مطالعات حقوق بشر

13 October 2026 06:55

⛔️ هشدار گزارشگر ویژه سازمان ملل نسبت به تشدید محدودیت‌های رفت‌وآمد فلسطینیان در کرانه باختری

فرانچسکا آلبانیز، گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل درباره وضعیت حقوق بشر در سرزمین فلسطینی اشغالی از سال ۱۹۶۷، نسبت به گسترش ایست‌های بازرسی، دروازه‌های جاده‌ای و دیگر محدودیت‌های رفت‌وآمد در کرانه باختری اشغالی هشدار داد و اعلام کرد این نظام، قلمرو فلسطینی را بیش از پیش قطعه‌قطعه کرده و بر ابعاد مختلف زندگی روزمره فلسطینیان اثر گذاشته است.

🔷 بر اساس داده‌های دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد (OCHA)، تا دسامبر ۲۰۲۵ در مجموع ۹۲۵ مانع حرکتی در سراسر کرانه باختری، از جمله قدس شرقی، ثبت شده بود که به‌طور دائم یا متناوب رفت‌وآمد حدود ۳.۴ میلیون فلسطینی را محدود می‌کرد. این بالاترین تعداد ثبت‌شده در ۲۰ سال گذشته و ۴۳ درصد بیشتر از میانگین سالانه ۶۴۷ مانع طی دو دهه پیش از آن است.

🔷 آلبانیز تأکید کرد که پیامدهای این محدودیت‌ها به تأخیر در رفت‌وآمد محدود نمی‌شود و بر اشتغال، آموزش، زندگی خانوادگی و دسترسی به مراقبت‌های حیاتی پزشکی تأثیر می‌گذارد. به گفته او، برای میلیون‌ها فلسطینی، رسیدن به محل کار، مدرسه، دانشگاه، بیمارستان یا دیدار اعضای خانواده ممکن است ساعت‌ها طول بکشد، بدون اطلاع قبلی با تغییر مسیر مواجه شود یا اساساً غیرممکن گردد.

🔷 طبق داده‌های سازمان جهانی بهداشت که OCHA نیز به آن استناد کرده است، در سال ۲۰۲۵ ، ۲۳۳ حمله به خدمات سلامت در کرانه باختری ثبت شد که ۲۵ مرکز درمانی و ۱۶۵ آمبولانس را تحت تأثیر قرار داد. در ۱۹۶ مورد، معادل ۸۴ درصد این حملات، ارائه خدمات درمانی با مانع مواجه شد؛ از جمله تأخیر در ایست‌های بازرسی، بازرسی و ایجاد محدودیت برای کارکنان پزشکی و محدودیت در حرکت آمبولانس‌ها.

🔷 آلبانیز همچنین گسترش ایست‌های بازرسی را در ارتباط با آنچه خشونت شهرک‌نشینان، توسعه شتاب‌گرفته شهرک‌ها، تخریب‌ها، جابه‌جایی اجباری و تخریب عامدانه زندگی کشاورزی فلسطینیان توصیف کرد، مورد توجه قرار داد و گفت جوامع فلسطینی به‌طور فزاینده در حال تبدیل‌شدن به مناطق جدا افتاده هستند.

🔷 وی همچنین به نظر مشورتی دیوان بین‌المللی دادگستری در ۱۹ ژوئیه ۲۰۲۴ اشاره کرد. دیوان در آن نظر اعلام کرده بود که سیاست‌ها و اقدامات اسرائیل به قطعه‌قطعه‌شدن کرانه باختری، جدایی قدس شرقی و محصور شدن جوامع فلسطینی در مناطق جدا افتاده انجامیده و اعمال حق تعیین سرنوشت مردم فلسطین را با مانع مواجه کرده است.

🔻 آلبانیز در پایان تأکید کرد: «این نظام تجزیه و کنترل باید پایان یابد.» وی گفت فلسطینیان باید بتوانند آزادانه در سرزمین خود رفت‌وآمد کنند، در کنار یکدیگر به‌عنوان یک ملت زندگی کنند و حق تعیین سرنوشت خود را اعمال نمایند.

#وضعیت_حقوق‌بشر_کشورها
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

10 October 2026 08:27

📕 رویدادها و تحولات حقوق بشری

میزگرد علمی: بایسته‌های جهانی در حمایت و صیانت از حقوق کودکان؛ از تعهد تا اقدام

💠سخنرانان:
دکتر عسکر جلالیان
موضوع: بایسته‌های کنوانسیون ۱۹۸۹ حقوق کودک و  پروتکل‌های الحاقی آن در حمایت از حقوق کودکان

دکتر محمود عباسی
موضوع:
حمایت از حقوق کودک در آئینه اسناد بین‌المللی

دکتر ابراهیم وثیقی اسدی
موضوع: عدالت کودک‌مدار؛ از استانداردهای جهانی تا دادگاه‌های ایران

دکتر آناهیتا سیفی
موضوع: رويه ديوان بين‌المللی كيفری در  جرايم عليه كودكان

دکتر آرین پتفت
موضوع: بهداشت روان کودک در فضای مجازی در پرتو حق کودک بر پرورش مطلوب

🎓دبیر نشست:
👤محمد روشنی


⌛️زمان برگزاری: دوشنبه ۲۰ مهر ماه، ساعت ۲۰
به صورت مجازی در بستر اسکای‌روم

🔗لینک ثبت‌نام
حضور در جلسه برای تمامی علاقمندان، آزاد و‌ رایگان است.

@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

04 October 2026 08:35

نگاهی حقوقی به نتیجه‌گیری گزارش هیئت حقیقت‌یاب در مورد ایران درخصوص ارتکاب جنایت جنگی توسط آمریکا

💠 در تاریخ ۲۸ سپتامبر مقاله‌ای از گابور رونا (استاد دانشکده حقوق کاردوزو / نیویورک) با عنوان «تحلیل گزارش مأموریت حقیقت‌یاب سازمان ملل دربارهٔ حملات آمریکا به ایران» در سایت Lawfare منتشر شد که به بررسی حقوقی گزارش اخیر هیئت حقیقت‌یاب مستقل سازمان ملل در مورد ایران می‌پردازد. این هیئت در گزارش ۱۷ سپتامبر خود به شورای حقوق بشر نتیجه گرفته بود که عملیات هوایی آمریکا در روز اول خصومت‌ها (۲۸ فوریه) علیه ایران، منجر به ارتکاب جنایات جنگی شده است.

🛑 مقاله معتقد است گزارش هیئت بدلیل محدودیت‌های خود امکان بیان دلایل حقوقی این نتیجه‌گیری را نداشته و به همین خاطر نیاز است این موضوع از نگاه قوانین حقوق بشردوستانه باز شود. بر همین مبنا محورهای اصلی مقاله به شرح زیر جهت استفاده پژوهشگران و کارشناسان حقوق بشر و بشردوستانه کشور آورده می‌شود:

۱. حمله به مدرسهٔ ابتدایی شجرهٔ طیبه در میناب
رونا بعد ذکر این حقیقت تلخ که در این حمله ۱۷۸ نفر (عمدتاً کودک) کشته شدند، با استناد به یافته‌های گزارش هیئت حقیقت‌یاب می‌نویسد که آمریکا با اطلاعات قدیمی و تأییدنشده این مکان را پایگاه دریایی سپاه دانسته و بدون بررسی منابع باز در دسترس (که نشان می‌داد از سال ۲۰۱۵ مدرسه فعال بوده) حمله کرده است. رونا این حمله را «بدون تمایز» و ناشی از کوتاهی بی‌پروایانه در اقدامات احتیاطی می‌داند و آن را تحت حقوق بشردوستانه بین‌المللی و حتی قانون جنایات جنگی خود آمریکا آمریکا قابل پیگرد می‌شمارد.

۲. جنایت جنگی از منظر حقوق داخلی آمریکا
نویسنده معتقد است از نظر حقوق داخلی آمریکا نیز این حمله می‌تواند تحت قانون جنایات جنگی ایالات متحده (۱۸ U.S.C. § 2441) جنایت جنگی محسوب شود. این قانون مقررات ضمیمهٔ کنوانسیون لاهه چهارم ۱۹۰۷ را در حقوق فدرال آمریکا جرم‌انگاری کرده است. مادهٔ ۲۵ این کنوانسیون، حمله یا بمباران شهرها، روستاها، منازل یا ساختمان‌های دفاع‌نشده را ممنوع می‌کند. مدرسهٔ میناب یک سازهٔ غیرنظامی دفاع‌نشده و فاقد کارکرد نظامی فعال بود. همچنین مادهٔ ۲۷ کنوانسیون، حفاظت از ساختمان‌های اختصاص‌یافته به علم، مذهب و اهداف خیریه را الزامی می‌داند و مدارس را مشمول این حمایت می‌شمارد. کوتاهی آگاهانه در تأیید کاربری فعلی با وجود اطلاعات در دسترس، نقض این مقررات و در نتیجه نقض § 2441 است.

۳. حمله به مجموعهٔ ورزشی لامرد
مقاله می‌نویسد این حمله با موشک Precision Strike Missile مجهز به کلاهک جایگزین انجام شد که حدود ۱۸۰ هزار قطعهٔ تنگستن را در مساحتی معادل ۱۸ زمین فوتبال پخش می‌کند. به دلیل شعاع اثر گسترده در منطقهٔ پرجمعیت، این حمله مصداق حملهٔ نامتناسب تحت مادهٔ ۵۱(۵)(ب) پروتکل الحاقی اول شناخته شده است.

۴. نقش هوش مصنوعی و فشار عملیاتی روز اول جنگ
نویسنده تاکید دارد سرعت بالای تولید هدف توسط الگوریتم‌ها و اضافه بار شناختی اپراتورها، نظارت انسانی را عملاً به تأیید صوری تقلیل داده و اصل «انسان در حلقه» را بی‌اثر کرده است.

۶. تغییرات سیاستی داخلی آمریکا
نویسنده با اشاره به رفتار و گفتار وزیر جنگ آمریکا نتیجه می‌گیرد اولویت‌بخشی به «حداکثر کشندگی» در برابر رعایت استانداردهای حقوقی و کنار گذاشتن افسران حقوقی نظامی (JAG) از فرآیند تأیید حمله، آستانهٔ احتیاط را پایین آورده است.

جمع‌بندی مقاله
گزارش هیئت حقیقت‌یاب سازمان ملل به‌طور معتبر استدلال می‌کند که این حملات نه تنها نقض حقوق بشردوستانه بین‌المللی، بلکه جنایات جنگی هستند. اگر تحلیل حقوقی گزارش مفصل‌تر بود، می‌توانست پاسخ محکم‌تری به تلاش‌های برخی دولت‌ها برای تضعیف استانداردها و رویه‌های حفاظت از غیرنظامیان در جنگ فراهم آورد.

برای مطالعه متن کامل مقاله به این آدرس مراجعه نمایید:

https://www.lawfaremedia.org/article/parsing-the-un-fact-finding-mission-s-report-on-u.s.-strikes-in-iran

مطالعات حقوق بشر

30 September 2026 09:04

روایت ویدئویی دانشجویان در سراسر جهان از آثار منفی انسانی تحریم‌ها
 
💠 در روزهای پایانی مأموریت النا دوهان، گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر درباره آثار منفی اقدامات قهری یک‌جانبه بر بهره‌مندی از حقوق بشر، ابتکاری با عنوان «اقدامات قهری یک‌جانبه در معرض دید: چالش جهانی ویدیویی دانشجویان درباره آثار انسانی تحریم‌ها» شکل گرفت؛ مسابقه‌ای جهانی که دانشجویان دانشگاه‌های سراسر جهان را به ساخت ویدئوهایی درباره آثار انسانی تحریم‌ها و اقدامات قهری یک‌جانبه دعوت می‌کرد. گفتنی است دوره مأموریت دوهان در ۳۱ مارس ۲۰۲۶ به پایان رسید.

♻️ این ابتکار صرفاً یک مسابقه ویدیویی نبود، بلکه بخشی از راهبرد گسترده‌تر این مأموریت برای افزایش آگاهی درباره آثار بشردوستانه اقدامات قهری یک‌جانبه، معرفی فعالیت‌های گزارشگر ویژه و فراهم کردن امکان مشارکت نسل جوان در گفتمان جهانی حقوق بشر بود.
در توضیحات این ابتکار، بر نقش جوانان به‌عنوان عاملان تغییر و بر اهمیت مشارکت آنان در موضوعاتی همچون حاکمیت قانون، جوامع فراگیر و صلح‌سازی تأکید شده است.

💠 فراخوان در ۱ اکتبر ۲۰۲۵ آغاز شد و دانشجویان مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد از رشته‌های مختلف می‌توانستند به‌صورت فردی یا در گروه‌های حداکثر سه‌نفره، ویدئوهایی ۲ تا ۴ دقیقه‌ای تهیه کنند. موضوعات مسابقه طیف گسترده‌ای داشت؛ از تعریف اقدامات قهری یک‌جانبه و نقش بیش‌ازحد تبعیت کردن گرفته تا آثار این اقدامات بر حق سلامت، غذا، آموزش، مسکن، کودکان، جوانان، کشور محل زندگی و آینده و توسعه.

♻️ در ابتدا قرار بود برای هر یک از ۱۰ موضوع یک برنده انتخاب شود و در مجموع ۱۰ برگزیده معرفی شوند. اما کمیته انتخاب اعلام کرد که کیفیت آثار به حدی بالا بوده که تصمیم گرفته است تعداد برگزیدگان را به ۱۶ اثر افزایش دهد.

💠 در فهرست نهایی، چین با ۵ اثر بیشترین تعداد برگزیده را داشت. پس از آن، روسیه و ایران هر کدام با ۴ اثر قرار گرفتند و بلاروس، پرتغال و ونزوئلا نیز هر کدام یک اثر در میان ۱۶ برگزیده داشتند.
در رتبه‌بندی اصلی مسابقه، جایگاه نخست به ونزوئلا با موضوع «اقدامات قهری یک‌جانبه در ونزوئلا» رسید. رتبه دوم به دو دانشجوی دانشگاه دولتی بلاروس، اختصاص یافت. ایران نیز در رتبه سوم قرار گرفت.

♻️ اثر میلاد قادر و محمد مهدی شعبانی شادیانی از دانشگاه امام صادق، با موضوع «اقدامات قهری یک‌جانبه در ایران»، یکی از سه اثر مشترک در جایگاه سوم بود. دو اثر دیگر این جایگاه به گروه‌هایی از پرتغال و چین تعلق گرفتند.

