1918
گفتاری در اقتصاد سیاسی بین الملل ارتباط با ادمین: @Hamidreza9965
🔆جایگزینی خوراک پالایشگاه‌های تی‌پات چین پس از محدودیت صادرات نفت ایران
#چین #نفت #ایران
🔵محدودیت صادرات نفت ایران، الگوی تأمین خوراک پالایشگاه‌های مستقل چین را دستخوش تغییر کرده است. این پالایشگاه‌ها، طی سالهای گذشته به نفت ارزان‌قیمت ایران وابستگی قابل‌توجهی داشته‌اند. اکنون، با کاهش دسترسی به این منبع، خرید نفت خام عراق، قطر و عرضه‌کنندگان آفریقایی و کانادایی افزایش یافته است. این تغییر بیانگر تلاش برای جلوگیری از کمبود خوراک و توقف فعالیت پالایشگاه‌هاست.
⚫️اختلال صادرات نفت ایران
🔵بر اساس داده‌های کپلر، واردات نفت ایران به چین در سپتامبر به حدود 590 هزار بشکه در روز رسید که تقریباً نصف مدت مشابه سال قبل و پایین‌ترین سطح از ژانویه 2023 بود. از 25 اوت بارگیری جدید نفت خام ایران انجام نشده و طبق داده‌های سازمان اتحاد علیه ایران هسته‌ای طی سپتامبر سه نفتکش هندی‌مکس در مجموع 1.52 میلیون بشکه گاز مایع نفتی و متانول ایران را از محاصره عبور داده‌اند. همچنین حجم نفت ایران روی آب داخل دایره محاصره آمریکا در سپتامبر به 44 میلیون و خارج از آن به کمتر از 30 میلیون بشکه در اواخر سپتامبر رسیده است.
⚫️تأمین نفت از عراق و قطر
🔵در واکنش به افت عرضه ایران، پالایشگاه‌های مستقل چین خرید نفت خام عراق و قطر برای تحویل در اکتبر و نوامبر را افزایش داده‌اند. این پالایشگاه‌ها دست‌کم 12 و حداکثر 15 تا 20 میلیون بشکه نفت عراق و قطر را از شرکت‌های تجاری مرکوریا، ترافیگورا و توتسا خریداری کرده‌اند.
🔵بخش عمده این خریدها به گریدهای میان‌وزن و سنگین بصره اختصاص داشته است. شرکت‌های هونگ‌ران، چی‌چنگ، چی‌ران، هوالونگ و چم‌برود ازجمله خریداران گزارش‌شده هستند. همچنین هونگ‌ران و شن‌چی 3 میلیون بشکه نفت خام الشاهین قطر را برای تحویل در اوایل نوامبر خریداری کرده‌اند.
⚫️جایگاه نفت روسیه و خریدهای فرامنطقه‌ای
🔵پالایشگاه‌های بزرگ چین، ازجمله سینوپک و یولونگ پتروچمیکال بخش مهمی از نفت اسپو روسیه را 30 دلار بالاتر از برنت جذب می‌کنند و نفت ارزان‌تر بصره با 12 تا 20 دلار بالاتر از برنت، پالایشگاه‌های کوچکتر را به خود جلب کرده است.
🔵در همین شرایط، پالایشگاه‌های مستقل چین در اواخر اوت و اوایل سپتامبر بیش از 20 میلیون بشکه نفت خام از غرب آفریقا، کانادا، کلمبیا و محموله‌هایی از جنو کنگو و پلوتونیو آنگولا خریداری کرده بودند. نفت خام سنگین کانادا هم در محموله‌های افرامکس، 3.70 دلار گرانتر از برنت برای تحویل اکتبر تا نوامبر، بخشی از سبد بوده است. باوجوداین، فاصله جغرافیایی و هزینه حمل‌ونقل، جذابیت اقتصادی این منابع را نسبت به قیمت نفت ایران در بازه 8 تا 10 دلار زیر قیمت نفت برنت محدود می‌کند.
⚫️مزیت ایران در برابر جایگزینی
🔵جایگزینی نفت تخفیف‌دار ایران با گریدهای گرانتر عراق و قطر با 12 تا 20 دلار بیشتر در هر بشکه نسبت به نفت برنت، فشار مضاعفی بر اقتصاد پالایشگاه‌های مستقل چین وارد کرده است که نسبت به قیمت بسیار حساس هستند. پالایشگاه‌های استان شاندونگ که در اوایل سپتامبر به‌ازای هر تن حدود 74 دلار سود کسب می‌کردند، در اواخر ماه با زیان 37 تا 74 دلار به‌ازای هر تن مواجه شدند. همزمان، نرخ بهره‌برداری این پالایشگاه‌ها از حدود 60 درصد به 55 درصد کاهش یافت. بنابراین گرچه پالایشگاه‌های مستقل چین گزینه دارند، ولی گزینه‌ای که هم به‌اندازه کافی در دسترس باشد، هم با تجهیزات پالایشگاه سازگار باشد و هم قیمت رقابتی داشته باشد، محدود است.
⚫️مخلوط کردن نفت ایران با عراق؟
🔵پنهان‌سازی نفت خام ایران به‌عنوان نفت عراق تحت تحریم‌های ایالات‌متحده بسیار بعید است، زیرا هیچ خط لوله نفت خامی میان دو کشور وجود ندارد و تفاهم‌نامه‌های بصره-آبادان 2004 با ظرفیت 150 هزار بشکه در روز و کرکوک-آبادان که هر دو برای انتقال نفت عراق به ایران طراحی شده بودند از 2017 لغو شده‌اند. جابه‌جایی 50 تا 100 هزار بشکه در روز با کامیون نیازمند 250 تا 500 کامیون روزانه و پر کردن یک نفتکش بزرگ حدود 10 هزار کامیون است و پالایشگاه‌های خصوصی چین حداقل 18 دلار در هر بشکه بالاتر از برنت برای بصره می‌پردازند که نشان‌دهنده نبود نفت پنهان ایرانی در آن است.
⚫️فرجام
🔵شواهد حاکی از آن است که پالایشگاه‌های مستقل چین توانسته‌اند بخشی از کمبود نفت ایران را با عرضه عراق، قطر و منابع فرامنطقه‌ای جبران کنند، اما این جایگزینی هنوز ازنظر قیمت و حجم، معادل جایگزینی کامل نفت ایران نیست. تداوم محدودیت صادرات ایران و افزایش هزینه خوراک می‌تواند به کاهش بیشتر نرخ بهره‌برداری پالایشگاه‌های تی‌پات منجر شود. بنابراین، تی‌پات‌های چین نمی‌توانند نفت ایران را کامل جایگزین کنند، بلکه تنوع‌بخشی به منابع، افزایش هزینه تأمین و تعدیل تولید پالایشگاه‌های مستقل، مسیر محتمل آنها در دوره جنگ و محاصره خواهد بود.
@GovernanceStudies
🔆مهم‌ترین اخبار هفته گذشته جمهوری خلق چین
🔴سیاسی و حکمرانی
🔵صدور دستورالعمل‌های توسعه نیروهای مولد با کیفیت جدید توسط چین
کمیته مرکزی حزب کمونیست چین و شورای دولتی در چارچوب برنامه پنج‌ساله پانزدهم، دستورالعملی شامل 19 اقدام در پنج حوزه برای تسریع توسعه نیروهای مولد باکیفیت جدید صادر کردند. این اقدامات بر نوآوری علمی و فناورانه، پیوند علم و صنعت، توسعه صنایع نوظهور و آینده‌نگر، اقتصاد دیجیتال، ابتکار هوش مصنوعی پلاس، توسعه سبز و کم‌کربن و تقویت خوداتکایی فناورانه تأکید دارند.
🔵دیدار غیررسمی دبیر حزب کمونیست استان جیلین با تولیدکنندگان محتوا
دبیر حزب کمونیست استان جیلین، در فضایی غیررسمی با تولیدکنندگان محتوای دیجیتال دیدار کرد و آنها را به ترویج ارزش‌های جریان اصلی، انرژی مثبت و معرفی منطقه تشویق نمود. این دیدار باهدف استفاده از قدرت داستان‌گویی اینفلوئنسرها برای معرفی بازی‌های زمستانی دانشگاه‌های جهان در ژانویه، گردشگری فرهنگی و تاریخ انقلابی جیلین برگزار شد.
🔴امور بین‌المللی
🔵پاسخ چین به اخبار انتقال تصاویر ماهواره ای به ایران
سخنگوی چین در پاسخ به خبرنگار رویترز درباره انتقال تصاویر ماهواره‌ای به ایران گفت، چین به تعهدات بین‌المللی خود عمل می‌کند و با استفاده از این مناقشه به‌عنوان بهانه‌ای برای متهم کردن و بدنام ساختن چین مخالف است.
🔵گفتگوی پاتروشف در چین درباره همکاری‌های دریایی
نیکولای پاتروشف، دستیار رئیس‌جمهور روسیه و رئیس هیئت دریایی روسیه، از 8 تا 13 اکتبر به چین سفرکرده‌اند. این سفر با محوریت همکاری‌های دریایی و دریانوردی جنبه‌های صنعتی-فناورانه مانند کشتی‌سازی، اتوماسیون، آموزش و لجستیکی نظیر بنادر، کریدورهای ترانزیتی و مسیر شمالی را پوشش می‌دهد.
🔵آزمون‌های ایمنی موفق بخش مجارستانی راه‌آهن بوداپست-بلگراد
آزمایش سامانه کنترل قطار اروپا در بخش مجارستانی خط‌آهن بوداپست–بلگراد تکمیل شده و تنظیم نهایی خطوط برای دستیابی به‌سرعت 160 کیلومتر بر ساعت تا پایان اکتبر انجام می‌شود. در صورت موفقیت، خدمات بین‌المللی از دسامبر آغاز خواهد شد. این پروژه در چارچوب ابتکار پهنه و راه، سعی دارد فناوری چینی و استانداردهای اتحادیه را در اروپای مرکزی و شرقی گسترش می‌دهد.
🔴اقتصاد و تجارت
🔵افزایش خرید نفت عراق و قطر توسط پالایشگاه‌های مستقل چینی
پالایشگاه‌های مستقل چین، در پی کاهش عرضه نفت ایران و محدودیت‌های مرتبط با محاصره دریایی آمریکا، خرید نفت از عراق و قطر را افزایش داده‌اند. پالایشگاه‌های هونگ‌ران (Hongrun)، چی‌چنگ (Qicheng)، چی‌ران (Qirun)، هوالونگ (Hualong) و چم‌برود (Chambroad) برای تحویل در اکتبر و نوامبر حداقل 12 و حداکثر حدود 15 تا 20 میلیون بشکه نفت غالباً بصره عراق و قطر را از شرکت‌های مرکوریا، توتسا و ترافیگورا با اختلاف قیمت 12 تا حدود 20 دلار در هر بشکه نسبت به شاخص نفت برنت خریداری کردند.
🔵اقدام چین برای تقویت تأمین مالی دولت‌های محلی
چین ۵۵۰ میلیارد یوان از سهمیه استفاده‌نشده بدهی دولتی را برای حمایت از منابع مالی دولت‌های محلی و توسعه زیرساخت‌ها اختصاص داد که ۳۰۰ میلیارد یوان آن به تأمین هزینه‌های جاری دولت‌های شهرستانی و منطقه‌ای اختصاص دارد. ۲۵۰ میلیارد یوان باقی‌مانده مربوط به سقف انتقال بدهی‌های ویژه است که به مناطق با نیاز واقعی به تأمین مالی پروژه در سه ماهه چهارم سال جاری اختصاص می‌یابد.
🔴رقابت با قدرت‌ها
🔵توافقات دومین نشست سازوکار مشورتی تجارت و سرمایه‌گذاری چین و اتحادیه اروپا
دومین نشست عادی سازوکار مشورتی تجارت و سرمایه‌گذاری چین و اتحادیه اروپا به ریاست مشترک وزیر بازرگانی چین و معاون اجرایی کمیسیون اروپا در امور تجارت و امنیت اقتصادی در پکن برگزار شد. این نشست منجر به دستیابی به توافقی در16 محور شامل توازن تجاری، کنترل صادرات، مالکیت فکری، خودروهای برقی و اصلاحات سازمان تجارت جهانی باهدف تثبیت روابط اقتصادی جلوگیری از تشدید تنش‌های تجاری بوده است.
🔵فشار بر سازوکارهای دور زدن تحریم ایران-چین
وزارت خزانه‌داری آمریکا 17 نفتکش و 18 شرکت بخش نفت یا پتروشیمی را در فهرست اتباع به‌طور ویژه تعیین‌شده (SDN) قرار داد که شامل شرکت‌های چینی-هنگ کنگی هچوانگ (Hechuang)، بریچ (Brich)، شان‌هانگ (shunhang)، جی‌ال‌اس دراگون (JLS Dragon)، استندویل (Standwill)، سنت اباندنت (Saint Abundant) و کشتی‌های استاروی (STARWAY)، گس لاکی (GAS LUCKY)، جی اسپرینگ (G SPRING)، کینگ چین (KING CHAIN)، آوا 6 (AVA 6)، نوبل سی (NOBLE SEA)بود.
🔴علم و فناوری
🔵سامانه شارژ بی‌سیم خودروهای برقی با بازده بیش از 98 درصد
گروهی از پژوهشگران چینی و بریتانیایی سامانه انتقال بی‌سیم توان در کلاس 20 کیلووات برای خودروهای انرژی نو توسعه دادند که بازده تبدیل انرژی آن به 98.51 درصد رسید. این سامانه از هسته مغناطیسی مبتنی بر آلیاژ نانوکریستالی استفاده می‌کند، ضخامت آن نصف ضخامت نمونه‌های رایج مبتنی بر هیدراکسید آهن بوده و قادر به انتقال توان با چگالی بالاتر است.
🔵چین 27 ماهواره مدار پایین را برای اینترنت ماهواره‌ای پرتاب کرد
چین با موفقیت 27 ماهواره اینترنتی مدار پایین را با موشک لانگ‌مارچ-12 از پایگاه فضایی تجاری هاینان پرتاب کرد. این موشک نسل جدید با سوخت مایع کرایوژنیک، نخستین حامل تک‌مرحله‌ای با قطر 4 متر چین است که ظرفیت حمل حداقل 6 تن به مدار خورشیدآهنگ در ارتفاع 700 کیلومتری را دارد و این مأموریت 671مین پرتاب سری لانگ‌مارچ بود. ماهواره‌ها توسط آکادمی نوآوری ریزماهواره‌های آکادمی علوم چین توسعه یافته‌اند.
🔴دفاعی-امنیتی
🔵چین خواستار همکاری بیشتر در زمینه کنترل تسلیحات شد
چین در مجمع عمومی سازمان ملل خواستار تقویت کنترل تسلیحات چندجانبه و استفاده صلح‌آمیز از فناوری شد. نماینده چین از سیاست‌های هسته‌ای آمریکا، لزوم حفظ کنترل انسانی بر هوش مصنوعی نظامی و حمایت از معاهدات منع گسترش و منع آزمایش هسته‌ای سخن گفت و از اظهارات اخیر مقام ژاپنی درباره سلاح هسته‌ای انتقاد کرد. چین همچنین قرار است پیش‌نویس قطعنامه‌ای برای ترویج همکاری در استفاده صلح‌آمیز از علم و فناوری ارائه کند.
🔵اعلام برگزاری مجمع بین‌المللی ضدتروریسم دیوار بزرگ 2026
وزارت دفاع چین اعلام کرد که نیروی پلیس مسلح خلق از 13 تا 15 اکتبر میزبان مجمع بین‌المللی ضدتروریسم دیوار بزرگ 2026 با بیش از 320 نماینده از 62 کشور و سازمان بین‌المللی در پکن با چهار محور مقابله با تروریسم در محیط‌های مجهز به سامانه‌های بدون سرنشین و هوش مصنوعی، مقابله با تروریسم دریایی، حفاظت از اهداف حساس و جلوگیری از نفوذ تروریستی از مرزها خواهد بود.
@GovernanceStudies
🔆مهم‌ترین اخبار هفته گذشته جمهوری خلق چین
🔴سیاسی و حکمرانی
🔵تأکید شی بر پیشبرد ابتکار چین صلح‌آمیز برای حراست از نوسازی کشور
شی دستور داد ابتکار چین صلح‌آمیز به سطح بالاتری ارتقا یابد تا پیشرفت پایدار نوسازی چین تضمین شود. او خواستار رویکرد جامع به امنیت ملی، تقویت رهبری حزب، تعادل میان توسعه و امنیت، استحکام چارچوب قانونی، بهره‌گیری از فناوری و پیشگیری از ریسک‌ها شد. چین در شاخص جهانی امنیت عمومی با امتیاز 84.62 رتبه نخست را کسب کرده است.
🔵نشست سیاست‌های کلان و سرمایه‌گذاری شورای دولتی چین
لی‌چیانگ در نشست شورای دولتی بر تقویت سیاست‌های کلان ضدچرخه‌ای و توسعه نوآورانه تأکید کرد تا اهداف رشد اقتصادی سالانه (4.5 تا 5 درصد) محقق شود. تسریع در انتشار اوراق قرضه، شروع پروژه‌های کلیدی برنامه پنج‌ساله پانزدهم و «شش شبکه» (آب، برق، رایانش، ارتباطات، لوله‌های زیرزمینی و لجستیک) در دستور کار قرار گرفت.
🔴امور بین‌المللی
🔵چین خواستار مذاکره ایران و آمریکا و حفظ حق هسته‌ای تهران شد
وزارت خارجه چین در 30 سپتامبر خواستار بازگشت تهران و واشنگتن به مذاکرات و تفاهم‌نامه اسلام‌آباد شد. دو روز بعد، سون لی، معاون نماینده چین در سازمان ملل، ضمن دفاع از رأی منفی پکن به قطعنامه تحریم‌های ایران، تأکید کرد باید به حق ایران برای استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای احترام گذاشته شود.
🔵درخواست 28 کشور در سازمان ملل برای پایان دادن به اقدامات قهری یک‌جانبه
چین و 27 کشور دیگر، ازجمله روسیه، مصر و ایران، در بیانیه‌ای مشترک در کمیته سوم مجمع عمومی سازمان ملل خواستار پایان اقدامات اجباری یک‌جانبه (مانند تحریم‌ها و تعرفه‌ها) شدند. نماینده چین در سازمان ملل گفت این اقدامات امنیت غذا، انرژی و مالی را تهدید می‌کند و به چندجانبه‌گرایی، نظام تجارت جهانی و زنجیره‌های تأمین آسیب می‌زنند.
🔴اقتصاد و تجارت
🔵توقف صادرات سوخت چین برای ماه اکتبر
چین برای تأمین امنیت عرضه داخلی، صادرات فرآورده‌های پالایشی را در اکتبر متوقف کرد. پتروچاینا چند محموله بنزین و سوخت جت را لغو کرده و ژجیانگ پتروچمیکال نیز صادراتی برنامه‌ریزی نکرده است. ذخایر تجاری دیزل و گازوئیل چین طبق برآورد کپلر حدود 20 میلیون بشکه و ذخایر بنزین نیز حدود 9 میلیون بشکه، پایین‌تر از سطح هدف پکن قرار دارد. این چرخش به‌دلیل اختلالات غرب‌آسیا و حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه رخ داده است.
🔵عملکرد شاخص مدیران خرید (PMI) چین در سپتامبر 2026
اقتصاد چین در سپتامبر از حالت انقباضی ماه‌های قبل خارج شد و وارد محدوده خفیف انبساطی شد. تولید کارخانه‌ها و بخش خدمات/ساخت‌وساز هر دو بهبود نشان دادند، اما هنوز نقاط ضعفی مثل اشتغال ضعیف، سفارش‌های جدید غیرتولیدی پایین و عملکرد ضعیف‌تر شرکت‌های کوچک‌ومتوسط وجود دارد.
🔴رقابت با قدرت‌ها
🔵دو دور تحریم مکانیسم‌های چینی ایران
آمریکا در 29 سپتامبر، 10 فرد و نهاد مرتبط با ایران و چین را به‌دلیل تأمین قطعات و تجهیزات نظامی و دوکاربردی برای وزارت دفاع ایران تحریم کرد. در این شبکه، نماینده وزارت دفاع ایران در پکن و شرکت‌هایی در هنگ‌کنگ مانند Kavoshcom Asia و EC Mojo Technology در تأمین قطعات الکترونیکی نقش داشتند. در 1 اکتبر نیز چند شرکت چینی و هنگ‌کنگی ازجمله HEPCO Shanghai و مجموعهای از شرکت‌های تجاری مرتبط با فولاد، نفت و انتقال پول هدف قرار گرفتند.
🔵تشدید رقابت آمریکا و آلمان با چین بر سر گلوگاه‌های راهبردی
دولت آلمان می‌خواهد از واگذاری ۸۰ درصد شرکت لجستیکی زیپل به شرکت دولتی کوسکو جلوگیری کند. برلین نگران ایجاد وابستگی راهبردی به چین در زیرساخت‌های حمل‌ونقل است. واشنگتن نیز با کندکردن صدور مجوز صادرات قطعات هواپیما نظیر ارابه فرود و حتی سیال هیدرولیک هواپیما به چین، از وابستگی صنعت هوانوردی این کشور به تأمین‌کنندگان آمریکایی مانند ایجاد محدودیت تعداد قطعات مجاز برای ارسال به شرکت دولتی کوماک، به‌عنوان اهرمی در مذاکرات تجاری استفاده می‌کند.
🔵هشدار چین به ابزار 301 اروپایی و آغاز تحقیقات ضد دامپینگ واردات پارا-نیتروتولوئن از اتحادیه اروپا
چین طرح موسوم به ابزار 301 اروپایی را اقدامی حمایت‌گرایانه دانست و در عین دعوت به مذاکره، هشدار داد اگر اروپا علیه شرکت‌ها یا محصولات چینی محدودیت وضع کند، چین برای دفاع از صنایع خود قاطعانه پاسخ خواهد داد. چین همچنین به‌دلیل حجم بالای واردات پارا-نیتروتولوئن (با کاربرد تولید رنگ، رنگ‌دانه، آفت‌کش و دارو) طی 2022 تا 2025 و کاهش نزدیک‌به 60 درصدی قیمت‌ها، تحقیقات ضددامپینگ را بر واردات از اتحادیه اروپا آغاز کرد.
🔴علم و فناوری
🔵تعیین اولویت‌های علمی-فناوری چین برای سالهای 2026 تا 2030
وزارت علوم‌وفناوری چین اعلام کرد در برنامه پنج‌ساله جدید، هوش‌مصنوعی، نیمه‌رساناها، فناوری کوانتومی، زیست‌فناوری، رابط مغز-رایانه و همجوشی هسته‌ای در مرکز سیاست علمی کشور قرار می‌گیرند. چین همچنین اعلام کرد هزینه تحقیق‌وتوسعه در 2025 از 582 میلیارد دلار، گذشته و به 2.8 درصد از تولید ناخالص داخلی رسیده که برای نخستین بار از میانگین هزینه‌کرد کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی فراتر رفته است.
🔵همکاری دیپ‌سیک و هواوی برای جایگزین‌کردن اکوسیستم انویدیا
دیپ‌سیک شش ابزار نرم‌افزاری با منبع‌باز ازجمله نسخه‌ای از تایل‌لانگ برای پردازنده‌های هواوی اسند منتشر کرد که برای برنامه‌نویسی شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی طراحی شده‌اند. هدف، کاهش وابستگی چین به اکوسیستم نرم‌افزاری کودای انویدیا است.
