اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

06 August 2026 16:37

🔆راه آهن چین-قرقیزستان-ازبکستان: پیشرفت‌ها و چالش‌ها
🔴دیپلمات

🔵راه آهن چین-قرقیزستان-ازبکستان که بیش از 20 سال در سطح سه‌جانبه مورد بحث بود، سرانجام با عبور از برخی موانع اصلی، وارد مرحله ساخت شده است. این پروژه کاشغر را در سین کیانگ چین از مسیر قرقیزستان به اندیجان در ازبکستان متصل می کند. در دو دهه گذشته، پیشرفت این پروژه به دلیل مجموعه‌ا‌ی از عوامل پیچیده بسیار کند بوده است و علیرغم وجود منافع اقتصادی، زیرساختی و سیاسی برای هر سه کشور، چالش هایی مانند نگرانی از تله بدهی، اختلاف نظر درباره عرض ریل و ملاحظات زیست محیطی موانع مهمی در پیشرفت پروژه به حساب می‌رفتند. علیرغم عدم حل بسیاری از چالش‌ها، پروژه در نهایت با امضای توافق نهایی ساخت در پکن در 6 ژوئن 2024 وارد مرحله عملی شد و از ژوئیه 2025 نیز اجرای عملی این خط آهن آغاز شده است.

⚫️جزئیات پروژه

🔵طرح نهایی این پروژه، مسیری 530 کیلومتری است که حدود 304 کیلومتر آن از کوه های تیان شان در قرقیزستان عبور می کند و در مجموع، شامل 50 پل و 29 تونل است. مجموع طول تونل های پروژه بیش از 104 کیلومتر است و هشت تونل از این موارد، بیش از 5 کیلومتر طول دارند و حفاری آنها در دست انجام است. در این طرح سه تونل اصلی نیز با نام‌های «نارین-1»، «کوش دوبو» و «فرغانه» پیش بینی شده است که هر یک بیش از 12 کیلومتر طول دارند. عملیات خاکبرداری در برخی بخش ها آغاز شده است و اکنون 192 کیلومتر جاده موقت در امتداد مسیر برای تسهیل عملیات عمرانی ایجاد شده است. در این مسیر چهار پست برق، 2095 تیر برق و 259 کیلومتر خطوط انتقال نیرو نیز برای پشتیبانی از پروژه ایجاد شده است. حدود 2000 شهروند قرقیز از مجموع 5000 نیروی کار فعال در احداث این پروژه مشارکت دارند و مقامات ذیربط برای تکمیل حدود 5 درصد پروژه تا پایان 2026 هدف‌گذاری کرده‌اند.

⚫️توزیع سهم‌ها

🔵یک شرکت مشترک نیز بر اساس قوانین قرقیزستان برای احداث این پروژه تاسیس شده که در آن، کشور چین 51 درصد و قرقیزستان و ازبکستان هر یک 24.5 درصد سهام دارند. هزینه احداث بخش قرقیزستان در این پروژه ریلی 4.7 میلیارد دلار برآورد شده است که از این میزان، چین عهده دار وامی به ارزش 2.35 میلیارد دلار است و مابقی وجوه توسط دو شریک کوچکتر تامین می‌شود. از این مقدار سهم قرقیزستان حدود 700 میلیون دلار است که بخشی از آن به صورت وام 305 میلیون دلاری با دوره بازپرداخت 25 ساله تامین خواهد شد.

⚫️سایر مختصات فنی

🔵بر اساس برآوردهای محتاطانه انجام شده در مطالعه امکان سنجی، حجم اولیه بار در این پروژه بین 5 تا 8 میلیون تن در سال پیش بینی شده است و در بلندمدت به 13 تا 15 میلیون تن خواهد رسید. در نوامبر 2025 پیش‌بینی شد که ساخت این خط ممکن است پیش از سال 2030 به پایان برسد. توافق شده است که در مسیر تورغارت تا مکمال عرض این پروژه ریلی 1435 میلی متر (نرمال) باشد و در نزدیکی مکمال، عرض ریل در ایستگاه انتقال بار به 1520 میلی متر (عریض) افزایش یابد. طول مسیر مکمال تا جلال آباد 145 کیلومتر و تورغارت تا مکمال 160 کیلومتر است. همچنین، مرکز تعویض بوژی مجزایی نیز در ایستگاه مکمال ایجاد خواهد شد.

🔵نگرانی های زیست محیطی نیز یکی دیگر از چالش های اصلی این پروژه است و منتقدان معتقدند این خط ریلی می‌تواند پیامدهایی مانند جنگل زدایی، ذوب یخچال ها و آلودگی آب برای محیط زیست به همراه داشته باشد. اخیرا نیز پیمانکاران پروژه مذکور به دلیل انجام تخلفات زیست محیطی جریمه شده اند. بر اساس گزارش ها، در جریان ساخت این خط آهن 214 خانه در قرقیزستان تخریب خواهد شد که 191 مورد در منطقه جلال آباد و بقیه در منطقه نارین قرار دارد. تملک اراضی و تسویه غرامت در این منطقه آغاز شده است، اما همه با میزان و عمق آن موافق نیستند.

🔵اهمیت پروژه ریلی چین-قرقیزستان-ازبکستان در کاهش فاصله ترانزیتی میان شرق آسیا و خاورمیانه و جنوب اروپا به میزان 700 کیلومتر و کاهش زمان حمل تا 10 روز است. برای چین، این پروژه به معنای افزایش ظرفیت ترانزیتی و رشد اقتصادی و برای قرقیزستان و ازبکستان نیز هدف ایفای نقش کشورهای ترانزیتی و بهره مندی از مزایای اقتصادی مانند درآمد ترانزیت و ایجاد اشتغال خواهد بود.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

02 August 2026 15:41

🔆آیا چین می‌تواند ایران را مهار کند؟
🔴رویترز
 
#چین
#تنگه_هرمز

🔵در حالی که جنگ میان ایران و آمریکا مجدداً شعله‌ور شده و تهدیدات انصارالله در تنگه باب‌المندب افزایش یافته، کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس به دلیل محدودیت‌های قدرت آمریکا و اهرم اقتصادی چین، به دنبال کمک گرفتن از پکن برای مهار ایران برآمده‌اند.
 
⚫️رویکرد چین به جنگ
🔵چین در طول جنگ کوشیده است ارتباط خود را با تمامی طرفین حفظ کند و از طریق فرستاده ویژه خود، گفت‌وگوهایی با شورای همکاری و ایران برای برقراری آتش‌بس جدید انجام داده است.
با این حال، از آنجا که هر دو طرف منبع تأمین انرژی و شرکای تجاری چین محسوب می‌شوند، پکن با احتیاط در این تنش‌ها نقش‌آفرینی می‌کند. شایان ذکر است که هرچند جنگ طولانی می‌تواند منافع چین را تأمین کرده و فشار بر آمریکا را افزایش دهد، اما کشورهای منطقه امیدوارند چین ایران را به بازگشت به میز مذاکره ترغیب کند.
 
⚫️تأثیر رقابت با قدرت‌های بزرگ بر سیاست خاورمیانه‌ای چین
🔵اگرچه چین روابط اقتصادی و سرمایه‌گذاری‌های خود را در کشورهای شورای همکاری توسعه داده است، اما از به چالش کشیدن علنی ایران، به‌ویژه در حوزه تهدید کشتیرانی، خودداری کرده است. این مسئله تردیدها را درباره ظرفیت و اراده چین برای تأمین امنیت شورای همکاری و صادرات خود افزایش داده است.
چین در منطقه به دنبال روابط متعادل با همه کشورهاست؛ با این حال، با ورود آمریکا به درگیری‌ها، محاسبات و حساسیت‌های چین فراتر از خلیج‌فارس رفته و روابط گسترده‌تر آن به‌ویژه در رقابت با آمریکا را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
به همین دلیل، چین نمی‌خواهد با انتخاب یک‌طرف، خطر از بین رفتن راه‌حل دیپلماتیک را افزایش دهد. در نتیجه، هرچند شورای همکاری می‌تواند فناوری، سرمایه‌گذاری و تجهیزات نظامی چین را خریداری کند، اما نمی‌تواند از اهرم چین که مستقل از روابط با آمریکا عمل می‌کند، به نفع خود بهره‌برداری کند.
 
⚫️موازنه‌سازی منافع چین و سایر کشورها
🔵اگرچه چین در تنش‌زدایی میان ایران و عربستان در سال ۲۰۲۳ نقش میانجی را ایفا کرد، اما جایگاه آن در تنش اخیر مجدداً به آزمون گذاشته شده است. با این حال، چین پاکستان را ترغیب کرده است که میان ایران و آمریکا میانجی‌گری کرده و گفت‌وگوهای مجدد صلح را سازماندهی کند. این رویکرد باعث شده که چین در بحران تنگه باب‌المندب در سال ۲۰۲۳ و همچنین بسته شدن مجدد آن توسط انصارالله در حال حاضر، به سمت موازنه‌سازی منافع حرکت کند و تأمین امنیت کشتیرانی خود را از طریق گفت‌وگو با حوثی‌ها در اولویت قرار دهد.
 
⚫️جمع‌بندی
🔵در نهایت، سیاست چین، برخلاف آمریکا که بر ارائه تعهدات امنیتی متمرکز است، بر مشارکت‌های اقتصادی مبتنی بر سرمایه‌گذاری، تجارت و فروش تسلیحات استوار است. بنابراین، چین استفاده از نیروی نظامی در بازگشایی تنگه هرمز چه توسط خود و چه توسط دیگران را زیر سؤال برده و بر گفت‌وگو برای تضمین کشتیرانی آزاد در مسیرهای بین‌المللی تأکید کرده است.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

30 July 2026 18:01

🔴نشست وزرای خارجه چین-آسه‌آن و اولویت امنیت اقتصادی

🔵مجموعه نشست‌های ژوئیه 2026 آسه‌آن در شرایطی برگزار شد که غرب آسیا همچنان درگیر تنش است. درحالی‌که ۵۹مین دوره نشست وزرای خارجه آسه‌آن از 21 تا 24 ژوئیه به‌عنوان رویداد اصلی و محوری برگزار شد، نشست 22 ژوئیه وزرای خارجه چین-آسه‌آن بر همکاری‌های دوجانبه متمرکز شد. بحران تنگه هرمز، معادلات امنیتی و اقتصادی منطقه شرق آسیا را تحت تأثیر قرار داده و عملاً دستورکار نشست را از مسائل سنتی به امنیت اقتصادی هدایت کرد.

⚫️بحران غرب آسیا و دستورکار منطقه‌ای
🔵برگزاری نشست، فرصت‌هایی را برای چین فراهم کرد تا خود را به‌عنوان بازیگر اثرگذار در ثبات منطقه‌ای معرفی کند. پکن با درک این‌که بحران خارجی توانسته کشورهای آسه‌آن را در مورد امنیت انرژی و زنجیره‌های تأمین دچار هراس کند، گام نخست را با تأکید بر همکاری عملی و دوری از تقابل اردوگاهی برداشت و عملاً جایگاه خود را فراتر از شریک اقتصادی برجسته کرد.