💠 علاوه بر این اثر، سه اثر دیگر از ایران نیز در میان ۱۶ برگزیده نهایی قرار گرفتند. آثار حسین کیانی بجستان از دانشگاه تهران، با موضوع «پژوهش و علم»، و زهرا علی اصغرپور و امیرحسین عباسیان از دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل با موضوع «سلامت».
به این ترتیب، ایران نه‌تنها چهار اثر در فهرست ۱۶ برگزیده نهایی داشت، بلکه یکی از سه اثر مشترک رتبه سوم مسابقه نیز به یک تیم ایرانی اختصاص یافت.

♻️ در توضیحات رسمی مسابقه همچنین تأکید شده بود که آثار برگزیده می‌توانند در پلتفرم‌های رسمی دفتر کمیساریای عالی و مأموریت گزارشگر ویژه، رویدادهای بین‌المللی و فعالیت‌های آگاهی‌رسانی مورد استفاده قرار گیرند.
نفر اول و برگزیدگان رتبه‌های دوم و سوم نیز برای حضور در کنفرانس «اقدام بشردوستانه، جبران مؤثر و مسئولیت‌پذیری در محیط تحریم‌های یک‌جانبه» در ژنو دعوت شدند؛ مراسم اهدای جوایز این مسابقه در ۹ آوریل ۲۰۲۶ برگزار شد.
 
❇️ برای مشاهده همه ویدئوهای برگزیده، به آدرس زیر مراجعه فرمایید:
https://www.ohchr.org/en/special-procedures/sr-unilateral-coercive-measures/ucms-uncovered-global-student-video-challenge-humanitarian-impact-sanctions


#تحریم
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

26 September 2026 12:34

نگاهی به مهم‌ترین موضوعات و مطالبات حقوق بشری در هنگام سخنان رهبران کشورها در مجمع عمومی
 
دیده‌بان حقوق بشر به بهانه سخنرانی‌های هیئت‌های عالی‌رتبه کشورها در مجمع عمومی سازمان ملل، از رهبران جهان خواسته است از حضور در نیویورک برای دفاع از حقوق بشر، مقابله با تضعیف نهادهای بین‌المللی و تأکید بر پاسخ‌گویی در قبال جنایات جدی استفاده کنند؛ آن هم در شرایطی که سازوکارهای حقوق بشری و نهادهای بین‌المللی با فشارهای سیاسی و مالی فزاینده روبه‌رو هستند.

مهم‌ترین موضوعات و مطالبات پیشنهادی برای تاکید در سخنرانی‌ها:
🔺 دفاع از نظام بین‌المللی حقوق بشر، سازمان ملل، حقوق بین‌الملل و نهادهای پاسخ‌گویی؛
🔺 پاسخ‌گویی در قبال جنایات بین‌المللی و نقض‌های شدید حقوق بشر و مقابله با مصونیت از مجازات؛
🔺  پیامدهای جهانی جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل با ایران؛
🔺 نقض حقوق فلسطینیان در غزه و حمایت ارتش اسرائیل از خشونت شهرک‌نشینان در کرانه باختری؛
🔺 نقض قوانین جنگ از سوی روسیه در اوکراین و ضرورت پاسخ‌گویی؛
🔺 بحران‌های حقوق بشری و مسئله پاسخ‌گویی در سودان، کنگو، میانمار، هائیتی و افغانستان؛
🔺 حمایت از استقلال دیوان کیفری بین‌المللی و دسترسی قربانیان به عدالت؛
🔺 مقابله با تحریم‌ها و فشارهای آمریکا علیه مقامات و قضات دیوان، گروه‌های حقوق بشری فلسطینی و دیگر افراد و نهادهای مرتبط با سازوکارهای پاسخ‌گویی؛
🔺 حفاظت از حقوق پناهندگان و مهاجران، زنان و دختران و افراد دگرباش جنسی و دفاع از برابری و منع تبعیض؛
🔺 مقابله با عقب‌گرد در هنجارهای بین‌المللی برابری جنسیتی در مأموریت‌ها و تصمیم‌های سازمان ملل؛
🔺 تأمین منابع مالی و نیروی انسانی لازم برای سازوکارهای حقوق بشری سازمان ملل در شرایط بحران نقدینگی؛
🔺 حفظ اعتبار رژیم‌های تحریمی، هیئت‌های نظارت و تحریم‌های تسلیحاتی سازمان ملل؛
🔺 قرار گرفتن حقوق بشر و حمایت از غیرنظامیان در اولویت‌های دبیرکل آینده و تقویت نقش عملیات حفظ صلح؛
🔺 حمایت از تدوین معاهده بین‌المللی پیشگیری و مجازات جنایت علیه بشریت، از جمله قتل، شکنجه، تجاوز و خشونت جنسی، آزار، ناپدیدسازی اجباری، نابودسازی، بردگی و آپارتاید؛
🔺توجه به مخاطرات حقوق بشری ناشی از هوش مصنوعی و تغییرات اقلیمی در کنار بحران‌های جنگ، امنیت و توسعه.

🟢 گفتنی است هشتاد و یکمین دوره مجمع عمومی سازمان ملل از ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ آغاز شده و سخنرانی‌های هیئت‌های عالی‌رتبه در روزهای ۲۲ تا ۲۶ و ۲۸ سپتامبر در نیویورک برگزار می‌شود. این دوره به ریاست خلیل‌الرحمن، وزیر امور خارجه بنگلادش و با شعار «بازگرداندن اعتماد، مدیریت تحول؛ سازمان مللی که برای همه نتیجه‌بخش باشد» برگزار می‌شود .

#از_حقوق‌بشر_بیشتر_بدانیم
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

21 September 2026 08:13

اعتراض به سیاست تحریمی آمریکا؛ پژوهش «لنست» تحریم‌های یک‌جانبه را با بیش از ۵۶۴ هزار مرگ سالانه مرتبط می‌داند.

🔸هم‌زمان با حضور اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در کمیته خدمات مالی مجلس نمایندگان، در تاریخ ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶، شماری از فعالان در اعتراض به سیاست تحریمی واشنگتن علیه کشورهایی از جمله ایران و کوبا، سخنان او را مختل کردند و خواستار پاسخ‌گویی درباره پیامدهای انسانی این سیاست‌ها شدند.

🔸یکی از استنادات معترضان، پژوهشی است که در ماه ژوئن درخصوص اثرات منفی تحریم در نشریه معتبر لنست منتشر شده است.
نکات مهم این پژوهش به شرح زیر است:

۱. افزایش مرگ‌ومیر پس از اعمال تحریم‌ها
یافته اصلی پژوهش این است که پس از بررسی داده‌های ۱۵۲ کشور در فاصله ۱۹۷۱ تا ۲۰۲۱ یک رابطه علی میان اعمال تحریم‌های بین‌المللی و افزایش مرگ‌ومیر در کشورهای هدف، پیدا شده است. به گفته نویسندگان، اثر تحریم‌ها در گروه‌های سنی مختلف مشاهده شده، اما شدت آن یکسان نیست. بیشترین اثر در کودکان زیر پنج سال دیده شده است: برآورد پژوهش برای این گروه ۸٫۴ واحد لگاریتمی افزایش مرگ‌ومیر است، در حالی که برای افراد ۶۰ تا ۸۰ سال این رقم ۲٫۴ واحد لگاریتمی برآورد شده است. فاصله اطمینان ۹۵ درصدی نیز برای هر دو برآورد گزارش شده است.

۲. تحریم‌های یک‌جانبه بیشترین اثر را نشان می‌دهند
پژوهشگران می‌گویند قوی‌ترین آثار بر مرگ‌ومیر مربوط به تحریم‌های یک‌جانبه، تحریم‌های اقتصادی و تحریم‌های ایالات متحده بوده است. در مقابل، برای تحریم‌های سازمان ملل متحد در مدل‌های مورد استفاده، شواهد آماری معناداری از افزایش مرگ‌ومیر پیدا نکردند. بنابراین مقاله تحریم‌ها را یک پدیده یکپارچه تلقی نمی‌کند، بلکه میان رژیم‌های مختلف تحریمی تفاوت قابل توجهی قائل می‌شود.

۳. برآورد حدود ۵۶۴ هزار مرگ اضافی در سال
مهم‌ترین برآورد کمی مقاله این است که تحریم‌های یک‌جانبه با ۵۶۴٬۲۵۸ مرگ اضافی در سال ارتباط داشته‌اند. نویسندگان این رقم را با بار مرگ‌ومیر جهانی ناشی از مخاصمات مسلحانه مقایسه می‌کنند و می‌گویند در همان مرتبه بزرگی قرار می‌گیرد.

۴. کودکان سهم بسیار بزرگی از بار مرگ‌ومیر را متحمل می‌شوند
یافته مربوط به کودکان از نظر سیاست سلامت عمومی اهمیت ویژه‌ای دارد. اثر بزرگ‌تر در کودکان زیر پنج سال با این سازوکار قابل توضیح است که تحریم‌ها می‌توانند هم‌زمان چند عامل تعیین‌کننده سلامت را تحت تأثیر قرار دهند: کاهش منابع اقتصادی دولت، دشوارتر شدن واردات دارو و مواد غذایی، اختلال در تأمین تجهیزات و نهاده‌های پزشکی و تضعیف ظرفیت ارائه خدمات عمومی. مقاله در مقدمه خود به همین زنجیره اشاره می‌کند و توضیح می‌دهد که محدودیت دسترسی به ارز خارجی می‌تواند واردات کالاهای ضروری را مختل کند.

۵. اثر تحریم‌ها الزاماً به «کالای تحریم‌شده» محدود نمی‌ماند
یکی از نکات مهم در استدلال مقاله این است که پیامدهای تحریم صرفاً از ممنوعیت مستقیم ورود یک دارو یا کالای خاص ناشی نمی‌شود. کاهش درآمدهای دولت و ارزآوری، اختلال در تجارت و نظام مالی، دشوار شدن تأمین قطعات و نهاده‌های ضروری و حتی موانعی که سازمان‌های بشردوستانه در عمل با آنها مواجه می‌شوند، می‌توانند به کاهش ظرفیت کلی نظام سلامت منجر شوند. بنابراین حتی در شرایطی که روی کاغذ برای دارو یا اقلام بشردوستانه «معافیت» وجود داشته باشد، محدودیت‌های مالی و بانکی می‌توانند دسترسی واقعی به آنها را دشوار کنند. این موضوع در مقاله به‌عنوان یکی از مسیرهای بالقوه اثرگذاری تحریم‌ها مطرح شده است.

۶. نتیجه سیاستی مقاله: بازنگری در استفاده از تحریم‌ها
در نهایت، نویسندگان استدلال می‌کنند که یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد آثار سلامت عمومی تحریم‌ها باید در ارزیابی این ابزار سیاست خارجی جدی‌تر مورد توجه قرار گیرد. از دید آنان، حجم برآوردشده مرگ‌ومیر نشان می‌دهد که تحریم‌ها نمی‌توانند صرفاً به‌عنوان ابزاری اقتصادی یا دیپلماتیک ارزیابی شوند، بلکه باید هزینه‌های انسانی و بهداشت عمومی آنها نیز در طراحی و اجرای رژیم‌های تحریمی لحاظ شود. مقاله در نتیجه‌گیری بر خویشتن‌داری بیشتر در استفاده از تحریم‌ها و بررسی اصلاح نحوه طراحی آنها تأکید می‌کند.

برای دیدن متن کامل مقاله به آدرس زیر مراجعه شود:
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2214109X25001895?utm_source

#تحریم
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

16 September 2026 13:04

از محکومیت سیاسی تا محدودیت تجاری؛ فشار بر اقتصاد شهرک‌های اسرائیلی

🔶 در ۸ سپتامبر ۲۰۲۶، وزرای خارجه ۱۲ کشور شامل بریتانیا، فرانسه، کانادا، اسپانیا، ایرلند، نروژ، دانمارک، فنلاند، ایسلند، لهستان، پرتغال و سوئد در بیانیه‌ای مشترک اعلام کردند که قصد دارند، مطابق رویه‌های داخلی خود، محدودیت‌هایی در سطح ملی بر تجارت کالا با شهرک‌های اسرائیلی وضع کنند، از محدودیت‌های مشابه در سطح اروپا حمایت کنند یا اتخاذ این اقدامات و تدابیر دیگر را فعالانه مورد بررسی قرار دهند. دیده‌بان حقوق بشر و همچنین عفو بین‌الملل هر دو از این تصمیم اسقبال نمودند.

♻️ در این راستا توجه به نظر مشورتی ۱۹ ژوئیه ۲۰۲۴ دیوان بین‌المللی دادگستری مهم است. دیوان در این نظر، حضور مستمر اسرائیل در سرزمین فلسطینی اشغالی را غیرقانونی دانست و تصریح کرد که همه دولت‌ها موظف‌اند وضعیت ناشی از این حضور غیرقانونی را به‌عنوان وضعیت قانونی به رسمیت نشناسند و برای حفظ آن کمک یا مساعدت ارائه نکنند.

🔶 مهم‌تر آنکه دیوان مستقیماً به روابط اقتصادی و تجاری دولت‌های ثالث پرداخت. مطابق بند ۲۷۸ نظر مشورتی، دولت‌ها باید در مناسبات خود با اسرائیل میان قلمرو دولت اسرائیل و سرزمین فلسطینی اشغالی از سال ۱۹۶۷ تمایز قائل شوند؛ از ورود به روابط اقتصادی یا تجاری مرتبط با سرزمین اشغالی که ممکن است حضور غیرقانونی را تثبیت کند خودداری کنند و برای جلوگیری از روابط تجاری یا سرمایه‌گذاری‌ای که به حفظ وضعیت غیرقانونی کمک می‌کند، اقدام نمایند.

♻️ بنابراین، مسئله تجارت با شهرک‌ها دیگر صرفاً در سطح موضع‌گیری سیاسی درباره شهرک‌سازی مطرح نیست؛ پس از نظر مشورتی ۲۰۲۴ دیوان، چگونگی تنظیم روابط اقتصادی و تجاری با سرزمین اشغالی مستقیماً با تعهدات دولت‌های ثالث در زمینه عدم شناسایی، عدم کمک یا مساعدت و تفکیک میان قلمرو اسرائیل و سرزمین فلسطینی اشغالی پیوند خورده است.

🔶 مجمع عمومی سازمان ملل نیز در قطعنامه ES-10/24 مورخ ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۴ این چارچوب را بازتاب داد. مجمع از دولت‌ها خواست از روابط اقتصادی یا تجاری مرتبط با سرزمین فلسطینی اشغالی که می‌تواند حضور غیرقانونی را تثبیت کند خودداری کنند و برای جلوگیری از روابط تجاری یا سرمایه‌گذاری‌ای که به حفظ این وضعیت کمک می‌کند، از جمله در ارتباط با شهرک‌ها و نظام مرتبط با آنها، اقدام کنند. این قطعنامه همچنین از دولت‌ها خواست در جهت توقف واردات محصولات منشأگرفته از شهرک‌های اسرائیلی گام بردارند.