🔴دفاعی-امنیتی
🔵تایوان دو جنگنده اف16وی را دریافت کرد
تایوان نخستین محموله از 66 فروند جنگنده F-16V خریداری‌شده از آمریکا را دریافت کرد. تایوان در سال 2019 قرارداد خرید را به ارزش 8 میلیارد دلار امضا کرده بود. تحویل جنگنده‌ها قرار بود از 2023 آغاز شود، اما به‌دلیل محدودیت ظرفیت تولید لاکهید مارتین و فشار تقاضا در آمریکا به تأخیر افتاد.
🔵همکاری هوایی چین با لائوس
چین در لائوس، مرکز مشترک پشتیبانی و آموزش و آکادمی هوانوردی فرندشیپ در فرودگاه بان‌کئون ایجاد و هدف اصلی را آموزش خلبانان و همکاری نظامی با لائوس اعلام کرده است. تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد این مجموعه طی سال گذشته توسعه قابل‌توجهی پیدا کرده و احتمالاً نخستین حضور نظامی چین در منطقه جنوب‌شرق آسیا است.
@GovernanceStudies
رسانه های چینی ۸ توافق مشترک شی و ترامپ رو منتشر کردن که یک موردش (مورد سوم) به ایران اختصاص داره
🔆۳. سران دو کشور توافق کردند که ایران باید به تعهد خود مبنی بر عدم توسعه سلاح‌های هسته‌ای عمل کند و هیچ کشور یا نهادی نباید بر آبراه‌های بین‌المللی عوارض وضع کند.🔆
قسمت اول مربوط به انرژی هسته ای سیاست راهبردی چین نسبت به هرکشوریه و جدید نیست (با سیاست ایران تداخل نداره)، اما مورد عوارض رو جدید مطرح کرده و مربوط به مسئله خاص فعلیه.
با این حال سیاست اعلامیه و گرچه این مورد همسو با منافع این کشور در گلوگاه های راهبردیه، اما تا زمانی که آمریکا نشون نده به صورت عینی میخواد مسائل رو با مذاکره و به صورت سیاسی حل کنه، بعیده در زمان تنش یا درگیری نظامی موضع گیری اعمالی داشته باشد.
🔆شی با دست بالاتر وارد واشنگتن می‌شود
🔴فرست پُست
#چین #آمریکا
🔵نشست شی جین پینگ، رییس جمهوری چین، و دونالد ترامپ، رییس جمهوری ایالات متحده، که نزدیک به یک دهه پس از آخرین سفر رسمی شی به پایتخت آمریکا برگزار می‌شود، نمود عینی تغییر آرایش قدرت میان ابرقدرت‌هاست. پشت استقبال‌های باشکوه و تصاویر از پیش طراحی شده، واقعیتی آشکار وجود دارد که کارشناسان سیاست خارجی نیز آن را به رسمیت شناخته‌اند: پکن با دست بالاتر وارد واشنگتن می‌شود.
🔵گفته می‌شود که ترامپ قصد دارد شخصا از شی در فرودگاه استقبال کند. این اقدام کم‌سابقه معمولا برای نزدیک‌ترین رهبران خارجی مرسوم است. تغییر در تشریفات سنتی نشان می‌دهد که دولت ترامپ حاضر است احترام دیپلماتیک و تصویر برابر را در مقابل دستاوردهای فوری و ملموس سیاسی معامله کند. کاخ سفید در شرایط دشوار سیاسی کنونی، بیش از پکن به ثبات و توافق‌های اقتصادی مشخص نیاز دارد.
🔵توافق بوسان که در اواخر اکتبر سال گذشته منعقد شد، چارچوبی یک‌ساله ایجاد کرد و در ازای ازسرگیری خرید گسترده کالاهای کشاورزی آمریکا از سوی چین، حفظ جریان صادرات مواد معدنی حیاتی و تشدید کنترل بر مواد شیمیایی مرتبط با فنتانیل، تعرفه‌های فزاینده آمریکا متوقف شدند. واشنگتن به دنبال تمدید شش‌ماهه این توافق است، اما پکن به جای راه‌حل‌های کوتاه‌مدت، خواهان آتش بس تجاری چندساله و معافیت تعرفه‌ای برای ده‌ها میلیارد دلار صادرات تجاری چین است. اصرار پکن بر یک تعهد چندساله، جایگاه آن را در موضع قدرت نشان می‌دهد. مقام‌های تجاری چین می‌دانند که واشنگتن نمی‌تواند شوک تورمی ناشی از یک جنگ تعرفه‌ای تمام‌عیار را تحمل کند.
🔵اگر تعرفه‌های تجاری سلاح انتخابی واشنگتن باشند، مواد معدنی حیاتی و عناصر نادر خاکی اهرم اقتصادی چین هستند؛ اهرمی که پکن در استفاده از آن استاد شده است. عناصر نادر خاکی برای باتری خودروهای برقی، سامانه‌های دفاعی، تجهیزات الکترونیکی پیشرفته و توربین‌های بادی ضروری‌اند و تسلط تقریبا انحصاری چین بر فرآوری، پالایش و صادرات این عناصر محاسبات ریسک واشنگتن را از اساس متحول کرده است. چین نشان داده که آماده است مجوزهای صادراتی را محدود کند و آثار چنین اقدامی، در زنجیره‌های صنعتی و بخش‌های تولیدی و دفاعی آمریکا بسیار زیاد است.
🔵بخش کشاورزی آمریکا نیز به شدت به تقاضای چین برای واردات وابسته است. پکن نشان داده است که می‌تواند سفارش‌های گسترده سویا، ذرت، گندم و گوشت گاو را به‌سرعت به سوی آمریکای جنوبی مانند برزیل و ارژانتین بچرخاند و برای تضمین ثبات در ایالت‌های مهم کشاورزی، کاخ سفید به‌شدت به توافق‌های واقعی برای خرید حجمی محصولات کشاورزی نیاز دارد.
🔵درگیری‌های فزاینده در غرب اسیا لجستیک انرژی را مختل کرده و قیمت جهانی نفت را افزایش داده و فشارهای تورمی در آمریکا را تشدید کرده است. چین بزرگترین واردکننده نفت خام جهان و خریدار اصلی صادرات نفت ایران است. راهبردپردازان سیاست خارجی آمریکا شی را در موقعیتی منحصر به فرد برای اعمال نفوذ اقتصادی بر تهران می‌بینند؛ موقعیتی که می‌تواند از تشدید درگیری و بسته شدن تنگه هرمز و وقوع یک شوک جهانی انرژی جلوگیری کند. در مقابل، پکن به واشنگتن درباره اعمال تحریم‌های ثانویه علیه موسسات مالی و شرکت‌های چینی فعال در تجارت انرژی هشدار داده است.
🔵پکن تایوان را مهم‌ترین خط قرمز خود در روابط با آمریکا می‌داند و در واشنگتن بر پایبندی آمریکا به بیانیه مشترک سال ۱۹۸۲ درباره کاهش تدریجی فروش تسلیحات آمریکایی به تایوان تاکید می‌ورزد و تاخیر چندماهه در نهایی‌سازی یک بسته تسلیحاتی ۱۴ میلیارد دلاری برای تایوان نیز از نگاه پکن ناشی از موفقیت اهرم اقتصادی است.
🔵واشنگتن طی سالهای اخیر محدودیت‌های گسترده‌ای برای صادرات نیمه‌رساناهای پیشرفته، تجهیزات لیتوگرافی و سایر فناورهای نوین به چین اعمال کرده است. با این حال، پکن با رویکردی واقع‌گرایانه وارد گفت‌وگوی فناوری می‌شود. سرمایه‌گذاری‌های بزرگ دولتی در داخل چین بر توسعه فناوری‌های نوین مرتبط با این حوزه متمرکز شده اند و گذشت زمان به معنای کاهش انحصارهای فناورانه غرب و دستیابی صنعت چین به خودکفایی فناورانه خواهد بود.
🔵ترامپ با تمرکز بر دستاوردهای فوری وارد این نشست می‌شود: تمدید آتش بس تجاری، تضمین خرید محصولات کشاورزی آمریکا، پایین نگه داشتن قیمت انرژی پیش از انتخابات میان دوره‌ای و تولید تیترهای رسانه‌ای. در مقابل، شی در افقی کاملا متفاوت عمل می‌کند. پکن این نشست را نقطه‌ای تاکتیکی در گذار چند دهه‌ای به سوی نظم جهانی چندقطبی می‌بیند و با استفاده از آسیب‌پذیری‌های داخلی آمریکا، وابستگی‌های زنجیره تامین و مشغولیت‌های سیاست خارجی این کشور، دوره‌ای از رویارویی شدید را به یک آتش بس دوجانبه مدیریت‌شده تبدیل می‌کند.
@GovernanceStudies
🔆مهم‌ترین اخبار هفته گذشته جمهوری خلق چین
#اخبار_چین
🔴سیاسی و حکمرانی
🔵میزبانی لی چیانگ از نشست اجرایی شورای دولتی
در نشست، گزارش اقدامات حوزه سالمندان ارائه و فعالیت‌های مروج توسعه سالم رویدادهای ورزشی بررسی شد. همچنین اجرای طرح گسترش و ارتقای توان‌بخشی پزشکی و مراقبت‌های پرستاری برنامه‌ریزی شد، پیش‌نویس مقررات حفاظت از دانش طب سنتی چین بازبینی/تصویب گردید و درباره اصلاحات 15 قانون ازجمله پیش‌نویس قانون واکنش اضطراری جمهوری خلق چین تبادل‌نظر شد.
🔵رسیدگی به پرونده‌های فساد مقامات چینی
در هفته اخیر چندین مقام ارشد در بخش‌های مالی، انرژی، صنایع دولتی و مدیریت محلی ازجمله دای یولین نایب‌رئیس کمیته استانی لیائونینگ در کنفرانس مشورتی سیاسی خلق چین تحت تحقیقات انضباطی قرار گرفتند. در سطح استانی نیز می بن‌جیا، یانگ شان‌بین و لیو شه‌جون تحت تحقیق قرار گرفتند. چنگ جون، چن ون‌فو، وانگ چینگ‌شان، یو شیائوشه، یو ژی‌یونگ و لیو فنگ‌می نیز از حزب اخراج و از مناصب دولتی برکنار شدند.
🔴امور بین‌المللی
🔵دیدار وانگ‌یی با عراقچی
وانگ‌یی ضمن اعلام همکاری برای تضمین منافع و حقوق مشروع ایران، از ایران و آمریکا خواست خویشتن‌داری کنند، به تفاهم‌نامه اسلام‌آباد برگردند و مذاکرات را در خصوص دغدغه‌های مربوط به خود احیا کنند. وی همچنین به معماری ناقص در غرب آسیا اشاره کرده و اصلاح آن را به چهار ابتکار شی در سفر به مصر ارجاع داد.
🔵سخنرانی 12 و 13 سپتامبر شی در نشست هجدهم بریکس
شی در 12 و 13 سپتامبر دو سخنرانی با عنوان «به دوش کشیدن مسئولیت‌های زمانه و پیشگام شدن» (با چهار محور توسعه نوآورانه، حفظ صلح و ثبات، یادگیری مشترک تمدن‌ها و اصلاح حکمرانی جهانی) و دیگری «تحکیم بنیان همکاری بریکس و تقویت کشورهای جنوب جهان» (با پنج ابتکار هوش مصنوعی متن‌باز، تسهیل تجارت و سرمایه‌گذاری، همکاری صنعت دیجیتال، تولید هوشمند و پرورش استعدادها) ایراد کرد. بیانیه ۱۴۰ بندی پایانی به‌دلیل اختلافات میان ایران و امارات در مورد جنگ منطقه‌ای، بدون اشاره به‌طرف خاصی تهیه و منتشر شد.
🔴اقتصاد و تجارت
🔵سفر هه لی‌فنگ به همراه هیئت تجاری به آمریکا
قرار است هیئتی از 19 تا 23 سپتامبر به رهبری هه لی‌فنگ، معاون نخست‌وزیر چین برای مذاکرات تجاری به آمریکا سفر کند. بسنت، با حضور گریر (نماینده تجاری ایالات‌متحده) قصد دارد با هه لی‌فنگ درباره هوش مصنوعی، تجارت، فلزات کمیاب و سایر مسائل اقتصادی گفتگو کند.
🔵برگزاری جلسه توجیهی دفتر اطلاعات شورای دولتی مرتبط با SMEها
در جلسه، دشواری وصول مطالبات شرکت‌های کوچک‌ومتوسط (SMEها) از شرکت‌های بزرگ مطرح شد که ناشی از سوءاستفاده از موقعیت رقابتی، تمدید عمدی دوره‌های پرداخت و استفاده از ابزارهای غیرنقدی (کوپن‌های الکترونیکی) است. برای حل آن، ده اقدام در چهار حوزه (بهبود قوانین پرداخت صنعت، تقویت نظارت بر رفتار پرداخت شرکت‌های بزرگ، استانداردسازی مدیریت ابزارهای پرداخت غیرنقدی و تقویت کارایی انتقال سرمایه و پشتیبانی مالی) ارائه شد.
🔴رقابت با قدرت‌ها
🔵رأی مخالف چین و روسیه به پیش‌نویس قطعنامه ایالات متحده
فو کونگ، نماینده دائم چین به همراه روسیه در سازمان ملل، در 17 سپتامبر در رأی‌گیری درباره پیش‌نویس قطعنامه تمدید یک‌ساله مأموریت گروه کارشناسان کمیته تحریم‌های ایران، رأی مخالف داد و آن را وتو کرد که این وضعیت منجر به توقف نظارت اجماعی سازمان ملل بر تحریم‌های مرتبط با ایران در پسا 26 سپتامبر خواهد شد.
🔴علم و فناوری
🔵توسعه زنجیره کامل صنعت نیمه‌رسانا در برنامه پنج‌ساله
چین در برنامه پنج‌ساله‌ای جدید، توسعه کامل زنجیره نیمه‌رساناها را اولویت نخست قرار داده است. هدف این برنامه رساندن درآمد صنعت اطلاعات الکترونیکی به بیش از 30 تریلیون یوان و سطح تحقیق و توسعه به 3.5% تا 2030 است. همچنین تمرکز اصلی بر رفع گلوگاه‌ها در تراشه، لیتوگرافی، اتوماسیون طراحی الکترونیکی، تجهیزات، مواد، بسته‌بندی و ساخت است.
🔵تکمیل دو مأموریت پرتاب فضایی در یک روز
چین در یک روز دو پرتاب موفق انجام داد. موشک لانگ‌مارچ-12، بیست‌وپنجمین گروه از ماهواره‌های اینترنتی مدار پایین را از پایگاه هاینان به فضا فرستاد و موشک کوایژو-11 دو ماهواره تجاری InSAR (سنجش‌ازدور با فناوری تداخل‌سنجی راداری دریچه مصنوعی) را از جیوچوان پرتاب کرد.
🔴دفاعی-امنیتی
🔵برگزاری سیزدهمین مجمع شیانگشان پکن
وزیر دفاع چین دونگ جون در این مجمع بین‌المللی (حدود 2000 نماینده از 100 کشور) خواستار پایان اقدامات تحریک‌آمیز و جلوگیری از احیای روندهای تاریخی واپس‌گرایانه شد. در این مجمع بین نماینده ایران (محمدتقی اوصانلو معاون عملیات ستاد کل با استدلال محکومیت تلاش آمریکا برای حفظ نظم هژمونیک) و عربستان (ترکی فیصل رئیس بنیاد تحقیقاتی ملک فیصل با محکومیت عدم احترام ایران به حاکمیت اعراب) مشاجره‌ای لفظی رخ داد.
🔵درخواست چین از فیلیپین برای پایان‌دادن به اقدامات تحریک‌آمیز
چین در واکنش به برخورد شناور فیلیپینی (پس از بی‌اعتنایی به هشدارها و تغییر مسیر خود) با شناور چینی نزدیک شیان‌بین جیائو، فیلیپین را به توقف اقدامات تحریک‌آمیز فراخواند و هشدار داد که مسئولیت پیامدها بر عهده فیلیپین خواهد بود. پکن همچنین بر ادعای حاکمیت و حقوق تاریخی خود بر جزایر دریای چین جنوبی از جمله نانشا (اسپراتلی) تأکید کرد.
@GovernanceStudies
🔆بحران مسکن چین: مرور در پنجمین سال رکود
#چین #مسکن
🔵تشدید بحران مسکن چین از 2021، با سقوط توسعه‌دهندگان و کاهش تقاضا، به یکی از مهم‌ترین چالش‌های اقتصاد چین تبدیل شد. بحران مسکن چین حاصل انباشت وابستگی اقتصاد به زمین، ساخت‌وساز و بدهی بود. از اواسط دهه 2000، دولت‌های محلی برای تأمین درآمد به واگذاری حقوق استفاده از زمین وابسته شدند. عوامل نهادی مؤثر نیز شامل اصلاح تقسیم مالیات 1994، اصلاحات مسکن رفاهی 1998 و ایجاد نظام مناقصه و حراج زمین در 2002 بود که سرمایه‌گذاری زیرساختی و اعتباری این چرخه را تقویت کرد.
🔵مدل «سه بالا» (اهرم، بدهی و گردش مالی بالا) و نظام پیش‌فروش به توسعه‌دهندگان امکان می‌داد به‌طور مداوم زمین و پروژه جدید تأمین مالی کنند. درنتیجه، همزمان با رشد قیمت‌ها، مازاد ساخت‌وساز و تمرکز ثروت خانوارها در مسکن افزایش یافت. درآمد واگذاری زمین دولت‌های محلی ظرف بیست سال منتهی به 2021 حدود 67 برابر شد و سهمی معادل 38 درصد در درآمد دولت‌های محلی یافت و مقوم چرخه ساخت‌وساز و سفته‌بازی در زمین و مسکن شد.
⚫️کاتالیزورهای بحران
🔵از اواخر دهه 2010، کاهش سرعت شهرنشینی و اشباع بازار، ظرفیت ادامه این مدل را محدود کرد. جمعیت شهری چین بین 1995 تا 2020 سالانه به‌طور متوسط حدود 22 میلیون نفر افزایش یافت و نرخ شهرنشینی از 29 درصد به 63.9 درصد رسید، اما در 2021 تا 2023 افزایش سالانه جمعیت شهری به حدود 10 میلیون نفر کاهش یافت. همزمان، فروش مسکن نوساز از رکورد 1.794 میلیارد مترمربع در 2021 به 881 میلیون مترمربع در 2025 سقوط کرد (51 درصد کاهش).
🔵سیاست «سه خط قرمز» در 2020 برای مهار بدهی توسعه‌دهندگان، دسترسی آنها به اعتبار را محدود کرد و ضعف‌های انباشته مدل را آشکار ساخت. بدهی و تعهدات بیش از 300 میلیارد دلاری «اورگرند» در 2021، تأخیر در تحویل واحدهای پیش‌فروش‌شده و سقوط اعتماد خریداران را به‌دنبال داشت و بحران را فراگیر کرد. کاهش قیمت و واگذاری زمین نیز منابع مالی دولت‌های محلی را تضعیف کرد.
⚫️رویکرد سیاستی پکن
🔵در پسابحران، رویکرد پکن از مهار اهرم مالی به مدیریت ساختاری بحران تغییر کرد. در 2022، با آشکارشدن ناکافی‌بودن کنترل بدهی، اولویت به تکمیل پروژه‌ها و تضمین تحویل خانه‌ها منتقل شد. در 2023 کاهش نرخ بهره، پیش‌پرداخت و محدودیت‌های خرید برای تحریک تقاضا به‌کار گرفته شد، اما مشخص شد که تحریک تقاضا به‌تنهایی مشکلات ترازنامه‌ای و موجودی مازاد را حل نمی‌کند. در 2024، سیاست نجات پروژه به‌جای نجات شرکت پررنگ شد و سازوکار فهرست سفید، تأمین مالی بانکی را به پروژه‌های واجد شرایط اختصاص داد. تا اوت همان سال طبق فهرست، به بیش از 5300 پروژه حدود 1.4 تریلیون یوان تأمین مالی اختصاص یافت.
🔵از 2025، هدف به سمت مدیریت کوچک‌شدن بخش مسکن، کاهش موجودی و تغییر مدل توسعه (تکمیل پروژه و تقاضای واقعی) رفت. در اصلاحات 28 اوت 2026، پروژه‌های جدید پیش‌فروش به تکمیل اسکلت ساختمان مشروط شد، وجوه پیش‌فروش تحت نظارت شدیدتر قرار گرفت و فروش واحدهای تکمیل‌شده ترویج شد. همچنین پرداخت وام مسکن واحدهای پیش‌فروش‌شده بیشتر به تکمیل و ثبت پروژه گره خورد و سقف دوره وام از 30 به 40 سال افزایش یافت.
⚫️وضعیت فعلی
🔵تا سپتامبر 2026، هنوز احیای فراگیر و پایدار ملی شکل نگرفته است. در ژوئیه، قیمت مسکن نوساز 0.1 درصد ماهانه کاهش یافت و تنها 17 شهر بزرگ مانند پکن و شنژن از 70 شهر افزایش ماهانه قیمت داشتند و بسیاری از شهرهای کوچکتر همچنان با ضعف تقاضا مواجه‌اند. در هفت‌ماهه نخست سال نیز سرمایه‌گذاری توسعه املاک 19.2 درصد و درآمد دولت‌های محلی از واگذاری زمین 30.8 درصد کاهش و به حدود 1.173 تریلیون یوان رسید.
🔵ضعف تقاضا، کاهش ارزش دارایی خانوارها، موجودی بالای واحدهای فروش‌نرفته و ضعف مالی دولت‌های محلی همچنان چرخه‌ای منفی میان مسکن، مصرف و سرمایه‌گذاری ایجاد کرده است. اصلاحات اخیر ممکن است در کوتاه‌مدت فشار نقدینگی بر توسعه‌دهندگان را افزایش دهد و جریان نقدی آنها حدود 40 درصد کاهش یابد، زیرا پیش‌فروش در 2025 حدود 68 درصد فروش مسکن جدید را تشکیل می‌داد.
⚫️جمع‌بندی
🔵بحران مسکن بیش از آنکه رکودی موقت باشد، پایان مدل رشد مبتنی بر زمین و پیش‌فروش است. پکن اکنون بر تکمیل پروژه‌ها، کاهش موجودی و اصلاح ساختار بازار تمرکز دارد. شهرهای بزرگ زودتر به ثبات می‌رسند، اما شهرهای کوچکتر همچنان با مازاد عرضه و ضعف تقاضا مواجه خواهند بود. در نتیجه، موفقیت سیاست‌ها نه با بازگشت فروش به اوج 2021، بلکه با مهار ریسک مالی، احیای اعتماد و انتقال تدریجی اقتصاد به مدلی کم‌اهرم‌تر و متکی بر تقاضای واقعی سنجیده خواهد شد.
@GovernanceStudies
🔆واشنگتن تا کجا می‌تواند چین را در عملیات طرد اقتصادی همراه کند؟
#چین #تحریم
🔵در 24 اوت 2026، واشنگتن تحریم‌هایی را علیه ایران (عملیات طرد اقتصادی) اعلام کرد. این اقدام دامنه تحریم‌ها را به پنج حوزه جدید استفاده از رمزارز در پرداخت‌ها، فناوری، طلا، هوانوردی و کشتیرانی گسترش داد. چین، به‌عنوان خریدار تقریباً 90 درصد صادرات نفت ایران، بدون شک متغیری کلیدی در موفقیت یا شکست این راهبرد است.
