵ تا ۱.۵ درصد برآورد شده است.
🔸به باور نگارنده، اقتصاد اوکراین از آغاز جنگ تاکنون سه مرحله را پشت سر گذاشته است. پس از شوک اقتصادی وارده در مرحله اول و با موفقیت ضدحملههای اوکراین در جنوب، بازیابی فعالیتهای اقتصادی در مرحله دوم آغاز گردید. تطبیق فعالیتهای اقتصادی با وضعیت جنگی، انتقال منابع تولید به مناطق ایمنتر یا حتی خارج از کشور، حفظ و تثبیت مسیرهای صادراتی غلات و از سرگیری صادرات فلزات و مواد معدنی –دومین صادرات مهم اوکراین- از جمله اقدامات مهم مرحله دوم محسوب میشود. این یادداشت مدعی است که اکنون، اوکراین وارد سومین مرحله شده است و باید با سه تهدید مهم کمبود برق، نیروی کار و پول روبهرو شود.
🔹روسیه هم در سال ۲۰۲۲ و هم در ماههای گذشته تلاش نموده تا شبکه برق اوکراین را هدف قرار دهد و در مجموع، اوکراین اکنون میتواند روی نیمی از ۳۶ هزار مگاوات ظرفیت تولید خود پیش از جنگ حساب کند و همین مسئله منجر به کسری و خاموشی گردیده است. این کشور موفق به ارتقای ظرفیت واردات برق خود شده و ابتکاراتی چون تولید برق از پسماند، احداث نیروگاههای کوچک و مستقل گازی، خورشیدی و بادی موفقیتآمیز بوده اند. پیشبینی میشود که کسری برق در سال ۲۰۲۵ به ۶ درصد و در سال ۲۰۲۶ به ۳ درصد برسد.
🔸کمبود نیروی کار با فراخوان اجباری مردان، مهاجرت و جنگ شدت یافته است. فراخوان اجباری مردان به جنگ منجر به افزایش دستمزدها شده است و حتی در صنایع کلیدی نیز، در بهترین حالت تنها نیمی از نیروی کار از سربازگیری در امان مانده است. در همین حال، به کارگیری زنان هم آسان به نظر نمیرسد چرا که حجم مهاجرت و پناهندگی زنان کمتر از مردان فراخوان شده به خط مقدم نبوده است.
🔹کمبود پول نیز موجب فشار به شرکتها و مزارع کوچک شده و دسترسی آنها به تامین مالی ناکافی بوده است. تامین مالی مخارج سرمایهای بلندمدت در واقع ناممکن شده است و هزینههای کسب و کار به شدت بالا رفته است. در بازارهای داخلی تورم نقشی جبرانی دارد اما در بازارهای بینالمللی چنین امکانی وجود ندارد.
🔸محتمل است که اوکراین بتواند باتکای حمایت اروپا و سایر کشورهای G7، سال ۲۰۲۵ را نیز از سر بگذراند و فقدان حمایت آمریکا با توجه به چالشهای پیشگفته احتمالا در سال ۲۰۲۶ خود را نشان خواهد داد. مسلم است که اوکراین قادر نخواهد بود از داخل مالیات بیشتری جمعآوری کند و پیشنهاد جمعآوری مالیات بیشتر در تابستان گذشته با مخالفت شدید متوقف شد.
@GovernanceStudies
🔅 جنگ تراشهها: مواجهه ایالات متحده و چین در صنایع نیمههادی
#اقتصاد_سیاسی
🔹دولتها در اکثر اقتصادهای عمده جهان میلیاردها دلار برای حمایت و پشتیبانی از صنایع نیمههادی هزینه میکنند و این صنایع در مرکز تلاشها برای توسعه فناوریهای مدرن قرار گرفته اند. همزمان، رقابت میان قدرتهای بزرگ بالاخص چین و ایالات متحده برای تسلط بر این عرصه قوت گرفته است و به ظهور مواجههای چندوجهی انجامیده که از سوی کریس میلر «جنگ تراشهها» خوانده شده است.
🔸در سالهای ابتدایی کشف و توسعه آیسی، مشتریان اصلی این محصول فناورانه صنایع دفاعی و فضایی بودند و از همین رو، دولتها مهمترین پشتیبان تحقیق و توسعه در این عرصه به شمار میرفتند. با اینحال، استفاده غیرنظامی از نیمههادیها در دهههای اخیر تا آن اندازه گسترش یافته که گفته میشود 98 درصد نیمههادیهای تولید شده در بازار 500 میلیارد دلاری تراشه، برای مصارف غیرنظامی استفاده میشوند.
🔹علیرغم رواج هر چه بیشتر مصارف غیرنظامی، از رقابت دولتها برای تسلط بر این حوزه کاسته نشده است که علت این مسئله را بیش از هر چیز باید در اهمیت اقتصادی صنایع نیمههادی و همزمان، تمرکز بالنسبه بالای زنجیرههای تامین و تولید در این صنایع دانست. تولیدکنندگان تراشه محدودند و منابع معدنی مورد استفاده در آن نیز کمیابی قابلتوجهی دارند. این در حالی است که امروزه بسیاری از محصولات از جمله خودرو، تلفن همراه و دستگاههای الکترونیکی از هزاران گونه تراشه مختلف بهره میبرند و گسست در زنجیره تامین این تراشهها، زیان اقتصادی قابلتوجهی را متوجه اقتصادهای پیشرفته خواهد نمود. به عنوان مثال، برآورد میشود که در دوره پاندمی و متاثر از کمبود تراشه، صنعت خودروسازی به تنهایی متحمل عدم النفع صدها میلیارد دلاری گردید.
🔸ایالات متحده از سرعت پیشرفت چین در این فناوری نگران است و به منظور تضمین برتری خود در این عرصه، از سال 2018 دست به اعمال محدودیت علیه چین در حوزه نیمههادی زده است. دولت بایدن نیز در دوره استقرار خود تحریمهایی را علیه دسترسی شرکتهای مهم چینی مانند هوواوی، یانگتزه و چانگزین به تراشههای پیشرفته اعمال نمود. استدلال محوری دولت آمریکا این است که پیشرفتهای چین در صنایع نیمههادی به گسترش مصارف نظامی و امنیتی این فناوریها خواهد انجامید و تهدیدی برای امنیت رقبای چین، یعنی ایالات متحده و متحداناش، مبدل خواهد شد. برآوردها نشان میدهد که با استقرار دونالد ترامپ اقدامات محدودکننده آمریکا علیه چین در صنایع نیمههادی شدت خواهد یافت.
🔹اتحادیههای صنعتی چین در ماههای اخیر رویه جدیدی را مبنی بر کاهش اتکا و جداسازی کامل زنجیره خود از تراشههای آمریکایی اتخاذ نموده اند و به دنبال خودکفایی بیشتر هستند. همزمان، چین نیز برای مقابله با این اقدامات، دست به اعمال محدودیتهایی در حوزه صادرات منابع معدنی حیاتی همچون گالیوم، جرمانیوم و آنتیمونی زده است که با توجه به کمیابی این منابع واجد اهمیت است؛ چرا که چین در تولید برخی از این منابع همچون گالیوم سهمی 98 درصدی دارد و این انحصار به مثابه اهرمی مهم در حفظ برتری چین عمل خواهند کرد. پیشبینی میشود که پاسخ احتمالی چین به وضع محدودیت بیشتر در دوره ترامپ، دسترسی شرکا و متحدان ایالات متحده به مواد معدنی کمیاب را هدف قرار دهد؛ چرا که این شرکا، در تامین مواد معدنی کمیاب خود به مراتب اتکای بیشتری بر چین در مقایسه با آمریکا دارند.
🔸از همین روست که در ماههای گذشته بسیاری از شرکتهای سرشناس سئول و توکیو درباره تشدید جنگ تراشهها ابراز نگرانی کرده اند. به عنوان مثال، شرکت تویوتا به صورت غیررسمی از احتمال قطع دسترسی خود به منابع معدنی وارداتی از چین ابراز نگرانی کرده و همین مسئله درباره سامسونگ و الجی نیز صدق میکند. روبین ماک در یادداشت دیروز خود در رویترز به درستی بر این نکته تاکید نموده است که تهدید چین مبنی بر اعمال محدودیت بر صادرات مواد معدنی کمیاب برای بازیگرانی چون کره جنوبی و ژاپن کافی است تا درباره همراهی با ایالات متحده در جنگ تراشهها تجدیدنظر کنند.