⚫️چهار پیشنهاد وانگ‌یی
🔵در نشست چین-آسه‌آن، وانگ‌یی چهار پیشنهاد را به عنوان راهبرد پکن مطرح کرد. این پیشنهادها فراتر از همکاری‌های سنتی، بر تاب‌آورسازی توسعه در برابر شوک‌های خارجی، نوآوری سبز در حوزه هوش مصنوعی-اقتصاد دیجیتال و رویکرد انسان‌محور برای تثبیت مناسبات فرهنگی تأکید داشت. چین با این پیشنهادها به‌دنبال بازتعریف نظم منطقه‌ای، فارغ از ضرورت انتخاب میان آمریکا یا چین است تا آسه‌آن بتواند از طریق همگرایی با چین، امنیت اقتصادی خود را تضمین کند. این رویکرد، در تضاد آشکار با سیاست‌های انحصاری و بلوک‌محور آمریکا در منطقه است که در پیشنهادهای چین آشکارا نقد شده‌اند.

⚫️مدیریت منازعه در دریای جنوبی چین
🔵با وجود تلاش فیلیپین برای قراردادن اختلافات دریایی در صدر دستورکار، چین استراتژی تفکیک مسائل را به اجرا گذاشت. پکن با پذیرش این چارچوب که دریای جنوبی چین نباید مانعی در روابط چین و آسه‌آن باشد، توانست نظر اکثر کشورهای عضو را به سمت خود جلب کند. گرچه وانگ‌یی با تأکید بر پنجره زمانی برای نهایی‌سازی قواعد رفتاری (Code of Conduct) تا پایان 2026، پیام روشنی فرستاد که چین خواهان حل اختلافات از طریق گفت‌وگو و بر اساس حقوق بین‌الملل است، اما نسبت به آتش‌افروزی قدرت‌های فرامنطقه‌ای نیز هشدار داد. این رویکرد باعث شد تا بیانیه نهایی آسه‌آن لحن معتدلی به خود بگیرد و از هرگونه محکومیت صریح علیه چین خودداری شود.

⚫️دیپلماسی و تثبیت هماهنگ‌سازی چین
🔵در حاشیه نشست‌ها، وانگ‌یی با دیدارهای دوجانبه، هماهنگی با شرکا را تقویت کرد. دیدار با روبیو جهت هماهنگ‌سازی روابط مبتنی بر ثبات و تعامل سازنده، دیدار با وزیر خارجه مالزی (هماهنگ‌کننده روابط چین و آسه‌آن) برای تسریع در مذاکرات قواعد رفتاری، دیدار با ویتنام برای تحکیم اجتماع با سرنوشت مشترک و حتی تعامل با وزیر خارجه هند برای کاهش تنش‌های مرزی، همگی نشان‌دهنده راهبرد چین در راستای خنثی‌سازی تلاش‌های آمریکا برای تشکیل گروه‌بندی‌های کوچک همانند آکوس و کواد در منطقه است.

⚫️بیانیه مشترک نشست
🔵نشست منجر به تصویب بیانیه مشترک درباره اوضاع غرب آسیا و همکاری انرژی چین با کشورهای آسه‌آن شد که از سه جهت برای چین حائز اهمیت است. نخست، حق تردد آزاد در تنگه‌های بین‌المللی با صراحت در سند نهایی یک نهاد منطقه‌ای گنجانده شد که مستقیماً منافع حیاتی چین (به‌عنوان بزرگ‌ترین واردکننده انرژی) را پوشش می‌دهد. دوم، چین توانست با گنجاندن بندهای مربوط به همکاری در زنجیره تأمین انرژی و شبکه‌های برق منطقه‌ای، ابتکار عمل را در مدیریت بحران انرژی به دست گیرد. سوم، این بیانیه نشان داد که چین می‌تواند در بحران‌های فرامنطقه‌ای نیز به‌عنوان میانجی و هماهنگ‌کننده عمل کند و نقش آمریکا را در معادلات امنیتی منطقه به حاشیه براند.

⚫️جمع‌بندی و آینده مناسبات
🔵به‌صورت کلی محور اصلی نشست چین-آسه آن، گسترش همکاری‌های منطقه‌ای با در نظر گرفتن عنصر امنیت اقتصادی بوده است. درحالی‌که آمریکا با جنگ‌های خارجی دست‌وپنجه نرم می‌کند، چین در این نشست نشان داد که همچنان باثبات‌ترین شریک برای آسه‌آن است. چین در تلاش است با نهایی‌کردن مشترک قواعد رفتاری تا نوامبر 2026 و تعمیق همکاری در حوزه‌های انرژی و تاب‌آورسازی زنجیره‌های تأمین منطقه‌ای، در کنار حفظ مرکزیت آسه‌آن، نقش خود را به‌عنوان حافظ نظم منطقه‌ای تحکیم می‌کند.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

25 July 2026 16:38

🔆مهم‌ترین اخبار هفته گذشته در حوزه جمهوری خلق چین

♦️سیاسی و حکمرانی

🔹شی جین‌پینگ سفرای جدیدی را منصوب کرد
شی جین‌پینگ سفرای جدیدی را پیرو تصمیمات کمیته دائمی کنگره ملی خلق برای عراق (Xiang Bo)، قبرس (Yang Yundong) و پاناما (Zhang Xiangyan) منصوب کرد.

🔹چین برنامه پنج‌ساله حفاظت از جنگل‌ها و مراتع را منتشر کرد
طبق این طرح که توسط اداره ملی جنگلداری و مراتع و سه نهاد دولتی دیگر منتشر شده است، چین قصد دارد تا سال 2030 پوشش جنگلی را به 25.8 درصد، حجم ذخایر جنگلی را به 22.4 میلیارد متر مکعب و ارزش کل تولید این بخش را به 14 تریلیون یوان (حدود 2 تریلیون دلار آمریکا) افزایش دهد.

🔹انتشار برنامه‌های 5 ساله چین برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و مدرن‌سازی بنادر
چین برنامه انرژی تجدیدپذیر را با هدف مصرف 1.8 میلیارد تن معادل زغال‌سنگ، ظرفیت 3.5 میلیارد کیلووات و تولید 6 تریلیون کیلووات‌ساعت (باد و خورشید 2.8 میلیارد کیلووات و سالانه 4 تریلیون کیلووات‌ساعت) تا 2030 ابلاغ کرد. همچنین برنامه نوسازی بنادر مرزی نیز ابلاغ شد که تا 2030 زیرساخت هوشمند و کارآمد و تا 2035 تکمیل کامل نوسازی را هدف‌گذاری کرده است.

♦️امور بین‌المللی

🔹شرکت وانگ‌یی در نشست وزرای خارجه دولت‌های عضو سازمان همکاری شانگهای
در این اجلاس، وزیر امور خارجه چین وانگ‌یی چهار پیشنهاد برای همکاری‌های بیشتر در سازمان همکاری شانگهای ارائه داد و بر تقویت روحیه شانگهای، همکاری امنیتی، اقتصادی و نقش این سازمان در حکمرانی جهانی تأکید کرد.

🔹بیانیه چین و تایلند در راستای ایجاد اجتماع دارای آینده مشترک و شکوفا
چین و تایلند با تأکید بر تعمیق جامعه با سرنوشت مشترک، توافق کردند همکاری‌های راهبردی خود را در حوزه‌های تجارت، سرمایه‌گذاری، فناوری‌های پیشرفته و هوش مصنوعی، زنجیره‌های تأمین، اتصال ریلی، امنیت، دفاع و مقابله با جرائم فراملی گسترش دهند و هماهنگی خود را در مجامع منطقه‌ای و بین‌المللی تقویت کنند.

♦️اقتصاد و تجارت

🔹 اجرای عملیات تأمین مالی میان‌مدت ۵۰۰ میلیارد یوانی چین برای حفظ نقدینگی بانکی
بانک مرکزی چین روز پنجشنبه اعلام کرد که روز جمعه عملیات تسهیلات تأمین مالی میان‌مدت با سررسید یک‌ساله به مبلغ 500 میلیارد یوان (حدود 73.6 میلیارد دلار) را با هدف حفظ نقدینگی کافی در سیستم بانکی این کشور اجرا خواهد کرد.

🔹افزایش 3.8 درصدی سرمایه‌گذاری تحقیق و توسعه شرکت‌های دولتی چین در نیمه اول 2026
تشدید تلاش شرکت‌های دولتی چین برای پیشرفت در فناوری‌های کلیدی، در نیمه اول ۲۰۲۶ با افزایش ۳.۸ درصدی سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه رشد ۴.۵ درصدی در دارایی‌های ثابت و کسب سود کل ۱.۴ تریلیون یوان (۲۰۶ میلیارد دلار) همراه بود.

♦️رقابت با قدرت‌ها

🔹فرمان ترامپ زنجیره های تأمین مواد معدنی مرتبط با چین را هدف قرار می‌دهد
ترامپ دوشنبه 29 تیر، فرمانی را امضا کرد که براساس آن پیمانکاران دفاعی ایالات‌متحده باید منابع معدنی حیاتی را شناسایی کرده و وابستگی به مواد از زنجیره تأمین چین را کاهش دهند.

🔹بودجه عظیم ضدچینی آمریکا
طبق گزارش دفتر حسابرسی دولت آمریکا، طی سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳ کنگره، وزارت امور خارجه و آژانس توسعه بین‌المللی ایالات‌متحده را بر هزینه کرد ۱.۲ میلیارد دلار برای ۴۷۰ پروژه ضدچینی در سراسر جهان رهنمون کرده است.

♦️علم و فناوری

🔹پیشتازی چین با برنامه‌ریزی ساخت بیش از ۵۰۰ گیگاوات ظرفیت انرژی بادی و خورشیدی
براساس گزارش سازمان غیردولتی گلوبال انرژی مانیتور در سانفرانسیسکو، چین با 262 گیگاوات انرژی خورشیدی در مقیاس نیروگاهی و 251 گیگاوات انرژی بادی در حال ساخت تا ژوئن 2026، در حوزه انرژی تجدیدپذیر سرآمد است.

🔹تقویت رشد ابررایانه‌های چین با عنصر نوآوری
ابررایانه چینی LineShine در شصت و هفتمین ویراست رده‌بندی TOP500 که در همایش ابررایانه‌های پرقدرت ۲۰۲۶ در هامبورگ منتشر شد، جایگاه اول را از آن خود کرد.

♦️دفاعی-امنیتی

🔹چین در حال ساخت زیردریایی هسته‌ای جدید
چین در حال توسعه نسل جدیدی از زیردریایی هسته‌ای به طول حدود ۱۲۰ متر در کارخانه کشتی‌سازی جیانگنان شانگهای است که کارشناسان آن را بهبودی در برد و پنهان‌کاری نسبت به کلاس تیپ ۰۹۳ می‌دانند.