♻️ از همین منظر است که تصمیم‌های اخیر اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند. پرسش دیگر فقط این نیست که یک دولت شهرک‌سازی را غیرقانونی می‌داند یا آن را در بیانیه‌های سیاسی محکوم می‌کند؛ مسئله این است که این ارزیابی حقوقی چه اثری باید بر رفتار اقتصادی، تجاری و سرمایه‌گذاری آن دولت داشته باشد.
با این حال، هنوز نمی‌توان از شکل‌گیری یک سیاست واحد و جامع در سطح اتحادیه اروپا سخن گفت. اقدام دولت‌ها یکسان نیست و ممنوعیت فراگیر تجارت اتحادیه اروپا با شهرک‌ها همچنان به تصویب نرسیده است. دیده‌بان حقوق بشر نیز در گزارش ۸ سپتامبر تصریح کرد که چنین ممنوعیتی در سطح اتحادیه هنوز از سوی کمیسیون اروپا پیشنهاد نشده است.
در ۱۵ سپتامبر نیز عفو بین‌الملل و دیده‌بان حقوق بشر در یادداشتی مشترک از اورسولا فون‌درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، خواستند پیشنهاد رسمی برای ممنوعیت تجارت اتحادیه اروپا با شهرک‌های اسرائیلی ارائه کند. به گفته این دو سازمان، افزایش شمار دولت‌هایی که به سمت محدود کردن تجارت با شهرک‌ها رفته‌اند، فاصله میان مواضع اعلامی اتحادیه اروپا و اقدامات عملی آن را برجسته‌تر کرده است.

🔶 عفو بین‌الملل نیز در واکنش ۹ سپتامبر تأکید کرده بود که اقدامات اعلام‌شده، هرچند مهم، از نظر این سازمان هنوز برای اجرای کامل الزامات ناشی از نظر مشورتی دیوان کافی نیست و باید با تدابیر بیشتری همراه شود.

#از_حقوق‌بشر_بیشتر_بدانیم
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

14 September 2026 11:11

هشدار کارشناسان سازمان ملل درباره پیامدهای ۲۵ سال مبارزه جهانی با تروریسم
 
به مناسبت بیست‌وپنجمین سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر، بیش از ۴۰ گزارشگر، کارشناس مستقل و اعضای گروه‌های کاری شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در بیانیه‌ای مشترک، ضمن ادای احترام به قربانیان تروریسم، کارنامه یک‌ربع قرن سیاست‌های جهانی مبارزه با تروریسم را از منظر حقوق بشر و حقوق بین‌الملل مورد انتقاد قرار داده‌اند. این کارشناسان، علاوه بر قربانیان حملات تروریستی، بر میلیون‌ها قربانی واکنش‌های افراطی ضدتروریستی و مخاصمات شکل‌گرفته به نام مقابله با تروریسم نیز تأکید کرده‌اند.
 
 محورهای اصلی بیانیه عبارتند از:

💢 اشاره به پاسخ‌های غیرضروری و نامتناسب دولت‌ها و تضعیف حقوق بشر، جامعه مدنی، فضای مدنی، دموکراسی و حاکمیت قانون؛

💢 تاکید بر جنگ‌های تجاوزکارانه، اشغال‌های غیرقانونی، شمار گسترده جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت و ادعاهای قابل اعتنا درباره ارتکاب نسل‌کشی؛

💢 اشاره به ترورها در پوشش «قتل‌های هدفمند» و شکنجه در پوشش «بازجویی»؛

💢 اشاره به ربایش‌های فرامرزی، انتقال‌های فوق‌العاده و سرکوب فراملی؛

💢 بیان وجود بازداشت‌های مخفی، ناپدیدسازی‌های قهری و محرومیت از تضمین‌های اساسی دادرسی؛

💢 انتقاد از محاکمات نظامی ناعادلانه و دادگاه‌های ویژه، از جمله سازوکارهای مستقر در گوانتانامو؛

💢 توضیح آسیب‌های جدی به سلامت انسان ناشی از بقایای سمی و پیامدهای محیط‌زیستی مخاصمات؛

💢 تاکید بر فشار بی‌سابقه «جنگ‌های علیه ترور» بر قواعد بنیادین حقوق بین‌الملل و تضعیف نظم حقوقی بین‌المللی؛

💢 اشاره به تشدید معکوس تروریسم و تثبیت چرخه‌های خشونت در نتیجه برخی سیاست‌های ضدتروریستی؛

💢 ضرورت بازنگری قوانین و رویه‌های مبارزه با تروریسم بر پایه حقوق بین‌الملل بشر، حقوق بشردوستانه بین‌المللی و حقوق بین‌الملل پناهندگان.


💠 گفتنی است، مأموریت «گزارشگر ویژه ارتقا و حمایت از حقوق بشر و آزادی‌های بنیادین در مبارزه با تروریسم» از سال ۲۰۰۵ و با هدف نظارت بر رعایت حقوق بشر در اقدامات ضدتروریستی آغاز شد. اکنون، پس از دو دهه، گزارشگر ویژه هشدار می‌دهد که تعاریف مبهم و موسع از تروریسم به «نقض‌های بی‌شمار حقوق بشر» و استفاده از قوانین ضدتروریسم برای سرکوب منتقدان انجامیده است.
برآورد مستقل پروژه Costs of War  دانشگاه براون نیز نشان می‌دهد جنگ‌های پس از ۱۱ سپتامبر که به نام «مبارزه با تروریسم» انجام شده‌اند، بیش از ۹۴۰ هزار مرگ مستقیم و با احتساب پیامدهای غیرمستقیم، دست‌کم ۴.۵ تا ۴.۷ میلیون مرگ بر جای گذاشته‌اند.

#شوراوکمیساریا
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

12 September 2026 13:04

واکنش برخی کشورهای اسلامی به طرح بن‌گویر برای خروج گسترده فلسطینیان از غزه

بن‌گویر (وزیر امنیت ملی رژیم اسرائیل) در ۳ سپتامبر ۲۰۲۶ طرحی را تحت عنوان «مهاجرت داوطلبانه» فلسطینیان از غزه ارائه نمود. بر اساس این طرح، خروج حدود ۲۵۰ هزار نفر در سال نخست، ۱.۱۱ میلیون نفر طی سه سال و در مجموع حدود ۱.۸۶ میلیون فلسطینی طی هفت سال پیش‌بینی شده است. ایجاد یک وزارتخانه ویژه برای این موضوع، توافق با کشورهای پذیرنده و ارائه حمایت‌های مالی به افراد خارج‌شده (اخراج‌شده) نیز از اجزای این طرح است.

یک روز پیش از آن، یسرائیل کاتس، وزیر دفاع رژیم اسرائیل، نیز گفته بود که «راه‌حل واقعی» برای غزه بدون این مهاجرت وجود ندارد و اسرائیل در صورت فراهم شدن امکان آن، برای خارج کردن فلسطینیان «از راه دریا، هوا و هر راه ممکن» آماده است.

در واکنش، وزرای خارجه عربستان سعودی، مصر، اردن، امارات متحده عربی، قطر، ترکیه، پاکستان و اندونزی در ۶ سپتامبر با صدور بیانیه‌ای مشترک، اظهارات بن‌گویر و کاتس و پیشنهادهایی را که به خارج کردن اجباری فلسطینیان از سرزمینشان منتهی می‌شود، به‌شدت محکوم کردند.

این هشت کشور اعلام کردند چنین اظهارات و پیشنهادهایی ناقض اصول حقوق بین‌الملل، از جمله حقوق بین‌الملل بشردوستانه، و تهدیدی مستقیم علیه حقوق مشروع و غیرقابل‌سلب مردم فلسطین است. آنان همچنین هرگونه تلاش برای جابه‌جایی فلسطینیان، چه در داخل و چه به خارج از سرزمین اشغالی، تحت هر عنوان یا توجیهی را رد کردند.

وزرای خارجه این کشورها نسبت به تبدیل فراخوان‌های مربوط به جابه‌جایی اجباری به سیاست یا اقدامات عملی برای ریشه‌کن کردن فلسطینیان از سرزمین خود هشدار دادند و از جامعه بین‌المللی، به‌ویژه شورای امنیت سازمان ملل، خواستند با هرگونه تلاش برای تحمیل واقعیت جمعیتی یا جغرافیایی جدید در سرزمین اشغالی فلسطین مقابله کند.
کویت نیز در موضعی جداگانه، اظهارات بن‌گویر و کاتس را محکوم و آن را تعرضی آشکار به حقوق غیرقابل‌سلب مردم فلسطین و نقض حقوق بین‌الملل و حقوق بین‌الملل بشردوستانه توصیف کرد.

نکته مهم آن است که عادی‌سازی این ادبیات، در عمل به معنای عادی‌سازی اخراج یک جمعیت تحت اشغال و تبدیل یک نقض قاعده آمره، به گزینه‌ای قابل طرح و اجرا است. اگر جامعه بین‌المللی، در برابر این روند صرفاً به محکومیت لفظی بسنده کند عملاً زمینه را برای تبدیل جابه‌جایی اجباری به یک سیاست رسمی و دائمی فراهم خواهد کرد.

#وضعیت_حقوق‌بشر_کشورها
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

06 September 2026 10:21

🌐 فردا؛ آغاز شصت‌وسومین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد

شصت‌وسومین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد (HRC63) از دوشنبه ۷ سپتامبر تا ۷ اکتبر ۲۰۲۶ در کاخ ملل ژنو برگزار می‌شود.

📙 در این نشست یک‌ماهه، موضوعات متعددی از جمله وضعیت حقوق بشر در کشورهای مختلف، حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، حق توسعه، نژادپرستی، حقوق سالمندان، اشکال معاصر بردگی، بازداشت خودسرانه، ناپدیدشدگی اجباری و همکاری با سازوکارهای حقوق بشری سازمان ملل بررسی خواهد شد.

📗 در ۸ سپتامبر، شورای حقوق بشر گفت‌وگوی تعاملی با زینا جلاد (Zaina Jallad)، گزارشگر ویژه جدید درباره آثار منفی اقدامات قهری یک‌جانبه بر بهره‌مندی از حقوق بشر خواهد داشت و گزارش مربوط به این مأموریت وی بررسی می‌شود؛ موضوعی که با توجه به ارتباط مستقیم مأموریت با آثار حقوق بشری اقدامات قهری یک‌جانبه و تحریم‌ها، برای ایران به عنوان کشوری که تحت تحریم می باشد، اهمیت خاصی دارد.

همچنین در ۲۱ سپتامبر، گزارش هیئت حقیقت‌یاب مستقل بین‌المللی درباره جمهوری اسلامی ایران ذیل دستور کار شماره ۴ در یک گفت‌وگوی تعاملی مورد بررسی قرار خواهد گرفت؛ که یکی از مهمترین بخش های اجلاس در ارتباط با جمهوری اسلامی ایران می باشد.

📘 در طول این نشست، اعضای شورا گزارش‌های کمیسر عالی حقوق بشر، گزارشگران ویژه، هیئت‌های حقیقت‌یاب و دیگر سازوکارهای حقوق بشری را بررسی کرده و درباره پیش‌نویس قطعنامه‌ها و تصمیمات مطرح‌شده نیز اقدام خواهند کرد.

🔸 گفتنی است شورای حقوق بشر، از ارکان مجمع عمومی سازمان ملل و مهم‌ترین رکن در حوزه ارتقا و حمایت از حقوق بشر است. این شورا ۴۷ عضو دارد که توسط مجمع عمومی سازمان ملل انتخاب می‌شوند. شورای حقوق بشر وضعیت‌های حقوق بشری را بررسی می‌کند، سازوکارها و مأموریت‌های ویژه ایجاد یا تمدید می‌کند و قطعنامه‌ها و تصمیمات حقوق بشری را به تصویب می‌رساند.

#شوراوکمیساریا
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

03 September 2026 06:36

🔴 کارشناسان سازمان ملل خواستار توقف کشتارهای غیرقانونی در دریا توسط آمریکا شدند

کارشناسان مستقل حقوق بشر سازمان ملل متحد در تاریخ اول سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۰ شهریورماه ۱۴۰۵) اعلام کردند که در پی حملات آمریکا به شناورها در دریای کارائیب و اقیانوس آرام، طی یک سال گذشته دست‌کم ۲۲۳ نفر کشته شده‌اند و خواستار پایان دادن به این عملیات شدند.

بر اساس این بیانیه، از ۲ سپتامبر ۲۰۲۵ تاکنون، ارتش آمریکا دست‌کم ۶۸ شناور را در آب‌های بین‌المللی هدف قرار داده است؛ حملاتی که با ادعای مشارکت این شناورها در قاچاق مواد مخدر برای گروه‌هایی انجام شده که آمریکا آنها را در حقوق داخلی خود «سازمان تروریستی» معرفی کرده است. در اغلب موارد، تمامی افراد حاضر در شناورها کشته شده‌اند.

⚖️ کارشناسان سازمان ملل استدلال حقوقی آمریکا را رد کرده‌اند. به گفته آنان، کارتل‌های مواد مخدر و گروه‌های تبهکار در حال انجام «حمله مسلحانه» علیه ایالات متحده نیستند و بنابراین حق دفاع مشروع موضوع ماده ۵۱ منشور ملل متحد نمی‌تواند مبنای این حملات باشد. آنان تأکید کردند که مقابله با قاچاق مواد مخدر اساساً موضوع اجرای قانون است و باید تحت قواعد حقوق بین‌الملل بشر در زمینه منع استفاده از زور انجام شود؛ صرف اطلاق عنوان جنگ به چنین وضعیتی، آن را به مخاصمه مسلحانه تبدیل نمی‌کند.

کارشناسان همچنین تصریح کردند که میان آمریکا و افراد هدف قرارگرفته مخاصمه مسلحانه‌ای در مفهوم حقوق بین‌الملل بشردوستانه وجود ندارد و مظنونان به قاچاق مواد مخدر نیز رزمنده محسوب نمی‌شوند. از دید آنان، این کشتارها فراقضایی و غیرقانونی هستند.

📌 آنان یادآور شدند که حقوق بین‌الملل بشر در دریا نیز اعمال می‌شود و استفاده از نیروی کشنده تنها زمانی مجاز است که برای دفاع از خود یا دیگران در برابر یک تهدید قریب‌الوقوع علیه جان، کاملاً ضروری و متناسب باشد. به گفته کارشناسان، آمریکا وجود چنین تهدیدی را مطرح نکرده و حتی امکان توقیف شناورها را داشته، اما این گزینه را انتخاب نکرده است.