🔹با این حساب، جنگ تراشهها میان ایالات متحده و جمهوری خلق چین را میتوان یکی از عیانترین عرصههای رقابت بینالمللی برای تسلط از مسیر فناوری دانست و آثار ژئوپولتیکی آن در چشمانداز آتی فراتر از روابط دو کشور خواهد بود. با پیشرفت سریع هوش مصنوعی، بر اهمیت این جنگ در چهارگوشه جهان افزوده شده است و به طور قطع، پیروزی و شکست طرفین در این جنگ بر آینده رهبری جهانی تاثیر مستقیم دارد.
@GovernanceStudies
🔅بادهای مخالف و تهدید رشد اقتصادی جهان در سال 2025
(بخش دوم)
#اقتصاد_سیاسی
🔹چنانچه در قسمت اول اشاره شد، موبو در یادداشت خود برای «پروجکت سیندیکت» و در یک نگاه کلی، هشت ریسک کلیدی را برای رشد تولید ناخالص داخلی جهانی مشهود میداند: شکافهای ژئوپولتیکی؛ مسائل سیاست داخلی تفرقه برانگیز؛ گسستهای فناورانه و ظهور هوش مصنوعی؛ روندهای جمعیتی؛ افزایش نابرابری میان و درون کشورها؛ کمیابیهای منابع طبیعی؛ بدهی دولتی و سیاستهای مالی سهلانگارانه؛ و جهانی زدایی. با توجه به اینکه سه ریسک ابتدایی در پست قبلی مورد بررسی قرار گرفت، در ادامه به باقی موارد پرداخته میشود.
تحولات جمعیتی
🔸جهان در حال تجربه تحولات جمعیتی عمیقی است که در ابعاد و کیفیت نیروی کار تاثیر میگذارد. به عنوان مثال، جمعیت جهان از ۸ میلیارد نفر فعلی به ۱۰.۴ میلیارد نفر تا سال ۲۱۰۰ میرسد و نگرانی جهانی برای طی شدن روندی نزولی از نظر درآمد سرانه تقویت شده است؛ چرا که عمده اقتصادهایی که عملکرد بهتری دارند، رشد جمعیت کندتری را تجربه میکنند.
🔹افزایش امید به زندگی و کاهش نرخ موالید منجر به کمتر شدن نیروی کار فعال و افزایش مصرفکنندگان میشود. به بیان دیگر سهم جمعیت وابسته –زیر ۱۵ سال یا بالای ۶۴ سال- در مقابل جمعیت در سن اشتغال افزایش مییابد. کما اینکه در ایالات متحده این رقم از ۵۱.۲ بر ۱۰۰ در سال ۱۹۹۰ به ۵۴.۵ بر ۱۰۰ در سال ۲۰۲۳ رسیده است. در چنین وضعیتی صندوقها و دولتها برای پرداخت حقوق و مزایای بازنشستگی نیز دچار چالش خواهند شد.
افزایش نابرابریها
🔸نابرابری در درآمد، آموزش، بهداشت و زیرساختها واجد تاثیر منفی در تولید ناخالص داخلی و مانعی برای رشد اقتصادی است. بر اساس آمار، نابرابری از اواخر دهه ۱۹۷۰ تاکنون سالانه ۲ تا ۴ درصد از تقاضای کل جهانی کاسته است. افزایش ضریب جینی نیز با کاهش رشد پایدار اقتصادی ارتباط مستقیم دارد. چه در سطح داخلی و چه در سطح میان کشوری نابرابری به شکل مشهودی گسترش داشته و بحران کووید-۱۹ این شکافها را عمیقتر نموده و منجر به فقر میلیونها نفر گردیده است. حال نیز کشورهای فقیر با دسترسی محدود به انرژی و فناوریهایی نظیر هوش مصنوعی، فاصله بیشتری از پیشرفتگان پیدا میکنند.
کمبود منابع و گذار در انرژی
🔹کمیابی منابع طبیعی مانند زمینهای قابل کشت، آب آشامیدنی، انرژی و عناصر کمیاب در سال جاری بیش از پیش احساس خواهد شد. باید توجه داشت که چین ۶۰ درصد تولید و ۹۰ درصد فرآوری عناصر کمیاب جهان را بر عهده دارد و همین امر به پیچیدگیهای ژئوپولتیک انجامیده است.
🔸تامین انرژی و نحوه انجام آن نیز چالشی مهم است. در حال حاضر مصرف جهانی نفت حدود ۱۰۰ میلیون بشکه در روز است و چنانچه همه جمعیت جهان مانند میانگین آمریکاییها مصرف کنند، این رقم به ۵۰۰ میلیون بشکه میرسد. در سالی که گذشت قریب به ۲ هزار میلیارد دلار برای انرژی پاک هزینه شد، اما کماکان تا رقم ۵ هزار میلیارد دلاری مورد نیاز به صورت سالانه برای جلوگیری از بحران اقلیمی فاصله زیادی احساس میشود.
محدودیتهای بودجهای و فشار مالی
🔹تا پایان سال ۲۰۲۴، بدهی عمومی جهانی به ۱۰۰ تریلیون دلار (۹۳ درصد تولید ناخالص داخلی جهانی) خواهد رسید و سیاستهای مالی غیرپایدار اقتصادهای بزرگ جهان، به تهدیدی برای استانداردهای زندگی سایرین مبدل شده است؛ به عنوان مثال، نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی در آمریکا و بریتانیا از ۱۰۰ درصد فراتر رفته است.
🔸بهره بدهی ایالات متحده از هزینههای دفاعی پیشی گرفته است. در سال ۲۰۲۴، کسری بودجه فدرال به ۷ درصد تولید ناخالص داخلی خواهد رسید که تقریباً دو برابر میانگین تاریخی ۳.۷ درصدی است. اقتصادهای توسعهیافته دیگر نیز به تناسب با کسریهای بزرگ و افزایش هزینههای استقراض مواجهاند.
تسریع جهانیزدایی
🔹عقبنشینی از هدف جهانیسازی، بنیانهای نظم اقتصادی بینالمللی پیشین را به لرزه درآورده است. تعرفههای پیشنهادی ترامپ، شامل ۱۰ درصد بر تمام کالاهای وارداتی و ۶۰ درصد بر واردات چینی، میتوانند با افزایش تورم و اختلال در تجارت جهانی، این روند را تشدید کنند.
🔸در مجموع، دولتها به شکلی روزافزون علیه یکدیگر تعرفه و محدودیت تجاری اعمال کرده و به بلوکهای تجاری تقسیم شدهاند. همین مسئله در خصوص سرمایهگذاری هم صادق است. همزمان، فروپاشی نظم چندجانبه مهاجرت را تشدید کرده است و در سال ۲۰۲۴، تعداد آوارگان اجباری به ۱۲۰ میلیون نفر رسیده است. به بیان دیگر، روند جهانی زدایی قدرتمندی در جریان است که آثار اقتصادی آن در سال آتی مشهود خواهد بود.
@GovernanceStudies
"تجارت غیرنفتی ایران با کشورهای همسایه از فروردین تا ابتدای اسفند ۱۴۰۳"
✅ به نقل از کمیسیون توسعه تجارت خانه صمت:
تجارت غیرنفتی ایران با ۱۵ کشور همسایه در ۱۱ ماه سال ۱۴۰۳ از لحاظ وزنی ۱۵/۶ درصد افزایش داشته است.
✅ از این میزان، سهم صادرات ۸۳ میلیون تن کالا به ارزش ۳۳ میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار بوده که با رشد ۲۸/۴ همراه است.
✅ واردات از این کشورها ۲۰ میلیون و ۸۰۰ هزار تن کالا به ارزش ۳۳ میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار بوده که ۱۴/۱ درصد افزایش داشته است.
✅ عراق با ۱۱ میلیارد دلار، امارات با ۶/۶ ترکیه، ۶/۴ میلیارد و افغانستان و پاکستان با ۲/۲ میلیارد دلار ۵ مقصد صادراتی ایران و کشورهای امارت، ترکیه، روسیه، عمان و پاکستان ۵ مبدا وارداتی بودهاند.