🔹منازعه چین و فیلیپین در جزیره اسکاربورو شول
گارد ساحلی چین اعلام کرد که دو فروند کشتی دولتی فیلیپین را پس از نادیده گرفتن هشدارهای مکرر و ورود عمدی به آب‌های تحت حاکمیت چین در نزدیکی اسکاربورو شول، با اقدامات قانونی بیرون رانده است.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

18 July 2026 17:03

🔆شوک‌های جنگ رمضان برای زنجیره تامین ایرانی چین

#چین
#تجارت

🔹جنگ رمضان بر زنجیره‌های تأمین مواد اولیه چین از ایران تأثیر مستقیم داشت و قیمت برخی از اقلام وارداتی از کشورهای خلیج‌فارس شامل ایران مانند گوگرد، متانول، پلی‌اتیلن و حتی نفت برای چین افزایش قابل‌توجهی یافت. در مقابل، چین با بهره‌گیری از ذخایر راهبردی، مداخلات تنظیم‌گری و تغییر الگوی تولید، تلاش کرد آثار این شوک‌ها را مهار و از تضعیف رقابت‌پذیری صنایع خود جلوگیری کند.

1️⃣متانول

🔹ایران در سال 2024، 9.2 میلیون تن متانول صادر کرده است. چین حدود 70 و 50 درصد از متانول خود را به ترتیب از منطقه غرب آسیا و ایران وارد می‌کند. با وقوع جنگ رمضان و بسته شدن تنگه هرمز، قیمت متانول در بازار چین ظرف 13 روز ابتدایی ماه مارس بیش از 28 درصد افزایش‌ یافت.

2️⃣گوگرد

🔹ایران در فاصله بهمن 1403 تا دی ماه 1404 بیش از 1.19 میلیون تن گوگرد صادر کرده که 71 درصد آن به مقصد چین بوده است. قیمت گوگرد در مجموع به دلیل افزایش تقاضا در صنایع رو به رشد مانند باتری روندی صعودی داشته، اما طی جنگ قیمت آن با جهشی غیرطبیعی 122 درصد رشد کرد. متاثر از همین مسئله، شرکت معدنی چینی هوایو کبالت (Huayou Cobalt) در ماه آوریل اعلام کرد که به دلیل قیمت بالای گوگرد، تولید نیکل را در یکی از سایت‌های خود در اندونزی کاهش خواهد داد.

3️⃣پلی‌اتیلن

🔹ایران در سال 2024، بیش از 3.5 میلیون تن انواع پلی اتیلن صادر کرده است. بر اساس داده‌های گمرکی چین در سال 2025، حدود 50 درصد واردات پلی‌اتیلن این کشور از غرب آسیا است و ایران با سهم بیش از 8 درصدی چهارمین تأمین‌کننده بزرگ پلی‌اتیلن این کشور (مخصوصاً از نوع پلی‌اتیلن با چگالی کم LDPE معادل 1.1 میلیون تن) محسوب می‌شود. در ماه مارس، به طور متوسط قیمت انواع پلی‌اتیلن بیش از 30 درصد در چین افزایش یافت.

♦️تأثیر جنگ بر زنجیره تامین فناوری در چین و آمریکا

🔹کمبود گوگرد در کنار آسیب به زیرساخت‌های انرژی، زنجیره تأمین مواد معدنی و تجهیزات نظامی پیشرفته (از گلوله‌های توپخانه و سلاح‌های ضدتانک گرفته تا موتورهای جت، سامانه‌های راداری و هدایت، و فناوری پنهان‌کاری) را مختل کرده و هزینه و زمان جایگزینی را در سامانه‌های پیشرفته نظامی مخصوصا برای آمریکای درگیر جنگ به‌شدت افزایش داد. جنگ حدود ۲5 درصد عرضه گوگرد، ۳3 درصد هلیوم جهان و ۱7 درصد ظرفیت صادرات LNG قطر را تحت تأثیر قرار داد و صنایع نیمه‌رسانا را با کمبود مواد اولیه مواجه کرد. در این مقطع قیمت هلیوم از ۳۰۰ به ۹۰۰ دلار در هر هزار فوت مکعب رسید و به طبع آن، تولید تراشه‌های هوش مصنوعی و خودروهای برقی کندتر شد.

♦️الگوی مدیریت چین و چشم‌انداز

🔹چین در رابطه با نفت با اقداماتی مانند منع صادرات فرآورده‌های نفتی و پتروشیمی، استفاده از ذخایر استراتژیک 1.4 میلیارد بشکه‌ای و همچنین کاهش واردات نفت تا 40 درصد (که کمترین میزان از سال 2016 بود) سعی کرد از افزایش بیش‌ازحد قیمت جلوگیری کند. رویکردی کمابیش مشابه برای سایر کالاها نیز اتخاذ شد.

🔹به‌عنوان مثال، کمیسیون توسعه و اصلاحات ملی چین سهمیه صادرات جوهر گوگرد را در ماه آوریل و مارس نزدیک به 46 درصد کاهش داد و در ماه مه صادرات (بیش از 350 هزار تن در مدت مشابه سال قبل) جوهر گوگرد با گرید استاندارد را به‌منظور حفظ موجودی داخلی متوقف کرد. با توجه به مصارف کشاورزی گوگرد، این ممنوعیت‌ها برای محافظت از قیمت‌های داخلی در طول فصل کاشت بهاره وضع شد.

🔹همزمان، تقاضای داخلی برای استفاده در باتری و خودروهای برقی به‌عنوان صنایع رقابت‌پذیر چین پاسخ لازم را دریافت کرد. در رابطه با تولید متانول، چین سوخت مصرفی را از گاز (با سهم 60 درصدی در هزینه تولید متانول) به زغال‌سنگ تغییر داد تا از این طریق بتواند کمبودهای واردات را جبران کند. در حوزه پلی‌اتیلن، شرکت‌های نفت و پتروشیمی چین نیز در ماه مارس فرآوری‌های خود را تا 20 درصد کاهش دادند.

🔹چین در بحبوحه جنگ به اصل پنهان شدن و صبر کردن (Hide & Bide) پایبند ماند و سعی کرد با حفظ فاصله از دو طرف درگیری، بر تاب‌آوری خود متمرکز شود. در عین افزایش خرید نفت از ایران، چین با کاهش واردات کلی نفت تا 40 درصد مانع جهش شدیدتر در قیمت‌ها شد. در سایر محصولات تامینی از ایران، اعم از گوگرد، پلی‌اتیلن و متانول نیز چین در نهایت مداخلات مشابهی را ساماندهی نموده تا بدون مشکل جدی، از تبعات اقتصادی این تنش‌ها عبور کند.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

24 June 2026 18:20

#صلی‌_الله‌_علیک‌_یااباعبدالله....

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

16 May 2026 14:29

🔆«مودی» در جستجوی چه چیزی به امارات رفته است؟

#انرژی
#هند

🔹نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، در جریان تور منطقه‌ای خود در حاشیه خلیج فارس، سفری به امارات متحده داشته که علیرغم کوتاهی زمانی، دربرگیرنده توافقات متعددی در حوزه دفاع، امنیت انرژی و سرمایه‌گذاری بوده است. در این میان، مسئله همکاری در حوزه امنیت انرژی، بالاخص به سبب تحولات اخیر، نقطه تمرکز و محور اصلی گفتگوها و توافقات این سفر بوده است.

♦️امنیت انرژی هند و بحران تنگه هرمز

🔹پیش از سفر، منابع هندی به رویترز گفته بودند که مهم‌ترین موضوع مورد مذاکره میان هند و امارات، توافق بلندمدت برای تامین انرژی و جلب حمایت امارات برای افزایش ذخایر راهبردی نفت این کشور است. امارات یکی از پنج تامین‌کننده اصلی نفت هند به حساب می‌رود و قراردادهای بلندمدت میان هند و امارات در حوزه ‌ال‌پی‌جی وجود دارد. خروج امارات از اوپک، می‌تواند مقدمه افزایش تولید و صادرات نفت این کشور باشد که در شرایط کنونی، در رفع نیازهای کشورهایی همچون هند نقش اساسی دارد. امارات متحده عربی پیش از بحران اخیر بین 3 الی 3.2 میلیون بشکه نفت خام در روز تولید می‌کرد و اکنون قصد دارد تولید نفت را تا سال 2027 به 5 میلیون بشکه در روز برساند. در سایه بحران تنگه هرمز و رقابت‌های ژئوپلیتیکی پس از جنگ، تحکیم روابط در حوزه انرژی با امارات بالاخص به سبب جایگاه ویژه بندر فجیره در مسیرهای جایگزین صادرات نفت یک انتخاب طبیعی و منطقی برای هند به حساب می‌رود.

🔹بحران تنگه هرمز، بخش انرژی هند را به شدت تحت فشار قرار داده است. حدود 40 درصد از نفت وارداتی هند از تنگه هرمز عبور می‌کرد و با انسداد تنگه، هزینه واردات نفت و سایر انرژی‌ها (اعم از ال‌پی‌جی) برای این کشور به شدت افزایش یافته است. دولت هند برای جلوگیری از انتقال این افزایش هزینه به سبد خانوار، نسبت به تثبیت قیمت سوخت و حذف مالیات آن اقدام نموده است؛ تداوم این وضعیت اما ضررهای سنگینی را به شرکت‌های زنجیره تولید سوخت تحمیل خواهد کرد. همزمان، نرخ تبدیل روپیه متاثر از افزایش هزینه‌های واردات و افزایش تقاضای ارز و طلا (برای کاهش ریسک یا خروج سرمایه) به پایین‌تر حد تاریخی خود رسیده است.

🔹نخست‌وزیر هند پیش از سفر خود، مردم را به کاهش مصرف انرژی و حمایت از ارز ملی از طرق مختلف، از دورکاری و استفاده از حمل‌ونقل عمومی گرفته تا پرهیز از سفرهای خارجی و خرید طلای غیرضروری، دعوت کرده است. در عین‌حال، مقامات هندی تلاش نموده‌اند که با اعلام وجود ذخیره نفت خام برای بیش از دوماه و ذخیره ال‌پی‌جی برای یک ماه و نیم، از نگرانی عمومی در حوزه انرژی بکاهند.