⚫️ادعا و سد واقعیت
🔵واشنگتن می‌گوید همان‌طور که D-Day آغاز ورود متفقین به اروپا و شروع کارزار نهایی علیه آلمان بود، 24 اوت نیز آغاز کارزار اقتصادی برای قطع ارتباطات مالی-تجاری ایران با جهان است. چین در سطح سیاسی با تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا علیه ایران به‌طور قاطع مخالف است. بااین‌حال در سطح اقتصادی، واکنش بازیگران چینی به تحریم‌های جدید آمریکا یکدست نیست، زیرا میزان وابستگی آنها به بازار آمریکا، دلار و نظام مالی غربی متفاوت است.
🔵شرکت‌های بزرگ و بین‌المللی یا بنگاه‌هایی که دسترسی گسترده‌ای به بازار و سرمایه آمریکا دارند، برای جلوگیری از تحریم ثانویه همکاری مستقیم با ایران را قبلاً کاهش داده‌اند. در مقابل، ترکیب دو اهرم یعنی استفاده از اقدامات پوششی مانند واسطه‌ها، شرکت‌های صوری، تغییر مبدأ صادرات نفت و همچنین وجود ظرفیت‌های چین مانند سیستم پرداخت مستقل، بانک‌های استانی و پالایشگاه‌های کوچک که وابستگی کمتری به بازار مالی بین‌المللی دارند، به‌عنوان سدی در مقابل آمریکا عمل می‌کنند.
⚫️اهرم‌های چین و ایران در مقابل تحریم‌ها
🔵آمریکا برای تشدید فشار اقتصادی بر ایران به همکاری یا حداقل عدم مقاومت چین نیاز دارد، اما فشار بر چین می‌تواند مسئله ایران را به بحران آمریکا-چین تبدیل کند. واشنگتن هنوز میان این دو هدف در حال موازنه است. چین نسبت به بسیاری از کشورها آسیب‌پذیری بسیار کمتری دارد و مجموعهای از دلایل مانع اثرگذاری قابل توجه در روابط ایران-چین می‌شود.
🔵مهم‌ترین مزیت روابط ایران و چین، جایگزین کردن یوان به‌جای دلار در مبادلات تجاری است. تحریم‌های ثانویه آمریکا زمانی موثر هستند که طرف معامله نیازمند حفظ دسترسی به شبکه مالی دلاری باشد. بااین‌حال بخش مهمی از تجارت نفت ایران با چین در سالهای اخیر به سمت تسویه با یوان رفته است.
🔵رابطه ایران و چین فقط رابطه بانکی نیست، بلکه رابطه نفت در برابر کالا و خدمات نیز هست. ایران به چین نفت می‌دهد و از درآمد آن برای خرید کالا، تجهیزات، ماشین‌آلات و سایر محصولات چینی استفاده می‌کند. بنابراین حتی اگر دسترسی ایران به دلار تقریباً صفر شود، اصل رابطه تجاری الزاماً از بین نمی‌رود.
🔵چین اکنون خریدار اصلی نفت ایران است و پالایشگاه‌های کوچک آن تقریباً 90 درصد صادرات نفت ایران را می‌خرند. آمریکا برای قطع کامل جریان نفت ایران باید نه‌فقط ایران، بلکه شبکه بزرگی از پالایشگاه‌ها، شرکت‌های کشتیرانی، بیمه، واسطه‌ها و بانک‌های چینی را هدف قرار دهد که بسیار دشوار و هزینه‌زا است.
⚫️دستورکار تحریم‌ها و ملاحظات آن
🔵آمریکا قبل از دیدار ترامپ و شی در 24 سپتامبر، D-Day را نه ابزاری برای پذیرش خواسته‌های آمریکا درباره ایران توسط چین، بلکه به‌عنوان بخشی از راهبرد فشار برای ایجاد اهرم مذاکره در نظر دارد. بااین‌حال چین برای واردات نفت خود (بیش از 10 درصد از ایران و بیش از 30 درصد از تنگه هرمز) روی ایران دارای استقلال از فشار آمریکا حساب می‌کند.
🔵واشنگتن همچنین سعی دارد بازیگران ثالث مانند شرکت‌های کوچک، واسطه‌های حمل‌ونقل و به‌صورت‌کلی فرآیندهای روابط ایران و چین را هدف قرار دهد که این موضوع در صورت گسترش به کشورها خطر ایجاد منافع مشترک و اقدامات ضدتحریمی را به دنبال دارد.
🔵آمریکا در حال برجسته کردن همین موضوع در میان کشورهای شورای همکاری نیز هست که در جنگ فعلی، ما در یک جبهه هستیم و چین با ایران در یک جبهه هستند تا بتواند این کشورها را در مقابل نفوذ اقتصادی چین عایق‌بندی کرده و دستور کار نظم اقتصادی-امنیتی خود را برای آنها بپیچد.
⚫️جمع‌بندی
🔵عمق بازار داخلی، نظام مالی مستقل‌تر، استفاده از یوان و وزن ژئوپلیتیکی باعث می‌شود آمریکا نتواند همان سطح از فشار بر یک کشور کوچکتر یا وابسته به دلار را بدون هزینه بر چین اعمال کند. آمریکا در وضعیت محاصره و ضربات محدود سعی دارد از ابزارهای اقتصادی خود برای فشار بر ایران استفاده کند که در رابطه با چین این موضوع چندان اثرگذار نخواهد بود. بااین‌حال، در مورد کشورهای ثالث و شبکه‌های واسطه‌ای که در تسهیل دور زدن تحریم‌ها نقش دارند، محاسبه آمریکا می‌تواند متفاوت باشد، زیرا واشنگتن می‌تواند با هدف‌گیری شرکت‌ها، بانک‌ها، کشتیرانی و واسطه‌های این کشورها، هزینه همکاری با ایران را افزایش دهد. این رویکرد می‌تواند فشار بر حلقه‌های پیرامونی تجارت ایران–چین را تشدید کند، هرچند گسترش بیش‌ازحد آن ممکن است کشورهای ثالث و حتی چین را به توسعه سازوکارهای مشترک مقابله با تحریم‌ها سوق دهد.
@GovernanceStudies
🔆مهم‌ترین اخبار هفته گذشته در حوزه جمهوری خلق چین
#اخبار_چین
🔴سیاسی و حکمرانی
🔵بازدید و بررسی امور گوئیژو توسط لی شی
لی شی، عضو پولیت‌بورو و دبیر کمیسیون مرکزی بازرسی انضباطی، در سفر 1 تا 3 سپتامبر به گوئیژو خواستار اجرای اندیشه حزب‌سازی شی جین‌پینگ، تقویت نظارت سیاسی بر اجرای تصمیمات رهبری و برنامه پنج‌ساله پانزدهم، تداوم اجرای مقررات هشت‌گانه مرکزی و اصلاح انحرافات در ارزیابی عملکرد شد.
🔵کارزار ضدفساد در سطوح مختلف حکمرانی
چندین مقام ارشد حزبی، دولتی و مدیر شرکت‌های دولتی در استان‌ها و نهادهای مختلف چین ازجمله شرکت‌های ساخت‌وساز، نفت و پتروشیمی، طلا، دانشگاه‌ها و مناطق توسعه‌ای، تحت تحقیقات انضباطی و نظارتی قرار گرفتند یا از حزب و مناصب دولتی برکنار شدند.
🔴امور بین‌المللی
🔵حضور شی جین‌پینگ در اجلاس سازمان همکاری شانگهای
شی جین‌پینگ 1 سپتامبر در نشست سران سازمان همکاری شانگهای در قرقیزستان شرکت کرد. عنوان سخنرانی وی پیشبرد توسعه باکیفیت سازمان همکاری شانگهای بود. او 4 پیشنهاد مطرح و تأکید کرد سازمان باید ظرفیت‌های خود را در حوزه‌های امنیت، توسعه، گفت‌وگو و حکمرانی افزایش دهد.
🔵دیدار شی با سیسی در مصر
شی پس از 10 سال با السیسی دیدار و بر پنج مسیر تعمیق روابط (حمایت سیاسی متقابل، گسترش همکاری‌های توسعه‌ای، تعمیق مبادلات مردمی، تقویت همکاری‌های امنیتی و افزایش چندجانبه‌گرایی) و چهار پیشنهاد معماری امنیتی غرب آسیا شامل امنیت درون‌زای منطقه‌ای، حل جامع مسائل در ارتباط باهم، توسعه اقتصادی به‌عنوان پایه امنیت و امنیت مشترک بر محور منشور سازمان ملل و حقوق بین‌الملل تأکید کرد.
🔵دیدار نفر ششم پولیت‌بوروی چین با پوتین
دینگ شوئه‌شیانگ معاون نخست‌وزیر چین با پوتین دیدار کرد. در این دیدار سیزدهمین نشست کمیته همکاری سرمایه‌گذاری چین با معاون اول نخست‌وزیر روسیه، مانتوروف و بیست‌وسومین نشست کمیته همکاری انرژی چین و روسیه با معاون نخست‌وزیر روسیه، نواک نیز برگزار شد.
🔴اقتصاد و تجارت
🔵انتشار برنامه 5 ساله توسعه شرکت‌های کوچک و متوسط
همچنین برنامه 5 سالهای توسط 10 اداره دولتی چین در نظر دارد میانگین رشد سالانه هزینه‌های تحقیق و توسعه شرکت‌های کوچک و متوسط را به بیش از 8 درصد برساند و انتظار می‌رود تعداد شرکت‌های غول کوچک تا سال 2030 به 22 هزار مورد برسد.
🔵رکورد تجارت چین و آسه‌آن در سال 2025
تجارت چین و آسه‌آن در سال 2025 برای نخستین‌بار به 1.05 تریلیون دلار رسید. چین برای 17 سال و آسه‌آن برای 6 سال متوالی بزرگترین شریک تجاری هم بوده‌اند. مبادلات دو طرف بیش از 20 درصد کل تجارت خارجی چین را تشکیل می‌دهد.
🔴رقابت با قدرت‌ها
🔵تصمیم در مورد اتخاذ اقدامات متقابل علیه 6 نهاد آمریکایی
چین در واکنش به تحریم‌های آمریکا علیه سین‌کیانگ (کار اجباری)، در 5 اوت اقدامات متقابل علیه 6 نهاد آمریکایی، ازجمله علوم کاربردی DNA و ائتلاف دیده‌بانان زنجیره تأمین برای کسب‌وکار مسئولانه را در فهرست اقدامات متقابل قرار داد.
🔵لایحه جدید کنگره آمریکا در رقابت با چین در حوزه هوش مصنوعی متن‌باز
کنگره ایالات‌متحده لایحه جدیدی (قانون رهبری هوش مصنوعی متن‌باز، H.R. 10152) را مطرح کرده که با ترویج پذیرش مدل‌های متن‌باز آمریکایی و اطلاع‌رسانی در مورد خطرات مدل‌های چینی، به دنبال تثبیت رهبری جهانی آمریکا در هوش مصنوعی متن‌باز است.
🔵مخالفت چین با بیانیه پایانی نشست گروه 20
وزرای دارایی گروه 20 به‌جز چین که با چهار بند مخالف بود (4= ناوبری آزاد در تنگه هرمز و در سراسر جهان، 10= حذف سیاست‌ها و رویه‌های غیربازاری کشورهای با مازاد خارجی مزمن، 11= بهبود نظارت صندوق بین‌المللی پول بر عدم تعادل‌های جهانی و 13= چارچوب مشترک گروه 20 برای هماهنگی و تسریع در شفافیت و تمدید بدهی کشورها)، با بیانیه پایانی نشست موافقت کردند.
🔴علم و فناوری
🔵پیشی گرفتن ظرفیت تولید برق فتوولتائیک چین از برق زغال سنگ
طبق اعلام اداره ملی انرژی چین، ظرفیت نصب‌شده انرژی خورشیدی فتوولتائیک در پایان ماه ژوئیه به 1.286 میلیارد کیلووات رسید و از ظرفیت 1.285 میلیارد کیلووات انرژی زغال‌سنگ پیشی گرفته است.
🔵ساخت منظومه بین‌المللی اکتشاف فضای زمین–ماه
چین از طرح ایجاد منظومه ماهواره‌ای بین‌المللی (متشکل از 30 ماهواره از مدارهای پایین زمین تا حدود 2 میلیون کیلومتری از زمین تا 2030) برای اکتشاف فضای زمین–ماه خبر داد که هدف آن تقویت همکاری‌های فضایی و ایجاد زیرساخت مشترک برای پژوهش‌های اعماق فضاست.
🔴دفاعی-امنیتی
🔵انجام چهارمین دور بازرسی رعایت مقررات خلع سلاح مرزی
گروه بازرسی نظامی مشترک (قزاقستان، قرقیزستان، روسیه و تاجیکستان) ، در بخش شرقی مرز چین و روسیه، بازرسی سالانه پایبندی به مقررات خلع سلاح مرزی را از واحد نظامی مستقر ارتش چین انجام داد (قبلا بازرسی تیپ توپخانه موشکی 338 گارد روسیه را انجام داده بود).
🔵اعزام نیروی چینی برای شرکت در رزمایش مین‌زدایی به روسیه
نیروهای ارتش چین برای شرکت در رزمایش مین‌روبی (7 سپتامبر) در چارچوب نشست وزرای دفاع آسه‌آن‌پلاس به روسیه اعزام می‌شوند. این رزمایش شامل پاک‌سازی مناطق عملیاتی، مین‌روبی مکانیکی، به‌کارگیری سگ‌های مین‌یاب و خنثی‌سازی مواد منفجره دست‌ساز است.
@GovernanceStudies
🔆ترکیب سنی و جایگاه رهبران استان‌ها پیش از بیست‌ویکمین کنگره حزب
🔴فوکوس چین و آمریکا
#چین
#حکمرانی_داخلی
🔵ناظران سیاست نخبگان چین معمولاً توجه خود را به پکن و ژونگ‌نانهای (مرکز نخبگان حزب کمونیست چین) معطوف می‌کنند، اما بخش مهمی از نشانه‌های اولیه تغییرات، ابتدا در ترکیب کمیته‌های دائمی حزب در ۳۱ واحد اداری استانی پدیدار می‌شود. کمیته‌های دائمی استانی بالاترین مرجع تصمیم‌گیری در سطح استان‌اند و رهبران استانی، یعنی دبیران حزب و رؤسای دولت استانی، هسته اصلی آن را تشکیل می‌دهند. تجربه رهبری استانی هم صلاحیت ارتقا به مناصب ملی و هم سکوی پرتاب به آن مناصب است. ازاین‌رو شناخت ترکیب این کمیته‌ها چشم‌اندازی زودهنگام برای پیش‌بینی بازآرایی سطح ملی فراهم می‌کند.
⚫️تعداد و ترکیب اعضای کمیته‌های دائمی استانی
🔵در چین، ۳۱ واحد استانی روی‌هم‌رفته ۳۵۰ عضو کمیته دائمی با ترکیب ۳۱ دبیر حزب، ۳۱ رئیس دولت استانی (که همزمان معاون دبیر حزب‌اند)، ۲۶ معاون دوم دبیر و ۲۶۲ عضو دیگر دارند. هر استان معمولاً یک دبیر و دو معاون دارد. در مناطق خودمختار قومی انعطاف بیشتری وجود دارد و برای نمونه سین‌کیانگ و تبت هر کدام سه معاون دارند. مقررات معمولاً تعداد اعضای کمیته دائمی را ۱۱ تا ۱۳ نفر تعیین می‌کند، اما در عمل تفاوت‌هایی دیده می‌شود.
🔵مثلاً شاندونگ ۸ عضو، آنهویی و چونگ‌چینگ ۹ عضو، هونان و گوئیژو ۱۰ و سین‌کیانگ ۱۴ عضو دارند. در حال حاضر پکن، شانشی، جیانگسو، آنهویی، گواندونگ، گوانگشی و چونگ‌چینگ فاقد معاون دوم دبیر حزب‌اند و آنهویی، شاندونگ، هونان، چونگ‌چینگ و گوئیژو کمتر از ۱۱ عضو در کمیته دائمی دارند و این خلأها لزوماً همزمان پر نمی‌شوند. هر استان تقویم کنگره حزبی خود را دنبال می‌کند و برخی پست‌ها ممکن است تا تصمیمات حزبی پاییز ۲۰۲۶ و ادامه آن در ۲۰۲۷ خالی بمانند. شمار نامزدهای واجد شرایط زیاد است، اما کمیابی مناصب ارشد باعث می‌شود تنها بخش کوچکی به سطوح بالاتر صعود کنند.
⚫️جایگاه کمیته‌های دائمی استانی در ساختار مرکزی
🔵مقام‌های استانی حضور برجسته‌ای در نهادهای مرکزی حزب دارند. از ۳۵۰ عضو کمیته‌های دائمی استانی، ۵ نفر عضو پولیت‌بورو (۱.۴ درصد)، ۴۶ نفر عضو کامل کمیته مرکزی (۱۳.۱ درصد)، ۴۳ نفر عضو علی‌البدل کمیته مرکزی (۱۲.۳ درصد) و ۲۲ نفر عضو کمیسیون مرکزی بازرسی انضباطی (۶.۳ درصد) هستند. ۲۳۴ نفر (۶۶.۹ درصد) در هیچ‌یک از این نهادها عضویت ندارند. درمجموع ۱۱۶ نفر (حدود یک‌سوم اعضای کمیته‌های دائمی استانی)، عضو یکی از نهادهای مرکزی‌اند. این موقعیت دوگانه، رهبران استانی را وارد مباحثات دولت مرکزی درباره اولویت‌های ملی، هماهنگی مرکز-محلی و نظارت انضباطی می‌کند.
⚫️محدودیت سنی و تغییر نسلی
🔵هنجارهای سنی ترکیبی از مقررات رسمی و عرف‌های غیررسمی است. مقام‌های استانی معمولاً نباید پس از ۶۵ سالگی در سمت خود باقی بمانند. برای معاونان سطح استانی سقف معمول ۶۰ سال و گاهی ۶۳ سال است. در جابه‌جایی‌های پیشین، آستانه ارتقا برای رؤسای استانی حدود ۶۳ سال و برای بیشتر معاونان و دیگر اعضای کمیته‌های دائمی حدود ۵۸ سال بوده است.
🔵یک فرمول غیررسمی رایج می‌گوید «۶۲ سالگی برای ارتقا، ۶۳ برای ابقا، ۶۴ برای کناررفتن، ۶۵ برای بازنشستگی». بااین‌حال اصلاحات اخیر تلاش کرده از سن‌محوری صرف بکاهد، درنتیجه سن همچنان مهم است اما تنها معیار تعیین‌کننده نیست.
🔵رؤسای استانی عمدتاً بین ۱۹۵۵ تا ۱۹۶۴ متولد شده‌اند. دبیران حزبی مسن‌ترند و ۷۷.۴ درصد بین ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۴ به دنیا آمده‌اند. فرمانداران تنوع بیشتری دارند، یعنی ۴۸.۴ درصد در گروه ۱۹۶۰-۱۹۶۴ و ۳۸.۷ درصد در گروه ۱۹۶۵-۱۹۶۹ هستند. اما اعضای غیر ارشد کمیته دائمی جوان‌ترند، به‌نحوی‌که ۶۵.۴ درصد معاونان دوم دبیر و ۵۴.۲ درصد سایر اعضا بین ۱۹۶۵ تا ۱۹۶۹ و حدود یک‌سوم هم بین ۱۹۷۰ تا ۱۹۷۴ متولد شده‌اند. متولدین پس از ۱۹۷۵ تازه وارد این سطح شده‌اند. درنتیجه، یک ساختار دولایه وجود دارد که در آن دبیران استانی حزب بیشتر از نسل ۱۹۵۵-۱۹۶۴ و بدنه کمیته‌ها از نسل ۱۹۶۵-۱۹۷۴ هستند. سن ۱۲ عضو نیز مشخص نیست.
⚫️پیامدها برای کنگره بیست‌ویکم
🔵در آستانه کنگره بعدی حزب، مسیر رؤسای استانی متولد اوایل دهه ۱۹۶۰ از هم جدا می‌شود. عده کمی ممکن است به پولیت‌بورو، دبیرخانه یا شورای دولتی ارتقا یابند، اما برخی با رسیدن به سن بازنشستگی به نقش‌های تشریفاتی منتقل می‌شوند. در همان حال، اعضای جوان‌تر کمیته‌های دائمی (متولد ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۴) شانس اصلی برای رهبری استان‌ها، وزارتخانه‌ها و ورود به کمیته مرکزی بعدی را دارند. به‌این‌ترتیب سن هم مکانیسم خروج و هم معیار فرصت آینده است.
🔵جابه‌جایی‌های استانی در پاییز ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ را باید به‌عنوان نشانه‌های اولیه از آمادگی پکن برای تغییرات بزرگ مرکزی دید. اگر این جابه‌جایی‌ها از الگوهای قدیمی پیروی کنند، یعنی گردش عادی نخبگان در جریان است، اما اگر قواعد سنی و مسیرهای ارتقا تغییر کند، معنایش تحول عمیق‌تر در نحوه شکل‌گیری رهبری ملی چین خواهد بود.
@GovernanceStudies
🔆جایگاه واقعی نفت در روابط ایران و چین
#چین
#نفت
🔵تصور رایج این است که رابطه ایران و چین صرفاً بر محور نفت می‌چرخد و تهران در تجارت پکن وزن چندانی ندارد. اما بررسی دقیق‌تر نشان می‌دهد که نفت اگرچه ستون اقتصادی این رابطه است، اما ستون راهبردی آن را باید در متغیرهایی مانند رقابت چین و آمریکا، امنیت انرژی و موقعیت ژئوپلیتیکی ایران جست‌وجو کرد.
⚫️نفت به‌عنوان ستون اقتصادی
🔵نفت مهم‌ترین بخش روابط اقتصادی ایران و چین است و چین در سال 2025 حدود 1.4 میلیون بشکه نفت در روز از ایران وارد کرد. این رقم نزدیک به 12 درصد واردات نفت چین و بیش از ۹۰ درصد صادرات نفت ایران را تشکیل می‌دهد. بجز نفت، مطابق آمار گمرک در سال 1403، صادرات و واردات ایران با چین به ترتیب 15.16 و 19.65 میلیارد دلار بوده است. صادرات اصلی ایران شامل محصولات پتروشیمی پایه و میان‌دست، محصولات معدنی، کاتد مس و سنگ‌آهن و واردات اصلی ایران متشکل از ماشین‌آلات، کالاهای واسطه صنعتی و قطعات و تجهیزات است.
🔵گرچه وابستگی چین به نفت ایران مطلق نیست و پکن می‌تواند با تنوع‌بخشی به مبادی وارداتی بخشی از نفت ایران را جایگزین کند، اما تجربه سالهای گذشته نشان داده است که تحریم‌ها الزاماً به قطع پایدار روابط نفتی منجر نشده‌اند. پس از تحریم‌های شدید سال ۲۰۱۸ و کاهش صادرات نفت ایران، تجارت نفتی مجدد احیا شد. این تداوم نشان می‌دهد که اگر ایران صرفاً فروشنده نفت بود، افزایش هزینه‌های تحریمی می‌توانست چین را به‌طور دائمی به سمت منابع کم‌ریسک‌تر سوق دهد. اما استمرار رابطه نشان می‌دهد عوامل دیگری نیز در محاسبات پکن لحاظ می‌شوند.