#تجارت_خارجی
@GovernanceStudies
🔆تعرفههای آمریکا علیه کانادا و مکزیک: کدام ایالات بیشتر متاثر خواهند شد؟
#تجارت #تعرفه
#آمریکا #کانادا #مکزیک
🔹تعرفههای جدید ایالات متحده بر واردات از کانادا و مکزیک (25 درصد بر اکثر کالاها، 10 درصد بر انرژی کانادایی) از سه شنبه عملی شد. این تعرفهها موجب نگرانی جدی درباره افزایش قیمتها و کندی رشد در اقتصاد آمریکا شده است. مکزیک و کانادا بیش از 30 درصد تجارت خارجی ایالات متحده (سالانه معادل 1.6 تریلیون دلار) را تشکیل میدهند و بدین ترتیب حوزه تاثیر تعرفههای مذکور بسیار گسترده خواهد بود.
◾️هزینه تقریبی تعرفهها برای خانوار آمریکایی چقدر خواهد بود؟
🔹برآوردهای کارشناسی نشان میدهد که این تعرفهها به طور متوسط موجب افزایش هزار دلاری در هزینههای هر خانوار آمریکایی خواهد شد. این افزایش هزینه، طبعا از محل افزایش قیمت تمام شده در کالاهای وارداتی حادث میشود.
◾️ کدام ایالات بیش از سایرین بر کانادا و مکزیک اتکا دارند؟
1️⃣مونتانا: 93 درصد از واردات؛
2️⃣مین: 71 درصد از واردات؛
3️⃣میشیگان و ورمونت: 70 درصد از واردات؛
4️⃣داکوتای شمالی: 68 درصد از واردات.
🔹این چهار ایالت به سبب وابستگی قابل توجه به تجارت بینمرزی به احتمال زیاد وسیعترین تاثیر اقتصادی را از ناحیه جنگ تعرفهای متحمل خواهند شد. در این میان، باید توجه داشت که ایالات متحده روزانه 4 میلیون بشکه نفت از کانادا وارد میکند و تعرفه وضع شده بر انرژی کانادایی، در هزینه پالایشگاههای آمریکایی بازتاب یافته و در نهایت منجر به افزایش قیمت برق و سوخت نیز خواهد شد.
🔹از نظر کالایی، در حال حاضر مهمترین واردات ایالات متحده از کانادا به ترتیب نفت، خودرو، ماشینآلات و محصولات دارویی است. از مکزیک نیز ایالات متحده بیش از هر چیز وسائل نقلیه، قطعات یدکی خودرو، محصولات الکترونیکی و تولیدات کشاورزی وارد میکند.
🔹کانادا با وضع تعرفه متقابل علیه بیش از یکصد میلیارد دلار کالاهای آمریکایی، به جنگ تعرفهای سوی ترامپ پاسخ داده است و کماکان، پیشبینی میشود که تنشهای تجاری/اقتصادی در محیط آمریکای شمالی از سطح کنونی نیز فراتر رود.
@GovernanceStudies
🔆 ترکمنستان در تلاش است تا از پوسته خود بیرون بیاید
#انرژی
#سواپ
#ترکمنستان
🔸دهههاست که ترکمنستان علیرغم در اختیار داشتن پنجمین ذخایر گاز طبیعی اثبات شده در جهان، به عنوان یک قلمروی منزوی شناخته میشود؛ با اینحال، به نظر میرسد که این کشور قصد دارد با خارج شدن از پوسته انزوا، دستکم در حوزه صادرات گاز، جایگاه خود را در بازار جهانی تثبیت کند. «اوراسیانت» در این یادداشت، توافق جدید عشق آباد، تهران و آنکارا برای سواپ گازی را گواهی بر این مدعا میداند.
🔹بر اساس این توافق، تا پایان سال ۲۰۲۵ رقمی نزدیک به ۱.۳ میلیارد متر مکعب از گاز ترکمنستان از مسیر ایران به ترکیه سواپ خواهد شد که این میزان در سالهای آینده افزایش خواهد داشت. در این قرارداد سواپ، برای اولین بار گاز ترکمنستان از مسیری متفاوت و بدون عبور از روسیه به غرب منتقل میشود. در یک چشم انداز ۲۵ ساله، برآورد شده که حجم صادرات گاز ترکمنستان به ترکیه و اروپا میتواند به بیش از ۶۵ میلیارد متر مکعب برسد.
🔹به زعم بسیاری از تحلیلگران، توافق کنونی در یک تصویر بزرگتر به تقویت تنوع و افزایش مبادی واردات انرژی در اتحادیه اروپا انجامیده و به طریق اولی، توانایی چانهزنی این بلوک را با صادرکنندگان گاز افزایش خواهد داد. این قدرت چانهزنی بالاخص در چشم انداز میان مدت و با فرض بازگشت کامل گاز روسیه به بازار، برای کشورهای اروپایی واجد اهمیتی دوچندان ارزیابی میشود.
🔹تلاشهای ترکمنستان برای افزایش سهم از بازار گاز جهانی محدود به سواپ نبوده و این کشور قصد دارد صادرات گاز خود را به افغانستان، قزاقستان و ازبکستان نیز گسترش دهد. به عنوان مثال، ترکمنها با شرکت دولتی قزاقگاز (QazaqGaz) پروژهای را برای دو برابر کردن حجم صادرات گاز آغاز کردهاند و مذاکراتی نیز برای استخراج مشترک میادین جدید میان ترکمنستان و قزاقستان در جریان است.
🔹ترکمنستان منابع درآمدی متنوعی ندارد و در سالهای اخیر، با کاهش شدید قدرت خرید، کمبودهای فصلی مواد غذایی و بیکاری فزاینده دست و پنجه نرم کرده است. بخش انرژی این امکان را به دولت ترکمنستان میدهد که درآمدهای بودجهای پایدار برای برونرفت از مشکلات پیشگفته فراهم سازد.
🔹به نظر میرسد که رهبران ترکمنستان، به این تشخیص رسیدهاند که روابط اقتصادی گستردهتر با جهان خارج، بهترین راه برای حفظ حکومت در الگوی کنونی است. بر همین اساس است که علاوه بر گسترش بازارهای صادرات گاز، ترانزیت تجاری و ادغام در شبکههای تجاری نوظهور شرق به غرب نیز مورد توجه دولت ترکمنستان واقع شده است.
@GovernanceStudies
🔅هانگژو؛ سیلیکون ولی جدید
#فناوری
#آموزش
🔹شرکت هوش مصنوعی دیپسیک که با عرضه مدل پیشگام خود در ماه گذشته رقبای خارجی را مبهوت کرد در شهر هانگژو و توسط یکی از فارغالتحصیلان دانشگاه ججیانگ بنیان نهاده شده است. دانشگاهی پیشرو که در سطح جهانی کمتر شناخته شده است. دانشگاه ججیانگ را میتوان قلب تپنده اکوسیستم جدید پژوهش و کارآفرینی در شهری دانست که خود را با سیلیکونولی کالیفرنیا مقایسه میکند.
🔹دانشگاه ججیانگ در سالهای اخیر با خرید بهروزترین تجهیزات و استخدام بهترین دانشمندان رشد بسیار سریعی را تجربه کرده است. در حال حاضر در حدود ۷۰ هزار دانشجو در این دانشگاه مشغول کار و تحصیل هستند. پس از هانگژو برخی دیگر شهرها اعلام کردهاند که قصد دارند دانشگاههای خود را به «اکوسیستم نوآوری» تبدیل کنند.
🔹ججیانگ نهتنها به یک قطب پژوهشی و تحقیقاتی بدل شده است بلکه در تبدیل دانشجویان نخبه جوان به کارآفرینان پیشرو نیز مهارت بالایی کسب کرده است. آنها معتقدند که تا سال ۲۰۲۷ به یک دانشگاه کلاس جهانی تبدیل خواهند شد. این دانشگاه بیش از این که خود را با بهترین دانشگاههای پکن و شانگهای مقایسه کند، در تلاش است نمونهای مشابه دانشگاه استنفورد باشد.