♦️توافقات حوزه انرژی

🔹در دیدار کوتاه مودی و بن‌زاید، توافقی بین شرکت ذخایر راهبردی نفت هند و شرکت نفت ابوظبی منعقد شد که براساس آن، انتظار می‌رود که امارات متحده عربی، میزان ذخیره نفت خود در هند را به 30 میلیون بشکه افزایش دهد. به گزارش «تایمز آو ایندیا» امارات متحده در حال حاضر در منطقه منگلور هند ظرفیت ذخیره‌سازی معادل 6 میلیون بشکه را به صورت اجاره در اختیار دارد. مجموع ذخایر راهبردی نفت هند، پیش از این تحولات، در سه منطقه ویساکاپاتنام، منگلور و پادور 5.3 میلیون تن معادل 38 میلیون بشکه بود و توافق حاضر، در صورت ورود به فاز عملیاتی، ذخایر این کشور را به حدود 62 میلیون بشکه خواهد رساند. همچنین، گزارش‌ها حاکی از آن است که گفتگوهایی درباره تخصیص انبار در بندر فجیره امارات، به عنوان ذخایر راهبردی هند و ایجاد ذخیره راهبردی 20 الی 30 روزه ال‌پی‌جی انجام پذیرفته است.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

17 February 2026 19:33

☘️🧿☘️ حرفه‌ای‌های مطالعات بین‌المللی


🌗 شناخت دقیق پاکستان؛ اندیشکده اقبال
@andishkadehiqbal

🌗اندیشکده حقوق و روابط بین الملل
@ir_silr

🌎 کنکور ارشد و دکتری علوم سیاسی
@politicsman

🌎 مطالعات تخصصی تاریخ صفویه 🔰
@SafavidStudies

🌎 کانال مطالعات یمن🇮🇷🇾🇪
@yemenstudies_ir

🌎 مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

🌎 درس‌گفتار علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
@ecopolitist

🌎 آموزش زبان تخصصی رشته علوم سیاسی
@language_political

🌎 اقتصاد سیاسی بین‌الملل🏅
@Inter_Politics

🌎 کانال  روش پژوهش در علوم سیاسی
@Policy_researcher

🌎 آلبوم جنگاوران تاریخ🛡
@Marzupan

🌎 همه چیز درباره چین 🇨🇳
@chinese10

🌎 اوراسیا پست، اخبار و تحلیل - چین و روسیه CIS
@EurasiaPost

🌎 لوموند دیپلماتیک Le Monde diplomatique
@mondediplofa

🌎 ژانوس سیاست
@mousavi2025

🌎 بانک مقالات علوم سیاسی
@maghalatolomsiasii

🌎 کانال  علوم سیاسی
@politicalsciencce

🌎 دیپلماسی و سیاست خارجی
@Iranian_diplomacy

🌎 کتابخانه ی علوم سیاسی
@Politicalsciennce

🌎 خبری تحلیلی سیاق
@syaaq_ir

🌎 پژوهشکده علوم سیاسی
@Policyresearcherr

🌎 در مسیر ابریشم(آموزش زبان چینی)🇨🇳🇨🇳
@Learningchinesesrpllic

🌎 دیپلماسی کتاب؛ رصدخانه نشر بین‌الملل
@bookdiplomacy

🌎 اخبار و تحلیل مسائل خاورمیانه‌وشمال‌آفریقا
@mena_news_analysis

🌎 تحولات عراق و شامات
@IraqLevant

🌎 ملت دین؛ روایتگر تحولات جریانات و جنبش‌ها
@melatedin

🌎 ترجمه متون تخصصی علوم سیاسی
@Politicianns

🌎 زاویه: اندیشکده مطالعات راهبردی قفقاز، ترکیه و کریدورها
@zaviyeinsight

🌎 تحلیل مسائل سیاسی خاورمیانه
@paygah_ejtemayi

🌎 دولت دین
@dolatedin

🌎 چین و ماچین 🇨🇳🇨🇳🇨🇳
@china_Reivew

🌎 روسکیی چاس
@RusskiyChas

🌎 سیاستکده
@siyasatkadehh

🌎 اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل
@GovernanceStudies

🌎 ناگفته‌های عربستان 🇸🇦
@KSA_Narrator

🌎 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus

🌎 آرشیو بزرگ اینفوگرافیک در تلگرام 📊
@Infographicers

🌎 دانشجویان علوم سیاسی
@Iranianpoliticianss

🌎 آکادمی تخصصی جهان بین‌الملل
@InternationalAcademic

🌎 موسسه مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس)
@iras_institute

🌎 آرشیو بزرگ بهترین اینفوگرافی‌ها 🎨
@Infographicer

🌎 دوره فن ترجمه زبان علوم سیاسی و متون مطبوعاتی
@policyinact

🌎 اندیشکده تهران
@InstituteTehran

🌎 جاینگاره: نقشه‌های تاریخی و سیاسی 🌍
@Jaynegareh

🌎 دیپلماسی/بهترین تحلیلهای سیاسی
@bestdiplomacy


🍁🧿☘️ هماهنگی برای تبادل
@mrgp_1

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

07 January 2026 11:35

🔅سهم ۱۷ درصدی ونزوئلا از ذخایر نفت اثبات‌شده در جهان

#انرژی #ونزوئلا

🔹براساس داده‌های بولتن آماری اوپک در سال ۲۰۲۵، ونزوئلا حدود ۳۰۳ میلیارد بشکه ذخایر نفت اثبات شده دارد. بدین ترتیب، ذخایر اثبات شده ونزوئلا به شکل قابل‌توجهی از دو کشور بعدی، یعنی عربستان سعودی و ایران، بیشتر است و این کشور آمریکای لاتین، به تنهایی صاحب بیش از ۱۷ درصد ذخایر نفت اثبات شده در جهان است.

🔹عربستان سعودی با ۲۶۷ میلیارد بشکه و ایران با ۲۰۹ میلیارد بشکه ذخایر نفت اثبات شده در رتبه‌های دوم و سوم قرار دارند و پس از آنها، کانادا و عراق، به ترتیب ۱۶۳ میلیارد و ۱۴۵ میلیارد بشکه ذخایر اثبات شده دارند. مجموعه پنج کشور پیش‌گفته (ونزوئلا، عربستان، ایران، کانادا و عراق) بیش از پنجاه درصد ذخایر اثبات شده نفت جهان را در اختیار دارند.

🔹علیرغم سهم هفده درصدی از ذخایر جهانی، نقش ونزوئلا در بازار جهانی نفت در دهه‌های گذشته بسیار کمرنگ‌ بوده و در شرایطی که ایالات متحده و عربستان بر بازارهای روزانه نفت در جهان تسلط دارند، تولید ونزوئلا در یک روند مداوم در دهه‌های گذشته رو به کاهش بود.

🔹ونزوئلا یکی از اعضای موسس اوپک در کنار ایران، عراق، کویت و عربستان سعودی است؛ اما همگام با افت شدید تولید، نفوذ خود را در اوپک تا اندازه زیادی از دست داد. این کشور در نقطه اوج تولید نفت خود در دهه ۷۰ میلادی، روزانه نزدیک به ۳.۵ میلیون بشکه نفت خام استخراج می‌کرد و سهمی نزدیک به ۷ درصد از کل تولید نفت جهان را در اختیار داشت.

🔹عمده ذخایر اثبات شده ونزوئلا از نوع نفت سنگین است و در کمربند «اورینوکو» تمرکز دارد. این ذخایر علیرغم حجم بالا، در مقایسه با سایرین هزینه استخراج بیشتری دارند و زیرساخت استخراج آن نیز پیچیده‌تر و تخصصی‌تر است. بر همین اساس و متاثر از مجموعه عوامل بیرونی و داخلی، حجم تولید نفت ونزوئلا در سال‌های دهه ۲۰۱۰ روند کاهشی شدیدی پیدا کرد و در سال گذشته به متوسط ۱.۱ میلیون بشکه در روز رسید که حدود یک درصد از کل تولید جهانی است.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

14 December 2025 14:23

🔅پراکندگی عناصر کمیاب معدنی در جهان

#معدن
#عناصر_کمیاب

🔹عناصر کمیاب معدنی (REEs) به ستون فقرات فناوری‌های مدرن مبدل شده‌اند و نقشی کلیدی در زنجیره تولید طیف وسیعی از محصولات، از خودروهای برقی گرفته تا توربین‌های بادی، تلفن‌های هوشمند و سامانه‌های هدایت‌شونده با دقت بالا ایفا می‌کنند. نمودار بالا نحوه توزیع ذخایر این عناصر را میان کشورهای جهان نمایش می‌دهد. همانگونه که مشاهده می‌شود، توزیع ذخایر این عناصر بسیار نابرابر است و چین قریب به نیمی از این ذخایر را در خود جای داده است. در مقابل، بسیاری از اقتصادهای پیشرفته سهم ناچیزی در ذخایر عناصر کمیاب معدنی دارند.

🔹چین با مجموع ذخایر ۴۴ میلیون تنی خود در عناصر کمیاب معدنی، در حقیقت نزدیک به ۴۸ درصد از کل ذخایر ۹۱.۹ میلیون تنی جهان را در اختیار خود دارد. برزیل با ذخایر ۲۱ میلیون تنی خود در رتبه دوم قرار گرفته است و سهمی ۲۳ درصدی از کل ذخایر را در اختیار دارد. برخلاف چین که زنجیره استخراج و فرآوری این عناصر را به سرعت توسعه داده است، برزیل در ابتدای مسیر فعلیت بخشیدن به ظرفیت بالقوه خود به سرمی‌برد. هند با ذخایر ۶.۹ میلیون تنی و استرالیا با ذخایر ۵.۷ میلیون تنی در لایه بعدی کشورهای بهره‌مند از ذخیره قابل توجه این عناصر به سر می‌برند و پس از آنها، می‌توان به روسیه با ذخایر ۳.۸ میلیون تنی و ویتنام با ذخایر ۳.۵ میلیون تنی اشاره کرد. مجموع کشورهای پیش‌گفته، تقریبا ۸۰ درصد از ذخایر عناصر کمیاب معدنی جهان را در اختیار دارند.

🔹ایالات متحده تنها دو درصد از ذخایر جهانی را معادل ۱.۹ میلیون تن در اختیار دارد و همین مسئله اتکای آمریکا را بر تجارت و فرآوری میان‌دستی افزایش داده است. در ماه‌های اخیر دولت ترامپ تلاش کرده است تا اتکای ایالات متحده بر مواد اولیه چینی را از طرقی مانند تامین مالی پروژه‌های استخراج داخلی، تسهیل مجوزها و شراکت با متحدان برای تنوع‌بخشی به زنجیره‌های تامین، کاهش دهد. در اکتبر گذشته نیز در جریان دیدار دونالد ترامپ و شی جین پینگ، ایالات متحده در ازای تداوم تامین عناصر کمیاب معدنی از سوی چین حاضر به کاهش تعرفه‌های اعمالی خود شد.

🔹در اروپا گرینلند با ذخایر ۱.۵ میلیون تنی شاخص‌ترین دارنده عناصر کمیاب معدنی است. در قاره آفریقا، دو کشور تانزانیا و آفریقای جنوبی به ترتیب بیش از ۸۰۰ هزار تن از این عناصر ذخیره دارند و در شمال آمریکا، کانادا با ذخایر ۸۳۰ هزار تنی دیگر بازیگر واجد ظرفیت این بازار به حساب می‌رود.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

18 November 2025 14:57

🔅از غول نفتی به ابرقدرت معدنی

#عربستان #آمریکا
#معادن #سرمایه_گذاری

🔹در روزهای آتی رسانه‌ها بر دیدار محمد بن سلمان و دونالد ترامپ در واشنگتن تمرکز خواهند کرد و در حالی که بسیاری سرمایه‌گذاری آرامکو در LNG آمریکا یا قراردادهای نظامی دو کشور را با دقت رصد می‌کنند، به نظر می‌رسد که راهبرد محمد بن سلمان در حوزه معادن نیز ارزش رصد کردن داشته باشد. در سال‌های گذشته و ذیل چشم‌انداز ۲۰۳۰ عربستان، بخش معادن از حاشیه به متن تلاش‌های این کشور آمده است و «سومین ستون» اقتصاد شمرده می‌شود.