🌊 همچنین، کارشناسان با اشاره به این واقعیت که حقوق بین‌الملل دریاها نیز در چنین وضعیتی پاسخ مبتنی بر اجرای قانون، نه عملیات نظامی، را اقتضا می‌کند؛ اعلام کردند که نه معاهدات مقابله با مواد مخدر و نه حقوق بین‌المللی مبارزه با تروریسم، مبنایی برای هدف قرار دادن نظامی شناورها و سرنشینان آنها فراهم نمی‌کنند. به گفته آنان، این حملات ممکن است حتی جرم علیه ایمنی دریانوردی محسوب شوند و زمینه صلاحیت سایر کشورها برای تحقیق و تعقیب را فراهم کنند.

⚠️ کارشناسان سازمان ملل خواستار تحقیقات سریع، مؤثر، مستقل، بی‌طرفانه و شفاف درباره موارد ادعایی نقض حق حیات شدند و تأکید کردند که مرتکبان، از جمله افراد در زنجیره فرماندهی نظامی و غیرنظامی، باید پاسخگو باشند. قربانیان و خانواده‌های آنان نیز حق برخورداری از جبران کامل خسارت، از جمله غرامت و تضمین عدم تکرار را دارند.ه مچنین از سایر دولت‌ها خواسته شده است از هرگونه کمک یا مساعدت در نقض حق حیات، از جمله ارائه اطلاعات یا امکانات نظامی برای انجام چنین عملیات‌هایی، خودداری کنند.


این بیانیه از سوی شماری از کارشناسان مستقل سازمان ملل، از جمله بن سائول، گزارشگر ویژه حقوق بشر و مبارزه با تروریسم، موریس تیدبال-بینز، گزارشگر ویژه اعدام‌های فراقضایی، فوری یا خودسرانه، و جورج کاتروگالوس، کارشناس مستقل درباره نظم بین‌المللی دموکراتیک و عادلانه، صادر شده است.

#شوراوکمیساریا
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

31 August 2026 14:09

🌎 درخواست تعداد زیادی از کارشناسان سازمان ملل متحد برای اقدام فوری کشورهای عضو دیوان کیفری بین‌المللی در برابر تحریم‌های جدید آمریکا

در تاریخ ۲۸ اوت ۲۰۲۶ (۶ شهریورماه ۱۴۰۵) جمعی از گزارشگران ویژه و اعضای گروه‌های کاری شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، تحریم‌های جدید ایالات متحده علیه رئیس و یکی از کارکنان دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) را محکوم کرده و خواستار لغو فوری تحریم‌های اعمال‌شده علیه کارکنان دیوان شدند.

🔻گفتنی است در ۱۸ اوت ۲۰۲۶، دولت ایالات متحده قاضی توموکو آکانه، رئیس فعلی دیوان ، و عبدالله سیه، وکیل ارشد دادرسی دیوان از سنگال، را مشمول تحریم قرار داد. با این دور جدید از تحریم‌ها، شمار قضات و کارکنان فعلی یا سابق دیوان که تحت فرمان اجرایی ۱۴۲۰۳ آمریکا تحریم شده‌اند، به ۱۱ نفر رسیده است.

🔻 کارشناسان سازمان ملل این اقدامات را مداخله غیرقانونی در اجرای عدالت بین‌المللی توصیف کرده و از تمامی کشورهای عضو دیوان و دیگر دولت‌های متعهد به پاسخگویی خواستند برای حمایت از دیوان، قضات، دادستان‌ها و کارکنان آن، اقداماتی جسورانه و فوری اتخاذ کنند.

🔻 آنان همچنین نسبت به آثار این تحریم‌ها بر حقوق افراد هدف قرارگرفته ابراز نگرانی کرده و از دولت‌ها خواستند مانع تبعیت بیش از حد شرکت‌ها، بانک‌ها و ارائه‌دهندگان خدمات از این تحریم‌های یک‌جانبه شوند.

🔻 کارشناسان از اتحادیه اروپا نیز خواستند مقررات مسدودساز اتحادیه اروپا (EU Blocking Statute) را فعال کند تا از تبعیت بانک‌ها و ارائه‌دهندگان خدمات از تحریم‌های کشورهای ثالثی که مغایر حقوق بین‌الملل دانسته می‌شوند، جلوگیری شود.

🔻 همچنین از کشورهای عضو خواسته شد با تصویب و به‌کارگیری موافقت‌نامه امتیازات و مصونیت‌های دیوان کیفری بین‌المللی، آثار تحریم‌ها را کاهش داده و همکاری عملیاتی خود با دیوان را تقویت کنند.
⚖️ کارشناسان تأکید کردند که تحریم کارکنان قضایی دیوان نباید بدون پاسخ باقی بماند و کشورهای عضو باید با قاطعیت و سرعت برای حفاظت از دیوان و تسهیل ادامه فعالیت آن اقدام کنند.

♻️ گفتنی است در مجموع سی‌و‌شش گزارشگر ویژه و اعضای پنج گروه کاری این بیانیه را صادر کرده‌اند که از نظر تعداد امضاکننده، بسیار قابل توجه است. مای ساتو (گزارشگر ایران)، زینا جلاد (گزارشگر تحریم) و فرانچسکا آلبانیز (گزارشگر سرزمین‌های اشغالی) ازجمله امضاکنندگان این بیانیه هستند.

#شوراوکمیساریا
@ngoodvv

🔗بیشتر بخوانید:
https://www.ohchr.org/en/press-releases/2026/08/un-experts-demand-bold-action-icc-member-states-denounce-new-sanctions

مطالعات حقوق بشر

26 August 2026 06:27

🌍 روز جهانی گرامیداشت قربانیان اعمال خشونت مبتنی بر دین یا عقیده

☸️ مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ۲۸ مه ۲۰۱۹ با تصویب قطعنامه A/RES/73/296، روز ۲۲ اوت را به‌عنوان «روز جهانی گرامیداشت قربانیان اعمال خشونت مبتنی بر دین یا عقیده» تعیین کرد.

✴️ این قطعنامه ادامه اعمال خشونت‌آمیز و اقدامات تروریستی علیه افراد، از جمله اعضای اقلیت‌های مذهبی، به دلیل دین یا عقیده آنان یا به نام دین و عقیده را به‌شدت محکوم می‌کند. همچنین بر این اصل تأکید دارد که تروریسم و افراط‌گرایی خشونت‌آمیز نباید به هیچ دین، ملیت، تمدن یا گروه قومی نسبت داده شود.

✳️ سازمان ملل یادآور شده است که خشونت مبتنی بر دین یا عقیده تنها حمله مستقیم به افراد نیست؛ حمله به خانه‌ها، کسب‌وکارها، اموال، مدارس، مراکز فرهنگی، عبادتگاه‌ها، اماکن مذهبی و زیارتگاه‌ها نیز در همین چارچوب قرار می‌گیرد و دولت‌ها مسئولیت اصلی حمایت از حقوق بشر، از جمله حقوق افراد متعلق به اقلیت‌های دینی و اعتقادی، را بر عهده دارند.

🕯 این مناسبت بلافاصله پس از ۲۱ اوت، روز جهانی یادبود و ادای احترام به قربانیان تروریسم، قرار گرفته است و بر اهمیت حمایت و کمک مناسب به قربانیان اعمال خشونت مبتنی بر دین یا عقیده و اعضای خانواده‌های آنان تأکید دارد.

📣 پیام دبیرکل سازمان ملل در سال ۲۰۲۶
1️⃣ آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، در پیام رسمی خود برای ۲۲ اوت ۲۰۲۶ اعلام کرد که در این روز، همه کسانی که به دلیل ایمان خود هدف قرار گرفته‌اند، گرامی داشته می‌شوند.
2️⃣ گوترش هشدار داد که خشونت ناشی از وابستگی مذهبی همچنان در نقاط مختلف جهان ادامه دارد؛ جشن‌ها و مراسم مذهبی مورد حمله قرار گرفته‌اند، عبادتگاه‌ها هتک حرمت شده‌اند و بسیاری از مؤمنان، به‌ویژه اعضای اقلیت‌های مذهبی، هم در فضای مجازی و هم در دنیای واقعی با خصومت روبه‌رو هستند.
3️⃣ دبیرکل این اقدامات را تعرضی به حقوق بشر و کرامت انسانی دانست و تأکید کرد که چنین خشونت‌هایی باید پایان یابد.
4️⃣ وی از دولت‌ها خواست عاملان جرایم خشونت‌آمیز مبتنی بر دین یا عقیده را پاسخگو کرده و به دست عدالت بسپارند و هم‌زمان با همه اشکال تبعیض و سخنان مشوق نفرت مقابله کنند.
5️⃣ گوترش همچنین از رهبران مذهبی خواست در برابر خشونت آشکارا موضع بگیرند و از شرکت‌های فناوری دیجیتال خواست پلتفرم‌های خود را به‌گونه‌ای طراحی و مدیریت کنند که کاربران در برابر انگ‌زنی و مقصر جلوه‌دادن گروه‌های دینی و اعتقادی محافظت شوند.
6️⃣ دبیرکل در پایان پیام خود هشدار داد که وقتی یک گروه مورد آزار و تعقیب قرار می‌گیرد، در نهایت امنیت هیچ گروهی تضمین‌شده نیست و جامعه جهانی باید برای ساخت جوامعی تلاش کند که پیروان همه ادیان و عقاید بتوانند در صلح زندگی و عبادت کنند.

📃 کمیسیون مستقل دائمی حقوق بشر سازمان همکاری اسلامی نیز در بیانیه‌ای به مناسبت ۲۲ اوت ۲۰۲۶، ضمن اعلام همبستگی با قربانیان، بازماندگان و خانواده‌های آنان، بر ضرورت مقابله با اسلام‌هراسی و دیگر اشکال نفرت مذهبی، حمله به افراد و عبادتگاه‌ها، نفرت‌پراکنی و انتشار اطلاعات گمراه‌کننده، به‌ویژه در پلتفرم‌های دیجیتال، و نیز تضمین پاسخگویی مرتکبان تأکید کرد.

#روزجهانی
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

19 August 2026 12:09

نگاهی به برخی از تحولات حقوق بشری مرتبط با سرزمین‌های اشغالی در مرداد ماه ۱۴۰۵

🛑 هشدار کارشناسان سازمان ملل به تداوم نسل‌کشی و صریح‌تر شدن پویش پاک‌سازی قومی در سرزمین‌های اشغالی فلسطین؛

🛑 ابراز نگرانی گزارشگر ویژه سازمان ملل از الگوی نگران‌کننده در دادگاه‌های خانواده و نظام‌های حمایت از کودکان اسرائیل؛

🛑 هشدار دفتر حقوق بشر سازمان ملل در خصوص تشدید خشونت شهرک‌نشینان و خطر آوارگی اجباری خانواده‌های فلسطینی؛

🛑 طرح دعوای چهار مرکز حقوق بشری علیه تحریم‌های اعمال شده با فرمان اجرایی دونالد ترامپ (۶ فوریه ۲۰۲۵) بر مقام‌های دیوان کیفری بین‌المللی و گزارشگر ويژه سرزمین‌های اشغالی؛

🛑 طرح ارائه شده پارلمان فرانسه برای ممنوعیت روابط تجاری مرتبط با شهرک‌های اسرائیلی در سرزمین‌های اشغالی فلسطین و جولان سوریه اشغالی؛

🛑 کشته شدن ۳۰۰ کودک در غزه طی ۳۰۰ روز از گذشت آتش‌بس، بنا به گفته یونیسف (یک کودک در یک روز)؛

🛑 ادامه صادرات تسلیحات هند به اسرائیل؛ خطر همدستی در نسل‌کشی غزه؛


#وضعیت_حقوق‌بشر_کشورها
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

01 August 2026 07:25

روز جهانی مبارزه با قاچاق انسان

🔴 در سال ۲۰۱۳، مجمع عمومی سازمان ملل با تصویب قطعنامه (A/RES/68/192)، روز ۳۰ ژوئیه را به‌عنوان «روز جهانی مبارزه با قاچاق انسان» تعیین کرد. این قطعنامه اعلام کرد چنین روزی برای «افزایش آگاهی از وضعیت قربانیان قاچاق انسان و برای ارتقا و حمایت از حقوق آنها» ضروری است.

🔹 قاچاق انسان عبارت است از عمل غیرقانونی خرید و فروش انسان در داخل مرزهای یک کشور و یا فراتر از آن در سطح بین‌الملل. این جرمی است که زنان، کودکان و مردان را برای اهداف متعددی از جمله کار اجباری و رابطه جنسی استثمار می‌کند.

شعار سال ۲۰۲۶: «گرفتار در پشت کلاهبرداری»
کمپین سال ۲۰۲۶ با عنوان «گرفتار در پشت کلاهبرداری»، پرده از هزینه پنهان انسانی در پس عملیات‌های کلاهبرداری آنلاین برمی‌دارد و استثمار فزاینده افراد قاچاق‌شده‌ای را آشکار می‌سازد که تحت اجبار، خشونت و ترس، مجبور به اجرای خواسته‌های کلاهبرداران سایبری می‌شوند. این کمپین خواستار تقویت همکاری‌های بین‌المللی جهت انهدام شبکه‌های مجرمانه در پس این عملیات‌ها، محافظت از قربانیان و پاسخگو کردن عاملان جنایت است.

🔹 قاچاق انسان از طریق شبکه‌های کلاهبرداری چگونه عمل می‌کند؟
. آگهی‌های شغلی جعلی: قربانیان فریب آگهی‌های تقلب‌آمیزی را می‌خورند که وعده اشتغال قانونی و معتبر در خارج از کشور را می‌دهند.
. مجتمع‌های کلاهبرداری: قربانیان پس از رسیدن به مقصد، به مجتمع‌های غیرقانونی منتقل شده و برای اجرای عملیات‌های کلاهبرداری آنلاین تحت فشار و اجبار قرار می‌گیرند.
. کلاهبرداری‌های سایبری: کارگران اسیر، مجبور می‌شوند کلاهبرداری‌های عاشقانه، تقلب در حوزه رمزارزها و سایر طرح‌های مجرمانه‌ای را که قربانیانی در سراسر جهان هدف قرار می‌دهند، به اجرا درآورند.
. اجبار و خشونت: تعیین سهمیه کاری اجباری، نظارت دائمی، خشونت فیزیکی و بردگی بدهی (بدهکار کردن ساختگی قربانی)، افراد را در شرایطی آکنده از ترس و وحشت محبوس نگه می‌دارد.

🔹 در منطقه شرق و جنوب شرق آسیا، دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل (UNODC) برآورد می‌کند که تنها در سال ۲۰۲۳، زیان مالی ناشی از کلاهبرداری‌هایی که قربانیان را هدف قرار داده، رقمی بین ۱۸ تا ۳۷ میلیارد دلار آمریکا بوده است. بخش عمده‌ای از این زیان‌های هنگفت، به کلاهبرداری‌های انجام‌شده توسط گروه‌های جرایم سازمان‌یافته مستقر در همین منطقه نسبت داده می‌شود.