🔹هرچند رتبه جهانی ججیانگ در میان دانشگاههای جهان ۴۷ است اما در تولید مقالات علمی بسیاری از دانشگاههای برتر جهان را پشت سر گذاشته است. علاوهبر این، فارغالتحصیلان این دانشگاه در زمره ثروتمندترین کارآفرینهای چین بهشمار میروند.
🔹طی ماههای اخیر شهرت دانشگاه بهواسطه شرکتهای آن به بیشترین حد خود رسیده است. «شش اژدهای کوچک» هانگژو که مجموعهای از کسبوکارهای نوپای این شهر هستند که سه تای آنها توسط فارغالتحصیلان ججیانگ تاسیس شدهاند. دیپسیک، مانیکور تک(شرکت نرمافزاری طراحی سهبعدی) و دیپرباتیک که در رباتهای سگسان با ماموریتهای نجات متمرکز است.
عوامل موفقیت ججیانگ
1️⃣نخست، توانایی جذب و ارتقاء استعدادها است. علیرغم اینکه بسیاری از دانشجویان چینی در پی یک شغل باثبات دولتی هستند، ججیانگ در پی دانشجویان بلندپروازی است که مشتاق ورود به رقابت استارتاپی و ایدهها کسبوکار جذاب برای جلب سرمایهگذاری دانشگاه هستند. در مجموع یکپنجم از داتنشآموختهها ظرف مدت ۵ سال از فارغالتحصیلی با کمک انجمن فارغالتحصیلان دانشگاه شرکت خود را تاسیس میکنند.
2️⃣دومین عامل، جغرافیا است. هانگژو شهری است که با قطار تنها ۴۵ دقیقه از شانگهای فاصله دارد اما از پایتخت و مرکز سیاسی بسیار دور است. نگارنده معتقد است پس از به قدرت رسیدن حزب کمونیست در سال ۱۹۴۹، این شهر توسط برنامهریزان دولتی نادیده گرفته شد و همین امر باعث شد بخش خصوصی در اصلاحات سال ۱۹۷۸ فضای خوبی برای ظهور داشته باشد. ۸۲ شرکت از میان ۱۰۰ شرکت بزرگ هانگژو، متعلق به بخش خصوصی است که برای یک شهر چینی سهم بسیار زیادی محسوب میشود. سرانه تولید ناخالص آن بهصورت میانگین دوبرابر میانگین سرانه ملی است.
3️⃣سومین عامل، سهولت دسترسی به مسئولین و مقامات هانگژو و کاهش موانع و پیچیدگیها برای کسبوکارهای نوپا است. اغلب خدمات دولتی در هانگژو از طریق نرمافزارهای اینترنتی قابل دریافت است. مقامات علاقه زیادی به شرکتهای فناوری دارند و همین امر باعث گسترش این جنس فعالیتها در شهر شده است.
بهسوی اهداف جهانی
🔹ژانویه گذشته چین برنامه خود تحت عنوان «قدرت آموزشی با اثر جهانی» تا سال ۲۰۳۵ را منتشر نمود. هرچند این موضوع تا چند سال قبل هدفی بلندپروازانه بهشمار میرفت اما اکنون محیطهایی نظیر دانشگاه ججیانگ آن را تحققپذیر نمودهاند.
@GovernanceStudies
🔅چرخش خزنده اپل به سمت هند
#فناوری
🔹«فایننشال تایمز» در یادداشتی با مراجعه به آمار و مصاحبههای متعدد استدلال میکند که با تشدید تنشها میان چین و آمریکا شرکت اپل در راستای کاربست موفق مدل «چین+۱» در حال انتقال بخشی از تولید آیفون به هند است. از زمان راهاندازی خط تولید آیفون در ۲۰۰۷ اپل با چین پیوند داشته است.
🔹ابر شرکت تایوانی «فاکسکان» مونتاژ گوشی آیفون در خاک هند را در سال ۲۰۱۹ و در کارخانهای در منطقه تامیل نادو آغاز کرده و اکنون در حال تولید iPhone 16 Pro در هند است که در واقع آخرین مدل از این تلفن هوشمند است. در حال حاضر، صادرات موبایل هند از صادرات الماس این کشور پیشی گرفته و برآورد میشود که تا سال ۲۰۲۷، حدود ۲۵ درصد از مجموع آیفونهای ساخته شده در هند تولید شده باشند. این رقم در حال حاضر حدود ۱۵ درصد است.
🔹این گزارش همچنین به مشارکت شرکت «تاتا» با اپل اشاره میکند و از برنامه بلندپروازانه این شرکت برای راه اندازی یک کارخانه تولیدی در حوزه نیمههادیها با مشارکت غولهای نیمههادی تایوان و به ارزش بیش از ۱۱ میلیارد دلار صحبت میکند. در واقع، به نظر میرسد که «تاتا» قصد دارد تا حد ممکن سهم بزرگتری را از فعالیت اپل در محیط هند از آن خود کند.
🔹با اینحال، اپل هنوز در تولید قطعات به چین وابستگی دارد و همین مسئله موجب میشود که تولید در هند، بیشتر ماهیت مونتاژی داشته باشد. محدودیتهای وضع شده بر جابهجایی سرمایه و نیروی کار از کشورهای همسایه در هند، مانع پیشرفت در این روند شده و شرکتهایی که منشا آنها یکی از همسایگان هند (از جمله چین) باشد، نیازمند اخذ مجوز قبل از هر سرمایهگذاری جدید هستند. از طرف دیگر، گزارشها حاکی از آنست که جذب نیروی کار متخصص زن در کارخانههای هند به مراتب پیچیدهتر از چین و ویتنام است.
🔹نگارنده یادداشت به نقل از «بنیاد کارنگی هند» مینویسد اینکه یک شرکت پیشگام مانند اپل تخم مرغهای خود را در سبد هند بگذارد، نشانه مثبتی است. در نهایت نیز به نظر میرسد که با تمام چالشها و موانع، هند در حال جانمایی خود به عنوان هاب جهانی تولید آیفون است و با حمایتهای سیاسی و سرمایهگذاریهای شرکتی گسترده، ردپای اپل در هند تقویت خواهد شد.
@GovernanceStudies
🔅توجه دولتهای حاشیه خلیج فارس به تجارت فلزات
#تجارت
🔹فایننشال تایمز در گزارشی تلاش کشورهای حاشیه خلیج فارس برای ورود به بازار تجارت محصولات معدنی را به صورت اجمالی مورد بررسی قرار داده و این فعالیتها را با توجه به تقاضای رو به رشد محصولات معدنی، بخشی از برنامههای کلان تنوعبخشی به اقتصاد و فرارفتن از صنایع نفت و گاز در این کشورها برشمرده است.
🔹بر اساس این گزارش، شرکت دولتی توسعه معادن عمان (MDO) در حال سازماندهی یک تیم 25 نفره تخصصی برای تجارت محصولات معدنی است. این شرکت که به تازگی استخراج مس از معدن لاسیل عمان را پس از یک وقفه سی ساله آغاز نموده، قصد دارد صادرات گچ و کرومیت عمان را نیز به صورت متمرکز و سازمان یافته مدیریت نماید و از این طریق حاشیه سود عمان از تجارت گچ را تا حد ممکن افزایش دهد. شرکت دولتی توسعه معادن عمان با شش شرکت بینالمللی تجارت کالا از جمله مرکوریا و گلنکور برای انعقاد قرارداد برداشت (Off-take) در مس فرآوری شده و مشارکت در تجارت معدنی وارد مذاکره شده است.
🔹در امارات، یکی از هلدینگهای بزرگ متعلق به شیخ طحنون بن زاید آل نهیان (IRH)، در سال 2023 اقدام به خرید 51% از سهم معدن مس مُپانی در زامبیا به ارزش 1.1 میلیارد دلار نمود. این هلدینگ در حال حاضر یک شرکت فعال تجاری 60 نفره در حوزه تجارت نفتی و معدنی دارد و برای گسترش همکاریهای تجاری با شرکتهای بزرگ تجاری جهان از جمله مرکوریا وارد مذاکره شده است.