🔹پیشتر، ارزش دارایی‌های معدنی عربستان حدود ۱.۳ تریلیون دلار برآورد می‌شد و اکنون، این کشور مدعی وجود ۲.۵ تریلیون دلار ثروت معدنی کشف نشده در سرزمین خود است. فارغ از رقم ذخایر اما عربستان دستکم برای استخراج ۷۵ میلیارد دلار از این دارایی‌ها در دهه جاری خواهد کوشید.

🔹در این راستا، پادشاهی سعودی اقدامات داخلی گسترده‌ای را ترتیب داده است که در این راستا می‌توان به تصویب قانونی جدید برای حوزه معادن، طراحی روند شفاف و تسهیل‌شده برای صدور مجوز، حمایت دولتی از کاوش‌های زمین‌شناسانه، ارائه امتیازات مالی سخاوتمندانه و ارسال سیگنال آمادگی صندوق سرمایه‌گذاری عمومی (PIF) برای مشارکت در پروژه‌ها اشاره کرد.

🔹در «گفتگوی معدنی بین‌المللی ۲۰۲۴» در ریاض، ۹ قرارداد حوزه معادن و فلزات در مجموع به ارزش ۹ میلیارد دلار با طرف‌های خارجی مختلف منعقد شد. پروژه مس توافق شده با ودانتای هند در راس‌الخیر و مجموعه روی-لیتیوم-مس توافق شده با زیجین چین مواردی از این ۹ قرارداد بودند و در سایه رقابت فزاینده معدنی میان قدرت‌های بزرگ، حضور پررنگ‌تر بازیگران آسیایی در حوزه معادن عربستان، منجر به نگرانی آمریکا و اروپا شده است.

🔹غول معدنی سعودی، «معادن»، که بیش از ۶۵ درصد سهام آن متعلق به صندوق سرمایه‌گذاری عمومی است، نقش مهمی در این عرصه ایفا می‌کند. این شرکت در سال‌های اخیر تولید طلا، فسفات و آلومینیوم را افزایش چشمگیری داده و اکنون برای مس و لیتیوم هدف‌گذاری کرده است.

🔹خارج از پادشاهی سعودی، از سال ۲۰۲۳ شرکت «مناره مینرالز» به عنوان یک شرکت مشترک میان صندوق سرمایه‌گذاری عمومی و شرکت «معادن» تاسیس شده و سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای را آغاز کرده است. ماموریت «مناره مینرالز» به روشنی این است که در خارج عربستان دارایی‌هایی در حوزه مس، نیکل، لیتیوم و عناصر کمیاب ابتیاع کند و سهم خود در این دارایی‌ها را در مسیر تامین بلندمدت و ایمن نیازهای معدنی در صنایع آینده عربستان بکار گیرد. مشتریان آتی این مواد اولیه و صنایع آینده عربستان می‌توانند حوزه‌هایی همچون خودرو برقی، باتری‌سازی، مراکز داده و صنایع دفاعی باشند.

🔹یکی از نمونه‌های این تلاش، خرید ۱۰ درصد از سهام شرکت برزیلی «فلزات پایه ویل» به ارزش ۲.۵ میلیارد دلار بود. در ده سال آینده، انتظار می‌رود که شرکت «ویل» با هدف دو برابر کردن استخراج نیکل و سه برابر کردن استخراج مس، بین ۲۵ تا ۳۰ میلیارد دلار در پروژه‌های خود در برزیل، کانادا و اندونزی سرمایه‌گذاری کند. مذاکرات مشابه با زامبیا، پاکستان و کنگو نمونه‌های جاری تلاش «مناره» هستند.

🔹رقابت معدنی قدرت‌های بزرگ تشدید شده است و آمریکا، در این رقابت نیازمند منابع مالی بیشتر است. در مقابل، ولیعهد عربستان به دنبال آن است که نقش خود را به عنوان یک بازیگر مطرح معدنی نزد آمریکا تثبیت کند. از همین رو، پیش‌بینی می‌شود که در نشست پیشرو، محمد بن سلمان به طور خاص بر سر مشارکت عربستان در پروژه‌های معدنی آمریکا و متحدانش، به صورت سهامدار اقلیت، پیشنهادهایی ارائه کند.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

02 November 2025 14:51

🔅برآورد اندیشکده کارنگی از تحریم‌های ترامپ علیه دو شرکت نفتی روسیه

#انرژی #تحریم
#روسیه #آمریکا

🔹در ۲۲ اکتبر، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تحریم‌هایی را علیه دو شرکت بزرگ روس‌نفت و لوک‌اویل اعمال کرد تا مسکو را به‌دلیل «عدم همکاری در روند صلح اوکراین» تنبیه کند. این تحریم‌ها، نخستین تحریم نفتی علیه روسیه پس از بازگشت ترامپ به کاخ سفید به شمار می‌روند و از نظر محتوایی تفاوت چندانی با تحریم‌های دوره بایدن علیه سورگوت‌نفت‌گاز و گازپروم‌نفت ندارند.

♦️آثار و پیامدها

🔹تحریم‌ها احتمالاً در کوتاه‌مدت حجم صادرات نفت روسیه را کاهش می‌دهند و برای پروژه‌های خارجی روس‌نفت و لوک‌اویل مشکلاتی ایجاد می‌کنند. هر دو شرکت روس‌نفت و لوک‌اویل پروژه‌های مهمی در خارج از روسیه دارند. روس‌نفت در یکی از بزرگ‌ترین پالایشگاه‌های هند (نایارا انرژی) سهیم است؛ مالک ۳۰ درصد از پروژه گاز فراساحلی ظهر در مصر است؛ کنترل اکثریت سهام پالایشگاه نفت شودت در آلمان را نیز در اختیار دارد که البته پس از حمله روسیه به اوکراین تحت کنترل دولت آلمان قرار گرفته است.

🔹لوک‌اویل پروژه‌های مختلفی از جنس اکتشاف و تولید در عراق، ازبکستان، کنگو و مکزیک دارد؛ علاوه بر این، لوک‌اویل در پالایشگاه‌هایی در هلند، رومانی و بلغارستان، مجموعه‌ای از پمپ‌بنزین‌ها در اروپا و حتی آمریکا و در نهایت، میادین نفتی کاراچاگاناک و تِنگیز قزاقستان، کنسرسیوم خط لوله خزر و میدان گازی شاه‌دنیز در جمهوری آذربایجان سهیم است.

🔹در حال حاضر تنها دو پروژه مشترک این شرکت‌ها با طرف‌های آمریکایی از تحریم‌ معاف شده‌اند. آلمان نیز برای پالایشگاه شودت تقاضای معافیت کرده است. سایر پروژه‌های مورد اشاره احتمالا در پرداخت سود سهام، تصمیم‌گیری‌های عملیاتی و همکاری با پیمانکاران دچار مشکل خواهند شد.

🔹اکنون بیش از ۸۰ درصد از تولید نفت روسیه زیر چتر تحریم‌های آمریکاست. با این وجود، چین و هند، به‌عنوان دو مشتری کلیدی، بعید است خرید نفت از روسیه را متوقف کنند. هر دو کشور جنگ اوکراین را مسئله‌ای می‌دانند که به آن‌ها ارتباط مستقیم ندارد و روسیه را منبع مطمئنی برای تأمین نفت ارزان قلمداد می‌کنند. در یک برآورد کلی، چین احتمالاً سطح خرید فعلی خود را حفظ خواهد کرد، در حالی که هند ممکن است موقتاً خریدهایش را کاهش دهد. با این حال، چین جای خالی خرید هند را به‌طور کامل پر نخواهد کرد.

🔹از همین رو، انتظار می‌رود صادرات نفت روسیه حدود ۷۰۰ هزار بشکه در روز کاهش یابد؛ رقمی که به‌راحتی توسط تولید بیشتر اوپک پلاس یا کاهش خرید ذخیره‌ای چین جبران می‌شود. در بدترین حالت، حذف حدود ۴ میلیون بشکه نفت خام در روز از بازار می‌تواند قیمت‌ها را به شدت افزایش دهد، اما واکنش ملایم بازار (افزایش حدود ۵ دلار در هر بشکه) نشان می‌دهد که اثر واقعی این تحریم‌ها تا چه اندازه محدود است. با این وجود، این تحریم‌ها به معنی افت حدود ۱۵ درصدی درآمد ارزی روسیه است. در بلندمدت، این فشار درآمدی می‌تواند اقتصاد روسیه را تضعیف کند، اما هم‌زمان موجب رشد بازارهای نفتی خارج از نظام مالی غرب و تسریع روند جهانی‌زدایی خواهد شد.

♦️چشم‌انداز اثربخشی

🔹تحریم‌های دوره بایدن تأثیر قابل‌توجهی بر تولید یا صادرات نفت روسیه نداشتند. هزینه‌های حمل نفت روسیه در ابتدا افزایش یافت و سپس به سطح قبلی بازگشت. صادرات از طریق شرکت‌های صوری و در برخی موارد به‌صورت علنی هم ادامه یافت. تجربه نشان می‌دهد که تحریم شرکت‌های نفتی احتمالاً ولادیمیر پوتین را از ادامه جنگ اوکراین بازنمی‌دارد. برای او جنگ موضوعی نمادین و حیثیتی است نه صرفاً اقتصادی؛ بنابراین حتی با مشکلات اقتصادی و فرصت‌های از دست‌رفته نیز، پوتین به مسیر خود ادامه خواهد داد.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

19 October 2025 17:51

🔅ذخایر بانک‌های مرکزی جهان

🔹ذخایر بانک‌های مرکزی جهان اغلب به صورت ارزهای خارجی، طلا و سایر دارایی‌های نقدشونده نگهداری می‌شوند و نقشی شبیه به سپر دفاعی برای ارز ملی کشورها ایفا می‌کنند. این ذخایر اهمیتی حیاتی برای ثبات اقتصاد جهانی دارند و به تضمین ایفای تعهد کشورها در خصوص تراز پرداخت و توانایی عبور آنها از شوک‌های ژئوپلیتیکی پیوند خورده‌اند.

🔹براساس برآوردها ده بانک مرکزی برتر جهان در مجموع بیش از ۹.۴ تریلیون دلار ارز و طلا ذخیره دارند که این مقدار معادل ۶۰ درصد از کل ذخایر بانک‌های مرکزی در جهان است. بیشترین ذخایر متعلق به چین (۳.۴ تریلیون دلار) است.

🔹 دسترسی به مازاد تجاری پایدار در قالب ارز خارجی، یکی از اصلی‌ترین دلایل انباشت ذخایر در بانک مرکزی چین است و بانک مرکزی این کشور به منظور دفاع از ارزش یوان به صورت منظم اقدام به خرید و نگهداری سایر ارزها می‌کند. همزمان، بانک مرکزی چین به منظور مهار تبعات تورمی رشد پایه پولی، راهبرد عقیم‌سازی یا استرلیزاسیون را اجرا می‌کند تا پول مازاد تزریق شده به بازار داخلی جمع‌آوری شود.