⚫️ژئوپلیتیک ایران
🔵مهم‌ترین این عوامل، موقعیت ژئوپلیتیکی ایران است. ایران در مجاورت خلیج‌فارس و تنگه هرمز قرار دارد و همزمان به آسیای مرکزی، قفقاز و غرب آسیا متصل است. این موقعیت، ایران را به بازیگری مؤثر در امنیت مسیرهای انرژی و تحولات منطقه‌ای تبدیل می‌کند. این ظرفیت به‌سادگی با جایگزینی یک صادرکننده نفت دیگر قابل جبران نیست. علاوه‌براین از منظر چین، رقابت آمریکا و ایران نیز صرفاً یک مناقشه منطقه‌ای نیست.
🔵تضعیف جایگاه ژئوپلیتیکی ایران یا قرار گرفتن کامل آن در مدار راهبردی واشنگتن می‌تواند توازن قدرت منطقه‌ای را تغییر دهد. این موضوع می‌تواند سیاست دنباله‌روی بین کشورهای منطقه را در تضاد با منافع راهبردی چین تشدید کند. درنتیجه نه‌تنها استقلال عمل کشورها در همکاری با قدرت‌هایی مثل چین تضعیف می‌شود، بلکه می‌تواند منطق زور آمریکا و پیوستن به بلوک‌بندی ضدچینی را در مناطق جهان نهادینه کند و حتی بخشی از ظرفیت آمریکا را برای تمرکز بیشتر بر چین آزاد کند.
🔵این مسئله به معنای آن نیست که ایران ابزار یا سپر چین است. تهران منافع و محاسبات مستقل خود را دارد و چین نیز حاضر نیست برای ایران وارد جنگ شود. بااین‌حال، مقاومت ایران در برابر فشار آمریکا در سطح نتایج ژئوپلیتیکی با بخشی از منافع چین هم‌پوشانی پیدا می‌کند. به همین دلیل، پکن نمی‌تواند نسبت به سرنوشت ژئوپلیتیکی ایران کاملاً بی‌تفاوت باشد.
⚫️تحریم و فشار فرامرزی
🔵بعد دیگر این رابطه، نحوه مواجهه چین با تحریم‌های فراسرزمینی آمریکا است. پکن طی سالهای اخیر علاوه بر مخالفت سیاسی با تحریم‌های یک‌جانبه، مجموعهای از ابزارهای حقوقی و مالی را برای کاهش آسیب‌پذیری خود در برابر فشار خارجی ایجاد کرده است. این سازوکارها صرفاً برای ایران طراحی نشده‌اند، بلکه بخشی از رقابت ساختاری چین با آمریکا و تلاش برای جلوگیری از استفاده واشنگتن از قدرت مالی و حقوقی خود برای کنترل روابط اقتصادی این کشور است.
🔵ایران یکی از مهم‌ترین عرصه‌های عملی این رقابت محسوب می‌شود. ادامه خرید نفت ایران، استفاده از شبکه‌های واسطه، ناوگان حمل‌ونقل و سازوکارهای مالی مبتنی بر یوان نشان می‌دهد که روابط دو کشور به یکی از میدان‌های آزمون مقابله با تحریم‌های ثانویه تبدیل شده است. البته چین در این مسیر حدود مشخصی دارد و معمولاً تلاش می‌کند شرکت‌ها و بانک‌های بزرگ خود را از قرار گرفتن در معرض ریسک تحریم‌ها دور نگه دارد.
⚫️جمع‌بندی
🔵درمجموع، نفت ستون فقرات اقتصادی روابط ایران و چین است، اما ستون فقرات راهبردی آن نیست. رابطه تهران و پکن نه یک اتحاد نظامی و نه صرفاً یک رابطه تجاری نفتی است. چین حاضر نیست برای ایران وارد جنگ شود، اما برایش مهم است که تحولات ایران به افزایش یک‌جانبه قدرت آمریکا و کاهش فضای مانور چین در غرب آسیا منجر نشود. در این چارچوب، نفت نقطه آغاز و مهم‌ترین پیوند اقتصادی رابطه است، اما اهمیت راهبردی ایران برای چین در پیوند میان امنیت انرژی، ژئوپلیتیک، تحریم‌های آمریکا و رقابت بر سر نظم بین‌المللی تعریف می‌شود.
🔆مهم‌ترین اخبار هفته گذشته در حوزه جمهوری خلق چین
#اخبار_چین
🔴سیاسی و حکمرانی
🔵افزایش حمایت‌های سیاسی چین جهت تقویت تقاضای داخلی
چین در نظر دارد اقدامات جدیدی را در راستای تقویت تقاضای داخلی شامل گسترش دامنه تسهیلات تکلیفی، افزایش تعداد مؤسسات مالی مدیریت‌کننده تسهیلات و افزایش سقف وام‌ها (بنگاه‌ها 50 درصد، مشاغل بخش خدمات 100 درصد و مصارف شخصی بیش از 60 درصد) اجرایی کند.
🔵پیشبرد سوسیالیسم با ویژگی‌های چینی در صدمین سالگرد جیانگ زمین
شی در گردهمایی تالار بزرگ خلق در پکن به مناسبت تولد جیانگ‌زمین (با حضور اعضای کمیته دائمی پولیت‌بورو و جمعیت 6000 نفری) از همه گروه‌های قومی خواست تا به پیشبرد آرمان سوسیالیسم با ویژگی‌های چینی با تمسک بر مرکزیت حزب ادامه دهند.
🔴امور بین‌المللی
🔵نشست مشترک سفارت چین در ایران و انجمن دوستی ایران و چین
سفیر چین زونگ پی‌وو با بروجردی رئیس انجمن دوستی ایران و چین دیدار کرد. در این نشست ضمن تائید دو طرف بر الزام توسعه روابط، سفیر چین بر تمایل این کشور بر روابط بهینه و گسترده‌تر تأکید کرد.
🔵اکتشاف نفت و گاز چین با آذربایجان در دریای کاسپین
تکنسین‌های اکتشاف نفت‌وگاز چینی و آذربایجانی از طریق شرکت مشترک ژئوفیزیک کاسپین، دستگاه‌های لرزه‌نگاری گره‌های بستر دریا را در آب‌های دریای کاسپین مستقر کرده و به تجزیه‌وتحلیل داده‌ها پرداختند.
🔵دیدار وانگ‌یی با لی جائه میونگ و چو هیون
وانگ‌یی در اولین سفر خود به کره جنوبی در پنج سال گذشته با جائه میونگ، رئیس‌جمهور کره دیدار کرده و نسبت به نیروهای راست‌گرای ژاپن هشدار داد. وی دوری از سیاست خصمانه آمریکا را یکی از ملزومات تقویت فضای همزیستی مسالمت‌آمیز در شبه‌جزیره کره دانست. وانگ‌یی همچنین در دیدار با چو هیون وزیر خارجه کره، بر تسریع مذاکرات فاز دوم توافقنامه تجارت آزاد چین-کره جنوبی تأکید کرد.
🔴اقتصاد و تجارت
🔵آغاز به کار هفتگی مسیر کشتیرانی قطب شمال چین-اروپا
مسیر کانتینری قطب شمال چین-اروپا عملیات هفتگی منظم خود را به مقصد بنادر اروپایی ازجمله فلیکستو در بریتانیا، روتردام در هلند، هامبورگ در آلمان و گدینیا در لهستان برای فصل تابستان آغاز کرد. این مسیر در مقایسه با کانال سوئز، با گذر از تنگه برینگ، زمان سفر را به 20 روز (تقریباً نصف) کاهش می‌دهد.
🔵رشد تعداد شرکت‌ها و سرمایه‌گذاری‌های مربوط به فناوری پیشرفته در چین
علیرغم کاهش کلی جریان‌های ورودی سرمایه‌گذاری (64.63 میلیارد دلار و کاهش 6.2 درصدی نسبت به سال قبل) به چین در هفت ماه اول سال 2026، بااین‌حال آمارها، افزایش شرکت‌های تازه تأسیس با سرمایه‌گذاری خارجی (تأسیس 37.711 شرکت جدید و رشد 4.4 درصدی نسبت به سال قبل) و رشد قوی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در صنایع پیشرفته (رشد 32.7 درصدی و رسیدن به 27.13 میلیارد دلار) را نشان می‌دهند.
🔴رقابت با قدرت‌ها
🔵تضاد رویکرد و منافع چین و آمریکا بر سر ایران
لین جیان سخنگوی وزارت خارجه چین، در رابطه با اظهارات وزیر خزانه‌داری آمریکا مبنی بر اعمال شدیدترین تحریم‌های تاریخ و درخواست همراهی از چین، مخالفت این کشور با تحریم‌های غیرقانونی یک‌جانبه، فاقد مبنا در حقوق بین‌الملل و غیرمجاز در شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران را مجدداً یادآوری کرد.
🔵محکومیت و رد طرح انتخاب بین دو رویکرد به هوش مصنوعی آمریکا توسط چین
وزارت امور خارجه ایالات‌متحده پیش‌نویس نامهای را خطاب به 35 امضاکننده «بیانیه فرصت هوش مصنوعی» تهیه کرده است و به آنها اعلام داشته که باید بین ائتلاف هوش مصنوعی واشنگتن و چارچوب رقابتی چین یکی را انتخاب کنند. سفارت چین در ایالات‌متحده و سخنگوی وزارت خارجه این اقدام را در قالب منطق تقابل بین کشورها در جبهه فناوری محکوم و رد کردند.
🔴علم و فناوری
🔵موفقیت چین در بازیابی موشک‌های مداری با دو مسیر مجزا
درحالی‌که بوسترهای قابل‌استفاده پیشین از آلیاژهای آلومینیوم پرهزینه ساخته می‌شدند، چین با موشک ژوکه-3 (جنس فولاد ضدزنگ) شرکت لند اسپیس و با اجرای راهبرد دوگانه در بازیابی مداری محموله‌ها (که آمریکا نیز به آن دست نیافته)، به نخستین کشور موفق در این حوزه تبدیل شد.
🔵ادغام مدل هوش مصنوعی چینی Doubao در خودروهای تسلا
بعد از مرسدس بنز که در اواخر 2025 توافقاتی را با بایت‌دنس برای ادغام مدل زبانی دوبائو صورت داده بود، تسلا در چین نیز به‌جای مدل پرسش و پاسخ واکی تاکی، مدل تعاملی طبیعی‌تر، روان‌تر و ابتکاری‌تر دوبائو را در خودروهای خود ادغام کرده است.
🔴دفاعی-امنیتی
🔵برگزاری رزمایش هوایی مشترک چین با امارات و مصر
نیروی هوایی چین رزمایش‌های سپر شاهین 2026 را با امارات (در سین‌کیانگ) برگزار کرد. چین همچنین در حال برگزاری رزمایش عقاب‌های تمدن 2026 با مصر تا اوایل سپتامبر است. امارات چهارمین و مصر دومین رزمایش را از این نوع با چین داشته‌اند.
@GovernanceStudies
🔆چگونه پکن ناامنی غذایی خود را به اهرم ژئوپلیتیک تبدیل کرده است
🔴فارن افرز
#چین
#امنیت_غذایی
🔵چین در عین وابستگی به واردات غذا، اما از بازار کشاورزی بزرگ خود به‌عنوان اهرم ژئوپلیتیک استفاده می‌کند. به‌عنوان‌مثال در واکنش به تعرفه‌های 2025 ترامپ، واردات سویا از این کشور را چندماه متوقف کرد. پکن همچنین در اواخر سال 2025 خرید 86 میلیون دلار غذای دریایی و نوشیدنی را از ژاپن در واکنش به مداخله‌گری درباره تایوان و در اوایل 2026 واردات محصولات کشاورزی را از کانادا در واکنش به اعمال تعرفه بر خودروهای برقی چینی تعلیق کرد.
در مقابل چین نیاز شدیدی به واردات مواد غذایی نیز دارد. به‌عنوان‌مثال در سال2023 واردات غذای چین به 215 میلیارد دلار رسید و نزدیک به 85 درصد سویا، 67 درصد دانه‌های روغنی و مغزها و 25 درصد گوشت گاو را از خارج تأمین کرد. درحالی‌که چین با کاهش نیروی کار، اثرات تولید بیش‌ازحد و تغییرات اقلیمی، در سالهای آتی به واردات محصولات غذایی وابسته خواهد ماند، اما با تشخیص آسیب‌پذیری، اقداماتی را جهت پیشرو شدن در زیست‌فناوری کشاورزی اتخاذ کرده است.
⚫️تغذیه مردم
🔵امنیت غذایی به دلیل قحطی و تجربه مرگ در سالهای 1906 و 1959 برای حزب کمونیست چین از اهمیت سیاسی و تاریخی برخوردار است. از اواخر دهه 1970 بهبود امنیت غذایی چین آغاز و با اقداماتی برای خودکفایی 95 درصدی در غلات (1996) و تثبیت حداقل میزان زمین کشاورزی (2006) تقویت شد.در دوره شی این سیاست با خرید شرکت Syngenta توسط ChemChina به قیمت 43 میلیارد دلار در سال 2017، اعلام هدف «امنیت مطلق» در تولید برنج و گندم در سال 2019 و تصویب نخستین برنامه آزمایشی کشت محصولات اصلاح ژنتیکی‌شده در 2021 تشدید شد.
⚫️رشد مصرف
🔵این سیاست‌ها افزایش تولید تا 2025 را در حوزه‌هایی مانند گوشت خوک، مرغ و گاو (55 درصد)، برخی میوه‌ها (258 درصد) و لبنیات (342 درصد) رقم‌زده و چین در ذرت، برنج و گندم تقریباً خودکفا شده است. اگرچه نرخ سوءتغذیه نیز از 10 درصد در 2001 به کمتر از 3 درصد در 2010 کاهش یافت، بااین‌حال، مصرف سریع‌تر از تولید رشد کرده است. چین بیش از 30 درصد گوشت و ماهی کل جهان را مصرف می‌کند و در مقایسه با 2000، اکنون واردات مرکبات 243 درصد، گوشت حدود 669 درصد و لبنیات بیش از 1751 درصد افزایش یافته است.
گرچه پکن توانسته امنیت غذایی را در کوتاه‌مدت افزایش دهد، اما در بلندمدت با چالش‌هایی مانند تخریب زمین‌های کشاورزی به‌دلیل افراط در تولید و استفاده از کود، کمبود/آلودگی آب و بارندگی‌های سیل‌آسا مواجه است. برآوردها نشان می‌دهد که تا سال ۲۰۵۰، شهرنشینی و تخریب خاک می‌تواند ظرفیت تولید غذای چین را تا ۱۸ درصد کاهش دهد و کاهش نیروی کار کشاورزی و حجم بالای هدررفت غذا نیز این چالش را تشدید خواهد کرد.
⚫️چاره‌جویی راهبردی
🔵جنگ اوکراین در 2022 و جهش تاریخی قیمت غذا، آسیب‌پذیری چین را آشکار کرد. در همان سال، مسئله غذا در اعتراضات ضد کووید19 در چین نیز مطرح شد و شی در دست‌کم 71 رویداد عمومی از «امنیت غذایی» (دو برابر سال قبل) سخن گفت. چین پس از جنگ تجاری دوره اول ترامپ خرید سویا از آمریکا را به برزیل منتقل کرد، اما این امر وابستگی به ریسک‌های تولید برزیل را (ازجمله خشک‌سالی) افزایش داد.
در 2023، آمریکا و متحدان ناتو-آسیایی آن همچنان 46 درصد واردات کشاورزی چین را تأمین می‌کردند. این کشور برای شرایط بحرانی ذخایر عظیمی را متشکل از 44 درصد گندم، 53 درصد برنج و 59 درصد ذرت جهان ایجاد کرده است.
⚫️خوداتکایی در امنیت غذایی
🔵چین یکی از سه بازار برتر صادرات کشاورزی برای حداقل ۳۲ کشور است. سهم چین از صادرات کشاورزی برزیل از کمتر از 8 درصد در 2005 به 33 درصد در 2025، استرالیا از 10 به 22 درصد و تایلند از 9 درصد در 2010 به 24 درصد در 2025 رسید. چین از 2010 تاکنون 26 بار محدودیت تجاری کشاورزی باهدف فشار سیاسی اعمال کرده که 5 مورد در 2025 بوده است.
پکن همزمان در حال تبدیل‌شدن به قدرت فناوری کشاورزی است، به‌نحوی‌که در 2019 در درخواست‌های ثبت اختراع بین‌المللی از آمریکا و اتحادیه اروپا عبور کرد و بزرگترین تأمین‌کننده مالی تحقیق‌وتوسعه کشاورزی جهان شد. تا 2022 بذرهای زیست‌فناورانه ذرت را تجاری کرد که عملکرد را 10 درصد افزایش داد و واردات ذرت نیز از 23 میلیون تن در 2023 به 6 میلیون تن در 2025 کاهش داد. چین همچنین 80 تا 100 درصد برخی ویتامین‌ها و اسیدهای آمینه خوراک دام و طیور را تولید می‌کند و با آگاهی از شرایط، در حال یافتن راه‌های جدیدی برای افزایش قدرت چانه‌زنی خود در بازار جهانی کشاورزی است.
@GovernanceStudies
🔆چین چگونه به توافق مکه می‌نگرد؟
🔵با امضای توافق دفاعی مکه در ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان، ممکن است این پرسش مطرح شود که با وجود رقابت استراتژیک و کلان قدرت‌های بزرگ، چرا پاکستان که به لحاظ امنیتی بیشتر در مدار چین تعریف می‌شود، به سمت ائتلاف منطقه‌ای تا سطح تعهد دفاع مشترک با یک عضو منطقه‌ای ناتو و یک شریک نزدیک به آمریکا سوق یافته است و چین چه نگاهی به این ائتلاف دارد؟
⚫️اصول کلان سیاست خارجی چین
🔵سیاست خارجی چین بر محور دو مفهوم کلیدی یعنی عدم‌مداخله در امور داخلی و ایجاد مشارکت‌های راهبردی فاقد تعهدات امنیتی خلاصه می‌شود. در رابطه با غرب آسیا نیز تاکنون استراتژی چین به دلیل رعایت دو پیش‌شرط موفقیت‌آمیز بوده است. نخست، چین توانسته است با رویکرد بی‌طرف روابط مثبتی را با کشورهای منطقه شکل دهد. دوم، چین بدون اینکه درگیر اختلافات منطقه‌ای شود از ایفای نقش ایالات‌متحده به‌عنوان ضامن امنیت منطقه سود برده است. بااین‌حال موافقت‌نامه دارای دو وجه مثبت و منفی برای منافع چین است.
⚫️منافع موافقت‌نامه برای چین
🔵چین در عرصه بین‌المللی از سازوکارهای مستقل میان قدرت‌های میانی حمایت می‌کند. از این منظر، شکل‌گیری موافقت‌نامه مکه می‌تواند به الگویی بالقوه برای سایر کشورها تبدیل شود که در آن قدرت‌ها برای تأمین امنیت خود صرفاً به تضمین قدرت‌های بزرگ مانند آمریکا متکی نباشند و مکانیسم‌های جایگزین را برای تکمیل بازدارندگی خود ایجاد کنند. در نتیجه، شکاف‌های ایجادشده در معماری امنیتی منطقه تحت رهبری آمریکا، ضمن تقویت رویکرد اتکا به توان داخلی، فرصت بیشتری برای گسترش نفوذ منطقه‌ای چین فراهم می‌کند.
🔵عربستان تاکنون با همکاری چین در زمینه‌هایی مانند تولید موشک‌های بالستیک و پهپاد گام‌هایی برداشته است. همچنین، بین سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴، بیش از ۸۰ درصد واردات تسلیحاتی پاکستان از چین تأمین شده و بخش قابل‌توجهی از تجهیزات نظامی این کشور نیز ساخت چین است. این وضعیت می‌تواند پاکستان را به بستری برای معرفی تسلیحات چینی در بازارهای دفاعی کشورهای خلیج‌فارس، از جمله عربستان تبدیل کند.
🔵امضای توافق همچنین در وضعیتی که تنش‌های منطقه‌ای امنیت اقتصادی را در مرکز توجه قرار داده است، می‌تواند سرمایه‌گذاری‌های عربستان در کریدور چین-پاکستان را تقویت کرده و فشارهای مالی بر چین را کاهش دهد.
🔵در نهایت بیش از یک‌سوم انرژی چین از طریق کشورهای خلیج‌فارس تأمین می‌شود و سهم عربستان بیش از 14 درصد واردات نفت چین را تشکیل می‌دهد. پاکستان با پیوستن به موافقت‌نامه، به ثبات مسیرهای حمل‌ونقل دریایی انرژی چین کمک می‌کند.
⚫️چالش‌های موافقت‌نامه برای چین
🔵سیاست چین در منطقه غرب آسیا، موازنه سازی بین قدرت‌های منطقه جهت حفظ ثبات است. اگر توافق مکه از یک پیمان دفاعی به سازوکاری برای مهار ایران تبدیل شود، چین با خطر دو قطبی‌شدن محیط امنیتی غرب آسیا مواجه خواهد شد. در نتیجه مسئله اصلی برای چین این خواهد بود که بتواند هر دو رابطه را حفظ کند و درعین‌حال مانع تبدیل رقابت آنها به جنگ یا یک بلوک‌بندی امنیتی شود.
🔵اگر ابتکارهایی مانند موافقت‌نامه مکه نتوانند کارآیی لازم را طبق اهداف تعریف‌شده برآورده سازند (به‌عنوان‌مثال اعضا مورد حمله واقع شوند و دو کشور دیگر با ملاحظات خود اقدامی انجام ندهند)، ممکن است کشورهایی مانند عربستان به این نتیجه برسند که باید دنباله‌روی از آمریکا را بیش‌ازپیش تقویت کنند.
🔵یکی از مهم‌ترین اهداف آمریکا که در سند راهبرد امنیت ملی 2025 آن نیز بیان شده است، استقلال امنیتی متحدین از طریق احاله مسئولیت و تقسیم بار به آنها است. این موضوع در رابطه با اعضای موافقت‌نامه نیز صدق می‌کند و می‌تواند به آمریکا فراغ بال بیشتری برای تمرکز بر مهم‌ترین چالش جهانی یعنی چین بدهد.
🔵از سوی دیگر، عضویت ترکیه در ناتو، با وجود سیاست خودمختاری راهبردی آنکارا، این نگرانی را ایجاد می‌کند که توافق به‌تدریج با ساختارهای امنیتی غرب پیوند بخورد و ظرفیت آن برای تقویت نفوذ مستقل چین کاهش یابد.
⚫️جمع‌بندی نهایی
🔵موافقت‌نامه مکه برای چین از یک‌سو با تضعیف معماری امنیتی تحت رهبری آمریکا، فضای راهبردی این کشور را گسترش می‌دهد و فرصت‌هایی چون صادرات تسلیحات از مسیر پاکستان به بازارهای خلیج‌فارس، جذب سرمایه‌گذاری عربستان در کریدور چین-پاکستان و تأمین ثبات مسیرهای انرژی را فراهم می‌کند. از سوی دیگر، تبدیل این توافق به سازوکاری برای مهار ایران، چین را با خطر دوقطبی‌شدن غرب آسیا، تشدید بی‌ثباتی ژئوپلیتیکی و تضعیف نقش میانجی‌گرانه‌اش روبه‌رو می‌سازد و ناکارآمدی آن در بحران می‌تواند عربستان را به مدار امنیتی آمریکا بازگرداند. در نهایت، چنین ترتیباتی همسو با راهبرد احاله مسئولیت آمریکا، بار امنیتی را به متحدان منطقه‌ای منتقل می‌کند و به واشنگتن فراغت بیشتری برای تمرکز بر چین به‌عنوان اصلی‌ترین چالش جهانی خود می‌دهد.