🔹شرکت توسعهای القابضه ابوظبی (ADQ) نیز در هفته گذشته دست به تاسیس شرکتی مشترک با یک کمپانی تخصصی تجارت معدنی به ارزش 1.2 میلیارد دلار زده است که قرار است به طور ویژه بر روی مس، سنگ آهن و سایر فلزات پایه تمرکز داشته باشد. این شرکت علاوه بر خرید سهم در حوزه معادن، هدف خود را از سرمایهگذاری، تضمین دسترسی به منابع حیاتی معدنی در یک چشم انداز بلندمدت عنوان کرده است.
🔹عربستان سعودی نیز به عنوان بزرگترین اقتصاد منطقه و بزرگترین صادرکننده نفت، در حال سرمایهگذاری گسترده در توسعه معادن داخلی خود است و دولت این کشور صنایع معدنی را به مثابه سومین ستون توسعه اقتصادی در کنار صنعت نفت و پتروشیمی مدنظر قرار داده است. از همین روست که به تازگی شرکت دولتی «معادن» عربستان و صندوق سرمایهگذاری عمومی (PIF) این کشور، اقدام به ایجاد یک صندوق سرمایهگذاری مشترک معدنی به نام مناره نموده اند که مقرر است به طور متمرکز در حوزه تجارت معدنی به فعالیت بپردازد.
@GovernanceStudies
🔅تامین مواد معدنی حیاتی: پاشنه آشیل اروپا
#معادن
🔹«پروجکت سیندیکیت» در این یادداشت درباره تضمین دسترسی اتحادیه اروپا به منابع معدنی حیاتی بحث میکند. اتحادیه اروپا برای دستیابی به هدف کربنزدایی کامل تا سال ۲۰۵۰ با یک چالش اساسی مواجه است: تامین مواد معدنی حیاتی که کاربرد وسیعی در تولید توربینهای بادی، پنلهای خورشیدی و باتریها دارند. چالش اینجاست که اروپا برای ۹۰ تا ۷۰ درصد از مواد معدنی حیاتی خود به چین وابستگی دارد و در این میان، پکن در سایه تقابل فزاینده با آمریکا اخیرا صادرات مواد معدنی کمیابی مانند گالیوم و ژرمانیوم را ممنوع نموده است. پرسش اینجاست که آیا ممکن است اروپا نیز هدف محدودیتهای مشابه قرار گیرد؟
🔹کمیسیون اروپا در سالی که گذشت قانون مواد معدنی حیاتی را به عنوان الزامی قانونی در این عرصه مصوب نمود که مهمترین عناصر و اهداف این قانون را میتوان به شرح ذیل برشمرد:
1️⃣استخراج حداقل ۱۰ درصد از مواد در اروپا
2️⃣فرآوری حداقل ۴۰ درصد از مواد در اروپا
3️⃣وابستگی حداکثر ۶۵ درصدی به یک تامینکننده خارجی
4️⃣تصفیه و بازیافت حداقل ۲۵ درصد از منابع مصرفی
🔹با این حال دستیابی به این اهداف کار چندان آسانی نیست. چشم انداز سرمایهگذاری پراکنده است و فقدان یک برنامه راهبردی و منسجم برای سرمایهگذاری در پروژههای کلیدی در اروپا کاملا احساس میشود. علیرغم اینکه برخی از کشورهای اروپایی همچون ایتالیا و آلمان در سطح ملی اقدام به تاسیس صندوقهای سرمایهگذاری معدنی میلیارد دلاری نموده اند، کمیسیون اروپا نتوانسته است ساز و کار مشخصی برای ارزیابی و تصمیمگیری برای سرمایهگذاری منسجم دست پیدا کند.
🔹یکی دیگر از چالشها در حوزه دیپلماسی منابع است. ۳۰ درصد از ذخایر معدنی جهان در آفریقا قرار دارد، اما سرمایهگذاریهای معدنی در این قاره تحت تسلط چین است و اتحادیه اروپا نیاز دارد تا از طرقی مانند کاهش موانع سرمایهگذاری، حمایت از صنایع فرآوری محلی و مشارکت جدی اقتصادی با طرفهای آفریقایی سهم خود را از این حوزه افزایش دهد. در این راستا پروژه AfricaMaVal، که یک برنامه توسعه معدنی با تامین مالی اروپا در حوزه آفریقاست میتواند نقشی محوری ایفا کند.
🔹همزمان، بازیافت یکی از راههای برونرفت از وابستگی کنونی تلقی میشود. در حال حاضر، فقط ۳ درصد از عناصر کمیاب مورد نیاز باتریها از طریق بازیافت تأمین میشود و در خصوص لیتیوم بازیافت هنوز اجرایی نشده است. جمعآوری زبالههای الکترونیکی در اقتصادهای نوظهور میتواند زمینه مناسبی برای دسترسی اروپا به مواد ثانویه باشد که عملیاتی کردن آن نیازمند سرمایهگذاری در زیرساخت بازیافت در اروپا و تفکیک زبالهها در مبدا خواهد بود.
@GovernanceStudies
🔆 منطقه ویژه اقتصادی جوهور-سنگاپور: بازآفرینی 1963؟
#سرمایهگذاری
این توافقنامه نمایانگر یک همکاری شاخص است که توانمندیهای فناورانه و مالی سنگاپور را با وسعت سرزمینی، فراوانی نیروی کار و منابع طبیعی در منطقه جوهور مالزی تجمیع میکند. این منطقه به وسعت 3571 کیلومتر مربع – بیش از چهار برابر سنگاپور- این ظرفیت را دارد که چشمانداز اقتصادی را در هر دو کشور متحول نماید.
🔆 خیز بلند چین برای حضور در میان سازندگان هواپیمای مسافربری
🔹هواپیمای مسافربری بومی چین، C919، اولین پرواز برنامهریزی شده خود به خارج از سرزمین اصلی چین را آغاز نموده است. این هواپیمای مسافربری بومی تا پیش از این فقط در مسیرهای داخلی و توسط خطوط هوایی مورد حمایت دولت چین در سطح ایالتی انجام میشد. اکنون اما به گزارش CNA پرواز روزانه شانگهای به هنگ کنگ با هواپیمای C919 برقرار شده است.
🔹علیرغم اینکه هنگ کنگ بخشی از قلمروی چین به شمار میرود، اما ساختار اداره مستقل خود را دارد و بر همین اساس، شرکت هوانوردی آن از استانداردها و مقرراتی متفاوت با سرزمین اصلی چین پیروی میکند. از طرف دیگر، فرودگاه بینالمللی هنگ کنگ هیچ ترمینال داخلی ندارد و همه پروازهای ورودی و خروجی هنگ کنگ پرواز بینالمللی محسوب میشوند. از این منظر، میتوان مدعی شد که C919 اولین پرواز بینالمللی خود را انجام داده است.
🔹با اینحال، این هواپیمای بومی تا تعبیر رویای پرواز به سراسر جهان فاصله دارد. برای این منظور، لازم است که C919 مجوز اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) یا آژانس امنیت هوانوردی اتحادیه اروپا (EASA) را کسب نماید. اداره هوانوردی مسافری چین (CAAC) همکاری نزدیکی را با طرف اروپایی به منظور دریافت این مجوز آغاز نموده اما پیشرفت این همکاریها بسیار کند بوده است. موفقیت در کسب این مجوزها است که به چین فرصت مشارکت در بازار ساخت و تجارت هواپیمای مسافربری را به شکلی معنی دار خواهد داد.
نقاط عطف واقعی برای C919 فراتر از این است: کسب مجوزهای FAA و EASA و خریداری و استفاده از این هواپیمای مسافربری توسط ایرلاینهای خارجی در مسیرهای بینالمللی که از چین عبور نمیکنند. تصور کنید یک هواپیمای C919 بین سنگاپور و جاکارتا یا بمبئی و دبی به جابهجایی مسافر بپردازد. چنین پروازی است که نشانه ظهور C919 در مقام یک رقیب جهانی واقعی خواهد بود.
🔆 اتکای ایالات متحده به نفت سعودی به پایان خود نزدیک میشود
برای دهههای متمادی، یکی از راهبردیترین مقرهای خارجی عربستان سعودی دفتری کمتر شناخته شده در شهر نیویورک بود که هماهنگیهای فروش نفت این کشور به مشتریان آمریکایی را انجام میداد. دفتری ناشناخته در خیابان مدیسون، در واقع نقش دستی نامرئی را ایفا میکرد که ایالات متحده را به این دولت نفتی متصل میساخت. در سالی که گذشت، ریاض این دفتر نفتی را تعطیل کرد.