🔹 بر اساس «گزارش جهانی قاچاق انسان ۲۰۲۴» که به روز ترین گزارش نسبت به وضعیت قربانیان قاچاق انسان است، شمار قربانیان شناسایی‌شده با عبور از سطوح پیش از همه‌گیری کووید-۱۹، در سال ۲۰۲۲ نسبت به سال ۲۰۱۹ ۲۵ درصد افزایش یافته است. داده‌های گزارش نشان می‌دهد که زنان و دختران با ۶۱ درصد از کل قربانیان شناسایی‌شده، همچنان بزرگ‌ترین گروه قربانیان را تشکیل می‌دهند. با این حال، قاچاق کودکان نیز طی یک دوره سه‌ساله یک‌سوم افزایش یافته و به‌ویژه تعداد دختران قربانی شناسایی‌شده ۳۸ درصد رشد داشته است. از منظر جغرافیایی و الگوهای بهره‌کشی نیز تغییرات قابل‌توجهی مشاهده می‌شود؛ به‌طوری که یک‌سوم از جریان‌های قاچاق فرامرزی انسان مربوط به شهروندان کشورهای آفریقایی است و در عین حال، قربانیان قاچاق با هدف کار اجباری از قربانیان قاچاق با هدف بهره‌کشی جنسی پیشی گرفته و اکنون بزرگ‌ترین سهم را در میان انواع بهره‌کشی در سطح جهان به خود اختصاص داده‌اند.

پیام دبیرکل در سال ۲۰۲۶
در پیام دبیرکل سازمان ملل متحد به مناسبت روز جهانی مبارزه با قاچاق انسان، بر گسترش نگران‌کننده کلاهبرداری آنلاین اجباری به‌عنوان سریع‌ترین شکل رو‌به‌رشد قاچاق انسان تأکید شده است. در این پیام آمده است که قربانیان با وعده‌های شغلی فریب خورده و توسط شبکه‌های جرائم سازمان‌یافته فراملی به انجام کلاهبرداری‌های اینترنتی وادار می‌شوند؛ پدیده‌ای که با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، از جمله هوش مصنوعی، با سرعت بیشتری در حال گسترش است.
این گزارش بر ضرورت تقویت همکاری‌های بین‌المللی، اجرای مؤثر کنوانسیون سازمان ملل متحد علیه جرایم سایبری، مقابله با فساد و حمایت از بازماندگان تأکید کرده و قاچاق انسان در تمامی اشکال آن را نقض آشکار حقوق بشر دانسته است.

#روزجهانی
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

10 October 2026 12:33

نگاهی به پیشینه اجرایی و علمی خانم ناوانتم پیلای، برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶

🌍🏅 ناوی پیلای، حقوق‌دان برجسته آفریقای جنوبی و رئیس پیشین کمیسیون تحقیق سازمان ملل درباره فلسطین و اسرائیل، برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶ شد.
🔳 کمیته نوبل نروژ روز جمعه، ۹ اکتبر ۲۰۲۶، اعلام کرد که جایزه صلح امسال به ناوانتم پیلای به پاس تلاش‌های چند دهه‌ای او در پیشبرد صلح، تقویت حقوق بین‌الملل و گسترش پاسخ‌گویی در برابر جنایات بین‌المللی تعلق گرفته است.

🟨 ناوی پیلای کیست؟
🔳 پیلای در ۲۳ سپتامبر ۱۹۴۱ در دوربان آفریقای جنوبی و در خانواده‌ای هندی‌تبار متولد شد. او در دوران حاکمیت نظام تبعیض نژادی آپارتاید به تحصیل حقوق پرداخت و پس از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه ناتال، تحصیلات تکمیلی خود را در دانشگاه هاروارد آمریکا ادامه داد.
🔳 او در سال ۱۹۶۷ به نخستین زنی تبدیل شد که در استان ناتال دفتر وکالت تأسیس کرد. پیلای در دوران آپارتاید، از فعالان مبارزه با تبعیض نژادی دفاع می‌کرد و در پیگیری و حمایت از حقوق زندانیان سیاسی، از جمله نلسون ماندلا، نقش داشت.
🔳 یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های قضایی او حضور در دادگاه کیفری بین‌المللی ویژه رواندا و ریاست آن از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۳ بود. پیلای از قضات رسیدگی‌کننده به پرونده تاریخی «آکایسو» در سال ۱۹۹۸ بود؛ پرونده‌ای که در آن دادگاه برای نخستین بار در حقوق کیفری بین‌المللی تصریح کرد تجاوز جنسی و سایر اشکال خشونت جنسی، در صورت وجود قصد خاص نابودی یک گروه حمایت‌شده، می‌توانند از مصادیق نسل‌کشی باشند.
🔳 او از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۸ قاضی دیوان کیفری بین‌المللی و از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴ کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد بود. پیلای همچنین از سال ۲۰۱۹ به‌عنوان قاضی اختصاصی دیوان بین‌المللی دادگستری، به انتخاب گامبیا، در پرونده شکایت این کشور علیه میانمار درباره نسل‌کشی روهینگیا حضور دارد.

🟨 فعالیت‌های پیلای در رابطه با فلسطین
🔳 انتقادهای پیلای از اقدامات اسرائیل به دوران ریاست او بر کمیسیون تحقیق محدود نمی‌شود. او در سال ۲۰۱۴، در مقام کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، حملات اسرائیل به مناطق غیرنظامی غزه، از جمله مدارس سازمان ملل، بیمارستان‌ها و نیروگاه برق غزه را به‌شدت محکوم کرد و هشدار داد که برخی از این حملات ممکن است مصداق جنایت جنگی باشند.
🔳 در ژوئیه ۲۰۲۱، پیلای به ریاست کمیسیون مستقل بین‌المللی تحقیق سازمان ملل درباره سرزمین‌های اشغالی فلسطین منصوب شد. این کمیسیون مأمور بررسی نقض حقوق بشر و حقوق بشردوستانه بین‌المللی و عوامل ریشه‌ای تداوم منازعه بود.
🔳 کمیسیون تحت ریاست او در سال ۲۰۲۲ اعلام کرد که دلایل معقولی برای غیرقانونی دانستن تداوم اشغال سرزمین‌های فلسطینی، به دلیل ماهیت دائمی‌شونده اشغال و سیاست‌های الحاق اسرائیل، وجود دارد. این کمیسیون در سال ۲۰۲۴ نیز نتیجه گرفت که مقامات اسرائیلی مسئول ارتکاب جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت بوده‌اند. کمیسیون همین جرم را به حماس و دیگر گروه‌های مسلح فلسطینی منتسب نمود.
🔳 یکی از مهم‌ترین اقدامات کمیسیون در دوران ریاست پیلای، انتشار گزارش ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۵ بود که در آن نتیجه گرفته شد اسرائیل در نوار غزه مرتکب نسل‌کشی شده است. کمیسیون اعلام کرد که مقامات و نیروهای امنیتی اسرائیل چهار مورد از پنج رفتار تشکیل‌دهنده نسل‌کشی مندرج در کنوانسیون ۱۹۴۸ را با قصد خاص نابودی تمام یا بخشی از فلسطینیان غزه مرتکب شده‌اند.
🔳 پیلای با دفاع از یافته‌های این گزارش، مسئولیت جنایات مزبور را متوجه عالی‌ترین سطوح مقامات اسرائیلی دانست. دولت اسرائیل این یافته‌ها را رد کرد و گزارش کمیسیون را جانبدارانه خواند.
🔳 گفتنی است پیلای در نامه‌ای به تاریخ ۸ ژوئیه ۲۰۲۵ اعلام کرد که به دلیل افزایش سن، مشکلات پزشکی و تعدد تعهدات دیگر از عضویت در کمیسیون کناره‌گیری می‌کند. استعفای او از ۳ نوامبر ۲۰۲۵ اجرایی شد. دو عضو دیگر کمیسیون نیز تقریباً هم‌زمان استعفا دادند.

#از_حقوق‌بشر_بیشتر_بدانیم
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

06 October 2026 08:38

🌎 هشدار کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل درباره هوش مصنوعی: زمان برای قانون‌گذاری رو به پایان است.


ولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، در تاریخ ۵ اکتبر ۲۰۲۶ در «اجلاس هوش مصنوعی و حقوق بشر» که در آکسفورد برگزار شد، هشدار داد که رقابت میان دولت‌ها و شرکت‌ها در حوزه هوش مصنوعی، بدون نظارت و تضمین‌های کافی، می‌تواند پیامدهای جدی برای حقوق بشر، امنیت انسان و حتی آینده بشریت داشته باشد.

🔷 به گفته او، هوش مصنوعی در کنار ظرفیت گسترده برای تحول در حوزه‌هایی مانند علم، سلامت، آموزش و خدمات عمومی، می‌تواند بر برابری، آزادی، حریم خصوصی و تعامل عمومی نیز آثار منفی برجای بگذارد.

🔷 تورک هشدار داد که در آینده ممکن است جمعیت‌های گسترده‌ای تنها «با فشردن یک دکمه» از خدماتی مانند ارتباطات، آب سالم، گرمایش و خدمات مالی محروم شوند.

🔷 وی همچنین خواستار ممنوعیت فوری واگذاری تصمیم درباره مرگ و زندگی انسان‌ها به ماشین‌ها شد و تأکید کرد که هوش مصنوعی هم‌اکنون در حال تغییر چهره جنگ است.

🔷 کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل بر ضرورت ایجاد تضمین‌های الزامی حقوق بشری، ارزیابی مستمر خطرات، نظارت مستقل بر صنعت هوش مصنوعی و مسئولیت‌پذیری شرکت‌ها و دولت‌ها تأکید کرد.

🔷 او همچنین تصریح کرد که قوانین موجود در همه موارد کافی نیستند و در برخی حوزه‌ها به رویکردهای حقوقی جدید نیاز است؛ با این حال، اصلاح قواعد مربوط به مسئولیت، امنیت سایبری و حفاظت از داده‌ها می‌تواند بخشی از خلأ موجود را جبران کند.

🔷 تورک در پایان هشدار داد:
«دیگر نمی‌توانیم منتظر بمانیم یا صرفاً به حسن نیت تکیه کنیم. اگر به‌سرعت اقدام نکنیم، با پیامدهایی غیرقابل پیش‌بینی برای خود و نسل‌های آینده روبه‌رو خواهیم شد.»

#از_حقوق‌بشر_بیشتر_بدانیم
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

03 October 2026 08:44

۲۵ سال پس از دوربان؛ فراخوان گوترش برای پایان دادن به نژادپرستی
 
به مناسبت بیست‌وپنجمین سالگرد تصویب اعلامیه و برنامه اقدام دوربان، یک نشست مقامات عالی‌رتبه در ۲۸ سپتامبر (۶ مهر ۱۴۰۵) در نیویورک برگزار شد. در این نشست، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، با تأکید بر ضرورت اقدام عملی برای مقابله با نژادپرستی و تحقق عدالت ترمیمی، دیدگاه‌های خود را درباره تداوم تبعیض نژادی و پیامدهای آن بیان کرد.

گفتنی است این اعلامیه و برنامه اقدام در سال ۲۰۰۱ در چارچوب کنفرانس جهانی مبارزه با نژادپرستی، تبعیض نژادی، بیگانه‌هراسی و عدم‌تحمل مرتبط با آن در دوربان آفریقای جنوبی به تصویب رسید. این سند، چارچوبی جهانی برای مقابله با نژادپرستی و تبعیض نژادی و نیز رسیدگی به پیامدهای تاریخی برده‌داری، استعمار و سایر اشکال تبعیض ارائه می‌کند و بر کرامت انسانی، برابری و حقوق بشر تأکید دارد.

محورهای مهم نشست و سخنان دبیرکل

🔹ضرورت مبارزه با نژادپرستی، تبعیض نژادی، بیگانه‌هراسی و عدم‌تحمل مرتبط با آن؛

🔹تاکید بر تحقق کرامت، حقوق بشر و برابری برای تمامی افراد و جوامع متأثر از نژادپرستی و تبعیض؛

🔹انتقاد از تداوم میراث استعمار، برده‌داری و سرکوب و تأثیر آن بر نابرابری‌های معاصر؛

🔹اشاره به قوانین، سیاست‌ها و نهادهای تبعیض‌آمیز بر اساس نژاد، مذهب، رنگ، تبار و منشأ ملی یا قومی؛

🔹لزوم مبارزه با انکار روزمره کرامت، حقوق، امنیت و فرصت‌های برابر برای افراد آفریقایی‌تبار، مردمان بومی، مهاجران، پناهندگان و اقلیت‌ها؛

🔹اشاره به نقش ابزارها و فناوری‌های دیجیتال در گسترش سخنان نفرت‌پراکنانه و اطلاعات نادرست؛

🔹تاکید بر تقویت قوانین و سازوکارهای مقابله با تبعیض و تضمین اجرای مؤثر آنها؛

🔹درخواست مقابله با تبعیض نظام‌مند و سرمایه‌گذاری در جوامع فراگیر و برابر؛

🔹ضرورت شناسایی، کاهش و رفع سوگیری در سامانه‌های هوش مصنوعی و تضمین نقش فناوری‌های دیجیتال در پیشبرد برابری و عدالت دیجیتال؛

🔹اشاره به نقش نسل جوان در پیشبرد کرامت، عدالت و برابری؛

🔹 رسیدگی به پیامدهای پایدار برده‌داری، استعمار و تبعیض نژادی و تحقق عدالت ترمیمی مبتنی بر حقوق بین‌الملل بشر؛

🔹 درخواست تصویب جهانی و اجرای کامل کنوانسیون بین‌المللی رفع همه اشکال تبعیض نژادی.


در پایان، دبیرکل بر ضرورت اقدام جمعی برای مقابله با بی‌عدالتی و ایجاد جوامعی مبتنی بر کرامت، حقوق، برابری و تعلق تأکید کرد؛ جوامعی که در آنها نژادپرستی و تبعیض جایی نداشته باشد.

 #از_حقوق‌بشر_بیشتر_بدانیم
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

28 September 2026 13:06

🔹 صد سال پس از کنوانسیون برده‌داری؛ میلیون‌ها نفر همچنان در انتظار آزادی

در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶، هم‌زمان با صدمین سالگرد تصویب کنوانسیون برده‌داری ۱۹۲۶، جمع گسترده‌ای از کارشناسان و سازوکارهای حقوق بشری سازمان ملل هشدار دادند که با وجود یک قرن توسعه حقوق بین‌الملل، برده‌داری هنوز از میان نرفته و در اشکال جدید و پنهان ادامه دارد.

قابل ذکر است کنوانسیون ۱۹۲۶ یکی از نخستین اسناد مهم همکاری بین‌المللی برای حمایت از کرامت انسانی بود و این اصل را تثبیت کرد که هیچ انسانی نباید همانند کالا با او رفتار شود. این سند بعدها در شکل‌گیری مجموعه‌ای از استانداردهای حقوق بشری، از اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاق‌های بین‌المللی گرفته تا مقررات مربوط به کار اجباری، قاچاق انسان، استثمار کودکان و اشکال معاصر برده‌داری، تأثیرگذار بود.