🔹در رتبه‌بندی بیشترین ذخایر بانک‌های مرکزی جهان، پس از چین، به ترتیب ژاپن (۱.۲۳ تریلیون دلار)، ایالات متحده (۹۱۰ میلیارد دلار) و سوئیس (۹۰۹ میلیارد دلار) قرار گرفته‌اند. همچنین، در میان پانزده کشور همسایه ایران، بانک مرکزی روسیه (۵۹۷ میلیارد دلار) بیشترین مقدار ذخایر را در اختیار دارد و پس از آن، عربستان سعودی (۴۶۳ میلیارد دلار)، امارات متحده عربی (۲۳۸ میلیارد دلار) و ترکیه (۱۵۴ میلیارد دلار) قرار خواهند داشت.

🔹علیرغم اینکه ذخایر ایران در این مجموعه از داده‌ها ذکر نشده، صندوق بین‌المللی پول میزان ذخایر بانک مرکزی ایران را در سال ۲۰۲۴ معادل ۲۶ میلیارد دلار برآورد نموده است.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

29 September 2025 16:18

🔅عربستان سعودی در آفریقا

#سرمایه_گذاری #کشاورزی
#عربستان #آفریقا

🔹بنیاد کارنگی در مقاله‌ای جدید به جوانب مختلف حضور عربستان سعودی در شاخ آفریقا پرداخته است. این مقاله پس از ارائه تصویری کلی از پیشران‌های حضور عربستان در شاخ آفریقا، تلاش نموده است تا با پررنگ‌کردن زمینه‌های ناکامی عربستان در ابتکارات خود به ارائه پیشنهادهای سیاستی و رویکردی بپردازد. علیرغم سویه سیاسی و سیاستی، این یادداشت دربرگیرنده نکات جالب‌توجهی است که مرور آنها خالی از لطف نخواهد بود.

🔹در سال‌های اخیر توسعه پیوندهای ریاض با سه کشور سودان، اتیوپی و اریتره از یک مسئله سنتاً حاشیه‌ای به یکی از ارکان چشم‌انداز 2030 پادشاهی عربستان مبدل شده است؛ این چشم‌انداز به ابتکار محمد بن سلمان در سال 2016 منتشر شد. به نظر می‌رسد که عربستان سه پیشران اصلی برای این توسعه پیوند دارد:

1️⃣ ارتقای امنیت غذایی با کاهش اتکای وارداتی؛
2️⃣رقابت فزاینده با امارات برای نفوذ ژئوپلیتیک و برتری منطقه‌ای؛
3️⃣تلاش برای موازنه متقابل نفوذ چین در قاره آفریقا.

🔹علاوه بر این، مقاله مذکور دربرگیرنده اطلاعات اقتصادی جالبی درباره حضور عربستان در شاخ آفریقا است. به عنوان مثال، در متن اشاره شده است که قریب به 12-15 درصد از تجارت جهانی از دریای سرخ، در مجاورت این منطقه، عبور می‌کند و همین مسئله موجب شده بنادر این منطقه اهداف جذابی برای فعالیت توسعه‌ای به حساب روند. در این چارچوب، بازنمایی رقابت ژئوپلیتیک عربستان و امارات را در دو بندر بربره سومالی‌لند و عصب اریتره قابل ردیابی است. بنابر ارقام اعلامی، ابوظبی حدود 442 میلیون دلار برای تبدیل بندر بربره به هاب تجاری هزینه خواهد کرد و عربستان پروژه‌ای میلیارددلاری با هدف مشابه در بندر عصب کلید زده است.

🔹باید توجه داشت که شاخ آفریقا دربرگیرنده بیش از 65 درصد زمین‌های قابل کشت بهره‌برداری نشده جهان است و پیوند با آن قادر است نیاز عربستان را در دو حوزه کمبود آب و وابستگی به نفت برای اداره اقتصاد پاسخ دهد. عربستان در سند چشم‌انداز 2030 حل معضل وابستگی 80 درصدی به واردات مواد غذایی را در دستور کار خود قرار داده و وارد فعالیت‌های کشاورزی مدرن در آفریقا شده است.

🔹با این وجود، اولویت‌بخشی نیازهای سعودی به مسائل جوامع محلی به تنش‌ها و مشکلات گسترده‌ای انجامیده که در برخی موارد، به موجب آن میلیون‌ها دلار پروژه سعودی معلق شده است. به عنوان مثال، در سال 2011 پروژه سعودی استار با مشارکت بخش خصوصی عربستان و اتیوپی، حدود 10 هزار هکتار زمین را برای کشت برنج اجاره نمود و قصد داشت این رقم را به 500 هزار هکتار برساند. تا سال 2015، توسعه این مزارع به دلیل عواملی همچون تنش‌های محلی، اعتراضات و مشکلات لجستیکی متوقف شد. تجربه‌ای مشابه در ایالت رودخانه نیل سودان بین سال‌های 2016 تا 2018 مشاهده شد.

🔸چنانچه اشاره شد، بخش پایانی مقاله مذکور به ارائه پیشنهادهایی اختصاص یافته که اقدامات عربستان را در محیط آفریقا از یکجانبگی منافع و برداشت صرف نیازهای طرف عربی فاصله دهد. احداث چاه‌های آب و نظامات آبیاری، پروژه‌های برق‌رسانی مبتنی بر پنل‌های خورشیدی و شبکه‌های انتقال کوچک از این جمله‌اند.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

22 September 2025 16:06

🔅آخرین شانس «پاول» برای حفاظت از فدرال رزرو

#سیاست_پولی #Fed
#آمریکا

🔹«جرومی پاول» در حالی به پایان دوره ریاست خود در فدرال‌رزرو، یعنی مه ۲۰۲۶، نزدیک می‌شود که جایگاه این نهاد بیش از هر زمان دیگری در چند دهه اخیر تضعیف شده است. استقلال سیاسی بانک مرکزی زیر فشار است و تحقق دو مأموریت اصلی این نهاد یعنی تثبیت قیمت‌ها و اشتغال حداکثری، با چالش‌های جدی روبه‌رو بوده و انتقادات متعددی را متوجه فدرال رزرو نموده است.

🔹«اسکات بسنت»، وزیر خزانه‌داری و یکی از معدود متحدان پاول در دولت ترامپ، اخیراً خواستار یک بررسی مستقل برای بازنگری جامع در این نهاد شده و سیاست‌های جاری در این نهاد را عامل تشدید نابرابری و نابه‌سامانی پولی دانسته است. این انتقادات تنها از سمت مقامات دولت ترامپ مطرح نمی‌شود و بسیاری، اعم از مخالفان ترامپ و گزینه‌های احتمالی تصدی کرسی ریاست پس از پاول، تقاضای اصلاحات جدی در این نهاد را مطرح می‌کنند.

🔹پاول بعید است در ماه‌های پایانی دوره خود بتواند تورم را مهار کند و رشد قیمت‌ها، برای پنجمین سال متوالی، بالاتر از هدف اعلامی دو درصدی خواهد بود. همزمان، نمودهای متعددی از ضعف در بازار کار ایالات متحده نیز مشهود است. در هفته‌های گذشته، ترکیب غیرمعمولی از رشد قیمت سهام، قیمت طلا، قیمت اوراق قرضه در کنار کندی قابل‌توجه در گسترش اعتبار نمود یافت که بازتاب دهنده ریسک‌پذیری بیش از حد در بازارهای مالی است. این ترکیب نه تنها برای مسئله ثبات مالی به عنوان هدف سوم بانک مرکزی هشداردهنده است، روندهای آتی تغییرات ساختاری را نیز آشکار می‌کند. منظور این است که با کاهش اعتماد بانک‌های مرکزی خارجی به دلار و اوراق خزانه‌داری آمریکا، ممکن است جایگاه مالی ایالات متحده در جهان به خطر بیفتد.

🔹علیرغم اینکه پاول در فرصت کوتاه پیش‌رو احتمالاً قادر نیست مأموریت‌هایی همچون کاهش تورم و بهبود اشتغال را به سرانجام برساند، اما هنوز فرصت برای آغاز اصلاحات نهادی وجود دارد. به نظر می‌رسد که مشکلات فدرال‌رزرو تنها به سیاست‌های کوتاه‌مدت محدود نمی‌شود و ریشه در مسائلی همچون فرهنگ سازمانی، ضعف پاسخگویی، نبود شفافیت در ارتباطات، عدم پذیرش خطاهای گذشته، هدف‌گذاری‌های غیرصحیح و گروه‌زدگی دارد.

🔹کارشناسان بر این باورند که با الگوبرداری از تجربه سایر بانک‌های مرکزی، برطرف‌کردن این مسائل برای فدرال رزرو ممکن خواهد بود. نهادهای معتبری همچون گروه G30 نیز نقشه اصلاحاتی را پیشنهاد کرده‌اند که می‌تواند مبنای تغییر قرار گیرد. با این حال، بی‌عملی پاول در ماه‌های گذشته موجب شده حملات سیاسی به کل نظام فدرال‌رزرو شدت گیرد و چنانچه او دست به اقدام نزند، ممکن است همه ابعاد مأموریت این نهاد با آسیب‌های جدی مواجه شود. سه ماه گذشته برای فدرال‌رزرو سرنوشت‌ساز بوده، اما سه ماه آینده می‌تواند مهم‌تر باشد. آخرین فرصت در اختیار جرمی پاول قرار دارد تا پیش از ترک سمت خود، با آغاز اصلاحات ضروری، زمینه‌ساز بازسازی اعتبار و کارآمدی بانک مرکزی آمریکا باشد و مسیر جانشین خود را هموار سازد.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

04 August 2026 18:04

🔆‍ پیوستن ایران به سیپس (CIPS) چقدر ممکن و راهگشاست؟
 
🔵همانند روسیه که سامانه پیام‌رسان مالی (SPFS) را پس از بحران کریمه در سال ۲۰۱۴ ایجاد کرد، چین نیز از اواخر ۲۰۱۵ فاز اول و در اواسط ۲۰۱۸ فاز دوم سیستم پرداخت بین‌بانکی فرامرزی (CIPS) خود را کلید زد. این سیستم که رقیبی برای سوئیفت عنوان می‌شود، پایه‌ای متمرکز را برای پرداخت و تسویه فرامرزی با محوریت رنمینبی ایجاد کرد و در اقدامی جدید، چین به‌صورت آزمایشی دلار هنگ‌کنگ را هم به این سیستم افزوده است.

🔵در ایران درباره گشایش قابل‌تصور از اتصال به سیپس بحث‌های بسیاری در جریان است و بسیاری درباره آثار ضدتحریمی آن مبالغه می‌کنند که ایجاب می‌کند ملاحظاتی دراین‌باره بیان شود:

⚫️نحوه و انواع مشارکت

🔵به‌صورت کلی، عضویت در این سیستم به دو صورت مستقیم و غیرمستقیم انجام می‌شود. بر اساس مواد ۶ و ۷ «مقررات موقت مدیریت شرکت‌کنندگان» سیستم چینی، متقاضیان عضویت مستقیم باید فرم درخواست را به شرکت ارائه دهند. شرکت پس از دریافت مدارک کامل، ارزیابی خود را بر اساس اصل تسهیل توسعه سالم کسب‌وکار مبتنی بر پرداخت‌های فرامرزی یوان انجام می‌دهد. همچنین بر اساس ماده ۱۵ آیین‌نامه، متقاضیان عضویت غیرمستقیم باید واجد شرایط چهارگانه (تأسیس قانونی به‌عنوان شخص حقوقی، توانایی تسویه یوان، داشتن نظام‌های مدیریتی سالم و اعتبار خوب) باشند و ثبت‌نام از طریق عضو مستقیم انجام می‌شود.
 