🔆راه آهن چین-قرقیزستان-ازبکستان: پیشرفت‌ها و چالش‌ها
🔴دیپلمات
🔵راه آهن چین-قرقیزستان-ازبکستان که بیش از 20 سال در سطح سه‌جانبه مورد بحث بود، سرانجام با عبور از برخی موانع اصلی، وارد مرحله ساخت شده است. این پروژه کاشغر را در سین کیانگ چین از مسیر قرقیزستان به اندیجان در ازبکستان متصل می کند. در دو دهه گذشته، پیشرفت این پروژه به دلیل مجموعهای از عوامل پیچیده بسیار کند بوده است و علیرغم وجود منافع اقتصادی، زیرساختی و سیاسی برای هر سه کشور، چالش هایی مانند نگرانی از تله بدهی، اختلاف نظر درباره عرض ریل و ملاحظات زیست محیطی موانع مهمی در پیشرفت پروژه به حساب می‌رفتند. علیرغم عدم حل بسیاری از چالش‌ها، پروژه در نهایت با امضای توافق نهایی ساخت در پکن در 6 ژوئن 2024 وارد مرحله عملی شد و از ژوئیه 2025 نیز اجرای عملی این خط آهن آغاز شده است.
⚫️جزئیات پروژه
🔵طرح نهایی این پروژه، مسیری 530 کیلومتری است که حدود 304 کیلومتر آن از کوه های تیان شان در قرقیزستان عبور می کند و در مجموع، شامل 50 پل و 29 تونل است. مجموع طول تونل های پروژه بیش از 104 کیلومتر است و هشت تونل از این موارد، بیش از 5 کیلومتر طول دارند و حفاری آنها در دست انجام است. در این طرح سه تونل اصلی نیز با نامهای «نارین-1»، «کوش دوبو» و «فرغانه» پیش بینی شده است که هر یک بیش از 12 کیلومتر طول دارند. عملیات خاکبرداری در برخی بخش ها آغاز شده است و اکنون 192 کیلومتر جاده موقت در امتداد مسیر برای تسهیل عملیات عمرانی ایجاد شده است. در این مسیر چهار پست برق، 2095 تیر برق و 259 کیلومتر خطوط انتقال نیرو نیز برای پشتیبانی از پروژه ایجاد شده است. حدود 2000 شهروند قرقیز از مجموع 5000 نیروی کار فعال در احداث این پروژه مشارکت دارند و مقامات ذیربط برای تکمیل حدود 5 درصد پروژه تا پایان 2026 هدف‌گذاری کرده‌اند.
⚫️توزیع سهم‌ها
🔵یک شرکت مشترک نیز بر اساس قوانین قرقیزستان برای احداث این پروژه تاسیس شده که در آن، کشور چین 51 درصد و قرقیزستان و ازبکستان هر یک 24.5 درصد سهام دارند. هزینه احداث بخش قرقیزستان در این پروژه ریلی 4.7 میلیارد دلار برآورد شده است که از این میزان، چین عهده دار وامی به ارزش 2.35 میلیارد دلار است و مابقی وجوه توسط دو شریک کوچکتر تامین می‌شود. از این مقدار سهم قرقیزستان حدود 700 میلیون دلار است که بخشی از آن به صورت وام 305 میلیون دلاری با دوره بازپرداخت 25 ساله تامین خواهد شد.
⚫️سایر مختصات فنی
🔵بر اساس برآوردهای محتاطانه انجام شده در مطالعه امکان سنجی، حجم اولیه بار در این پروژه بین 5 تا 8 میلیون تن در سال پیش بینی شده است و در بلندمدت به 13 تا 15 میلیون تن خواهد رسید. در نوامبر 2025 پیش‌بینی شد که ساخت این خط ممکن است پیش از سال 2030 به پایان برسد. توافق شده است که در مسیر تورغارت تا مکمال عرض این پروژه ریلی 1435 میلی متر (نرمال) باشد و در نزدیکی مکمال، عرض ریل در ایستگاه انتقال بار به 1520 میلی متر (عریض) افزایش یابد. طول مسیر مکمال تا جلال آباد 145 کیلومتر و تورغارت تا مکمال 160 کیلومتر است. همچنین، مرکز تعویض بوژی مجزایی نیز در ایستگاه مکمال ایجاد خواهد شد.
🔵نگرانی های زیست محیطی نیز یکی دیگر از چالش های اصلی این پروژه است و منتقدان معتقدند این خط ریلی می‌تواند پیامدهایی مانند جنگل زدایی، ذوب یخچال ها و آلودگی آب برای محیط زیست به همراه داشته باشد. اخیرا نیز پیمانکاران پروژه مذکور به دلیل انجام تخلفات زیست محیطی جریمه شده اند. بر اساس گزارش ها، در جریان ساخت این خط آهن 214 خانه در قرقیزستان تخریب خواهد شد که 191 مورد در منطقه جلال آباد و بقیه در منطقه نارین قرار دارد. تملک اراضی و تسویه غرامت در این منطقه آغاز شده است، اما همه با میزان و عمق آن موافق نیستند.
🔵اهمیت پروژه ریلی چین-قرقیزستان-ازبکستان در کاهش فاصله ترانزیتی میان شرق آسیا و خاورمیانه و جنوب اروپا به میزان 700 کیلومتر و کاهش زمان حمل تا 10 روز است. برای چین، این پروژه به معنای افزایش ظرفیت ترانزیتی و رشد اقتصادی و برای قرقیزستان و ازبکستان نیز هدف ایفای نقش کشورهای ترانزیتی و بهره مندی از مزایای اقتصادی مانند درآمد ترانزیت و ایجاد اشتغال خواهد بود.
@GovernanceStudies
برآورد می‌شود در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶، ناوگان موجود خودروهای برقی چین روزانه حدود ۱٫۳۵ میلیون بشکه مصرف نفت را جایگزین کرده باشد؛ رقمی معادل ۶ درصد کل واردات سالانه نفت خام چین.
اگر این روند در سراسر سال ادامه یابد، میزان جایگزینی به حدود ۱۲ درصد واردات سالانه خواهد رسید.
این کاهش ساختاری تقاضای سوخت، از نظر مقیاس، معادل تقریباً یک‌سوم ۳٫۹ میلیون بشکه نفتی بود که چین در هر روز از سه‌ماهه دوم خریداری نکرد.
کاهش سطح پایه تقاضای سوخت می‌تواند به چین اجازه دهد کاهش تولید پالایشگاه‌ها و برداشت از ذخایر را برای مدت بیشتری ادامه دهد، بی‌آنکه بلافاصله با کمبود سوخت روبه‌رو شود.
منبع:شورای روابط خارجی آمریکا، زونگ‌یوان زو لیو، ۶ اکتبر ۲۰۲۶.
نزدیکی چین و آمریکا چگونه می‌تواند به نفع ایران تمام شود؟
🔴ساوت چاینا مورنینگ پست
#چین #آمریکا #ایران
🔵بهبود روابط چین و آمریکا پس از دیدار شی جین‌پینگ و دونالد ترامپ در واشنگتن، برای ایران همزمان فرصت دیپلماتیک و مخاطره راهبردی ایجاد می‌کند.
⚫️شمشیر دولبه نزدیکی پکن و واشنگتن
🔵از یک‌سو، تفاهم بیشتر پکن و واشنگتن درباره پرونده هسته‌ای ایران و مخالفت با وضع عوارض بر آبراه‌های بین‌المللی نشان می‌دهد که دو قدرت در برخی اصول به یکدیگر نزدیک‌تر شده‌اند و این نزدیکی می‌تواند به تهران امکان دهد از نفوذ چین برای برقراری ارتباط مؤثرتر با آمریکا استفاده کند؛ به‌ویژه آنکه ایران پیش‌تر برای انتقال پیام به واشنگتن به میانجی‌هایی مانند پاکستان و قطر متکی بوده است.
🔵از سوی دیگر، همین نزدیکی نگرانی از تبدیل‌شدن ایران به موضوع معامله میان قدرت‌های بزرگ را افزایش می‌دهد؛ نگرانی‌ای که یکی از دلایل تلاش تهران برای هماهنگی با پکن پیش از سفر شی به آمریکا بوده است.
⚫️ملاحظات ایران و نقش چین
🔵ایران نباید از تعامل بیشتر دو قدرت هراس داشته باشد، زیرا چین پیش‌تر در عادی‌سازی روابط ایران و عربستان نقش میانجی ایفا کرده و می‌تواند در کاهش تنش با آمریکا نیز مؤثر باشد، بااین‌حال، پکن باید از سیاست انتظار و نظاره‌گری فراتر برود و نفوذ اقتصادی و ایده‌هایی مانند چندقطبی‌بودن جهان را به اقدامات عملی تبدیل کند.
🔵با اینکه تهران نسبت به نزدیکی پکن و واشنگتن تردید دارد، بااین حال چین احتمالاً ایران را از نظر سیاسی رها نخواهد کرد و می‌تواند در بازسازی پس از جنگ و بازگشت آن به اقتصاد جهانی نقشی مهم ایفا کند، اما بعید است نزدیکی شی و ترامپ به‌تنهایی واقعیت‌های امنیتی منطقه را تغییر دهد.
🔵افزون بر این، اختلاف نهادی ایران درباره نحوه تعامل با آمریکا ممکن است مانع شکل‌گیری موضعی یکپارچه برای مذاکره شود.
⚫️ضرورت متوازن‌سازی رویکرد و منافع چین
🔵رویکرد محتاطانه چین در غرب آسیا، لزوماً نشانه فقدان ظرفیت نیست، بلکه انتخابی راهبردی برای پرهیز از مداخله نظامی سنگین است. بااین‌حال، ادامه جنگ و اختلال در تنگه هرمز با منافع انرژی چین تعارض دارد و پکن ناچار است میان تشویق تهران به بازگشت به مذاکرات و حفظ موقعیت آن در روند مذاکره توازن برقرار کند.
🔵به صورت خلاصه، نزدیکی چین و آمریکا می‌تواند برای ایران فرصت ایجاد کند، اما نتیجه به این بستگی دارد که آیا پکن حاضر است نفوذ خود را به میانجی‌گری و اقدامات اقتصادی مؤثر تبدیل کند یا اینکه ملاحظات روابطش با واشنگتن بر حمایت عملی از تهران غلبه خواهد کرد. بنابراین، فرصت دیپلماتیک بیشتر را نباید با تضمین حمایت چین یا توافق قطعی دو قدرت بر سر آینده ایران اشتباه گرفت.
@GovernanceStudies
🔆مهم‌ترین اخبار هفته گذشته جمهوری خلق چین
#اخبار_چین
🔴سیاسی و حکمرانی
🔵نشست دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست
نشست دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست به ریاست شی برگزار شد. محور اصلی، بررسی پیش‌نویس تصمیم در مورد تداوم جامع و سخت‌گیرانه حاکمیت حزب بود. رهبری چین می‌خواهد برای تقویت توان حکمرانی و انسجام حزبی؛ انضباط، کنترل و اصلاحات درون‌حزبی را مستمرا ادامه دهد.
🔵سفر ژائو لجی به استان‌های جیلین و هیلونگ‌جیانگ
ژائو لجی، رئیس کمیته دائمی کنگره ملی خلق در فاصله 21 تا 24 سپتامبر از استان‌های جیلین و هیلونگ‌جیانگ بازدید کرد. محور سفر او، تقویت عملکرد کنگره‌های خلق در سطح محلی و اجرای مفهوم رسمی چین از «دموکراسی خلق در کلیه فرایندها» یا تقویت نظارت و ارتباط کنگره های خلق محلی با مردم و حفظ آن در چارچوب رهبری حزب کمونیست چین بود.
🔵تغییرات در رهبری استان‌ها
در 23 سپتامبر، کمیته مرکزی حزب کمونیست چین چند تغییر در رهبری استانی انجام داده و لی لی‌چنگ، ژو زویی و ژائو لونگ به ترتیب به‌عنوان دبیران کمیته‌های حزبی استان‌های آنهویی، هنان و فوجیان منصوب شدند.
🔴امور بین‌المللی
🔵دیدار شی با ترامپ
سفر شی به واشنگتن در سپتامبر، با تثبیت تعرفه 30 میلیارد دلار کالاهای غیرحساس، تشکیل کارگروه کشاورزی، پذیرش واردات سالانه 10 میلیون تن زغال‌سنگ آمریکا تا 2028 و آغاز گفت‌وگوی ابرهوش همراه شد. چین سندی از توافقات 8گانه نیز منتشر کرد که بند سوم آن به تعهد ایران عدم توسعه سلاح هسته‌ای و عدم وضع عوارض کشور یا نهادها بر آبراه‌های بین‌المللی اشاره دارد.
🔵حضور هان ژنگ در سازمان ملل و برگزاری سالگرد ابتکار توسعه جهانی
معاون رئیس‌جمهور چین، در 25 سپتامبر در سازمان ملل گفت‌وگوی پنجمین سالگرد ابتکار توسعه جهانی را برگزار کرد و نامه تبریک شی را قرائت نمود. این ابتکار از 2021، با اجرای 2000 پروژه به‌ارزش 23 میلیارد دلار در 120 کشور، به اجماع بین‌المللی تبدیل شده است. هان بر چندجانبه‌گرایی، شتاب‌بخشی به اهداف توسعه پایدار 2030 و حمایت از جنوب جهانی تأکید کرد.
🔵کاهش سرمایه‌گذاری‌های چین در کشورهای ابتکار پهنه‌وراه
از ژانویه تا اوت، مجموع سرمایه‌گذاری مستقیم غیرمالی شرکت‌های چینی در کشورهای شریک پهنه‌وراه به 167.24 میلیارد یوان رسید که 11.3 درصد نسبت سال قبل کاهش یافته است. در حوزه پروژه‌های پیمانکاری برون‌مرزی، ارزش قراردادهای جدید شرکت‌های چینی بالغ‌بر 1049.86 میلیارد یوان بود که نسبت به سال قبل 2 درصد کاهش داشت.
🔴اقتصاد و تجارت
🔵مقررات جدید مسکن در چین
دستورالعمل‌های جدید پکن پیش‌فروش مسکن را منوط به تکمیل سازه و نظارت کامل بر وجوه پیش‌فروش کرده و فروش جدید را به سمت واحدهای آماده سوق می‌دهد. برای پروژه‌ها، بیعانه خرید واحد آماده حداکثر 1 درصد است. برای کاهش فشار مالی سازندگان زمین‌های عرضه‌شده با پرداخت حداقل 50 درصد طی 30 روز و تسویه مابقی طی دو سال بدون بهره، قابل‌خرید هستند.
🔵تقویت یوآن و رسیدن به قوی‌ترین سطح چندساله
بانک مرکزی چین نرخ مرجع یوان در برابر دلار را روی عدد 6.9438 تعیین کرده که بالاترین سطح آن از اواسط 2023 محسوب می‌شود. این اقدام در شرایطی صورت گرفت که سرمایه‌گذاران، به دلیل نگرانی‌ها پیرامون استقلال فدرال رزرو و پایداری بدهی‌های ایالات‌متحده، به‌طور فزاینده‌ای در حال خروج از دارایی‌های دلاری هستند.
🔴رقابت با قدرت‌ها
🔵واکنش چین به تحریم خطوط هوایی ایران
سخنگوی وزارت امور خارجه چین، گوئو جیاکون، در نشست‌های خبری 22 و 23 سپتامبر 2026 مخالفت پکن را با تحریم‌های خطوط هوایی ایران اینگونه اعلام کرد که یک‌جانبه، فاقد مبنای حقوق بین‌الملل و غیرمجاز توسط شورای امنیت است.
🔵ممنوعیت صادرات اقلام با کاربرد دوگانه چین به ژاپن
چین با استناد به نگرانی از کاربرد نظامی، صادرات مواد دومنظوره به 80 شرکت و نهاد دفاعی، خودروسازی و ماشین‌آلات سنگین ژاپنی را محدود/ممنوع کرده است. این محدودیت‌ها جریان مواد معدنی ایتریوم (در پوشش‌های سد حرارتی موتورهای جت و توربین‌های گازی-از حدود 30 تن به صفر در ژوئن) و تنگستن، مولیبدنیوم و گالیوم را به ژاپن مختل کرده است.
🔴علم و فناوری
🔵برگزاری پنجمین نمایشگاه تجارت دیجیتال جهانی
پنجمین نمایشگاه تجارت دیجیتال جهانی در هانگژو با حضور بیش از 2 هزار شرکت و بیش از 50 هزار خریدار از 163 کشور و منطقه برگزار شد و فناوری‌های جدیدی ازجمله رایانه کوانتومی اتم‌خنثی با ظرفیت 2310 کیوبیت فیزیکی، منظومه رایانش فضایی برای پردازش هوش مصنوعی در مدار و مدل ترافیکی مبتنی بر تصاویر ماهواره‌ای و داده‌های زمینی معرفی شدند.
🔵انتشار دستورالعمل‌های همکاری هوافضای بین‌المللی در دوره برنامه پنج‌ساله پانزدهم
سازمان ملی فضایی چین نخستین راهنمای پروژه‌های همکاری فناوری خارجی در حوزه فضایی غیرنظامی برای دوره برنامه پنج‌ساله پانزدهم را منتشر کرد و از شرکت‌ها و مؤسسات تحقیقاتی برای مشارکت دعوت کرد. چین قصد دارد علاوه بر توسعه مستقل، از همکاری بین‌المللی فضایی نیز برای توسعه اکوسیستم خود استفاده کند.
🔴دفاعی-امنیتی
🔵انتقاد چین از نظامی‌سازی مجدد ژاپن
پکن استقرار سامانه موشکی میان‌برد تهاجمی آمریکایی تایفون در کیوشو را مورد انتقاد قرار داد و آن را نشانه‌ای از افزایش نظامی‌شدن مجدد ژاپن دانست. چین گفت این اقدام ریسک رقابت تسلیحاتی و رویارویی نظامی در آسیا را افزایش می‌دهد.
🔵اخراج دو ژنرال ارشد از حزب و ارتش
اخراج ژنرال ژانگ یوشیا، نایب‌رئیس کمیسیون مرکزی نظامی و لیو ژنلی، رئیس سابق ستاد مشترک، از حزب کمونیست و ارتش بود. پکن آنها را به فساد، نقض جدی انضباط حزبی، تشکیل دسته و جناح و عدم وفاداری به حزب متهم کرد و پرونده‌ها را به دادستانی نظامی ارجاع داد.
@GovernanceStudies
🔆سلاح پنهان ایران در جنگ با آمریکا: کمک چین
🔴وال استریت ژورنال
#چین #ایران #تحریم
🔵ترامپ در حالی بر حفظ روابط با شی تأکید دارد که گمرک ایران از ارسال حدود 1300 محموله قطعات دومنظوره از چین به ایران و محموله‌ای بیش از 6 میلیون دلار قطعات قابل‌استفاده در پهپادها خبر می‌دهد. چین همچنین به خریدار عمده نفت ایران تبدیل‌شده و شرکت‌ها و بانک‌های چینی در دورزدن درآمدهای نفتی از طریق یوان نقش دارند. این کشور تصاویر ماهواره‌ای و مواد شیمیایی را نیز برای موشک‌های ایران فراهم کرده است. باوجود صدها تحریم علیه ایران و چین از 28 فوریه، کاخ سفید از رویارویی شدیدتر با شی پرهیز کرده است. چین مدعی است صادرات دومنظوره را کنترل کرده و تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا ناقض قوانین بین‌المللی است.
⚫️محموله‌های هوایی
🔵پس از آغاز جنگ در 28 فوریه و کاهش تجارت دریایی، ایران استفاده از مسیر پل هوایی چین را افزایش داد. از ژانویه 2025 تا پایان ژوئن امسال، هزاران محموله از طریق پل هوایی از چین برای وزارت دفاع ایران و شرکت‌های ایرانی ارسال‌شده که شامل جی‌پی‌اس، موتورهای الکتریکی و قطعات موتور هواپیما بوده‌اند.
🔵پروازهای ماهان‌ایر از پکن، شانگهای و گوانگ‌ژو به فرودگاه امام خمینی (ره) از 4 پرواز در هفته اول مارس به حدود 27 پرواز در هفته چهارم آوریل و 39 پرواز در هفته نخست سپتامبر رسید که دو برابر سطح پیش از جنگ است. بسیاری از آنها با اشاره به «ماده 119» مقررات گمرکی ایران، یعنی معافیت تجهیزات نظامی و دفاعی از تعرفه ثبت شده‌اند.
⚫️مواد مورداستفاده در تسلیحات ایران
🔵قبل از جنگ، گمرک ایران تحویل 300 تن پرکلرات سدیم از چین را جهت استفاده در پیشران موشک ثبت کرد. در دسامبر گذشته شرکت چینی Haokun Energy که توسط آمریکا تحریم شده بود، اعلام کرد صادرات پرکلرات سدیم نیازمند مجوز دولتی است و از هماهنگی برای دریافت مجوز محرمانه خبر داد.
🔵چند شرکت چینی همچنین تجهیزات الکترونیکی حساس از جمله قطعات موجود در پهپادهای شاهد را به ایران عرضه کرده‌اند. در ماه مه، آمریکا شرکت‌هایی در چین و هنگ‌کنگ را به دلیل کمک به ایران برای دستیابی به سامانه‌های موشک‌انداز دوش‌پرتاب یا MANPADS مخصوصاً برای مرکز همکاری‌های فناوری و نوآوری ایران تحریم کرد. آنها سعی داشتند برای گمراه کردن کاربر نهایی ایرانی، این دوش‌پرتاب‌ها را از طریق بلاروس به ایران تحویل دهند، اما موفق نشدند.
⚫️اعتماد ترامپ به چین
🔵پس از امضای آتش‌بس 60 روزه آمریکا و ایران، گمرک ایران ورود محموله‌های هوایی را از چین به ارزش بیش از 6 میلیون دلار قطعات الکترونیکی ثبت کرد که به گفته دولت آمریکا در کاربردهای نظامی واحدهای کنترل پرواز سلاح‌های هدایت‌شونده دقیق استفاده می‌شوند. آمریکا در ژوئیه افراد و شرکت‌های مرتبط با ماهان‌ایر ازجمله یک شرکت مستقر در چین را تحریم و در همان ماه بیش از 100 تحریم دیگر اعمال کرد.
🔵در همین حال، وزیر جنگ گفت چین و روسیه در سطوح مختلف به ایران کمک می‌کنند، اما ترامپ این ارزیابی را کم‌رنگ کرد و با اشاره به شی و پوتین گفت به آنها اعتماد دارم و افزود که حمایت چین تاکنون قابل‌توجه نبوده است. مارکو روبیو نیز گفت اقدامات چین مسیر درگیری را تغییر نداده و پکن در برخی موارد بسیار همکاری کرده است.
🔵همزمان، آمریکا نمونه‌ای از تلاش برای دور زدن تحریم‌های مالی را درقالب فروش محصولات پتروشیمی ایران به مصر از طریق شعبه اماراتی Banque Misr و پرداخت به یوان (از طریق CIPS) شناسایی کرد. این ماجرا همچنین به تنش میان چین و مصر (مبنی بر اشتراک اطلاعات با آمریکا) انجامید و شی شخصاً این موضوع را در دیدار با رئیس‌جمهور مصر در قاهره مطرح کرد.