با این حال، کارشناسان سازمان ملل تأکید کرده‌اند که تعهد دولت‌ها به لغو کامل برده‌داری در تمامی اشکال آن هنوز به‌طور کامل محقق نشده است. اشکال معاصر برده‌داری همچنان میلیون‌ها نفر را در چرخه‌های استثمار، سوءاستفاده و محرومیت از آزادی و کرامت گرفتار می‌کند و در برخی مناطق، حتی اشکال سنتی از جمله برده‌داری موروثی که وضعیت بردگی را از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌کند نیز همچنان وجود دارد.

بر اساس این بیانیه، فقر، تبعیض، مخاصمات مسلحانه، تغییرات اقلیمی، آوارگی، مهاجرت و حاشیه‌نشینی از مهم‌ترین عواملی هستند که آسیب‌پذیری افراد در برابر اشکال معاصر برده‌داری را افزایش می‌دهند. همچنین در برخی شرایط، اقدامات قهری یک‌جانبه و آثار نامطلوب بشردوستانه آن‌ها می‌تواند به مهاجرت اجباری و افزایش آسیب‌پذیری در برابر قاچاق انسان و سایر اشکال استثمار کمک کند. کارشناسان همچنین بر نقش مصونیت از مجازات در تداوم این نقض‌ها و محروم ماندن قربانیان از عدالت و جبران مؤثر تأکید کردند.

در این بیانیه از دولت‌ها، سازمان‌های بین‌المللی، جامعه مدنی، شرکت‌ها و جوامع محلی خواسته شده است برای مقابله با میراث تاریخی برده‌داری، حذف اشکال معاصر آن، تضمین پاسخ‌گویی و فراهم کردن حمایت و دسترسی قربانیان به عدالت اقدامات مؤثرتری انجام دهند. همچنین از دولت‌هایی که هنوز به کنوانسیون برده‌داری ۱۹۲۶ و کنوانسیون تکمیلی ۱۹۵۶ درباره الغای برده‌داری، تجارت برده و نهادها و رویه‌های مشابه برده‌داری نپیوسته‌اند، خواسته شده است این اسناد را تصویب کنند.

🔻 این بیانیه با مشارکت شماری از گزارشگران ویژه و کارشناسان مستقل سازمان ملل در حوزه‌های اشکال معاصر برده‌داری و قاچاق انسان، اعدام‌های فراقضایی، نژادپرستی و تبعیض نژادی، مهاجرت، خشونت علیه زنان و دختران، حق بر غذا، حق بر سلامت، فقر شدید، آثار اقدامات قهری یک‌جانبه بر حقوق بشر و گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران صادر شده است.

#شوراوکمیساریا
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

22 September 2026 12:49

کشف صدها پیکر از زیر آوار غزه؛ سازمان ملل نسبت به احتمال ارتکاب جنایات جنگی هشدار داد

♻️ فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، اعلام کرد کشف صدها جسد و بقایای انسانی از زیر آوار ساختمان‌های ویران‌شده در غزه، بار دیگر نگرانی‌های جدی درباره رعایت حقوق بین‌الملل و احتمال ارتکاب جنایات جنگی را مطرح کرده است.
بر اساس گزارش دفاع مدنی فلسطین، از نوامبر ۲۰۲۵ تا سپتامبر ۲۰۲۶ بیش از ۶۳۰ جسد و بقایای انسانی از زیر ساختمان‌های تخریب‌شده در سراسر غزه بیرون آورده شده و برآورد می‌شود بیش از ۸ هزار نفر همچنان زیر آوار باشند.

⭕️ به گفته تورک، در برخی محل‌های تخریب‌شده بقایای افرادی کشف شده که ظاهراً اعضای کامل یک خانواده بوده‌اند و شمار قابل توجهی از قربانیان را زنان و کودکان تشکیل می‌دهند. تنها در فاصله ۲۷ ژوئن تا ۲۷ اوت، از میان ۲۳۳ جسد بازیابی‌شده از زیر آوار ۲۰ ساختمان، ۷۴ کودک و ۱۰۶ زن شناسایی شده‌اند. همچنین در منطقه الزیتون در جنوب‌شرقی شهر غزه، ۹۶ جسد و بقایای انسانی کشف شده که ۵۸ مورد متعلق به کودکان و ۲۳ مورد متعلق به زنان بوده است.

⭕️ کمیسر عالی حقوق بشر هشدار داده آنچه تاکنون کشف شده ممکن است تنها بخش کوچکی از ابعاد واقعی فاجعه باشد. طبق گزارش سازمان ملل، جنگ حدود ۶۱ میلیون تن آوار و نخاله در غزه بر جای گذاشته است.

⭕️ دفتر حقوق بشر سازمان ملل همچنین اعلام کرده محدودیت‌های اسرائیل بر ورود تجهیزاتی مانند دستگاه‌های حفاری و کیت‌های آزمایش دی‌ان‌ای، عملیات جست‌وجو، بازیابی و شناسایی اجساد را دشوار کرده است؛ تا جایی که برخی تیم‌های فلسطینی ناچار شده‌اند با دست خالی آوارها را کنار بزنند.

⭕️ تورک با اشاره به گزارش سال ۲۰۲۴ سازمان ملل درباره حملات به ساختمان‌های مسکونی و دیگر اماکن غیرنظامی، تأکید کرد استفاده گسترده از سلاح‌های انفجاری با آثار وسیع در مناطق پرجمعیت، نگرانی‌های جدی درباره رعایت اصول تفکیک، تناسب و اقدامات احتیاطی در حمله ایجاد می‌کند.
وی خواستار حفظ شواهد، شناسایی قربانیان و دسترسی بازرسان بین‌المللی به همه مناطق غزه شد و تأکید کرد که دفن قربانیان جایگزین روشن‌شدن شرایط مرگ آنان نیست. به گفته او، حملاتی که به کشته‌شدن شمار زیادی از اعضای خانواده‌ها، از جمله زنان، کودکان و افراد دارای معلولیت انجامیده، باید به‌طور مؤثر بررسی شود و در صورت احراز نقض، عاملان آن پاسخگو شناخته شوند.

♻️گفتنی است فرانچسکا آلبانیز، گزارشگر ویژه سازمان ملل درباره وضعیت حقوق بشر در سرزمین‌های فلسطینی اشغالی، نیز در تاریخ ۷ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۶ شهریور ۱۴۰۵) با صدور بیانیه‌ای هشدار داد که برداشت، خردکردن و جابه‌جایی گسترده آوار در مناطقی از غزه که تحت کنترل نظامی رژیم اسرائیل قرار دارند، می‌تواند به نابودی شواهد مربوط به جنایات بین‌المللی ادعایی، از جمله نسل‌کشی، و نیز از بین رفتن امکان بازیابی و شناسایی اجساد منجر شود.
وی خواستار نظارت بازرسان بین‌المللی کیفری بر این فرایند شد و هشدار داد دولت‌ها و شرکت‌هایی که با اقدامات خود به نابودی شواهد جنایات بین‌المللی کمک کنند، ممکن است با مسئولیت کیفری بین‌المللی مواجه شوند. او همچنین تأکید کرد که هرگونه آواربرداری و بازسازی غزه باید در چارچوب طرحی طراحی‌شده از سوی فلسطینیان و با مشارکت نهادهای مورد اعتماد آنان انجام شود و بازسازی نباید به ابزاری برای محو گذشته و شواهد مورد نیاز برای تحقق عدالت تبدیل شود.

#وضعیت_حقوق‌بشر_کشورها
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

19 September 2026 07:09

خروج مجدد آمریکا از شورای حقوق بشر هم‌زمان با انتشار گزارش هیئت حقیقت‌یاب ایران

آمریکا در سپتامبر ۲۰۲۶ بار دیگر خروج خود از شورای حقوق بشر سازمان ملل را رسماً مورد تأکید قرار داد؛ تصمیمی که تداوم اجرای فرمان اجرایی ترامپ در ۴ فوریه ۲۰۲۵ می‌باشد.
با این‌حال اعلام رسمی این خروج هم‌زمان با انتشار گزارش هیئت حقیقت‌یاب ایران در مورد ناآرامی‌های دی‌ماه ۱۴۰۴ که در آن هیئت عنوان کرده: « دلایل معقولی برای باور این مسئله وجود دارد که نیروهای نظامی ایالات متحده ممکن است طی حملات ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ به یک مدرسه ابتدایی در میناب و یک مجتمع ورزشی در لامرد، مرتکب جنایات جنگی شده باشند»َ این موضوع را بیش از قبل در کانون توجه قرار داده است.

سابقه
🔹سیاست آمریکا در قبال شورای حقوق بشر با افت‌و‌خیزهای متعددی مواجه بوده است. شورای حقوق بشر در سال ۲۰۰۶ با تصویب قطعنامه ۶۰/۲۵۱ مجمع عمومی تأسیس شد و جایگزین کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل شد. آمریکا در ابتدا و در زمان جرج بوش، با تأسیس شورا مخالفت کرد، اما دولت باراک اوباما عنوان نمود به جای ماندن در بیرون، از داخل برای اصلاح آن تلاش می‌کند و به‌همین خاطر در سال‌های ۲۰۰۹، ۲۰۱۲ و ۲۰۱۶ به عضویت شورا درآمد.

🔹در ژوئن ۲۰۱۸، دولت نخست ترامپ آمریکا را از شورا خارج کرد و «تمرکز نامتناسب بر اسرائیل»، نگرانی درباره حاکمیت آمریکا و حضور کشورهایی با سوابق ضعیف حقوق بشری را از دلایل این تصمیم اعلام کرد.

🔹در مقابل، دولت جو بایدن در سال ۲۰۲۱ سیاست قبلی را تغییر داد و مشارکت آمریکا در شورا را از سر گرفت. واشنگتن استدلال می‌کرد که حضور فعال در شورا برای دفاع از حقوق بشر و اصلاح کاستی‌های آن مؤثرتر از خروج است؛ با این حال، دولت بایدن نیز انتقاد آمریکا از آنچه «تمرکز نامتناسب بر اسرائیل» می‌دانست را حفظ کرد.

🔹ترامپ پس از بازگشت به ریاست‌جمهوری، در فوریه ۲۰۲۵ بار دیگر مشارکت آمریکا در شورا را پایان داد. کاخ سفید شورا را متهم کرد که به دولت‌های ناقض حقوق بشر اجازه می‌دهد از عضویت خود برای در امان ماندن از نظارت استفاده کنند و همچنین از آنچه «ضدآمریکایی»، «ضداسرائیلی» و «ضدیهودی» توصیف کرد، انتقاد کرد. آمریکا علاوه بر خروج، اعلام کرد مبتنی بر فرمان اجرایی ۱۴۱۹۹ رییس جمهور، دیگر برای شورا نامزد نخواهد شد و سهم خود از بودجه آن را نیز پرداخت نخواهد کرد.

تداوم سیاست‌های ضد چندجانبه‌گرایی ترامپ
🔸گفتنی است این تصمیم بخشی از سیاست گسترده‌تر دولت ترامپ برای کاهش مشارکت آمریکا در نهادهای بین‌المللی است. در سال ۲۰۲۵ آمریکا روند خروج از سازمان جهانی بهداشت و توافق اقلیمی پاریس را آغاز کرد و در ژانویه ۲۰۲۶ نیز دولت ترامپ دستور خروج از حدود ۶۶ سازمان و نهاد بین‌دولتی و سازمان ملل را صادر کرد.

🔸جالب آنجاست که آمریکا برای این‌که از حق رای خود در مجمع عمومی سازمان ملل محروم نشود، در اواسط سپتامبر ۲۰۲۶، حدود ۷۲۵ میلیون دلار بابت بودجه عادی پرداخت کرد. بااین‌حال بنا بر گفته فرحان حق، سخنگوی سازمان ملل، امریکا هنوز ۱.۳ میلیارد دلار بدهی به بودجه عادی این سازمان دارد.

🔸در مجموع، اعلام رسمی خروج آمریکا از شورای حقوق بشر در حال حاضر با واکنش خاصی از سوی سایر دولت‌ها روبرو نشده است. تنها موضع‌گیری تاکنون از سوی ایران بوده که در آن آقای غریب‌آبادی معاون حقوقی و بین‌المللی وزارت امورخارجه در توییتی عنوان نموده که: «آمریکا نمی‌تواند با خروج از شورای حقوق بشر، از زیر بار مسئولیت جنایات جنگی خود علیه غیرنظامیان شانه خالی کند».

#شوراوکمیساریا
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

15 September 2026 12:15

بیانیه هیئت حقیقت‌یاب سازمان ملل درباره حملات هوایی آمریکا به غیرنظامیان در جنوب ایران

🔰 هیئت بین‌المللی مستقل حقیقت‌یاب سازمان ملل درباره ایران، روز ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۳ شهریورماه) بیانیه‌ای منتشر کرد و با اشاره به مجموعه‌ای از حملات هوایی آمریکا در جنوب ایران که یک مراسم عروسی و یک خانه مسکونی را هدف قرار داده و به کشته و زخمی شدن اعضای خانواده‌های غیرنظامی، از جمله زنان و کودکان، منجر شده است، از همه طرف‌های درگیر خواست به‌طور کامل به حقوق بین‌الملل پایبند باشند و مخاصمات را متوقف کنند.

🔸 سارا حسین، رئیس هیئت حقیقت‌یاب، این حملات را «یادآوری ویرانگر دیگری از هزینه انسانی درگیری میان آمریکا و اسرائیل با ایران» توصیف کرده و تأکید کرده است که غیرنظامیان باید در همه حال مورد حمایت قرار گیرند و در جریان مخاصمات، همواره باید مراقبت لازم برای مصون ماندن غیرنظامیان و اموال غیرنظامی از آثار درگیری صورت گیرد.

🔸 همچنین در بیانیه آمده است که کوهستک عمدتاً محل سکونت بلوچ‌ها و قشم دارای جمعیت عمدتاً اهل سنت است و عنوان شده این دو جامعه در گذشته با تبعیض ساختاری و به‌حاشیه‌راندگی مواجه بوده‌اند.

🔸 مکس دو پلسی، عضو هیئت حقیقت‌یاب، در واکنش به این حملات گفته است که تکرار حملات هوایی منجر به تلفات غیرنظامی، این پرسش جدی را مطرح می‌کند که آیا همه اقدامات ضروری برای رعایت تعهدات دولت‌ها بر اساس حقوق بین‌الملل، از جمله اتخاذ تدابیر احتیاطی برای جلوگیری از مرگ غیرنظامیان، انجام شده است یا خیر. هیئت در ادامه تأکید کرده است که همه طرف‌های درگیر موظف به رعایت حقوق بین‌الملل بشردوستانه، از جمله اصول تفکیک، تناسب و احتیاط هستند و رعایت نکردن این تعهدات می‌تواند موجب مسئولیت بین‌المللی، از جمله در ارتباط با جنایات جنگی شود.