⚫️وضعیت ایران

🔵جزئیات مشارکت‌های مستقیم با ۲۱۰ عضو علنی است و اکثریت اعضای مستقیم سیستم پرداخت فرامرزی چین را بانک‌ها و شعب خارجی چینی تشکیل می‌دهند. بااین‌حال اطلاعات مشارکت‌کننده‌های غیرمستقیم با ۱۶۱۹ عضو در دسترس نیست. برای عضویت مستقیم، ایران با موانع زیر روبرو است.

🔵به‌عنوان‌مثال طبق ماده ۵ «اقدامات موقت برای مدیریت مشارکت‌کنندگان» متقاضیان باید در شرایط عضویت مستقیم معیارهایی همچون اعتبار و شهرت خوب و عدم خطرآفرینی مطلق برای سیپس یا سایر اعضا دارا باشند که ممکن است تحریم‌ها در اینجا چالش محسوب شوند.

🔵در ماده ۲۸ «قواعد تجاری سیستم پرداخت بین‌بانکی فرامرزی» نیز، چین اعضای مستقیم را موظف کرده است سامانه‌های خود را به‌موقع با استانداردهای قوانین مبارزه با پول‌شویی سیپس به‌روزرسانی کنند.

🔵به همین دلیل روسیه، کره شمالی و یا دیگر کشورهای با وضعیت شفافیت مالی نامطلوب یا دارای ریسک تحریم در بین اعضای مستقیم حضور ندارند. بنابراین می توان نتیجه گرفت که ایران از دسترسی مستقیم به این سیستم محروم است و برای استفاده از آن مجبور است عضویت غیرمستقیم را از طریق واگذاری ثبت‌نام به یک عضو مستقیم دنبال کند.
 
⚫️مزایای سیپس چینی

🔵سیستم پرداخت فرامرزی بین‌بانکی چین به‌عنوان جایگزین سازوکار مالی سوئیفت، بستری را برای مدیریت تحریم‌های ایران فراهم می‌کند. همچنین در کنار اینکه اشراف اطلاعاتی ایالات‌متحده را بر تراکنش‌های مالی و بانکی محدود می‌نماید، تهدید زنجیره تأمین به‌واسطه استفاده از ارزهای پرریسک‌تر مانند تتر (در خطر فریز شدن) را نیز تا حدودی ریسک پوشانی می‌کند. افزون بر این در بستر سیستم چینی امکان حذف واسطه‌های غیرضروری فراهم است.

⚫️ظرفیت سیپس برای ارتقای روابط ایران با چین

🔵استفاده از راه جایگزین سیپس گرچه مناسب است، اما با اتصال به سیپس نمی‌توان انتظار داشت مسائل بنیادینی مانند ورود سرمایه‌گذاری چینی حل شود. این سیستم می‌تواند تسویه و پرداخت های مالی دوطرف را به‌دور از سازوکارهای غربی در فضایی که امنیت اقتصادی بیش از پیش اهمیت یافته، مدیریت کند. بااینکه چین این سیستم تسویه و پرداخت را با هدف بین‌المللی کردن یوان و رقابت با دلار راه‌اندازی کرده، اما ارتقای روابط ایران و چین نیازمند رفع برخی موانع داخلی، مدیریت تنش‌های بین‌المللی و همچنین ایجاد شفافیت در راستای کاهش ریسک، پیش‌بینی پذیری و ثبات است.

🔵ایران در وضعیت فعلی با سازوکار جایگزینی مواجه است که می‌تواند تا حدودی ریسک مراودات اقتصادی را در مقابل سیستم‌های نظارتی غرب مدیریت کند. اما این سازوکار را می‌توان پتانسیلی دانست که قادر است تنها بخش کوچکی از پیش‌نیازهای ارتقای روابط با چین را به سطح راهبردی فراهم کند. به‌صورت خلاصه برای جامه عمل پوشاندن بر تعمیق روابط با چین، همت داخلی و گشایش خارجی همزمان نیاز است و صرف استفاده این سامانه نمی‌تواند مشکلات کلیدی را حل و فصل نماید.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

01 August 2026 16:17

🔆مهم‌ترین اخبار هفته گذشته در حوزه جمهوری خلق چین

🔴سیاسی و حکمرانی

🔵کمپین کمیسیون مرکزی بازرسی انضباطی و کمیسیون نظارت ملی برای رسیدگی به تخلفات و فسادهای اثرگذار بر مردم
کمیسیون مرکزی بازرسی انضباطی چین بر ادامه مبارزه با فساد مرتبط با معیشت مردم تأکید کرد و خواستار تشدید نظارت در حوزه‌هایی مانند زمین‌های کشاورزی، دارایی‌های جمعی روستاها، بیمه درمانی، خدمات سالمندی و رسیدگی به شکایات مردمی شد.

🔵رونمایی چین از برنامه پنج ساله توسعه صنعتی سبزتر
چین برنامه 5 ساله خود را برای توسعه گذار کم‌کربن و سبز بخش‌های صنعتی منتشر کرد. این طرح اهدافی از جمله کاهش مصرف انرژی توسط شرکت‌های بزرگ صنعتی تا بیش از 10 درصد و تأسیس 500 کارخانه بدون کربن را تعیین کرده است.

🔴امور بین‌المللی

🔵تماس تلفنی شی با همتای برزیلی خود لولا داسیلوا
رهبران چین و برزیل بر تعمیق مشارکت راهبردی و همکاری‌های اقتصادی و فناورانه، حمایت متقابل از حاکمیت و مخالفت با مداخله خارجی، و تقویت چندجانبه‌گرایی، بریکس و نقش جنوب جهانی در اصلاح حکمرانی جهانی تأکید کردند.

🔵دیدار و گفتگوی شی با رئیس جمهور اسلواکی در پکن
در دیدار مشترک چین و اسلواکی دو طرف بر اهمیت شراکت راهبردی دوجانبه مجدداً تأکید کرده و شی از پلگرینی خواست نقشی سازنده در ارتقای روابط چین و اتحادیه اروپا ایفا کند.

🔴اقتصاد و تجارت

🔵اختصاص 111.2 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری چین در بودجه مرکزی برای حمایت از معیشت و رشد
جیانگ یی، سخنگوی کمیسیون توسعه و اصلاحات ملی چین اعلام کرد چین تمام سرمایه‌گذاری بودجه مرکزی ۱۱۱.۲ میلیارد دلاری خود را برای امسال، با تأکید بر معیشت (۳۹.۵ میلیارد یوان) و امدادرسانی در بلایا (۱۴ بسته اضطراری به مجموع ۷۵۰ میلیون یوان) پرداخت کرده است.

🔵تعیین اولویت‌های اقتصادی نیمه دوم سال 2026 توسط رهبری حزب کمونیست چین
دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین، ضمن ارزیابی مثبت عملکرد اقتصاد در نیمه نخست سال، بر اجرای سیاست‌های مالی و پولی حمایتی برای تضمین رشد باکیفیت تأکید کرد. همچنین توسعه صنایع آینده‌محور از طریق اجرای ابتکارهای فناورانه-نوآورانه در اولویت قرار گرفت.

🔵پاسخ چین به ادعاها مبنی بر اشباع کردن اقتصاد جهانی با ظرفیت مازاد
چین با رد ادعای «ظرفیت مازاد» که مدعی است ظرفیت تولید برخی صنایع چین بسیار بیشتر از تقاضای داخلی (و حتی جهانی) است، آن را بهانه‌ای برای محدودسازی این کشور دانسته و همکاری صنعتی و جهانی‌سازی اقتصادی را مسیر حفظ رشد اقتصاد جهانی معرفی کرده است.

🔴رقابت با قدرت‌ها

🔵تشدید محدودیت‌های فناوری علیه چین در کمتر از یک هفته توسط واشنگتن
چین اقدام وزارت دفاع آمریکا در کمتر از یک هفته مبنی بر انتشار نسخه به‌روزشده «فهرست 1286»، ممنوعیت واردات برخی ربات‌های پیشرفته و اینورترهای برق و در فهرست محدودیت‌های فناوری قرار دادن ۱۳۰ نهاد پژوهشی چین، روسیه و ایران را سیاسی‌سازی و ابزاری‌کردن همکاری‌های علمی دانست.

🔵محکومیت اقدام آمریکا در گنجاندن شرکت‌های چینی در فهرست تحت نظارت
وزارت امنیت داخلی ایالات‌متحده اعلام کرد بیش از ۴۰ نهاد چینی را به فهرست نهادهای «قانون پیشگیری از کار اجباری اویغورها» اضافه خواهد کرد. سخنگوی وزارت بازرگانی چین نیز مراتب مخالفت با این اقدام (تحریم براساس قوانین داخلی و به بهانه‌های حقوق بشر و کار اجباری) را اعلام کرده و آن را به‌شدت محکوم کرد.

🔴علم و فناوری

🔵ارتقای در مدار ماهواره‌های بیدو چین
سامانه ناوبری ماهواره‌ای بیدو چین پس از ارتقای کامل مداری با بیش از ۵۰ ماهواره فعال، خدمات موقعیت‌یابی، ناوبری و زمان‌سنجی پایدارتر ارائه می‌دهد. چین هدف توسعه سامانه فضایی هوشمند و یکپارچه تا ۲۰۳۵ را دنبال می‌کند.

🔵گسترش زیرساخت‌های شارژ خودروهای برقی چین در نیمه اول سال
زیرساخت شارژ خودروهای برقی چین در نیمه نخست ۲۰۲۶ با رشد ۴۳.۲ درصدی شامل بیش از ۵ میلیون شارژر عمومی (+۲۲.۳٪) و ۱۸.۰۵ میلیون شارژر خصوصی (+۵۰.۴٪) به ۲۳.۰۶ میلیون واحد رسید.

🔴دفاعی-امنیتی
 
🔵رد ادعاهای فیلیپین نسبت به دریای پیرامون جزیره هوانگ‌یان‌دائو و برگزاری رزمایش مشترک دریایی و هوایی در آن توسط چین
چین اعلام کرد تعیین «خطوط مبدأ دریای سرزمینی» پیرامون هوانگ‌یان‌دائو از سوی فیلیپین را نقض حاکمیت خود می‌داند. همچنین فرماندهی جبهه جنوبی ارتش آزادی‌بخش خلق چین مدعی شد در پاسخ به اقدامات ناقض ثبات منطقه‌ای، رزمایش دریایی و هوایی انجام داده است.