⚫️تصاویر ماهواره‌ای
🔵نگرانی‌ها زمانی تشدید شد که مقام‌های آمریکایی به این نتیجه رسیدند ایران پیش و پس از حمله 17 ژوئیه از تصاویر ماهواره‌ای چین استفاده کرده و این حمله منجر به کشته شدن 3 سرباز آمریکایی شده است. پیش‌تر در ماه مه، ترامپ 3 شرکت چینی ارائه‌دهنده تصاویر ماهواره‌ای به ایران را برای هدف‌گیری نیروهای آمریکایی تحریم کرده بود.
🔵اواخر اوت، ترامپ و بسنت عملیات طرد اقتصادی را برای قطع منابع مالی ایران آغاز کردند و یک نفتکش چینی و شبکه‌ای از شرکت‌ها و افراد چینی را تحریم کردند، اما شرکت‌های بزرگ چینی هدف قرار نگرفتند. باوجود این فشارها، طبق داده‌های کپلر حدود 4 میلیون بشکه نفت در هفته نخست عملیات به چین رسیده و همچنین ماهان‌ایر پروازهای ظاهرا باربری چین-ایران را افزایش داده است.
⚫️معادله واشنگتن-پکن
🔵چین با حمایت از ایران می‌تواند فشار بر آمریکا را افزایش دهد، اما همزمان از تشدید بیش‌ازحد تنش پرهیز می‌کند، زیرا روابط اقتصادی با آمریکا برای پکن اهمیت دارد و افزایش شدید قیمت نفت نیز به‌عنوان بزرگترین واردکننده انرژی جهان به چین آسیب می‌زند.
🔵در مقابل، بسیاری از مقام‌های آمریکایی معتقدند تمایل ترامپ به حفظ روابط با شی جین‌پینگ، فشار واشنگتن بر تهران را محدود کرده است. ترامپ پیش از دیدار با شی، حفظ روابط خوب با چین را اولویت دانسته، درحالی‌که سیاستمداران هر دو حزب خواستار فشار مستقیم بر حمایت چین از ایران شده‌اند. چین نیز ضمن رد اتهامات، تأکید کرده همکاری خود با ایران را حفظ می‌کند و مخالف تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا است.
🔆مقایسه سفرهای داخلی شی جین پینگ (نیمه اول ۲۰۲۵ در مقابل نیمه اول ۲۰۲۶)
#سیاست_داخلی
#چین
🔵سفرهای داخلی شی جین‌پینگ در نیمه نخست ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ را می‌توان در چارچوب گذار چین از برنامه پنج‌ساله چهاردهم به پانزدهم بررسی کرد. الگوی این سفرها نشان‌دهنده تغییر نسبی از گستره جغرافیایی وسیع‌تر و تمرکز بر مناطق روستایی و توسعه صنعتی به بازدیدهای محدودتر اما هدفمندتر از مراکز شهری، مؤسسات آموزشی و کانون‌های نوآوری است. این تغییر هم در کاهش تعداد کل سفرها (از ۱۰ مورد در ۲۰۲۵ به ۸ مورد در ۲۰۲۶) و هم در ترکیب روستایی-شهری آنها قابل مشاهده است.
⚫️ارزیابی فشرده در سال پایانی برنامه پنج‌ساله چهاردهم
🔵در نیمه نخست ۲۰۲۵، چین در آخرین سال برنامه چهاردهم قرار داشت و سفرهای شی جین‌پینگ از نظر جغرافیایی گسترده‌تر بود. او از مناطقی چون ژائوشینگ دونگ، لیجیانگ، لویانگ، شنیانگ، هاربین، شانگهای و پکن بازدید کرد. نمونه‌هایی مانند شنیانگ (بازدید از کارخانه نورد سرد متعلق به گروه Bensteel و روستای سیل‌زده ژوجیاگو)، هاربین (شرکت در مراسم افتتاحیه نهمین بازی‌های زمستانی آسیایی)، پکن (شرکت و همراهی با رهبران ارشد در فعالیت داوطلبانه آموزشی درختکاری)، ژائوشینگ دونگ (دیدار با هنرمندان محلی و فارغ‌التحصیلان و تماشای اجرای آوازهای محلی قوم دونگ)، شانگهای (بازدید از مرکز نوآوری مدل‌های پایه شانگهای)، لویانگ (بازدید از غارهای لانگ‌من)، لیجیانگ (بازدید از پارک صنعتی مدرن گل و بررسی فرایند درجه‌بندی و بسته‌بندی گل رز)، این تنوع را نشان می‌دهد.
🔵یکی از ویژگی‌های قابل توجه این دوره، تعداد بیشتر بازدیدهای روستایی بود. این بازدیدها در چارچوب سیاست احیای روستایی و ادامه تلاش‌ها برای تثبیت دستاوردهای کاهش فقر تفسیر شده‌اند. در کنار آن، زیرساخت و صنعت با فاصله، پرتکرارترین محور موضوعی هستند. بنابراین، الگوی سفرهای نیمه اول 2025 را می‌توان به‌طور کلی با سه محور ارزیابی اجرای برنامه پنج‌ساله چهاردهم، توسعه صنعتی-زیرساختی و پیشبرد احیای روستایی توضیح داد.
⚫️کاهش گستره و افزایش تمرکز موضوعی در آغاز برنامه پانزدهم
🔵در نیمه نخست ۲۰۲۶، تعداد بازدیدهای استانی کاهش یافت و بخش عمده سفرها در مناطق شهری، به‌ویژه پیرامون پکن متمرکز شد. همزمان با آغاز برنامه پنج‌ساله پانزدهم، مؤسسات آموزشی، مراکز نوآوری و موضوعات مرتبط با توسعه شهری برجسته‌تر شدند. در پکن، بازدید از پارک ملی نوآوری و کاربرد فناوری اطلاعات، بازدید از مرکز نگهداری سالمندان در منطقه شی‌چنگ و شرکت در نشست هیئت نمایندگی جیانگسو در چهاردهمین کنگره ملی خلق و فعالیت‌های درختکاری در شهرک بایشان ثبت شده است.
🔵همچنین بازدید و بررسی منطقه جدید، منطقه استارت‌آپی و دبیرستان شماره 4 شیونگ‌آن نیز ثبت شده است. علاوه بر آن، در دژوی شاندونگ نیز از روستای یوجیا بازدید و سیاست‌های «سه حوزه روستایی» (کشاورزی، مناطق روستایی و کشاورزان) را بررسی کرد. در این دوره، سهم موضوعات مرتبط با زیرساخت و صنعت نسبت به سال قبل کاهش یافت و آموزش و نوآوری جایگاه پررنگ‌تری پیدا کردند.
⚫️فناوری به‌عنوان محور مشترک
🔵با وجود تفاوت‌های دو دوره، فناوری و نوآوری در هر دو سال جایگاه مهمی داشته‌اند. بازدید از مرکز نوآوری شانگهای در ۲۰۲۵ و پارک فناوری اطلاعات پکن در ۲۰۲۶، نشان‌دهنده تداوم این اولویت در گذار از برنامه چهاردهم به پانزدهم است. این اولویت با هدف کلان چین برای پیشبرد نوسازی فناورانه و تقویت جایگاه در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی پیوند دارد.
⚫️از احیای روستایی به شهرنشینی و دیجیتالی‌شدن
🔵یکی از مهم‌ترین تحولات، تغییر نسبی از تمرکز روستایی در ۲۰۲۵ به تمرکز شهری در ۲۰۲۶ است. در نیمه اول 2025، بازدیدهای روستایی سهم بیشتری داشتند که با سیاست احیای روستایی، توسعه مناطق کمتر برخوردار و تثبیت دستاوردهای کاهش فقر مرتبط بود. در مقابل، در نیمه اول 2026، بازدیدهای شهری سهم بیشتری پیدا کرده‌اند و این تغییر با اولویت‌های برنامه پنج‌ساله پانزدهم از جمله دیجیتالی‌شدن و توسعه نیروهای مولد جدید باکیفیت ارتباط دارد.
🔵در مجموع، الگوی سفرهای داخلی شی جین‌پینگ از تمرکز گسترده‌تر بر ارزیابی عملکرد برنامه چهاردهم، توسعه صنعتی-زیرساختی و احیای روستایی در نیمه نخست ۲۰۲۵، به سمت تمرکز شهری، آموزشی و نوآورانه در نیمه نخست ۲۰۲۶ تغییر کرده است. این جابه‌جایی هم در افزایش سهم سفرهای شهری نسبت به روستایی و هم در کاهش گستره موضوعی (با حفظ اولویت فناوری) قابل مشاهده و با اولویت‌های برنامه پنج‌ساله پانزدهم، به‌ویژه دیجیتالی‌شدن شهری و توسعه نیروهای مولد باکیفیت جدید هم‌راستا است.
@GovernanceStudies
🔆چرخه گذار قدرت اقتصادی طی ۲۰۰ سال
🔵طی 200 سال گذشته، سهم اقتصادهای بزرگ از تولید ناخالص داخلی جهان (بر اساس برابری قدرت خرید) بارها جابه‌جا شده است. در سال 1820، چین با 28.6 درصد، بزرگترین اقتصاد جهان بود، اما با صنعتی‌شدن اروپا، به‌تدریج جای خود را به امپراتوری بریتانیا که اصطلاحا خورشید در آن هرگز غروب نمی‌کرد داد. دوران «صلح بریتانیایی» در قرن نوزدهم، اوج قدرت اقتصادی این امپراتوری بود و در 1845 به سهم 23.8 درصد از تولید جهانی رسید.
🔵با افول امپراتوری‌ها و دو جنگ جهانی، قرن بیستم به «قرن آمریکا» تبدیل شد. ایالات متحده در 1944 با 29.7 درصد، بالاترین سهم ثبت‌شده در دوران مدرن را به‌خود اختصاص داد و به قدرت بی‌چون‌وچرای اقتصاد جهانی بدل گشت. پس از آن، سهم آمریکا به‌تدریج کاهش یافت و اتحادیه اروپا در سال 2007 به اوج 17.9 درصدی خود رسید، اما پس از بحران مالی و خروج بریتانیا تضعیف شد.
🔵اکنون، قدرت اقتصادی جهان بار دیگر به سوی آسیا در حال چرخش است، روندی که سبب شده است قرن بیست‌ویکم را «قرن آسیا» بنامند. سهم چین از 28.6 در سال 1820 به 4.1 درصد در 1961 پیوسته سقوط کرد (ایالات متحده سهم 23.8 درصدی داشت)، اما پکن با اصلاحات اقتصادی و تبدیل‌شدن به قطب تولید جهان، در سال 2025 به سهم 21.8 درصد از تولید جهانی بازگشت (ایالات متحده به 14.7 درصد رسید).
🔵هند نیز با رشد جمعیت و هزینه‌های پایین، سهم خود را به 9 درصد رسانده و در مسیر صعود قرار دارد. مجموع سهم چین و هند در 2025 به 30.8 درصد می‌رسد. با این حال، تداوم این روند تا حدودی به چگونگی رویارویی چین با چالش‌های جمعیتی، مشابه تجربیات ژاپن و اروپا و چالش‌های کلان‌تر مربوط به تولید و رشد اقتصادی بستگی خواهد داشت.
@GovernanceStudies
🔆مهم‌ترین اخبار هفته گذشته جمهوری خلق چین
#اخبار_چین
🔴سیاسی و حکمرانی
🔵وضع مقررات بهبود مدیریت تنظیم‌کنندگان بازار محلی
لی‌چیانگ مقرراتی 19 ماده‌ای را برای تقویت مدیریت نظارت بر بازار محلی ابلاغ کرد. این مقررات شامل ثبت کسب‌وکارهای انفرادی، نظارت بر تولید و فروش مواد غذایی، مقابله با تخلفات بازار، کاهش اختلال در فعالیت بنگاه‌ها و ارائه خدمات اداری برای تقویت رقابت است.
🔵برخورد سیاسی-انضباطی با مقامات ارشد
از 8 تا 11 سپتامبر وانگ شیانگشی، وزیر سابق مدیریت اضطراری، سون شائوچنگ، نایب‌رئیس پیشین کمیسیون امور توسعه اجتماعی و لی سی‌وی، معاون سابق فرماندار گانسو و لیو یون، حسابرس ارشد سینوپک از حزب و سمت دولتی اخراج شدند.
🔴امور بین‌المللی
🔵برگزاری هجدهمین نشست بریکس
هجدهمین نشست سران بریکس در 12 تا 13 سپتامبر در حال برگزاری است. در نشست روز اول شی جین‌پینگ خواستار ایستادن اعضا در سمت درست تاریخ شد. او بر پیشگامی بریکس در توسعه نوآورانه، صلح و ثبات، گفت‌وگوی تمدن‌ها و اصلاح حکمرانی جهانی برای حرکت به سوی نظم عادلانه‌تر تأکید کرد.
🔵آغاز یازدهمین اجلاس کمربندوراه در هنگ‌کنگ
یازدهمین اجلاس کمربندوراه در هنگ‌کنگ برگزار و بیش از 6000 مقام و رهبر تجاری را از 70 کشور (با 32 تفاهم‌نامه در روز اول) گرد هم آورد. شرکت‌های این کشورها نزدیک به 1500 دفتر در هنگ‌کنگ تأسیس کرده‌اند و بیش از 100 شرکت در بورس آن فهرست شده‌اند.
🔵دیدار وانگ‌یی با وزیر خارجه قطر
چین و قطر تعمیق شراکت راهبردی، همکاری انرژی و فناوری را اعلام و با توجه به وضعیت جنگ، بر حفظ امنیت انرژی و کشتیرانی، توقف فشار نظامی، گفت‌وگو و شکل‌دهی به معماری امنیتی منطقه‌ای متکی بر کشورهای منطقه تأکید کردند.
🔴اقتصاد و تجارت
🔵تعرفه صفر چین بر واردات کالا از سیشل
چین و سیشل توافق زودهنگامی امضا کرده‌اند که طبق آن چین تعرفه واردات تمامی اقلام کالایی (100 درصد ردیف‌های تعرفه) از این کشور را به صفر می‌رساند.
🔵پیشرفت چین و کره‌جنوبی در مذاکرات فاز دوم تجارت آزاد
چین و کره‌جنوبی در دور شانزدهم مذاکرات توافق تجارت آزاد، درزمینه تجارت خدمات و دسترسی به بازار پیشرفت داشته و بر تسریع مذاکرات نهایی‌سازی آن تأکید کردند. مذاکرات با توجه به رشد 43.8 درصدی تجارت دوجانبه در پنج‌ماه نخست 2026 (186 میلیارد دلار)، جهت تعمیق تجارت و سرمایه‌گذاری دنبال می‌شود.
🔵رشد تجارت خارجی چین در هشت‌ماه نخست 2026
در هشت‌ماهه نخست 2026، تجارت خارجی چین با رشد 17.6 درصدی به 34.78 تریلیون یوان (5.13 تریلیون دلار) رسید. صادرات با رشد 14.6 درصدی، 20.17 تریلیون یوان و واردات با رشد 22 درصدی، 14.61 تریلیون یوان را ثبت کرد.
🔴رقابت با قدرت‌ها
🔵هشدار بروکسل به چین برای جلوگیری از جنگ تجاری
کمیسر تجارت اتحادیه اروپا در واکنش به کسری تجاری فزاینده با چین (359.8 میلیارد یورو در سال 2025)، اقدامات تجاری جبرانی (افزایش صادرات به چین و کاهش واردات از این کشور) را اعلام کرد.
🔵وام دولت ترامپ برای مقابله با هواوی در آفریقا
دولت ترامپ برای مقابله با نفوذ هواوی در زیرساخت‌های مخابراتی آفریقا، از اعطای وام 100 میلیون دلاری به اپراتور Africell (با 15 میلیون مشتری در سراسر آنگولا، گامبیا، جمهوری دموکراتیک کنگو و سیرالئون) از طریق بانک صادرات–واردات آمریکا خبر داده است.
🔵مذاکره کاهش تعرفه‌های متقابل چین و آمریکا
وزارت بازرگانی چین اعلام کرد چین و ایالات‌متحده در حال رایزنی در مورد چارچوب کاهش تعرفه متقابل هستند که 30 میلیارد دلار از محصولات هر طرف را پوشش می‌دهد.
🔴علم و فناوری
🔵رکورد فروش خودروهای الکتریکی چین در اوت
در اوت 2026، فروش خودروهای الکتریکی در چین با 1.64 میلیون دستگاه به رکورد 60.6 درصد از کل فروش رسید. تولید از 1.65 میلیون دستگاه فراتر رفت و تقریباً 20 درصد رشد کرد. در هشت‌ماه نخست نیز صادرات این نوع خودروها با رشد حدود 120 درصد به 3.44 میلیون دستگاه رسید.
🔵افزایش سطح نوآوری علمی و فناوری در چین
در گرارش ارزیابی 2026 نوآوری منطقه‌ای چین، پکن، شانگهای، جیانگسو، گوانگ‌دونگ، ژجیانگ و تیانجین در بالاترین سطح نوآوری قرار گرفتند و پکن با هزینه‌کرد 6.58 درصدی تحقیق‌وتوسعه از GDP خود در رتبه نخست کشور بود.
🔴دفاعی-امنیتی
🔵پایان رزمایش مشترک همکاری دریایی-2026 چین و سنگاپور
پنجمین رزمایش مشترک دریایی چین و سنگاپور با عنوان همکاری دریایی-2026 با برگزاری هشت تمرین ازجمله آرایش نیرو و تصویربرداری هوایی، ارتباطات، سوخت‌گیری در دریا و جست‌وجو و نجات مشترک به پایان رسید.
🔵انتشار دستورالعمل تقویت آکادمی‌های نظامی
دفتر عمومی کمیسیون مرکزی نظامی چین، نظرات تقویت ساختار آکادمی‌های آموزش درجه‌داران نظامی را ابلاغ کرد. این سند 18 ماده‌ای (در 5 بخش) با هدف تسریع تربیت نیروی متخصص درجه‌دار و ارتقای آمادگی رزمی بر آموزش سیاسی، تعیین جایگاه آکادمی‌های درجه‌داری، اصلاح آموزش و پیوند عمیق‌تر آموزش با نیازهای رزمی تأکید دارد.
🔵چین جاسوسی آمریکا از شرکت‌های چینی را محکوم کرد
وزارت بازرگانی چین ضمن ابراز نگرانی شدید و مخالفت قاطع با اظهارات مقام سیا درباره هدف قرار دادن شرکت‌های چینی برای جاسوسی، به‌ویژه در حوزه‌های هوش مصنوعی، نیمه‌رساناها و زیست‌فناوری، خواستار توقف فوری این فعالیت‌ها شد.
@GovernanceStudies
🔆چرا چین اجماع گروه 20 را شکست؟ (19 در برابر 1)
#چین #گروه20
🔵نشست دوم وزرای دارایی و رؤسای بانک‌های مرکزی گروه 20 در 31 اوت تا 1 سپتامبر 2026 در کارولینای آمریکا برگزار شد. وزارت خزانه‌داری آمریکا تصریح کرده که متن توسط همه اعضای حاضر به‌جز چین موردتوافق قرار گرفت و چین به بندهای 4، 10، 11 و 13 اعتراض داشت. بنابراین 19 عضو از موضع بیانیه مطرح‌شده حمایت کردند، اما چین مانع صدور بیانیه مشترک شد (و صرفاً بیانیه ریاست گروه 20 منتشر شد).
⚫️ساختار بیانیه و جزئیات بندهای 4گانه محل اختلاف چین
🔵درمجموع بیانیه ریاست گروه 20، 5 محور و 17 بند (پاراگراف) اصلی دارد. محورهای 5گانه آن در کنار مقدمه 3 بندی، شامل 1- ارتقای رشد اقتصادی جهانی (6 بند)، 2- پرداختن به عدم تعادل‌های جهانی (2 بند)، 3- ارتقای سواد مالی و آموزش جهانی (1 بند)، 4- بهبود معماری بدهی‌های دولتی جهان (2 بند) و 5- ترویج نوآوری در بخش مالی و نوسازی مقررات (3 بند) هستند.
🔵بیانیه در بند چهارم، اثرگذاری اختلال در زنجیره‌های تأمین (انرژی، غذا، کود و منابع معدنی) را بر رشد اقتصاد جهانی و تداوم ناوبری آزاد، ایمن و قابل‌پیش‌بینی در هرمز و سراسر جهان برجسته می‌کند.
🔵بند دهم بر یکی از دلایل اختلال اقتصاد جهانی یعنی عدم‌توازن‌های خارجی (مازاد یا کسری مداوم) متمرکز است. بنابراین کشورهای دارای مازاد بالا باید سیاست‌های محدودسازی مصرف داخلی و وابسته‌سازی بیش‌ازحد رشد به صادرات را اصلاح کنند. کشورهای دارای کسری نیز باید پس‌انداز داخلی را تقویت و انضباط مالی را افزایش دهند.
🔵در بند یازدهم مسئولیت انجام بند قبلی را بر عهده IMF و کمک‌های داده‌محور OECD می‌گذارد. این نهاد باید نظارت خود را بر عوامل کلان اقتصادی، سیاست‌های ایجادکننده عدم‌توازن و سرریزهای داخلی و خارجی تقویت و هزینه‌های عدم اقدام را در ارزیابی‌های خود وارد کند.
🔵بند سیزدهم پایداری بدهی را با چالش‌هایی مواجه می‌داند و ضرورت رسیدگی سریع‌تر به آن را گوشزد می‌کند. در این راستا، گروه 20 بر تقویت چارچوب مشترک برای تمدید بدهی تأکید می‌کند و خواستار اقدام مشترک و تقسیم عادلانه بار بدهی برای کمک به کشورهای با بدهی پایدار اما پرداخت‌های سنگین است.
⚫️دلایل مخالفت چین با 4 بند
🔵از دید چین، بند 4 بر پیامدهای اختلالات تمرکز کرده و علل آن مانند جنگ، تحریم، تعرفه و محدودیت‌های صادراتی آمریکا را نادیده گرفته است. چین معتقد است در بند 10 عدم توازن صرفاً از مازاد یا کسری ناشی نمی‌شود و در این رابطه عواملی چون تقسیم‌کار جهانی، نقش دلار، نرخ پس‌انداز و سرمایه‌گذاری نیز اثرگذار هستند. از نگاه پکن، مازاد تجاری الزاماً نشانه رفتار غیربازاری نیست و نباید مسئله پیچیده جهانی را به عدم توازن تقلیل داد.
🔵حساسیت چین در بند 11 بیشتر است، زیرا در رابطه با «سیاست‌ها و رویه‌های غیربازاری» از IMF و OECD می‌خواهد داده تولید کنند. پکن نگران است این داده‌ها بعداً برای توجیه اقدامات ضدچینی به کار رود و نهادهای چندجانبه به ابزار فشار آمریکا تبدیل شوند. در رابطه با بند 13 یعنی «طلبکاران رسمی دوجانبه» (چین بزرگترین طلبکار در این حوزه است)، چین بخش مهمی از بدهی کشورها را متعلق به مؤسسات خصوصی و نهادهای چندجانبه (تا 85 درصد) می‌داند. پکن تأکید دارد نمی‌خواهد سهم نامتناسبی از بخشودگی بدهی بر چین تحمیل شود.
⚫️همسویی بین هرمز و مرزهای دریایی چین؟
🔵در بند چهارم، تأکید بر «کشتیرانی آزاد، ایمن و قابل‌پیش‌بینی در هرمز و سراسر جهان»، یک اصل عام درباره امنیت آبراه‌ها ایجاد می‌کند. از نگاه چین، این اصل می‌تواند در آینده به تنگه تایوان و دریای چین جنوبی تعمیم یابد و مبنایی برای توجیه حضور یا مداخله دریایی آمریکا در پیرامون چین شود.