🔸 ویویانا کرستیچویچ، دیگر عضو هیئت، نیز تأکید کرده است که حملات علیه غیرنظامیان باید به بررسی عمیق رویدادها، شیوه‌های مورد استفاده و پیامدهای آنها منجر شود تا از تلفات بیشتر جلوگیری شده و زمینه دستیابی قربانیان به حقیقت، عدالت و جبران خسارت فراهم شود.

🔸 هیئت حقیقت‌یاب در بخش دیگری از بیانیه، بر ضرورت دسترسی کامل و بدون مانع ناظران مستقل حقوق بشر، خبرنگاران و بازرسان تأکید کرده و آن را برای حفظ و جمع‌آوری شواهد لازم در مسیر پاسخگویی ضروری دانسته است.

🔸 در پایان، هیئت بار دیگر از کشورهای عضو سازمان ملل خواسته است برای توقف درگیری نظامی، کاهش تنش‌ها و از سرگیری گفت‌وگویی معتبر و با حسن نیت درباره صلح، حقوق بشر، عدالت و مشارکت برابر در امور سیاسی و عمومی، به‌سرعت اقدام دیپلماتیک انجام دهند. هیئت همچنین تأکید کرده است که چنین گفت‌وگویی باید فراگیر باشد و مشارکت معنادار زنان، کودکان، جوانان و اقلیت‌ها در ایران را تضمین کند و همه طرف‌هایی که از توان اثرگذاری برخوردارند باید برای پایان دادن به درگیری و جلوگیری از رنج بیشتر غیرنظامیان اقدام فوری انجام دهند.
 
#شوراوکمیساریا
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

13 September 2026 08:45

نگاهی به اولین گزارش گزارشگر جدید اقدامات قهری یک‌جانبه در اجلاس ۶۳ شورای حقوق بشر

زینا جلاد، گزارشگر ویژه آثار منفی اقدامات قهری یک‌جانبه بر بهره‌مندی از حقوق بشر، در اولین گزارش خود به شورای حقوق بشر (A/HRC/63/29 ) در سپتامبر ۲۰۲۶، بر جمع‌بندی یازده سال فعالیت این مأموریت و ترسیم چارچوب کاری دوره جدید آن تمرکز کرده است.
 
مهم‌ترین محورهای گزارش:

💠 اشاره به گسترش بی‌سابقه اقدامات قهری یک‌جانبه در شش دهه گذشته؛ افزایش سهم اقتصاد جهانی تحت تأثیر تحریم‌های یک‌جانبه از حدود ۵.۴ درصد در دهه ۱۹۶۰ به ۲۴.۷ درصد در دوره ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۲؛

💠 تاکید بر تحمیل هزینه اختلافات سیاسی بر جمعیت‌های فاقد نقش در آن اختلافات؛ و همچنین اعمال بیشترین فشار بر گروه‌های آسیب‌پذیر؛

💠 اشاره بر ارتباط آماری تحریم‌های اقتصادی یک‌جانبه با بیش از نیم‌میلیون مرگ در سال؛ رقمی در مقیاسی قابل مقایسه با تلفات جهانی ناشی از مخاصمات مسلحانه.

💠 تاکید بر افزایش شاخص‌های مرگ‌ومیر در نتیجه تحریم‌های مرتبط با کمک‌های خارجی؛ افزایش سالانه حدود ۳.۱ درصدی مرگ‌ومیر نوزادان، ۳.۶ درصدی مرگ کودکان زیر پنج سال و ۶.۴ درصدی مرگ‌ومیر مادران در کشورهای متأثر؛

💠 اشاره به نقش محوری «بیش‌اجرایی تحریم‌ها» و سیاست‌های کاهش ریسک؛

💠 اشاره به آسیب مستقیم تحریم‌ها بر برخورداری از حقوق غذا، سلامت، آموزش و توسعه؛

💠 اذعان به ناکارآمدی معافیت‌های بشردوستانه در عمل؛

💠 تاکید بر فقدان راه‌های مؤثر جبران و اعاده حقوق قربانیان؛

💠 تاکید بر پیوند اقدامات قهری یک‌جانبه با حق تعیین سرنوشت ملت‌ها؛

💠 اشاره به تاثیر تحریم‌ها بر محدودیت دسترسی به فناوری‌های پیشرفته به‌عنوان حوزه نوظهور حقوق بشری؛

💠 اذعان به تضعیف چندجانبه‌گرایی و حاکمیت حقوق بین‌الملل.
 
در مجموع به نظر می‌رسد گزارش خانم جلاد، با ارائه یک ارزیابی جامع از یازده سال کار پیشین در حوزه تأثیرات منفی اقدامات قهری یک‌جانبه بر حقوق بشر، تصویری روشن از هزینه‌های انسانی این اقدامات، از جمله افزایش مرگ‌ومیر، اختلال در دسترسی به خدمات حیاتی و پدیده بیش‌انطباق ارائه می‌دهد. این سند با تأکید بر رویکرد مشارکتی و مبتنی بر حقوق بشر، ضرورت تقویت ارزیابی‌های شواهدمحور، کارآمدسازی معافیت‌های بشردوستانه و گشودن مسیرهای مؤثر برای جبران خسارت را برجسته می‌سازد.
بااین‌حال باید منتظر ماند و دید رویکرد ایشان به موضوع تحریم‌ها تاچه‌اندازه عملگرا و مبتنی بر واقعیت‌های میدانی خواهد بود.

#تحریم
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

09 September 2026 12:23

گزارش تازه عفو بین‌الملل درباره حملات آمریکا و رژیم اسرائیل به مناطق مسکونی تهران

عفو بین‌الملل در ۸ سپتامبر (۱۷ شهریور ۱۴۰۵) گزارشی با عنوان «حملات مرگبار آمریکا و اسرائیل به محله‌های پرجمعیت تهران باید به‌طور مستقل بررسی شوند» منتشر کرد؛ گزارشی درباره سه حمله به سه منطقه مسکونی تهران در دو هفته اول جنگ و پیامدهای آن برای غیرنظامیان.

برخی از محورها، یافته‌ها و ارزیابی‌های مطرح‌شده در گزارش عفو بین‌الملل عبارتند از:

• بررسی سه حمله در مناطق مسکونی نیلوفر، رسالت و جوادیه تهران؛

• کشته‌شدن دست‌کم ۴۱ غیرنظامی در سه حمله مورد بررسی؛

• اشاره به استفاده از تسلیحات انفجاری با آثار گسترده در مناطق پرجمعیت شهری؛

• حمله به خیابان نیلوفر در ساعت ۹ شب و هنگام فعالیت رستوران‌ها، کافه‌ها و مراکز تجاری؛

• آسیب به حدود 400 واحدمسکونی در منطقه رسالت بدون گزارش رسمی درباره کشته‌شدن اعضای بسیج یا نیروهای امنیتی؛

• حمله جوادیه و تخریب بخش‌هایی از کلانتری ۱۱۷ و ساختمان‌های اطراف؛

• شناسایی قطعات منطبق با سامانه هدایت مهمات ساخت آمریکا و استفاده توسط رژیم اسرائیل در محل حمله جوادیه؛

♻️ در ادامه نشر این گزارش، اگنس کالامار، دبیرکل عفو بین‌الملل، درباره پیامدهای «ویرانگر و کاملاً قابل پیش‌بینی» استفاده از تسلیحات انفجاری با آثار گسترده در مناطق شهری هشدار داد.

📕 نکته مهم این گزارش، ارزیابی عفو بین‌الملل درباره احتمال حملات بدون تفکیک و لذا رخ‌دادن «جنایت جنگی» در آن است. عفو بین‌الملل در این گزارش همچنین بر لزوم برقراری آتش‌بس پایدار، بررسی مستقل نقض‌های احتمالی حقوق بشردوستانه بین‌المللی و استفاده از سازوکارهای بین‌المللی حقیقت‌یابی تأکید کرده است.

مطالعات حقوق بشر

05 September 2026 13:04

🔴 گزارش سازمان ملل: بیش از ۳۳ هزار فلسطینی از سه اردوگاه کرانه باختری به‌اجبار آواره شده‌اند.

دفتر حقوق بشر سازمان ملل متحد در گزارشی که ۴ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، اعلام کرد نیروهای اسرائیلی در جریان عملیات دیوار آهنین، تمام جمعیت فلسطینی اردوگاه‌های جنین، نور شمس و طولکرم را در ژانویه و فوریه ۲۰۲۵ به‌طور اجباری آواره کرده و همچنان مانع بازگشت آنان می‌شوند.

طبق این گزارش، نیروهای اسرائیلی صدها خانه را تخریب کرده، به جاده‌ها و زیرساخت‌ها آسیب زده، آب و برق را قطع کرده، مانع ورود کمک‌های بشردوستانه شده و ساکنان را خانه‌به‌خانه مجبور به ترک اردوگاه‌ها کرده‌اند.
برمبنای این گزارش:
تا اکتبر ۲۰۲۵:
▪️ ۵۲ درصد ساختمان‌های اردوگاه جنین
▪️ ۴۸ درصد ساختمان‌های نور شمس
▪️ ۳۶ درصد ساختمان‌های طولکرم
تخریب یا آسیب دیده بودند.

سازمان ملل می‌گوید آوارگی گسترده، طولانی‌مدت و نظام‌مند بیش از ۳۳ هزار فلسطینی، نگرانی‌های جدی درباره احتمال وقوع جنایت علیه بشریت انتقال اجباری ایجاد می‌کند.

در دوره مورد بررسی نیز ۱۰۲ فلسطینی، از جمله ۲۱ کودک، توسط نیروهای اسرائیلی کشته شدند؛ رقمی که معادل ۴۶ درصد کل کشته‌شدگان فلسطینی به دست نیروهای اسرائیلی در کرانه باختری در همان دوره بود.

گزارش همچنین از استفاده از حملات هوایی، پهپادهای رزمی و پرتابه‌های انفجاری دوش‌پرتاب خبر داده و اعلام کرده است که این عملیات شماری از افراد غیرمسلح را که ظاهراً تهدیدی ایجاد نمی‌کردند، کشته یا زخمی کرده است.

در ۲۳ فوریه ۲۰۲۵، وزیر دفاع اسرائیل دستور داد ارتش در این سه اردوگاه باقی بماند و اعلام کرد آوارگان اجازه بازگشت نخواهند داشت.

طبق اعلام آنروا، تا ژوئیه ۲۰۲۶ همچنان ۳۳٬۳۶۲ پناهجوی فلسطینی از این سه اردوگاه در وضعیت آوارگی اجباری قرار داشتند.

#از_حقوق‌بشر_بیشتر_بدانیم
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

02 September 2026 12:40

روز بین‌المللی مقابله با آزمایش‌های هسته‌ای

🌎 آنالنا بربوک، رئیس مجمع عمومی سازمان ملل متحد، به مناسبت روز بین‌المللی مقابله با آزمایش‌های هسته‌ای (۲۹ اوت)‌ تأکید کرد:
«از سال ۱۹۴۵ تاکنون بیش از ۲ هزار آزمایش هسته‌ای انجام شده است؛ هیچ‌یک از آنها جهان را امن‌تر نکرده است»
بربوک همچنین تأکید کرد که «پاسخ هرگز آزمایش‌های بیشتر نبوده است؛ پاسخ، پیمان جامع منع آزمایش‌های هسته‌ای است.» او افزود که CTBT «ابزار لازم را در اختیار ما قرار می‌دهد» و با اشاره به تصویب این پیمان از سوی ۱۷۹ کشور گفت: «بیایید کار را تمام کنیم.»

📌 ۲۹ اوت در سال ۲۰۰۹ و با تصویب اجماعی قطعنامه ۶۴/۳۵ مجمع عمومی سازمان ملل متحد به عنوان «روز بین‌المللی مقابله با آزمایش‌های هسته‌ای» تعیین شد. هدف این مناسبت، افزایش آگاهی درباره آثار انفجارهای آزمایشی هسته‌ای و ضرورت پایان دادن به آنها در مسیر دستیابی به جهانی عاری از سلاح‌های هسته‌ای است.

سازمان ملل یادآور شده است که از زمان آغاز آزمایش سلاح‌های هسته‌ای در ۱۶ ژوئیه ۱۹۴۵، بیش از ۲ هزار آزمایش هسته‌ای انجام شده و تاریخ، آثار هولناک این آزمایش‌ها بر زندگی و سلامت انسان‌ها و خطرات ناشی از بارش رادیواکتیو را آشکار کرده است.

⚖️ مهم‌ترین سند بین‌المللی برای پایان دادن به تمامی اشکال آزمایش‌های هسته‌ای، پیمان جامع منع آزمایش‌های هسته‌ای (CTBT) است که در ۱۰ سپتامبر ۱۹۹۶ توسط مجمع عمومی سازمان ملل تصویب شد. تاکنون ۱۸۸ کشور آن را امضا و ۱۷۹ کشور آن را تصویب کرده‌اند؛ با این حال، این پیمان هنوز لازم‌الاجرا نشده است.

🔎 در کنار این چارچوب حقوقی، «سامانه بین‌المللی نظارت» سازمان پیمان جامع منع آزمایش‌های هسته‌ای نیز در حال توسعه است. این سامانه در صورت تکمیل شامل ۳۳۷ مرکز نظارتی در سراسر جهان خواهد بود و در حال حاضر بیش از ۹۰ درصد آن تکمیل شده است؛ ۳۰۹ مرکز تأییدشده نیز به‌طور شبانه‌روزی داده‌ها را به مقر سازمان در وین ارسال می‌کنند.

سازمان ملل تأکید دارد که پایان دادن به آزمایش‌های هسته‌ای یکی از ابزارهای کلیدی برای حرکت به سوی جهانی عاری از سلاح‌های هسته‌ای است و تمامی دولت‌هایی که تصویب آنها برای لازم‌الاجرا شدن CTBT ضروری است، باید روند امضا یا تصویب این پیمان را تکمیل کنند.


#روزجهانی
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

29 August 2026 07:46

📌 گزارش جدید کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل درباره «حق بر توسعه»؛ تأکید بر پیامدهای انسانی تحریم‌های یک‌جانبه

دفتر کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد در گزارش A/HRC/63/43 با عنوان «حق بر توسعه»، که برای شصت‌وسومین نشست شورای حقوق بشر تهیه شده، به بررسی مهم‌ترین موانع تحقق حق بر توسعه پرداخته است. این گزارش، علاوه بر مرور فعالیت‌های دفتر کمیسر عالی، سه چالش اساسی را مورد توجه قرار می‌دهد: اقدامات قهری یک‌جانبه، عدم بازگرداندن وجوه با منشأ نامشروع و بدهی‌های ناپایدار دولت‌ها.