🔆 چالشهای ترامپ برای پائین نگه داشتن قیمت نفت
🔹«آمریتا سن» در یادداشت کوتاهی که در «فایننشال تایمز» منتشر نموده، معتقد است افزایش تولید نفت خام و همزمان پایین نگاه داشتن قیمت آن برای دونالد ترامپ ماموریت آسانی نخواهد بود و علیرغم وعدههای او و وزیر خزانهداری پیشنهادیاش، افزایش تولید نفت توسط ایالات متحده پیچیدگیهای خاص خود را خواهد داشت. این یادداشت بر دو استدلال محوری تاکید دارد:
1️⃣ ترامپ نمیتواند به طور توامان قیمت نفت را پایین نگاه دارد و همزمان تولید نفت داخلی را به حداکثر برساند؛ چرا که تولیدکنندگان نفت شیل در ایالات متحده تنها در قیمتهای بالاتر نفت قادر به سرمایهگذاری در افزایش تولید حداکثری خواهند بود.
2️⃣وعده وزیر خزانهداری پیشنهادی مبنی بر افزایش 3 میلیون بشکهای تولید نفت علاوه بر محدودیتهای اقتصادی، از منظر فنی نیز واقعبینانه نیست و از این منظر انتظار میرود ایالات متحده در سطح قیمتی کنونی، قادر باشد تنها 400 هزار بشکه در روز به تولید خود بیفزاید.
@GovernanceStudies
🔆 سناریویی پایه برای اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۵
#اقتصاد_سیاسی
🔹محمد العریان، اقتصاددان و رئیس شورای توسعه جهانی در دوره باراک اوباما در یادداشتی برای «پروجکت سیندیکیت» سناریوی پایه مورد انتظار خود را برای اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۵ تشریح نموده است. شورای توسعه جهانی یکی از نهادهای مشورتی بود که در دوران اوباما برای مشاوره به رئیسجمهور ایالات متحده در خصوص روند توسعه در اقتصاد دیگر نقاط جهان تشکیل شد و پس از آن نیز منحل شد. این اقتصاددان مصری-آمریکایی ضمن پیشبینی نرخ رشد پایین و تورم چسبنده برای ایالات متحده، از تشدید تلاشهای بینالمللی برای تنوعبخشی به ذخایر غیردلاری و جستجو برای ساز و کارهای پرداخت جایگزین در مقابل ساز و کارهای موجود غربی به عنوان محتملترین الگوی اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۵ صحبت میکند.
🔸وی معتقد است که چشمانداز آتی جهان را باید در نقطه تلاقی اقتصادها، سیاستهای ملی و ژئوپولتیک بینالمللی یافت و علیرغم اینکه در نگاه اول ممکن است میان این سه مولفه مشابهتهایی احساس شود، در سال ۲۰۲۴ این مولفهها پراکندگی قابلتوجهی از خود نمایش دادند و تاثیرات متناقض آنها نه تنها مهار نشد بلکه تشدید شد.
🔹به باور العریان در حوزه ژئوپولتیک، روسیه موفقیتی بیشتر از سطح مورد اجماع میان پیشبینیکنندگان بینالمللی کسب نمود و رنج انسانی و تخریب فیزیکی در جنگ غزه فراتر از انتظار بدبینانه اکثر شاهدین بود و به فضاهای دیگری همچون لبنان نیز سرایت کرد. مصونیت مشهود قدرتمندان، در کنار فقدان ابزارهای موثر در جلوگیری از بحرانهای انسانی، ادراک عامه از عدم تعادل بنیادین در نظم جهانی و فقدان هرگونه مهار قابل استفاده را افزایش داده است.
🔸در حوزه سیاست داخلی، اختلافات داخلی و آشوب در اکثر کشورها مشاهده میشود. به عنوان نمونه سقوط دولت در دو اقتصاد بزرگ اروپا، این اتحادیه را با خلا رهبری مواجه نموده است. همزمان، انتخابات اخیر آمریکا نشان داد که ایالات متحده در حال گذار به فصل جدیدی از اثرگذاری سیاسی جریانهای ضدنخبگانی جدید است. در چنین بستری، همکاری محور چین، ایران، کره شمالی و روسیه در راستای به چالش کشیدن نظم جهانی غربمحور ادامه دارد و سایر تحولات از استیضاح رئیسجمهور کره و حکومت نظامی چند ساعته تا سقوط بشار اسد در سوریه مقوم این برداشت هستند که ما در دورهای از نوسان و بیثباتی همزمان در عرصه سیاسی و ژئوپولتیک به سر میبریم.
🔹سال گذشته در عرصه اقتصاد کلان نیز سالی نگرانکننده بود. ضعف اروپا در سال گذشته با توجه به رشد پایین و کسری بودجه شدید تعمیق شده و چین در پاسخگویی معتبر به تهدیدهای جدی و متقن «ژاپنیزه شدن» (Japanification) با چشمانداز جمعیتی نامطلوب، مازاد بدهی و بازار مسکن رکود زده ناکام بوده است. با اینحال، بازارهای سهام همگی بالنسبه باثبات بودهاند و نرخ بازگشت قابلتوجهی داشته اند. به عنوان مثال، شاخص اساندپی ۶۰ رکورد مختلف را تجربه نمود.
🔸نگارنده با اتکا به نرخهای رشد سال گذشته و عملکرد بالنسبه بهتر ایالات متحده در قیاس با بسیاری از کشورها، بر این باور است که در صورت عدم ایجاد یک تحول بنیادین، سناریوی پایه برای اقتصاد آمریکا رشد بالنسبه کمتر از انتظار اما کماکان بهتر از اکثر کشورهاست و همچنین تورمی چسبنده نیز وجود خواهد داشت. در این خصوص فدرال رزرو دو انتخاب دارد: نرخ تورم بالاتر از نرخ هدف خود را بپذیرد یا با دستکاری نرخ بهره برای کاهش آن تلاش کرده و ریسک رکود را به جان بخرد.
🔹سناریوی پایه مورد توجه توسط نگارنده در خصوص اقتصاد بینالملل نیز مبتنی بر تداوم گسست در اقتصاد جهانی است. وی معتقد است که تلاشهای بینالمللی برای تنوعبخشی به ذخایر غیردلاری و جستجو برای ساز و کارهای پرداخت جایگزین در مقابل ساز و کارهای موجود غربی شدت خواهد یافت. بر همین اساس، بازده اوراق ده ساله ایالات متحده بالاتر خواهد رفت و در حوالی ۴.۷۵ تا ۵ درصد مبادله خواهد شد. بازارهای مالی بینالمللی نیز در حفظ جایگاه خود به عنوان مقصدی امن و مطمئن در یک همسایگی ژئواکونومیک چالشبرانگیز با سختیهای متعددی مواجه خواهند شد.
@GovernanceStudies
🔅مسیر «اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا» برای عضویت در «گروه 20»
#اقتصاد_سیاسی
🔹وبسایت East Asia Forum در یادداشتی به ابعاد مختلف و اهمیت عضویت آسهآن در گروه ۲۰ پرداخته و استدلال میکند که اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا برای پیشبرد موفقیتآمیز عضویت در این ساز و کار بینالمللی مهم و تاثیرگذار، نیازمند اتحاد درونی و ارائه مناسب شواهد درباره تعهد خود به حکمرانی جهانی است. به باور وی عضویت اتحادیه آفریقا مسیر را برای عضویت سایر بلوکها همچون آسهآن هموار ساخته و همزمان، الگوی اجماعی پذیرش اعضا مبدل به چالشی مهم در پذیرش آسهآن به عنوان بلوکی متکثر گردیده است.
🔸«آلان ساپوترا» در این یادداشت ضمن تاکید بر حضور بیش از یک دههای آسهآن به عنوان مهمان در نشستهای گروه ۲۰، از ضرورت و احتمال ارتقای جایگاه آسهآن به عضویت دائمی این ساز و کار مهم گفتگوی بینالمللی سخن گفته است. وی در یادداشت خود به مرور اهمیت راهبردی و اقتصادی آسهآن پرداخته و تاکید نموده که جمعیتی ۶۷۷ میلیون نفری و تولید ناخالص داخلی در مجموع ۳.۸ تریلیون دلاری این ناحیه برای اقتصاد جهانی قابل چشمپوشی نیستند.