🔵بند چهارم، منافع مشترک چین و ایران را به شکل برقراری رابطه این‌همانی بین هرمز و تایوان-دریای چین جنوبی برقرار کرده است. از این منظر، پیوند دادن هرمز با تایوان-دریای چین جنوبی، بیش از آنکه به معنای یکسان‌دانستن کامل این مناطق باشد، نوعی هم‌سرنوشتی در برابر قاعده‌گذاری نامطلوب درباره گلوگاه‌های استراتژیک است. ایران در هرمز نگران مشروعیت‌یافتن فشار و اقدامات خارجی علیه خود است و چین نگران آن است که همان منطق، در آینده به مسائل حاکمیتی و امنیتی مورد مناقشه‌اش تسری یابد.
⚫️جمع‌بندی
🔵نشست گروه 20 درنهایت به‌دلیل مخالفت چین با چهار بند کلیدی، بدون بیانیه مشترک و صرفاً با بیانیه ریاست پایان یافت. از نگاه پکن، این بندها می‌توانستند روایت آمریکا درباره ظرفیت مازاد و سیاست‌های غیربازاری چین را تثبیت و زمینه استفاده از IMF/OECD برای فشارهای تجاری و مالی علیه این کشور را فراهم کنند. چین همچنین نسبت به تعمیم اصل آزادی و امنیت کشتیرانی از هرمز به سایر گلوگاه‌های راهبردی حساس است. از این منظر، مسئله هرمز و تایوان/دریای چین جنوبی نه یکسان، بلکه نمونه‌هایی از نگرانی مشترک درباره قاعده‌گذاری و مداخله خارجی در آبراه‌های راهبردی‌اند.
@GovernanceStudies
🔆اوراسیاگرایی در قلب شانگهای
#شانگهای #دیپلماسی
🔵نشست ۲۰۲۵ تیانجین با تصویب راهبرد توسعه سازمان همکاری شانگهای برای ۲۰۲۶–۲۰۳۵، مسیر کلی سازمان را مشخص کرد و نشست ۲۰۲۶ بیشکک درصدد بود این جهت‌گیری‌ها را به سازوکارها و همکاری‌های عملی‌تر تبدیل کند. در ادبیات چینی پیش از نشست بیشکک نیز بر اجرای دستاوردهای نشست تیانجین و تبدیل ابتکارات مطرح‌شده به همکاری‌های عملی تأکید شده بود.
🔵چین ظاهراً نمی‌خواهد (و همچنین به دلیل رویکرد و منافع متفاوت اعضا نمی‌تواند) این سازمان را به ناتوی شرقی تبدیل کند، بلکه مدل مطلوب پکن چیزی شبیه یک شبکه نهادمند اوراسیایی است که همزمان امنیت، انرژی، حمل‌ونقل، تجارت، فناوری، هوش مصنوعی و حکمرانی منطقه‌ای را پوشش دهد.
⚫️پیشنهادهای چهارگانه شی
🔵شی جین‌پینگ در نشست سازمان همکاری شانگهای چهار پیشنهاد کلیدی مطرح کرد:
1️⃣اولویت‌دادن به توسعه و گشودن مسیر رفاه مشترک؛
2️⃣محور قراردادن امنیت و ایجاد محیطی مبتنی بر امنیت مشترک؛
3️⃣مردم‌محوری و تقویت بنیان‌های دوستی و همکاری پایدار میان ملت‌ها؛
4️⃣ترویج گفت‌وگو و رایزنی برای دستیابی به حکمرانی عادلانه‌تر و منظم‌تر.
این پیشنهادها در چارچوب تلاش چین برای نهادینه‌کردن چهار ابتکار جهانی (توسعه، امنیت، تمدن و حکمرانی جهانی) در سازوکار سازمان همکاری شانگهای مطرح شد. در کنار این چارچوب سیاسی، چین بر تبدیل ابتکارات به نتایج عملی ازجمله ایجاد مرکز همکاری بین‌المللی کاربردهای هوش مصنوعی برای اعضای سازمان و اجرای ۱۰۰ پروژه همکاری فناورانه طی سه سال آینده نیز تأکید کرد.
⚫️نگرانی و نیازهای ممزوج اعضا
🔵نشست سازمان همکاری شانگهای نشان داد که اعضا، باوجود نیاز فزاینده به همکاری‌های امنیتی و اقتصادی، همچنان نسبت به جهت‌گیری سازمان و افزایش نفوذ برخی اعضا نگرانی دارند. مهم‌ترین چالش، رقابت چین و هند و اختلافات مرزی آنهاست. هر چند که نشست مرزی اخیر و توافق بر ایجاد خط تماس نظامی جدید به مدیریت تنش کمک کرده است. هند ضمن حفظ عضویت در سازمان، همزمان با آمریکا و کواد همکاری می‌کند و با تبدیل سازمان به بلوکی ضدغربی مخالف است.
🔵در حوزه اقتصادی نیز صادرات درون‌سازمانی بین ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ حدود ۲.۵ برابر، از ۲۷۱ به ۶۷۴ میلیارد دلار، افزایش یافت و توافق بر ایجاد بانک توسعه سازمان در ۲۰۲۵ نشان‌دهنده نیاز اعضا به تعمیق همکاری و سازوکارهای مالی مشترک است. بااین‌حال، حتی روسیه از افزایش سلطه اقتصادی چین در آسیای مرکزی و هند از گسترش نفوذ پکن نگران است. بنابراین، اعضا از یک‌سو برای پیشبرد منافع اقتصادی و امنیتی مشترک به سازمان نیازمند هستند و از سوی دیگر می‌کوشند مانع تبدیل آن به ابزاری برای برتری یک قدرت شوند.
⚫️مأموریت مهمان‌های ناخوانده
🔵در ۳۱ اوت، سرجیو گور، فرستاده ویژه دولت ترامپ، به همراه سناتور جمهوری‌خواه بازنشسته استیو دینز که مدت‌ها حامی روابط نزدیک‌تر ایالات‌متحده با کشورهای آسیای مرکزی بود، بدون دعوت در بیشکک ظاهر شدند. بااینکه در هیچ‌یک از جلسات سازمان شرکت نکردند، اما جلسات جداگانه‌ای با روسای جمهور قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان برگزار کردند. در قالب این اقدامات آمریکا تلاش می‌کند با فعال‌کردن روابط دوجانبه و چارچوب‌هایی مانند C5+1، از شکل‌گیری تصویر یکپارچه و ضدآمریکایی در سازمان جلوگیری کند. بنابراین، تلاش واشنگتن برای موازنه‌سازی پشت‌صحنه و جلوگیری از انحصار نفوذ چین و روسیه در آسیای مرکزی درنهایت منجر به بیانیه‌های مجزا با ازبکستان و قرقیزستان و تمجید از روابط با آمریکا شد.
⚫️نتایج و خروجی‌های نشست
🔵مجموعه ۲۸ سند اجلاس نشان می‌دهد که سازمان در حال عبور از مرحله توسعه عضویت و تعیین اصول کلی به سمت نهادینه‌سازی و عملیاتی‌کردن همکاری است. تصمیم برای تعمیق ارتباط با اتحادیه آفریقا، دامنه جغرافیایی و نهادی سازمان را فراتر از اوراسیا می‌برد. بنابراین مسیر آتی را می‌توان نهادینه‌سازی داخلی، در عین شبکه‌سازی خارجی و همچنین تبدیل همکاری‌های سیاسی به پروژه‌های عملی دانست. درنتیجه، ارزش اصلی ۲۸ سند در این است که سازمان می‌کوشد پس از گسترش اعضا و تثبیت دستورکار چندقطبی، ظرفیت اجرایی و شبکه‌ای لازم برای ایفای نقش یک نهاد چندبخشی اوراسیایی را ایجاد کند.
⚫️جمع‌بندی
🔵سازمان همکاری شانگهای به‌دلیل نیاز متقابل اعضا به توسعه همکاری‌ها ادامه می‌دهد، اما نبود رهبری مورد توافق، رقابت چین و هند، نگرانی روسیه از نفوذ چین و اختلاف درباره رابطه با غرب مانع تبدیل آن به بلوک منسجم یا جایگزین نظم غرب‌محور خواهد شد. نیاز متقابل اعضا به همکاری در حوزه‌هایی مانند امنیت، انرژی، تجارت، اتصال‌پذیری و فناوری، در کنار تمایل برخی اعضا به کاهش وابستگی به سازوکارهای غربی، احتمالاً عامل اصلی تداوم و تقویت سازمان خواهد بود، لذا این همکاری بیشتر در قالب ائتلافی منعطف و شبکه‌ای از منافع مشترک پیش می‌رود.
@GovernanceStudies
🔆مهم‌ترین اخبار هفته گذشته در حوزه جمهوری خلق چین
#اخبار_چین
🔴سیاسی و حکمرانی
🔵خاتمه نشست کمیته دائمی کنگره ملی خلق
بیست‌وچهارمین نشست کمیته دائمی چهاردهمین کنگره ملی خلق چین، با کسب حد نصاب لازم (حضور 150 عضو)، با تصویب 6 فرمان جدید ازجمله قانون امنیت پزشکی و اصلاح قوانین کشاورزی، حفاظت از زمین‌های زراعی و بسیج دفاع ملی پایان یافت.
🔵انتصابات و برکناری‌های کمیته دائمی کنگره ملی خلق
مهم‌ترین جابه‌جایی در دیوان عالی، انتصاب دانگ گوانگ‌سو به‌جای شن لیانگ در سمت معاونت بود. همچنین ژانگ یوشیا و لیو ژنلی از کمیسیون نظامی مرکزی برکنار شدند. سفیران چین در سریلانکا، اوگاندا و استرالیا نیز تغییر کردند. همچنین لی چیجیانگ به‌عنوان معاون نماینده دائم چین در سازمان ملل (ژنو) و سفیر چین در امور خلع سلاح منصوب شد.
🔴امور بین‌المللی
🔵دیدار سران اردن و کویت از چین
در دیدار چین و اردن، دوطرف بر حل سیاسی مسئله فلسطین (راه‌حل دوکشوری) و تقویت مشارکت راهبردی تأکید کردند. چین و کویت نیز بر تعمیق همکاری‌های راهبردی، سرمایه‌گذاری و انرژی، کاهش تنش‌های منطقه‌ای، بازگشت به مذاکره و امنیت کشتیرانی تأکید کردند.
🔵دیدار هیئت پارلمانی ژاپن از چین
لو کانگ معاون وزیر امور بین‌الملل کمیته مرکزی حزب از سیاستمداران ژاپنی به رهبری شینیچی ایسا خواست برای بازگرداندن روابط چین و ژاپن به مسیر درست تلاش کنند و توکیو با پایبندی به چهار سند سیاسی و اصل چین واحد اقدامات عملی انجام دهد.
🔴اقتصاد و تجارت
🔵رشد درآمد صنعت دیجیتال چین در نیمه اول سال
صنایع دیجیتال چین در نیمه نخست 2026 با درآمد 20.71 تریلیون یوان و رشد 13.6 درصدی، به سود 1.79 تریلیون یوان رسیدند. باوجود تمرکز 83.1 درصدی درآمد در مناطق شرقی، صنایع دیجیتال مرکز چین نیز با رشد 28.3 درصدی سریع‌تر از میانگین ملی توسعه یافتند.
🔵رشد فروش خودروهای الکتریکی چین
فروش سالانه خودروهای انرژی نو چین در سال 2025 نسبت به 2021 (از 1.37 میلیون به 16.49 میلیون دستگاه) افزایش یافته و سهم آنها از فروش خودروهای جدید به 47.9 درصد رسیده است. چین اکنون بیش از 70 درصد تولید جهانی خودروهای انرژی نو و باتری‌های برقی را در اختیار دارد.
🔵گزارش شورای دولتی چین مبنی بر کاهش فقر
درآمد سرانه خالص ساکنان روستایی در شهرستان‌هایی که از فهرست فقر خارج شده‌اند، از 12588 یوان (حدود 1855 دلار آمریکا) در سال 2020 به 18627 یوان (2772دلار) در سال 2025 افزایش یافته و به‌طور متوسط سالانه 8.2 درصد رشد داشته است.
🔵ارتقای توافقنامه تجارت آزاد چین و سوئیس
چین و سوئیس در چارچوب ارتقای توافق تجارت آزاد، توافق کرده‌اند بیش از 99 درصد واردات دو طرف بدون تعرفه باشد و دسترسی به بازار خدمات و سرمایه‌گذاری نیز گسترش یابد. توافق همچنین همکاری در تجارت دیجیتال، هوش مصنوعی، زنجیره تأمین، داروسازی، ماشین‌آلات و ساعت‌سازی را تقویت می‌کند.
🔴رقابت با قدرت‌ها
🔵واکنش چین به تحریم های خزانه داری آمریکا علیه ایران
چین در واکنش به تهدید آمریکا برای تحریم بانک‌های چینی مرتبط با ایران، گفت‌وگو را تنها راه‌حل مسئله ایران دانست و مخالفت با تحریم‌های یک‌جانبه غیرقانونی را اعلام کرد. پکن هشدار داد گسترش تحریم‌ها به مؤسسات مالی چینی می‌تواند مقابله‌به‌مثل، پیامدهای گسترده اقتصادی-مالی و تشدید تنش‌های چین و آمریکا را به دنبال داشته باشد.
🔵حفظ جایگاه اول چین در صادرات کالا به اتحادیه اروپا
در سه‌ماهه دوم 2026، درحالی‌که ایالات‌متحده با سهم 14.1 درصدی در رتبه دوم قرار دارد، چین با سهم 21.9 درصدی، بزرگترین صادرکننده کالا به اتحادیه اروپا بوده است. صادرات چین معادل 153.6 میلیارد یورو (آمریکا با 98.7 میلیارد یورو) ثبت شده و 7.9 درصد بیشتر از سال قبل بوده است.
🔴علم و فناوری
🔵پرتاب 7 ماهواره جدید چین به فضا
چین در 25 اوت، با موشک لانگ مارچ-6سی از مرکز پرتاب تای‌یوان، هفت ماهواره را با موفقیت در مدار قرار داد. این مأموریت، 665مین پرواز موشک‌های حامل سری لانگ مارچ محسوب می‌شود.
🔵گسترش کاربردهای بیدو در رانندگی هوشمند و اقتصاد کم‌ارتفاع
چین در حال گسترش کاربرد داده‌های مکانی-زمانی سامانه بیدو در رانندگی هوشمند، اقتصاد ارتفاع‌پایین (زیر 300 متر) و هوش مصنوعی تجسم‌یافته و درحال‌توسعه شبکه‌ای با بیش از 7500 ایستگاه مرجع ناوبری ماهواره‌ای است.
🔴دفاعی-امنیتی
🔵نتایج برگزاری نشست چین و هند در مورد مسائل مرزی
در نشست دور بیست‌وپنجم، چین و هند در رابطه با حفظ صلح مرزی، پیشبرد مذاکرات حل اختلافات مرزی بر مبنای توافق 2005 و تقویت سازوکارهای ارتباطی و نظامی برای مدیریت تنش توافق کردند. همچنین بر گسترش تجارت و همکاری‌های مرزی و رودخانه‌ای، افزایش ارتباطات نظامی و برگزاری دور بعدی مذاکرات در هند در سال 2027 تأکید شد.
🔵رد نصب رادار در نزدیکی آنتلوپ ریف
چین ادعای رویترز درباره ساخت تأسیسات هشدار راداری در جزیره یاگونگ را رد کرده و تأکید دارد سازه‌ها، تأسیسات غیرنظامی مربوط به هواشناسی، امداد دریایی و بهبود شرایط زندگی هستند. کارشناسان چینی معتقدند رسانه‌های غربی سعی دارند با فضاسازی، فعالیت‌های عمرانی چین در دریای جنوبی را نظامی تفسیر کنند و پیشرفت مذاکرات قواعد رفتاری میان چین و آسه‌آن را به حاشیه ببرند.
@GovernanceStudies
🔆چین چگونه قدرتمندترین سلاح خود را یافت؟
🔴فارن افرز
#چین
#منابع_کمیاب
🔵«فارن‌افرز» اخیرا در یک مقاله مفصل به مرور تاریخی روندی پرداخته است که منجر به تسلط جدی چین بر منابع کمیاب شد. یافته‌های این مرور، از جهات مختلف با برداشت مرسوم فاصله دارند. استدلال محوری نگارندگان مقاله این است که برخلاف تصور موجود، تسلط چین بر عناصر نادر خاکی حاصل طرحی جامع و چنددهه‌ای برای تسلیحاتی‌کردن زنجیره‌های تامین نبوده و این موقعیت در یک تحلیل تاریخی، بیشتر ناشی از ترکیب ذخایر طبیعی چین، پیشرفت‌های فناورانه، صادرات‌محوری در توسعه و محاسبات مختلف درباره هزینه‌های زیست‌محیطی صنایع بوده است. بر همین اساس نیز توصیه نگارندگان مقاله این است که آمریکا به جای حرکت به سمت جداسازی کامل زنجیره‌های تولید و فناوری از چین (با برآورد هزینه سرسام‌آور حداقل 13 تریلیون دلاری طی 25 سال) به سمت کاهش تنش متقابل و تداوم تجارت و سرمایه‌گذاری مشترک حرکت کند.
⚫️چگونه چین به بزرگترین تولیدکننده این عناصر مبدل شد؟
🔵چین بزرگترین ذخایر شناخته‌شده عناصر نادر خاکی جهان را در اختیار دارد و حدود 85 درصد از زنجیره فرآوری جهانی این عناصر را کنترل می‌کند. این 17 عنصر به سبب نقش ویژه در تولید نیمه‌هادی‌ها، صنایع دفاعی، خودروسازی، انرژی پاک و دیگر صنایع پیشرفته، به یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های اقتصاد جهانی مبدل شده‌اند. «دنگ شیائوپنگ» در ابتدای دهه 90 میلادی گفت «خاورمیانه نفت دارد و چین عناصر نادر خاکی دارد». این اظهارنظر اخیرا به منظور تاکید بر تسلیحاتی‌سازی عناصر نادر خاکی توسط جین مورد ارجاع قرار می‌گیرد. با این‌حال، نگارندگان مقاله استدلال می‌کنند که این اظهارنظر در بستر تاریخی و موقعیتی خود، بیشتر ناظر بر ضرورت حفاظت و بهره‌برداری بهتر از منابع ملی چین و خطاب به صنایع داخلی بود و نه ناظر بر تهدید سیاسی جهان به اهرم‌سازی از این دارایی.
🔵مقاله به سه روند داخلی چین در دهه 80 میلادی، یعنی رشد استخراج در معدن «بایان اوبو»، کشف ذخایر جدید در جنوب و یک گشایش فناورانه برای کاهش هزینه جداسازی این عناصر، به عنوان عوامل تاثیرگذار در رشد سریع صنایع مرتبط با عناصر نادر خاکی می‌پردازد و توضیح می‌دهد که با افزایش تقاضای جهانی برای این عناصر در دهه 90، چین از آمریکا به عنوان بزرگترین تولیدکننده جهان پیشی گرفت. مشتریان غربی از این رشد سریع استقبا کردند، چرا که هزینه‌ها را کاهش می‌داد و همزمان آلودگی‌های زیست‌محیطی این صنعت را به چین منتقل می‌کرد. اما این استقبال در داخل چین مشکلات عدیده‌ای ایجاد کرد.
⚫️چرا محدودیت و کنترل دولتی در این عناصر آغاز شد؟
🔵پراکندگی در تولید و نظارت ضعیف بر مازاد ظرفیت، جنگ قیمتی شرکت‌های صادرکننده، استخراج غیرقانونی، تخریب محیط زیست و استفاده غیرصیانتی منجر به ایجاد نگرانی در دولت مرکزی شد و ورود دولت چین به مدیریت متمرکز در این صنعت برای مقابله با این مشکلات بود. دولت مرکزی از ابتدای دهه 2000، فرآیند مداخله برای مهار این مشکلات را آغاز کرد. دولت تمرکز و هماهنگی را در این صنعت افزایش داد. تولید و صادرات عناصر نادر خاکی محدود و با استخراج غیرقانونی این عناصر برخورد شدید شد. صادرات چین در عناصر نادر خاکی بین سالهای 2005 تا 2010 بیش از 50 درصد کاهش یافت. اما این کاهش صادرات و وضع محدودیت، بیشتر ریشه در افزایش تاب‌آوری، نگاه صیانتی به منابع و تمایل به اعمال سیاست صنعتی داشت و کمتر با اهرم‌سازی ژئوپلیتیک مرتبط بود.
⚫️این عناصر چه زمانی به سلاح چین تبدیل شدند؟
🔵نگارندگان معتقدند که چین برای اولین بار در جریان بحران جزایر با ژاپن در سال 2010 ناخواسته و بدون برنامه‌ریزی قبلی متوجه قدرت این سلاح شد. اعمال تحریم صادراتی بر ژاپن در این مقطع، از نظر نگارندگان، مولود اقدامی تلافی‌جویانه در سطح مقامات و کارکنان محلی بود. با این وجود، پس از این مقطع نیز چین علیرغم اشراف بر ظرفیت این سلاح، در استفاده از آن بسیار محتاط بود و قصد نداشت با اهرم‌سازی از این ظرفیت، کشورها را به سمت تنوع‌بخشی و کاهش وابستگی وارداتی به چین هدایت کند. نگارندگان تاکید دارند که تنها پس از تشدید رقابت فناورانه میان آمریکا و چین و تحولاتی همچون تحریم هواوی و وضع محدودیت در دسترسی چین به نیمه‌هادی‌ها و تجهیزات پیشرفته بود که این کشور محدودیت‌ها و کنترل‌های جدیدی را در حوزه عناصر نادر خاکی با دامنه اثر فراسرزمینی و با هدف اهرم‌سازی متقابل وضع کرد.
@GovernanceStudies
🔆سلسله‌مراتب تجملاتی تا ارزان خودروهای چینی
🔵تولید وسایل نقلیه موتوری در چین از سال 2009 به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافته و از صنعت خودروسازی اتحادیه اروپا، ایالات‌متحده و ژاپن پیشی گرفت. تا سال 2024، چین همچنین بزرگترین بازار خودروی جهان، چه از نظر فروش و چه از نظر مالکیت است. کل تولید خودرو در چین در سال 2025 به بیش از 34.5 میلیون دستگاه رسید که بیش از 16.6 میلیون دستگاه آن با خودروهای انرژی نو تولید شده بود. تنوع برند خودروهای چین از نظر سطح کیفیت و تنوع بسیار پویا است و به‌صورت‌کلی در 8 دسته از تجملاتی تا ارزان با فناوری قدیمی قابل تقسیم‌بندی است.
⚫️هرم برند خودروهای چینی
🔵در رابطه با صنعت خودروسازی چین، هرمی وجود دارد که برندهای این حوزه را به 8 دسته تقسیم می‌کند و می‌توان به‌صورت‌کلی آن را در 4 دسته ارزان با فناوری قدیمی، پرتقاضا (تازه‌وارد، جاافتاده و سرآمد)، بالارده (نیمه مرغوب و مرغوب) و گران‌قیمت (با فناوری بالا و تجملاتی) تقسیم کرد.
🔵در قسمت قاعده هرم خودروسازهایی قرار دارند که بیشتر بر معیار کاهش هزینه‌های تولید تمرکز دارند. به همین دلیل استفاده از فناوری‌های قدیمی، تولیداتی کم کیفیت‌تر، اما با هزینه پایین را روانه بازار می‌کند. در این بخش می‌توان به برندهایی مانند دایون و هایما اشاره کرد که در بازار ایران نیز حضور دارند.