یکی از مهم‌ترین محورهای گزارش، بررسی آثار تحریم‌ها و سایر اقدامات قهری یک‌جانبه بر حقوق بشر و فعالیت‌های بشردوستانه است. گزارش تصریح می‌کند که این اقدامات می‌توانند شامل تحریم‌های تجاری، اقتصادی و مالی، توقیف دارایی‌ها، ممنوعیت‌های سفر و سایر ابزارهای فشار برای واداشتن دولت‌ها به تغییر سیاست یا رفتار خود باشند.

🔹 مهم‌ترین نکات گزارش درباره آثار تحریم‌ها:
·         اقدامات قهری یک‌جانبه می‌توانند دسترسی مردم به کالاها و خدمات ضروری را مختل کرده و روند ارسال کمک‌های بشردوستانه را با مانع مواجه کنند. شورای حقوق بشر نیز تأکید کرده است که کالاهای اساسی نباید به ابزار فشار سیاسی تبدیل شوند و مردم نباید از وسایل ضروری زندگی و توسعه محروم شوند.

·         محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها می‌توانند توزیع مواد غذایی، دارو، تجهیزات پزشکی، اقلام بهداشتی و حتی آب آشامیدنی سالم را با اختلال مواجه کنند؛ در حالی که گروه‌های آسیب‌پذیر بیشترین پیامدهای چنین محدودیت‌هایی را تحمل می‌کنند.

·         گزارش به مسئله مهم متابعت افراطی تحریم‌ها نیز توجه ویژه دارد؛ وضعیتی که در آن بانک‌ها، مؤسسات مالی، شرکت‌های حمل‌ونقل و سایر فعالان اقتصادی، به دلیل نگرانی از مجازات، حتی معاملاتی را که ممکن است مشمول معافیت‌های بشردوستانه باشند نیز متوقف می‌کنند. در نتیجه، وجود معافیت روی کاغذ لزوماً به معنای دسترسی واقعی به کالاها و خدمات ضروری نیست.

·         محدودیت‌های صادراتی و تجاری می‌توانند فراتر از دارو و غذا، بر تجهیزات پزشکی، فناوری‌های ارتباطی، نرم‌افزارها و سخت‌افزارهای مورد نیاز، تجهیزات آب و فاضلاب و زیرساخت‌های تولید و توزیع غذا نیز اثر بگذارند. همچنین محدودیت بر نفت و فرآورده‌های نفتی می‌تواند به کمبود سوخت، اختلال در برق و حمل‌ونقل و در نهایت تضعیف امدادرسانی انسانی منجر شود.

·         کمیسر عالی حقوق بشر تأکید کرده است که چارچوب‌های گسترده و پیچیده تحریمی، به‌ویژه تحریم‌هایی که بخش‌های کامل اقتصادی را هدف قرار می‌دهند، ممکن است دسترسی مردم به نیازهای اساسی زندگی را محدود کنند. از همین رو، گزارش بر ضرورت معافیت‌های بشردوستانه روشن، مؤثر و قابل اجرا، ارزیابی آثار حقوق بشری تحریم‌ها و نظارت مستقل بر پیامدهای آنها تأکید دارد.

📍 در بخش نتیجه‌گیری، گزارش صراحتاً اعلام می‌کند که تحریم‌های تجاری، اقتصادی و مالی یک‌جانبه می‌توانند فعالیت‌های بشردوستانه و شرایط لازم برای توسعه پایدار و انسان‌محور را تضعیف کنند. همچنین از دولت‌ها می‌خواهد از اتخاذ یا اجرای اقدامات یک‌جانبه‌ای که با حقوق بین‌الملل سازگار نیستند خودداری کنند و هرگونه اقدام محدودکننده، متناسب، زمان‌مند، دارای هدف روشن و منطبق با موازین حقوق بشر و حقوق بشردوستانه باشد.

🔹 جمع‌بندی
پیام محوری این گزارش روشن است: آثار تحریم را نمی‌توان صرفاً با عنوان یا هدف سیاسی آن سنجید؛ معیار اساسی، پیامد واقعی آن بر زندگی انسان‌ها و امکان برخورداری آنان از حقوق بنیادین و حق بر توسعه است. هنگامی که محدودیت‌های مالی و تجاری مسیر دسترسی به دارو، تجهیزات پزشکی، انرژی، زیرساخت‌های حیاتی و کمک‌های بشردوستانه را مسدود یا پرهزینه می‌کنند، موضوع دیگر صرفاً یک مناقشه سیاسی یا اقتصادی نیست؛ بلکه مستقیماً به حوزه حقوق بشر وارد می‌شود.
از همین منظر، گزارش کمیسر عالی حقوق بشر بار دیگر ضرورت ارزیابی انسانی و حقوق بشری اقدامات قهری یک‌جانبه و مسئولیت دولت‌ها برای جلوگیری از انتقال هزینه فشارهای سیاسی به مردم عادی را برجسته می‌کند.

#شوراوکمیساریا
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

25 August 2026 10:24

🔴 گوترش: زمان آن رسیده است که ابرقدرت‌ها محدودیت‌های قدرت خود را درک کنند

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، در گفت‌وگویی با فایننشال‌تایمز در تاریخ ۲۵ اوت (سوم شهریور ۱۴۰۵) تأکید کرد که تحولات اخیر، محدودیت توان ابرقدرت‌ها برای تحمیل اراده و قدرت خود را آشکار کرده است.

او گفت: «زمان آن رسیده است که ابرقدرت‌ها محدودیت‌های قدرت خود را درک کنند. اگر به آنچه اخیراً رخ داده است نگاه کنید، می‌بینید توانایی ابرقدرت‌ها برای تحمیل اراده، قدرت یا زور خود در موقعیت‌های مختلف به‌شدت محدود شده است. به آنچه میان روسیه و اوکراین رخ داده و نیز به آنچه میان آمریکا و ایران اتفاق افتاده است نگاه کنید.»

گوترش افزود: «ابرقدرت‌ها باید درک کنند که اوضاع تغییر کرده است. وزن کشورهای مختلف تغییر کرده و این امر به‌طور اجتناب‌ناپذیر بر چگونگی شکل‌گیری مناسبات قدرت اثر خواهد گذاشت.»

دبیرکل سازمان ملل حرکت جهان به‌سوی نظمی چندقطبی و کاهش وزن جهانی ابرقدرت‌ها را اجتناب‌ناپذیر دانست. به گفته او، اگر این نظم چندقطبی به‌درستی سازمان‌دهی شود، می‌تواند زمینه اثربخشی نهادهای چندجانبه، توزیع بهتر قدرت و تقویت همکاری‌های بین‌المللی را فراهم کند و از خطر سلطه یک کشور یا تقسیم جهان به دو بلوک جلوگیری کند.

او در عین حال هشدار داد که اگر این روند مدیریت نشود، چندقطبی‌شدن جهان می‌تواند به رقابت و در نهایت رویارویی بیشتر بینجامد. گوترش یادآور شد که اروپا پیش از جنگ جهانی اول نیز چندقطبی بود، اما فقدان نهادهای چندجانبه مؤثر به وقوع آن جنگ انجامید.

گوترش همچنین اظهار داشت که شورای امنیت طی ده سال گذشته بر اثر شکاف‌های ژئوپلیتیکی عملاً فلج شده است. او وتوهای مکرر روسیه در ارتباط با جنگ روسیه و اوکراین و وتوهای آمریکا درباره اقدامات اسرائیل در خاورمیانه، به‌ویژه غزه، را از روشن‌ترین نمونه‌های این وضعیت دانست.

دبیرکل سازمان ملل در پایان بر ضرورت اصلاح ساختارهای بین‌المللی تأکید کرد و گفت جهان به نهادهایی نیاز دارد که بازتاب‌دهنده واقعیت‌ها و مناسبات قدرت امروز باشند، نه جهان سال ۱۹۴۵.


#از_حقوق‌بشر_بیشتر_بدانیم
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

18 August 2026 12:35

روز جهانی بشردوستانه

در ۱۹ اوت ۲۰۰۳، بمب‌گذاری در هتل کانال بغداد به کشته‌شدن ۲۲کارمند امور بشردوستانه، از جمله سرخیو ویرا دِ ملو، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در عراق، انجامید. پنج سال بعد، مجمع عمومی سازمان ملل با تصویب قطعنامه A/RES/63/139 نوزدهم اوت را به‌عنوان روز جهانی بشردوستانه (WHD) نام‌گذاری کرد؛ روزی برای گرامیداشت کارکنان بشردوستانه و دفاع از بقا، رفاه و کرامت افراد آسیب‌دیده از بحران‌ها و امنیت امدادگران.

کمپین ۲۰۲۶: #ACTFORHUMANITY
پیام امسال روز جهانی این است: «زمان ابراز نگرانی به پایان رسیده است؛ اکنون زمان اقدام و پاسخگویی است.» کمپین جهانی ۲۰۲۶ بر ضرورت حفاظت از کارکنان بشردوستانه و غیرنظامیان، تضمین دسترسی بشردوستانه و پاسخگو کردن ناقضان حقوق بین‌الملل بشردوستانه تأکید دارد و با یادآوری زندگی و فداکاری امدادگران جان‌باخته و حمایت از خانواده‌های آنان، خواستار تبدیل نگرانی به اقدام و پاسخگویی است.

یافته‌ها
🔷 تا پایان مه ۲۰۲۶، بیش از ۲۵۲ میلیون نفر در جهان به کمک و حمایت بشردوستانه فوری نیاز داشتند؛ ۱۳ میلیون نفر بیشتر از زمان انتشار «مرور کلی بشردوستانه جهانی ۲۰۲۶».

🔹 در سال ۲۰۲۶، حدود ۲۳۹ میلیون نفر نیازمند کمک بشردوستانه هستند و برنامه‌های بشردوستانه برای کمک به حدود ۱۳۵ میلیون نفر هدف‌گذاری کرده‌اند؛ نزدیک به ۸۹ میلیون نفر نیز در شدیدترین سطوح نیاز برای دریافت حمایت‌های نجات‌بخش در اولویت قرار دارند.

🔷 تا پایان ماه می ۲۰۲۶، برنامه‌های بشردوستانه برای پاسخ به نیازها به حدود ۳۴ میلیارد دلار بودجه نیاز داشتند؛ تا آن زمان تنها ۸.۲۱ میلیارد دلار، معادل ۲۴.۴ درصد از این نیاز، تأمین شده بود.

🔹 طی سه سال گذشته، بیش از ۱۰۰۰ نیروی بشردوستانه در مناطق درگیر منازعه کشته شده‌اند؛ در سال ۲۰۲۵، ۳۳۲ نیروی بشردوستانه در سراسر جهان در حوادث خشونت‌آمیز جان باختند؛ ۹۹ درصد آنان نیروهای محلی بودند.

🔹 تا پایان آوریل ۲۰۲۶، شرکای بشردوستانه تنها برای حدود ۴۵.۲ میلیون نفر حداقل یک نوع کمک یا حمایت فراهم کرده بودند؛ یعنی تقریباً یک نفر از هر شش نفر نیازمند.

🔷 روز جهانی بشردوستانه ۲۰۲۶ یادآور آن است که حفاظت از کسانی که برای نجات جان دیگران فعالیت می‌کنند، یک انتخاب نیست؛ بلکه تعهدی تحت حقوق بین‌الملل بشردوستانه است. اکنون زمان تبدیل نگرانی به اقدام، حمایت از امدادگران و پاسخگو کردن ناقضان این قوانین است.

#روزجهانی
@ngoodvv

مطالعات حقوق بشر

29 July 2026 08:24

📌پیگیری مدرسه میناب در عرصه بین‌الملل آغاز شد؛
هم‌اندیشی و بررسی ابعاد حقوقی و بین‌المللی حادثه مدرسه شجره طیبه میناب

🔹 نشست علمی «کودکان، جنگ و عدالت؛ از حمایت حقوقی غیرنظامیان تا مسئولیت نهادهای بین‌المللی و منطقه‌ای» با حضور مسئولان، استادان دانشگاه، حقوقدانان، کارشناسان حوزه کودک و خانواده‌های دانش‌آموزان جان‌باخته حادثه مدرسه شجره طیبه میناب، به همت انجمن علوم قضائی ایران، وزارت دادگستری، انجمن علمی دانشجویی حقوق دانشگاه شهید بهشتی، مرکز دیپلماسی جوانان ایران، مرکز وکلای قوه قضائیه و جمعی از نهادهای علمی و حقوقی کشور برگزار شد.

⚖️ در این نشست، ابعاد حقوقی، انسانی، روان‌شناختی و اجتماعی حمایت از کودکان در مخاصمات مسلحانه، مسئولیت دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی و راهکارهای پیگیری حقوقی حادثه مدرسه شجره طیبه میناب مورد بررسی قرار گرفت.

🎙 محمد روشنی، دبیر کمیته حقوق بشر و بین‌الملل انجمن علوم قضایی ایران، بر ضرورت مستندسازی حقوقی این حادثه و هم‌افزایی میان مراکز علمی، نهادهای حقوقی، دستگاه دیپلماسی و دستگاه‌های اجرایی برای تقویت سازوکارهای حمایت از حقوق کودکان و بهره‌گیری از ظرفیت‌های ملی و بین‌المللی تأکید کرد.

💬 در ادامه، استادان و مسئولان حاضر با بررسی ابعاد مختلف حقوقی، روان‌شناختی، آموزشی و بین‌المللی موضوع، بر ضرورت پاسخگویی عاملان، استمرار پیگیری‌های حقوقی و دیپلماتیک، حمایت‌های روانی، اجتماعی و آموزشی از کودکان آسیب‌دیده، مستندسازی حقوقی حادثه و تقویت همکاری میان نهادهای مسئول تأکید کردند.

🕊 در بخش پایانی نشست، خانواده‌های دانش‌آموزان جان‌باخته حادثه مدرسه شجره طیبه میناب با بیان مطالبات و روایت‌های خود، خواستار استمرار پیگیری‌های حقوقی و بین‌المللی برای احقاق حقوق قربانیان و جلوگیری از تکرار چنین حوادثی شدند.

✅ شرکت‌کنندگان در پایان این نشست نیز بر استمرار حمایت‌های روانی، اجتماعی و آموزشی از کودکان آسیب‌دیده، تکمیل مستندسازی حقوقی حادثه، پیگیری مسئولیت عاملان در مراجع ذی‌صلاح و بهره‌گیری از ظرفیت‌های ملی و بین‌المللی برای صیانت از حقوق کودکان در مخاصمات مسلحانه تأکید کردند.

#از_حقوق‌بشر_بیشتر_بدانیم
@ngoodvv