🔹آبراههای آسیای جنوب شرقی مانند تنگه مالاکا با عبور دادن قریب به یک سوم تجارت جهانی گذرگاههایی بسیار مهم شمرده میشوند و بنادر این منطقه از نظر سطح کارآیی و بهینه بودن عملکرد از آمریکای شمالی و اروپا نیز جلوتر هستند. علاوه بر این، اقتصاد کشورهای این ناحیه عمیقا با زنجیرههای تامین جهانی، کشتیرانی و نوآوریهای فنی گره خورده است و پیشبینی میشود کشورهای آسهآن تا سال ۲۰۳۰ فقط از طریق اقتصاد دیجیتال یک تریلیون دلار به تولید ناخالص داخلی منطقه اضافه کنند.
🔸مقاله پیشگفته مهمترین پیشرفتها و دستاوردهای آسهآن در حوزههای تمرکز گروه ۲۰ را نیز مورد مداقه قرار داده است. به عنوان مثال، نگارنده به درستی اشاره میکند که این کشورها در مسیر افزایش تابآوری زنجیرههای تامین جهانی بالاخص در قالب طرح مشارکت جامع اقتصادی منطقهای (RCEP) و به عنوان وسیعترین موافقتنامه تجارت آزاد در جهان دستاورد قابلتوجهی داشته اند. همچنین، کشورهای آسهآن در ادغام دیجیتالی اقتصادهای خود از طریق توافقنامه چارچوب اقتصاد دیجیتال آسهآن و ابتکارات پرداخت فرامرزی پیشتاز هستند. همین مسئله در خصوص تامین مالی گذار سبز و ابتکارات مشابه قابل مشاهده است.
🔹با اینهمه، «ساپوترا» خاطر نشان ساخته است که علیرغم اهمیت قابلتوجه از منظر اقتصادی و راهبردی، عضویت آسهآن در گروه ۲۰ نیازمند غلبه بر مشکلات دیپلماتیک و دستیابی به اجماع است که مهمترین چالش در این عرصه عدم ارائه تصویری یکپارچه و منسجم از آسهآن دانسته شده است. این درست است که اندونزی به عنوان یکی از اعضای آسهآن در گروه ۲۰ حضور دارد و در بسیاری از موارد منافع عمومی اتحادیه را دنبال میکند، اما حضور جمعی و یکپارچه آنها امری متفاوت است.
🔸در حال حاضر، طیف وسیعی از نظرات و مواضع در خصوص دو مسئله مهم یعنی مناقشات در دریای چین جنوبی و جنگ داخلی میانمار از سوی اعضای مختلف این گروه بازتاب داده میشود که عرضه یک تصویر یکپارچه و منسجم از این بلوک را برای گروه ۲۰ نیز مشکل ساخته است؛ این در حالی است که ایجاد اجماع میان اعضای آسهآن، اولین گام برای درخواست اجماع سایرین بر سر عضویت آسهآن به شمار میرود.
🔹در مجموع، به نظر میرسد که بنابر استدلال محوری یادداشت، حضور آسهآن در گروه بیست به شکل کنونی و در مقام سخنران میهمان کافی نبوده و این بلوک باید با تغییر راهبرد در خصوص گروه ۲۰ به سمت عضویت دائم در آن حرکت کند؛ چرا که عضویت دائمی کل بلوک در این گروه به معنای تاثیرگذاری مستقیم آنها بر تصمیمات و روندهای کلانی است که اقتصاد منطقه را به صورت گسترده تحت الشعاع خود قرار میدهد. در این راه، ائتلاف حداکثری با اقتصادهای نوظهور گروه ۲۰ که تمایل به افزایش نمایندگی جنوب جهانی دارند مهمترین توصیه «آلان ساپوترا» برای اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا است.
@GovernanceStudies
🔅 یک بنگلادش و دو سقوط: اوراق سفید منتشر شده درباره تجربه توسعه در بنگلادش چه میگویند؟
#اقتصاد_سیاسی
🔹برای سالهای متمادی از روند توسعه بنگلادش به عنوان یک معجزه یاد میشد و رشد متوسط ۷ درصدی در سالهای پیش از همهگیری کووید-۱۹، مهمترین پشتوانه عوامی لیگ برای تبرئه خود از اتهام اقتدارگرائی و توجیه حکومت طولانی مدت به شمار میرفت. تظاهرات دانشجویی و اعتراضات فراگیر در ژوئیه و اوت گذشته به نخستوزیری پانزده ساله شیخ حسینه پایان داد و با سقوط دولت وی، به نظر میرسد که روایت غالب از داستان توسعه بنگلادش نیز در حال سقوط است.
🔸حتی پیش از سقوط شیخ حسینه نیز روایت غالب از معجزه بنگلادش با انتقادهای فراوانی مواجه بود و تحلیلگران و کارشناسان مخالف، بنگلادش را به مثابه نمونهای شاخص از «سرمایهداری رفاقتی» میشناختند. توزیع ناعادلانه و رابطهمحور ثروت در دوره شیخ حسینه به شدت از سوی برخی اقتصاددانان مورد انتقاد قرار گرفت و در نهایت، نارضایتی عمومی از شرایط اقتصادی و نابرابری مبدل به مهمترین محرکها در تظاهرات ژوئیه شدند. در پاسخ به همین نارضایتی فزاینده، دولت انتقالی برآمده از اعتراضات در یکی از اولین اقدامات خود کمیتهای از متخصصان را مامور بررسی جامع و مفصل مسائل و مشکلات اقتصاد بنگلادش نمود.
🔹اکنون، گزارش نهایی این کمیته در قالب سندی ۳۸۵ صفحهای با عنوان «اوراق سفید وضعیت اقتصادی کنونی بنگلادش» منتشر شده که نشان میدهد روایت رسمی از توسعه بنگلادش اغراقآمیز بوده و نرخ رشد ۷ درصدی مورد ادعا از مسیر دستکاری و تحریف ارقام واقعی به دست آمده است. در یک نمونه، گزارش مذکور با استفاده از روشهای نوین برآورد رشد (شدت روشنایی شبانه) نرخ رشد واقعی اقتصاد بنگلادش را در سال مالی ۲۰۱۸-۲۰۱۹ حدود ۳ درصد تخمین زده و معتقد است نرخ ۷ درصدی اعلامی توسط حلقهای از کارشناسان و دیوانسالاران مستقر در نهادهای رسمی با هدف پروپاگاندای داخلی و خارجی ارائه شده است. این مسئله در خصوص سایر شاخصهای کلان مانند نرخ تورم، نرخ بیکاری و مهمتر از همه نرخ فقر نیز صادق است.
🔸با اینحال، تحریف آمار و ارقام کلان مهمترین یافته این گزارش به شمار نمیرود و یافتههای کمیته درباره فساد دولتی به مراتب تکاندهندهتر است؛ در فاصله سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۳ در مجموع رقمی بالغ بر ۲۳۴ میلیارد دلار به طرق مختلف از بنگلادش خارج شده است. به تعبیر دیگر، معادل سالانه ۳/۴ درصد تولید ناخالص داخلی بنگلادش از طرق غیرقانونی به خارج کشور برده شده است. این منابع به روشهای مختلفی از سفتهبازی در بازارهای مالی تا قاچاق مواد مخدر کسب شده اند و پروژههای کلان زیرساختی نیز از این فساد گسترده در امان نبوده اند. این کمیته در بررسیهای خود هزینه ۷ پروژه کلان زیرساختی را مورد ارزیابی مجدد قرار داده و دریافته است که فساد گستردهای از طریق متورم ساختن هزینه عوامل، اضافه برآورد قیمت زمین و دستکاری رویههای خرید و تنخواه در جریان بوده است که برآورد اولیه از آن دستکم ۲۴ میلیارد دلار است.