🔵در قسمت‌های میانی هرم برندهایی حضور دارند که معیار تولید آنها مقرون‌به‌صرفه‌بودن و جذب حداکثر مصرف‌کنندگان را هدف قرار داده‌اند. این برندها با ارائه مجموعهای از ویژگی‌ها مانند طراحی، قیمت و امکانات عامه‌پسند سعی می‌کنند خریداران بیشتری را جذب کنند. این بخش به‌عنوان تازه‌واردان حوزه پرتقاضا، بیشترین حضور را در بازارهای جهانی و خودرویی ایران با برندهایی مانند فوتون، گریت‌وال، بیجینگ و جک دارد. برندهای دیگری که در عرصه پرتقاضا، جاافتاده‌تر محسوب می‌شوند نیز چانگان، چری، ام‌جی، هاوال، جیلی و گک هستند. همچنین برندهای بی‌وای‌دی، جتور (چری)، دیپال (چانگان) و لینگشی (دانگ‌فنگ) جزو سرآمدان حوزه پرتقاضا محسوب می‌شوند.
🔵در رأس هرم نیز شرکت‌های مختلف، برندهایی را با فناوری بالا و تجملاتی تولید می‌کنند که برندهای با فناوری بالا مانند نیو، اکسپنگ، لی‌اوتو و شیائومی و همچنین خودروهای تجملاتی و بسیار گران‌قیمت مانند هونگچی، مائکستور و یانگ‌وانگ از این دسته محسوب می‌شوند.
⚫️حضور خودروهای تولیدی چین در ایران
🔵به‌صورت‌کلی همکاری ایران با چین در حوزه خودرو به 3 بخش واردات خودرو، مونتاژ و تأمین قطعات خلاصه می‌شود. در ایران، خودروهای چینی اکثراً از دسته‌های میانی یعنی مدل‌های جاافتاده در بازار حضور دارند که می‌توان به برندهایی مانند ام‌جی، چانگان، کی‌ام‌سی، چری، هاوال، جیلی، بایک، فوتون، برلیانس، هایما و جی‌ای‌سی (گک) اشاره کرد. این خودروها به دلیل امکانات، طراحی، تنوع محصول و همچنین داشتن صرفه اقتصادی توانسته‌اند جایگاه خود را بین مصرف‌کنندگان باز کنند.
🔵خودروسازان ایرانی برخی از محصولات برندهای چینی را از جمله چری (مدیران خودرو)، گک (راسا موتور خاورمیانه)، جک (کرمان موتور)، هاوال، ام‌جی، بسترن (بهمن موتور)، دانگ‌فنگ (فردا موتورز و آرین پارس موتور) وارد و مونتاژ می‌کنند که غالب این خودروها در دسته‌های میانی یعنی جاافتاده در بازار (به لحاظ امکانات، قیمت و طراحی به‌صرفه) قرار می‌گیرند. در نتیجه بااینکه چین برندهای متنوعی را به لحاظ طراحی، کیفیت و سطح فناوری تولید می‌کند، اما سایر برندهای خودرویی رأس هرم چین در ایران چندان شناخته‌شده نیستند.
⚫️روند فعلی و آینده خودروسازی چین
🔵صنعت خودروسازی چین در سال ۲۰۲۵ رکوردهایی را در تولید و فروش ثبت و برای هفدهمین سال متوالی جایگاه برتر خود را در سطح جهانی حفظ کرد. پکن اکنون با تولید خودرو در حوزه‌هایی مانند وسایل نقلیه انرژی نو و رساندن سطح تولید به بیش از 16.6 میلیون دستگاه در سال 2025 (با پوشش بیش از 50 درصد تقاضای خرید داخلی در چین)، جایگاه صنعت خودرو خود را بیش‌ازپیش تقویت می‌کند.
🔵 چین در دو دهه گذشته از نقش دنباله‌رو در صنعت خودروسازی به رهبری دارای چشم‌انداز تبدیل شده است. این کشور اکنون با فاصله گرفتن از تولید صرفاً ارزان و بومی‌سازی تولید نوآورانه-فناورانه خودروها (مانند نرم‌افزار، باتری‌ها، معماری خودروهای برقی، رانندگی خودران، اتصال، ادغام هوش مصنوعی، سرعت نوآوری) در حال در نوردیدن بازار سایر کشورهاست، به‌گونه‌ای که در سال 2025 صادرات خودروهای آن به غرب آسیا، جنوب شرق آسیا، آمریکای لاتین و اروپا به ترتیب 60، 130، 55 و 30 درصد رشد کرده است. بااین‌حال رشد سریع فناوری می‌تواند شرکت و برندهای چینی را تحت تأثیر قرار دهد، به‌گونه‌ای که برخی از شرکت‌های قدیمی احتمالاً راهی جز ادغام یا از صحنه رقابت خارج شدن پیش رو نخواهند داشت.
@GovernanceStudies
🔆مهم‌ترین اخبار هفته گذشته در حوزه جمهوری خلق چین
#اخبار_چین
🔴سیاسی و حکمرانی
🔵ژو رونگجی نخست وزیر اسبق چین در 98 سالگی درگذشت
ژو رونگجی، نخست‌وزیر چین در سالهای ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۳ بر اثر بیماری درگذشت. او با اصلاحات اقتصادی، مهار تورم، تقویت نظام مالی، توسعه شانگهای و پودونگ و مذاکرات عضویت چین در سازمان تجارت جهانی، نقش مهمی در گذار چین به اقتصاد بازار سوسیالیستی داشت.
🔵حکم شورای دولتی چین در مورد اصلاح و لغو برخی از مقررات اداری
لی چیانگ نخست وزیر چین حکمی را در شورای دولتی مبنی بر اصلاح برخی از مفاد 12 مقرره اداری و لغو 3 مقررات اداری دیگر امضا کرده است تا انطباق بیشتری با الزامات جدید توسعه با کیفیت بالا پیدا کنند.
🔴امور بین‌المللی
🔵رئیس جمهور اکوادور دانیل نوبوآ به چین سفر خواهد کرد
دانیل نوبوآ آذین رئیس جمهور اکوادور در دهمین سالگرد مشارکت راهبردی دو کشور از 16 تا 23 اوت از چین بازدید خواهد کرد. دو طرف سند همکاری ابتکار پهنه و راه و توافقنامه تجارت آزاد دوجانبه را امضا کرده‌اند.
🔵چین گزارش جاسوسی نیوزیلند را محصول دخالت خارجی دانست
سفارت چین در ولینگتون، گزارش سالانه تهدیدهای امنیتی سرویس اطلاعات نیوزیلند را مبنی بر معرفی چین به عنوان تنها کشوری که جاسوسی را در مقیاس وسیع انجام می‌دهد، به عنوان محصول دخالت خارجی و ذهنیت جنگ سرد رد کرد.
🔴اقتصاد و تجارت
🔵تفاهم بانک مرکزی چین با دویچه بانک آلمان برای تسویه یوآن
بانک مرکزی (بانک خلق) چین تفاهم نامه ای را با دویچه بانک آلمان امضا کرد تا به عنوان بانک تسویه حساب رِن‌مین‌بی (RMB) در فرانکفورت فعالیت کند.
🔵تمدید پنج ساله عوارض ضددامپینگ واردات فیبر نوری تولید هند توسط چین
چین عوارض ضددامپینگ بر واردات فیبرهای نوری تک حالته از هند را از سال 2014 اعمال کرده و در 2020 آن را تمدید کرده بود. وزارت بازرگانی چین این عوارض را مجددا از 7.4 درصد تا 30.6 درصد (بدون تغییر) تا 5 سال دیگر تمدید کرد.
🔴رقابت با قدرت‌ها
🔵مخالفت چین با نام‌گذاری استاندارد 27 مکان در آروناچال پرادش توسط هند
چین مخالفت خود را با نام گذاری استاندارد 27 مکان در آروناچال پرادش توسط هند اعلام کرده و منطقه زانگنان را جزوی از منطقه خودمختار تبت و سرزمین چین دانسته است.
🔵بیانیه آمریکا و 40 کشور نسبت به آزمایش موشک بالستیک چین
سفیر چین در کنفرانس خلع سلاح ژنو بیانیه مشترک ایالات متحده و سایر کشورها در مورد «اطلاع‌رسانی پرتاب موشک بالستیک» در جریان جلسه عمومی کنفرانس خلع سلاح را شدیدا رد کرد. این بیانیه متکی به قواعد رفتاری لاهه علیه گسترش موشک‌های بالستیک است که داوطلبانه بوده (الزام آور نیست) و چین عضو آن نیستند.
🔴علم و فناوری
🔵چین دانشمندانی را برای اکتشاف و فرآوری مواد نادر به ایران می فرستد
چین در حال گسترش همکاری‌های علمی با ایران در حوزه مواد نادر زمینی است. بنیاد ملی علم ایران اعلام کرد که طرف چینی مبلغ 30 هزار یوان (4200 دلار) برای هر کارگاه آموزشی تأمین خواهد کرد. بنیاد ملی علم ایران نیز به شرکت‌کنندگان ایرانی در سفرهای بین‌المللی و اقامت محققان چینی در بازدید از ایران کمک خواهد کرد.
🔵شکست ماموریت پرتاب ماهواره چینی
در ۱۰ اوت ماموریت پرتاب ماهواره با استفاده از موشک اصلاح‌شده لانگ مارچ-۷ در جنوب چین (پایگاه پرتاب فضاپیمای ونچانگ در استان جزیره‌ای هاینان) که قرار بود ماهواره Zhongxing-4B را حمل کند، با شکست مواجه شده و بعد از پرتاب متلاشی شد.
🔴دفاعی-امنیتی
🔵چین با اندونزی و بلاروس رزمایش مشترک برگزار کرد
در ۱۲ اوت رزمایش مشترک نیروهای هوابرد چین و بلاروس موسوم به عقاب سریع ۲۰۲۶ با تمرکز بر «عملیات مشترک ضد تروریسم در مناطق شهری»، در مرکز آموزش نیروی هوایی ارتش آزادی‌بخش خلق چین آغاز شد. نیروهای دریایی چین و اندونزی نیز در همین روز رزمایش دریایی را در آب‌های شرق جزیره تایوان چین با موفقیت به پایان رساندند.
🔵واکنش چین به بیانیه مشترک استرالیا و فیلیپین در مورد رن آی ریف
وزارت دفاع چین اعلام کرد پکن به عملیات گشت‌زنی و اعمال قانون در اطراف رِن‌آی ریف (Ren’ai Reef) به عنوان بخشی از جزایر نانشای خود ادامه می‌دهد. چین ضمن محکومیت اقدامات فیلیپین و استرالیا، خواستار خارج کردن کشتی نظامی فیلیپین از آن شد که از سال ۱۹۹۹ عمدا به گل نشانده شده است.
@GovernanceStudies
🔆مهم‌ترین اخبار هفته گذشته در حوزه جمهوری خلق چین
#اخبار_چین
🔴سیاسی و حکمرانی
🔵رونمایی چین از برنامه پنج ساله صنعت هوانوردی غیرنظامی
طبق برنامه اداره هوانوردی غیرنظامی چین، این صنعت با رسیدن به 83.37 میلیارد تن کیلومتر گردش صنعت هوانوردی غیرنظامی در نیمه اول سال 2026 قصد دارد تا سال 2030 به استانداردهای جهانی در زمینه ایمنی، ظرفیت خدمات و زیرساخت‌ها دست یابد.
🔵انتشار گزارش جدید کمیسیون مرکزی بازرسی و کمیسیون ملی نظارت
در نیمه اول سال 2026، نهادهای بازرسی و نظارتی چین بیش از 15500 گزارش دریافت و به بیش از 14200 مورد از آنها رسیدگی کردند. این نهادها با 4385 کادر مصاحبه و تحقیق انجام دادند، علیه 1685 کادر پرونده تشکیل دادند، 1535 نفر را تنبیه و 138 پرونده را به نهادهای قضایی منتقل کردند.
🔴امور بین‌المللی
🔵چین و آرژانتین قرارداد سوآپ ارزی را تمدید کردند
بانک مرکزی چین اعلام کرد که قرارداد سوآپ ارزی دوجانبه با بانک مرکزی آرژانتین را تمدید کرده است. طبق اعلام بانک مرکزی چین، مبلغ این سوآپ 130 میلیارد یوان (حدود 19.1 میلیارد دلار آمریکا) معادل 28 تریلیون پزوی آرژانتین تعیین شده است.
🔵ناکامی در اجماع کشورهای اقیانوس آرام بر سر آزمایش موشکی چین
نشست 7 اوت دیپلمات‌های اقیانوس آرام در فیجی، نتوانست بیانیه مشترکی را مبنی بر محکومیت آزمایش اخیر موشک هسته‌ای چین در منطقه رقم بزند. وزیر امور خارجه نیوزیلند در این نشست، اعضا را به جلب رضایت بیگانگان متهم کرد.
🔴اقتصاد و تجارت
🔵عملکرد تجارت خارجی چین در 7 ماهه 2026
حجم صادرات و واردات کالای چین طی 7 ماهه اول سال 2026 به 30.13 تریلیون یوآن (4.46 تریلیون دلار) رسیده است که نسبت به مدت مشابه سال قبل رشدی 0.4 درصدی داشته است.
🔵افزایش ذخایر ارزی و طلای چین در ماه ژوئیه
ذخایر ارزی چین در پایان ژوئیه ۲۰۲۶ به 3.418 تریلیون دلار رسید که 2.5 میلیارد دلار آمریکا یا 0.07 درصد نسبت به ماه قبل افزایش یافته است. ذخایر رسمی طلای چین نیز با بیست‌ویکمین ماه متوالی در ماه ژوئیه به 2.366 میلیون تن (اضافه شدن 19.91 تن طلا) افزایش یافت.
🔴رقابت با قدرت‌ها
🔵پلتفرم جنگ شناختی سی‌لایت و تشدید تنش‌ها در دریای چین جنوبی
ری پاول، مدیر سی‌لایت پس از خروج از خدمت خارجی با سابقه 35 سال خدمت در نیروی هوایی ایالات‌متحده (از جمله در فیلیپین، ژاپن، آلمان و قطر)، در سال 2022، پروژه میوشو (Project Myoushu) را راه‌اندازی کرد که در سال 2023 به سی‌لایت (SeaLight) تبدیل شد. این پلتفرم در قالب اعلام وابستگی به دانشگاه استنفورد، سناریوهای تحریک‌آمیز در دریای چین جنوبی تولید می‌کند و از تهیه تصاویر صحنه‌های رویارویی‌های دریایی به دخالت در مبادلات فرهنگی و دانشگاهی چین و فیلیپین رسیده است.
🔵پیگیری سیاست بی‌طرفی آمریکای لاتین در رقابت چین-ایالات متحده
گزارش کمیسیون اقتصادی سازمان ملل برای آمریکای لاتین و کارائیب به ریاست مشترک میشل باچلت، رئیس‌جمهور سابق شیلی و ایوان دوکه، رئیس‌جمهور سابق کلمبیا، استدلال می‌کند که کشورهای منطقه می‌توانند با شرکای مختلف در مورد مسائل متفاوت (از حفظ روابط امنیتی با واشنگتن تا تنوع بخشیدن به تجارت و سرمایه‌گذاری با چین و سایر اقتصادها) همکاری کنند.
🔴علم و فناوری
🔵رقابت شرکت‌های چینی در موشک‌های با قابلیت استفاده مجدد
شرکت‌های چینی مانند Galactic Energy، LandSpace، Orienspace، Space Pioneer، i-Space، CAS Space که بر روی کاهش هزینه پرتاب و پوشش پرتاب محموله‌های سنگین‌تر با دفعات بیشتر موشک‌های قابل استفاده مجدد رقابت می‌کنند، قصد دارند اولین مأموریت‌های تأیید پرواز را در سال 2026 انجام دهند.
🔵دستیابی سازنده تراشه چینی به صیقل‌دهی صفحه اتصال نیمه‌هادی
گرچه صنعت تراشه‌سازی چین در زمینه صیقل‌دهی صفحه اتصال نیمه‌هادی (پولیش ویفر) توسط شرکت هواشینگ با سیستم اندازه‌گیری جدید خود پیشرفت کرده، اما همچنان در مراحل پیچیده‌تر مانند لیتوگرافی به تأمین‌کنندگان خارجی (به‌ویژه ASML) وابسته است و خودکفایی در ابزارهای بررسی و اندازه‌گیری 10 درصد گزارش شده است.
🔴دفاعی-امنیتی
🔵انتقاد چین از گزارش دفاعی ژاپن
وزارت امور خارجه چین اعلام کرد که پکن مراتب اعتراض جدی خود را در مورد سند دفاعی 2026 ژاپن به این کشور اعلام کرده و گفته است که این سند به‌شدت در امور داخلی چین دخالت و تهدید به‌اصطلاح چین را تحت عنوان «بزرگترین چالش راهبردی» این کشور تکرار می‌کند.
🔵رونمایی چین از سامانه سه پهپادی
نیروی هوایی ارتش آزادی‌بخش خلق چین به‌طور سامان‌مند از سه نوع پهپاد برای پشتیبانی اطلاعاتی را برای ارتش، نیروی دریایی و نیروی موشکی ارتش آزادی‌بخش خلق استفاده می‌کند که پهپادهای شناسایی مسلح GJ-3A برای اولین بار به نمایش عمومی درآمدند.
@GovernanceStudies
🔆 پیوستن ایران به سیپس (CIPS) چقدر ممکن و راهگشاست؟
🔵همانند روسیه که سامانه پیام‌رسان مالی (SPFS) را پس از بحران کریمه در سال ۲۰۱۴ ایجاد کرد، چین نیز از اواخر ۲۰۱۵ فاز اول و در اواسط ۲۰۱۸ فاز دوم سیستم پرداخت بین‌بانکی فرامرزی (CIPS) خود را کلید زد. این سیستم که رقیبی برای سوئیفت عنوان می‌شود، پایه‌ای متمرکز را برای پرداخت و تسویه فرامرزی با محوریت رنمینبی ایجاد کرد و در اقدامی جدید، چین به‌صورت آزمایشی دلار هنگ‌کنگ را هم به این سیستم افزوده است.
🔵در ایران درباره گشایش قابل‌تصور از اتصال به سیپس بحث‌های بسیاری در جریان است و بسیاری درباره آثار ضدتحریمی آن مبالغه می‌کنند که ایجاب می‌کند ملاحظاتی دراین‌باره بیان شود:
⚫️نحوه و انواع مشارکت
🔵به‌صورت کلی، عضویت در این سیستم به دو صورت مستقیم و غیرمستقیم انجام می‌شود. بر اساس مواد ۶ و ۷ «مقررات موقت مدیریت شرکت‌کنندگان» سیستم چینی، متقاضیان عضویت مستقیم باید فرم درخواست را به شرکت ارائه دهند. شرکت پس از دریافت مدارک کامل، ارزیابی خود را بر اساس اصل تسهیل توسعه سالم کسب‌وکار مبتنی بر پرداخت‌های فرامرزی یوان انجام می‌دهد. همچنین بر اساس ماده ۱۵ آیین‌نامه، متقاضیان عضویت غیرمستقیم باید واجد شرایط چهارگانه (تأسیس قانونی به‌عنوان شخص حقوقی، توانایی تسویه یوان، داشتن نظام‌های مدیریتی سالم و اعتبار خوب) باشند و ثبت‌نام از طریق عضو مستقیم انجام می‌شود.
⚫️وضعیت ایران
🔵جزئیات مشارکت‌های مستقیم با ۲۱۰ عضو علنی است و اکثریت اعضای مستقیم سیستم پرداخت فرامرزی چین را بانک‌ها و شعب خارجی چینی تشکیل می‌دهند. بااین‌حال اطلاعات مشارکت‌کننده‌های غیرمستقیم با ۱۶۱۹ عضو در دسترس نیست. برای عضویت مستقیم، ایران با موانع زیر روبرو است.
🔵به‌عنوان‌مثال طبق ماده ۵ «اقدامات موقت برای مدیریت مشارکت‌کنندگان» متقاضیان باید در شرایط عضویت مستقیم معیارهایی همچون اعتبار و شهرت خوب و عدم خطرآفرینی مطلق برای سیپس یا سایر اعضا دارا باشند که ممکن است تحریم‌ها در اینجا چالش محسوب شوند.
🔵در ماده ۲۸ «قواعد تجاری سیستم پرداخت بین‌بانکی فرامرزی» نیز، چین اعضای مستقیم را موظف کرده است سامانه‌های خود را به‌موقع با استانداردهای قوانین مبارزه با پول‌شویی سیپس به‌روزرسانی کنند.
🔵به همین دلیل روسیه، کره شمالی و یا دیگر کشورهای با وضعیت شفافیت مالی نامطلوب یا دارای ریسک تحریم در بین اعضای مستقیم حضور ندارند. بنابراین می توان نتیجه گرفت که ایران از دسترسی مستقیم به این سیستم محروم است و برای استفاده از آن مجبور است عضویت غیرمستقیم را از طریق واگذاری ثبت‌نام به یک عضو مستقیم دنبال کند.
⚫️مزایای سیپس چینی
🔵سیستم پرداخت فرامرزی بین‌بانکی چین به‌عنوان جایگزین سازوکار مالی سوئیفت، بستری را برای مدیریت تحریم‌های ایران فراهم می‌کند. همچنین در کنار اینکه اشراف اطلاعاتی ایالات‌متحده را بر تراکنش‌های مالی و بانکی محدود می‌نماید، تهدید زنجیره تأمین به‌واسطه استفاده از ارزهای پرریسک‌تر مانند تتر (در خطر فریز شدن) را نیز تا حدودی ریسک پوشانی می‌کند. افزون بر این در بستر سیستم چینی امکان حذف واسطه‌های غیرضروری فراهم است.
⚫️ظرفیت سیپس برای ارتقای روابط ایران با چین
🔵استفاده از راه جایگزین سیپس گرچه مناسب است، اما با اتصال به سیپس نمی‌توان انتظار داشت مسائل بنیادینی مانند ورود سرمایه‌گذاری چینی حل شود. این سیستم می‌تواند تسویه و پرداخت های مالی دوطرف را به‌دور از سازوکارهای غربی در فضایی که امنیت اقتصادی بیش از پیش اهمیت یافته، مدیریت کند. بااینکه چین این سیستم تسویه و پرداخت را با هدف بین‌المللی کردن یوان و رقابت با دلار راه‌اندازی کرده، اما ارتقای روابط ایران و چین نیازمند رفع برخی موانع داخلی، مدیریت تنش‌های بین‌المللی و همچنین ایجاد شفافیت در راستای کاهش ریسک، پیش‌بینی پذیری و ثبات است.
🔵ایران در وضعیت فعلی با سازوکار جایگزینی مواجه است که می‌تواند تا حدودی ریسک مراودات اقتصادی را در مقابل سیستم‌های نظارتی غرب مدیریت کند. اما این سازوکار را می‌توان پتانسیلی دانست که قادر است تنها بخش کوچکی از پیش‌نیازهای ارتقای روابط با چین را به سطح راهبردی فراهم کند. به‌صورت خلاصه برای جامه عمل پوشاندن بر تعمیق روابط با چین، همت داخلی و گشایش خارجی همزمان نیاز است و صرف استفاده این سامانه نمی‌تواند مشکلات کلیدی را حل و فصل نماید.
@GovernanceStudies