🔹در برآوردی دیگر، تنظیمکنندگان گزارش معتقدند که قریب به ۴۰ درصد از بودجه تخصیص داده شده به برنامه توسعه سالانه» در پانزده سال گذشته توسط دیوانسالاران و مقامات دولتی بنگلادش اختلاس شده است. دکتر دباپریا باتاچاریا که هدایت این کمیته ۱۲ نفره را بر عهده داشته، در نشست خبری رونمایی این گزارش با اشاره به این ارقام بنگلادش تحت سلطه عوامی لیگ را نمونهای از «تحول سرمایهداری رفاقتی به سیستمی از دزدان» برشمرده است.
🔸 این گزارش وضعیت نظام مالی بنگلادش را بحرانیتر از عمده بخشها ارزیابی نموده و دستکم ده بانک را -شامل دو بانک دولتی- فاقد نقدشوندگی و از نظر فنی ورشکسته دانسته است؛ چرا که وامهای دستوری اعطا شده به حلقههای نزدیک به هیئت حاکمه منجر به ظهور وضعیتی گردیده که داراییهای نامطمئن شبکه بانکی ارزشی ۱۴ برابر هزینه احداث شبکه متروی داکا یا ۲۴ برابر هزینه احداث پل ۶/۵ کیلومتری پادما دارند.
🔹 کمیته مذکور ضمن تاکید بر ضرورت ایجاد نهادهای آماری مستقل، در جمعبندی خود بر این نکته تاکید ورزیده که بجز چند استثناء انگشتشمار، همه شرکای بینالمللی دولت شیخ حسینه در تداوم و تثبیت این روایت غلط نقش داشته اند و کمتر نهادی در دوره طولانی استقرار عوامی لیگ در قدرت، اطلاق عنوان معجزه را به تجربه بنگلادش مورد انتقاد قرار داده است. با انتشار این گزارش مفصل، میتوان مدعی شد که دوران این روایت به سر آمده است و در عوض، لازم است روایتگران توسعه به شفافیت آماری، شمول عمومی رشد و مبارزه با فساد در دیوانسالاری توجه نمایند.
@GovernanceStudies
🔅بادهای مخالف و تهدید رشد اقتصادی جهان در سال 2025
(بخش اول)
#اقتصاد_سیاسی
🔹در حالی که تولید ناخالص جهانی به ۱۱۰ تریلیون دلار افزایش یافته، پیشبینی میشود که اقتصادهای جی ۷ جملگی در سالهای آتی نرخ رشدی کمتر از ۳ درصد را تجربه کنند. همزمان، اقتصادهای نوظهور همچون آرژانتین، برزیل و آفریقای جنوبی نیز دستکم در یک دهه آتی با کندی رشد مواجه خواهند بود. «موبو» در این یادداشت هشت ریسک کلیدی را برای رشد تولید ناخالص داخلی جهانی مشهود میداند که در این بخش به سه مورد ابتدایی آن اشاره میشود و در بهش بعدی سایر موارد آن نقل خواهد شد.
شکافهای ژئوپولتیکی
🔸اولین تهدید برای رشد جهانی را باید تشدید تنشهای ژئوپولتیک بالاخص میان ایالات متحده، روسیه و چین –و ایران و کره شمالی- دانست و در چشم انداز کوتاه مدت این نگرانی وجود دارد که زورآزمایی این دو طرف، به مواجههای کامل در سطح نظامی بدل شود.
🔹در ۵۰ سال گذشته، اقتصاد جهانی از یک بازی با حاصل جمع مثبت به بازی حاصل جمع منفی مبدل شده است. دوره حاصل جمع مثبت، با سقوط دیوار برلین در ۱۹۸۹ و پیوستن چین به سازمان تجارت جهانی در سال ۲۰۰۱ به کمال رسید. اما با بحران مالی ۲۰۰۸، دوره حاصل جمع منفی آغاز شد و با نزولی شدن رشد، شدتیابی رقابت و افزایش تنشهای بینالمللی در سایه بحران کووید و جنگهای غزه و اوکراین اوج گرفته است.
🔸تعمیف شکافهای ژئوپولتیک منجر به آسیپپذیری عمیق اقتصاد گردیده است. علیرغم اینکه چین با در اختیار داشتن قریب به ۷۷۰ میلیارد دلار اسناد خزانه اهرم فشاری برابر غرب ایجاد نموده اما رقابت میان غرب و چین برای سلطه بر حوزههای فناوری همچون هوش مصنوعی، محاسبات کوانتومی و نیمههادیها به انقطاع در اقتصاد دیجیتال و به ظهور شبکههای بالکانیزه و تحت کنترل در حوزه مجازی انجامیده است.
🔹اتحادهای اقتصادی بینکشوری، نظم بینالمللی به رهبری ایالات متحده و نهادهای برتون وودزی همچون صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی را تضعیف کرده اند. بلوک توسعهیافته بریکس مهمترین نمونه این اتحادهاست که اکنون بیش از ۴۰ درصد جمعیت و ۳۶ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان را دربرمیگیرد.
🔸در همین حال، دولتهای چرخشی همچون ترکیه، عربستان و سایر کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در حال متحول ساختن مسیرهای تجاری جهانی، بازتنظیم زنجیرههای تامین، باز هدایت جریانهای سرمایهگذاری هستند که این مسئله روند توزیع و قیمتگذاری محصولات کلیدی همچون مواد غذایی و منابع معدنی کلیدی را تحت تاثیر قرار میدهند.
پوپولیسم و سیاستهای داخلی
🔹بسیاری از اقتصادهای پیشرفته در حال دست و پنجه نرم کردن با فضای سیاسی دوقطبی شده در سیاست داخلی هستند. بازگشت دونالد ترامپ به قدرت در آمریکا –همانند انتخاب وی برای اولین بار در سال 2016 و تحولاتی مانند برگزیت- نمایانگر دورهای از عدم اطمینان گسترده و تحولات سیاسی بنیادین خواهد بود.
🔸علاوه بر این، فشار هزینههای رفاهی بیشتر شده و اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۲ قریب به ۳.۳ تریلیون دلار معادل ۴۰ درصد مخارج دولتی خود را صرف حمایتهای اجتماعی نموده است. تقاضای فزاینده بودجهای و وضع وخیم توازن مالی دولت در بسیاری از موارد منجر به ناتوانی در تامین کالاهای اساسی عمومی همچون بهداشت، آموزش و زیرساخت گردیده و همین مسئله به دو قطبیتر شدن وضعیت سیاسی دامن میزند.
هوش مصنوعی و گسست فناورانه
🔹پیشبینیهای خوشبینانه بسیاری درباره تاثیر هوش مصنوعی بر اقتصاد جهانی وجود دارد. به عنوان مثال مطالعه «پیدابلیوسی» نشان داده که هوش مصنوعی احتمالا تا پایان سال ۲۰۳۰ رقمی نزدیک بر ۱۶ تریلیون دلار به تولید ناخالص جهانی خواهد افزود و مطالعهای دیگر بر اثر ۱۴ درصدی آن در تولید کارگران به صورت متوسط تاکید داشته است. از این منظر، هوش مصنوعی به یکی از پیشرانهای رشد اقتصادی تبدیل خواهد شد.
🔸همزمان، گفته میشود که بازار کار از ناحیه هوش مصنوعی متاثر خواهد شد. به عنوان مثال پژوهش گلدمن ساکس در سال ۲۰۲۳ از احتمال حذف بیش از ۳۰۰ میلیون شغل تمام وقت سخن گفته و مجمع جهانی اقتصاد هم در برآورد خود، احتمال حذف حداقل ۱۴ میلیون شغل تمام وقت بر این اساس را مطرح نموده است. عدم وجود برآورد دقیق از تقاضای انرژی این بخش اقتصادی نیز یکی از ملاحظات موجود است.
🔹همچنین، رونق سریع هوش مصنوعی ممکن است منجر به اضافه سرمایهگذاری در این بخش و توزیع نامتقارن سرمایه در اقتصاد گردد. به عنوان مثال در سال ۲۰۲۳، هفت شرکت برتر فناوری در آمریکا مجموعا رقمی نزدیک به ۲۰۰ میلیارد دلار به تحقیق و توسعه تخصیص دادند که این رقم معادل نیمی از کل هزینههای تحقیق و توسعه بخش خصوصی، عمومی و غیرانتقاعی در اروپاست. مضاف بر اینها باید به ملاحظه برگشت سرمایه و درآمدزایی هوشهای مصنوعی نیز پرداخت.
@GovernanceStudies