🔵تأکید شی جین پینگ بر تعمیق توسعه نوآورانه و ارتقای مدرن‌سازی نیروهای نظامی
شی جین‌پینگ در نشست کمیته مرکزی حزب کمونیست چین بر تسریع مدرن‌سازی باکیفیت ارتش و با محوریت تقویت کنترل حزبی بر ارتش، مقابله با فساد، توسعه فناوری‌های هوش مصنوعی و سامانه‌های اطلاعاتی رزمی تأکید کرد.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

28 July 2026 17:50

🔴خوشه‌های نوآوری برتر در جهان

🔵در تازه‌ترین رتبه‌بندی بر اساس داده‌های سازمان مالکیت فکری جهانی سال 2025، 10 خوشه برتر جهان نزدیک به 40 درصد از کل ثبت اختراعات جهانی را از منظر تمرکز جغرافیایی نوآوری به خود اختصاص داده‌اند. افزون بر این، تنها 33 اقتصاد جهان میزبان 100 خوشه برتر نوآوری هستند و همین خوشه‌ها حدود 70 درصد از کل درخواست‌های ثبت اختراع و فعالیت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر جهان را تولید می‌کنند.

🔵چین در سال‌های اخیر با رشد سریع خوشه‌های نوآوری، جایگاه خود را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین قدرت‌های فناوری جهان تثبیت کرده است. خوشه شنژن–هنگ‌کنگ–گوانگژو به‌عنوان برترین خوشه نوآوری جهان شناخته شده و از توکیو–یوکوهاما و سن‌خوزه–سان‌فرانسیسکو (سیلیکون‌ولی) پیشی گرفته است.

🔵همچنین، پکن و شانگهای–سوژو نیز در میان برترین مراکز نوآوری جهان قرار دارند. چین اکنون با 24 خوشه در میان 100 خوشه برتر نوآوری جهان، از آمریکا با 22 خوشه پیشی گرفته و بیشترین تعداد خوشه‌های برتر را در اختیار دارد که نشان‌دهنده گسترش ظرفیت‌های تحقیق و توسعه و ثبت اختراع این کشور است.

🔵بااین‌حال، ایالات‌متحده همچنان در تجاری‌سازی فناوری، جذب سرمایه‌گذاری خطرپذیر و توسعه شرکت‌های نوآور برتری محسوسی دارد. خوشه‌هایی مانند سیلیکون‌ولی، نیویورک، بوستون، لس‌آنجلس و سیاتل همچنان سهم بالایی از سرمایه‌گذاری جهانی، به‌ویژه در حوزه هوش مصنوعی و فعالیت‌های کارآفرینانه را جذب می‌کنند.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

22 July 2026 18:04

🔆برنامه اقدام چین برای همکاری و توسعه در هوش مصنوعی

🔹چین در 17 ژوئیه 2026، سندی را با عنوان «برنامه اقدام برای همکاری و توسعه هوش مصنوعی» با هدف تقویت همکاری بین‌المللی و کاهش شکاف دیجیتال منتشر کرد. این سند به‌صورت مشترک توسط کمیسیون توسعه و اصلاحات ملی و سایر دپارتمان‌های دولتی طی «کنفرانس جهانی هوش مصنوعی» و نشست مقامات عالی‌رتبه در شانگهای منتشر شد. این اقدام حاکی از گرایش صریح و متعهدانه چین به توسعه همکاری‌های بین‌المللی در حوزه هوش مصنوعی و بهبود حکمرانی هوشمند جهانی است.

♦️محتویات برنامه اقدام

🔹این سند اقداماتی را در هشت حوزه مختلف و مرتبط با هوش مصنوعی اعم از داده، قدرت محاسباتی، زیست‌بوم‌ها، توانمندسازی صنعتی، پرورش استعداد، قواعد و استانداردها، حکمرانی و اخلاقیات هوش مصنوعی تشریح می‌کند. این سند بر توسعه جریان انتقال داده به‌صورت فرامرزی و ایجاد فضاهای قابل‌اعتماد در حوزه داده‌های فرامرزی تأکید دارد.

🔹این موضوع باید با ارتقای بازدهی، مقرون‌به‌صرفه بودن و امنیت جریان داده فرامرزی دنبال شود. همچنین سند خواستار دسترسی فزاینده به داده‌های باکیفیت، خدمات محاسباتی فراگیر و هم‌رسانی گسترده‌تر زیست‌بوم‌های هوش مصنوعی با منبع باز است.

🔹برنامه بیان داشته است که تلاش‌هایی جهت تعمیق همکاری هوش مصنوعی پلاس، ایجاد پلتفرم‌های همکاری صنعتی فراملی و حمایت از ظرفیت‌سازی هوشمند دیجیتال برای کشورهای درحال‌توسعه انجام خواهد شد. این برنامه تجسم اجرایی پیشنهاد 4 ماده‌ای متشکل از گشودگی، امنیت، فراگیری و همبستگی است که چین در کنفرانس جهانی هوش مصنوعی مطرح کرد.

♦️پیام‌های سند

🔹این برنامه همچنین سه پیام را به‌صورت هم‌زمان مخابره می‌کند:

1️⃣ هوش مصنوعی را به‌عنوان کالای عمومی جهانی به همراه تمرکز کلیدی بر تأمین خدمات محاسباتی فراگیر برای کشورهای درحال‌توسعه برجسته می‌کند.
2️⃣ تمایز پارادایم حکمرانی چین را نمایش می‌دهد که بر موازنه بین حکمرانی امنیتی و توسعه هوش مصنوعی تأکید دارد.
3️⃣ چین مسیری را برای حل معضل حکمرانی ازهم‌گسیخته جهانی از طریق چندجانبه گرایی و گسترش زیرساخت نظام حکمرانی جهانی هوش مصنوعی پیشنهاد داده است.

♦️جمع‌بندی

🔹گرچه توسعه هوش مصنوعی همچنان بر مدار فناوری می‌چرخد، بااین‌حال نیازمند تقویت گشودگی، هم‌رسانی و ارتقای نوآوری فناورانه و همکاری صنعتی در سطح جهانی بین کشورها است.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

15 July 2026 16:19

🔆روابط چین-آمریکای لاتین تحت تاثیر دکترین دونرویه

#چین
#آمریکای_لاتین
#رقابت_قدرت‌ها

🔹تحولات مهمی چشم انداز ژئوپلیتیک آمریکای لاتین را در دوره پس از معرفی دکترین دونرویه توسط آمریکا دستخوش تغییر ساخته و پیروزی احزاب راست در انتخابات کشورهایی مانند کاستاریکا، پرو و کلمبیا، روند پیشروی جریان راست را تقویت کرده است. این تحولات پیامدهای مهمی برای روابط چین و آمریکای لاتین و همچنین رقابت راهبردی میان چین و آمریکا دارد.

♦️دکترین دونرویه ایالات متحده

🔹در ژانویه ۲۰۲۶، ایالات متحده در گزارش راهبرد امنیت ملی، الحاقیه ترامپ به دکترین مونرو را دکترین دونرویه نامید. دولت آمریکا برای تثبیت سلطه امنیتی بر نیم‌کره غربی، سیاست اتکا به زور را جایگزین رویکرد تعاملی دولت بایدن کرد و پس از ربودن مادورو، الگوی مشابهی را در قبال کوبا از طریق پیگرد قضایی کاسترو و فراهم‌سازی بستر قانونی بازداشت‌های آتی وی دنبال کرد.

🔹ایجاد بلوک‌های منطقه‌ای برای جلوگیری از نفوذ چین و روسیه، از جمله برگزاری نخستین اجلاس آمریکای لاتین با هدف ایجاد سپر قاره آمریکا، تشکیل اتحاد مواد معدنی حیاتی از طریق مثلث لیتیوم (آرژانتین، بولیوی و شیلی) برای بازآرایی زنجیره تأمین و راه‌اندازی ابتکار پکس سیلیکا در حوزه‌های فناوری‌های نوین با کنار گذاشتن چین، سایر اقدامات از این دست محسوب می‌شوند. در نهایت، ترامپ مداخله آشکار در سیاست داخلی کشورهای منطقه مانند حمایت از جریان راست در انتخابات کلمبیا و انتقاد از داسیلوا در برزیل را در راستای ایجاد حیات خلوت همسو با راهبردهای ایالات متحده در نیم‌کره غربی دنبال کرده است.

♦️چالش های کنونی روابط چین-آمریکای لاتین

🔹این تحولات، چالش‌های تازه‌ای برای روابط چین و آمریکای لاتین ایجاد کرده و در حال تعدیل دیپلماسی موازنه‌سازی در مقابل قدرت‌های بزرگ توسط کشورهای آمریکای لاتین است. برخی کشورها مانند پاناما تحت فشار آمریکا در همکاری با ابتکار پهنه و راه عقب‌نشینی و از تمدید تفاهم‌نامه همکاری خودداری کردند. در ادامه، نیز دیوان عالی پاناما با استناد به مغایرت با قانون اساسی، امتیاز بهره‌برداری شرکت‌های چینی از بنادر این کشور را لغو نمود.

🔹در برخی کشورهای راست‌گرا مانند آرژانتین، روابط با چین وارد مرحله‌ای شده که اگرچه به لحاظ سیاسی محدود است، اما در حوزه اقتصادی مطلوب ارزیابی می‌شود. اگرچه دولت خاویر میلی به اهمیت بازار و حمایت مالی چین واقف است، اما گرایش سیاسی آن به آمریکا دامنه مانور دیپلماتیک این کشور را محدود کرده است. در پرو نیز فوجیموری بر تقویت روابط راهبردی با آمریکا تأکید کرده و این امر ممکن است بر روابط سیاسی با چین اثر بگذارد.

🔹همچنین تغییر موازنه سیاسی در منطقه، آینده جامعه کشورهای آمریکای لاتین و کارائیب و در نتیجه همکاری‌های چندجانبه چین و آمریکای لاتین را با عدم قطعیت روبه‌رو کرده است. از آنجا که این سازمان در دوره قدرت‌گیری دولت‌های چپ شکل گرفت، راست‌گرایان تمایل بیشتری به همکاری با ابتکارات مورد حمایت آمریکا دارند و این مسئله می‌تواند بر روند برگزاری اجلاس‌های چین و جامعه کشورهای آمریکای لاتین و کارائیب اثر منفی بگذارد.

♦️در اولویت باقی ماندن همکاری سودمند متقابل

🔹گرچه ممکن است تحت فشارهای ایالات متحده، پروژه شیلی برای امتداد کابل فیبر نوری زیردریایی به هنگ کنگ با موانعی روبرو شود یا در مقابل توسعه بندر چانکای توسط چین، ژاپن و آمریکا بندر کالائو در پرو را توسعه دهند، اما این اقدامات نمی تواند نقش چین در فرآیند مدرن سازی منطقه را مختل سازد.

🔹با وجود چالش‌ها، دولت‌های راست‌گرا برای تحقق اهداف اقتصادی خود به بازار چین نیاز دارند، زیرا بسیاری از اقتصادهای آمریکای لاتین به صادرات مواد معدنی، محصولات کشاورزی و شیلات وابسته‌اند و چین بزرگ‌ترین خریدار این کالاهاست. همچنین توسعه زیرساخت‌های منطقه همچنان به 4 مزیت فناوری، تجهیزات، مدیریت و صرفه هزینه چین وابسته است.

🔹امضای قراردادهای متعدد به ارزش بیش از ۳۰۰ میلیارد دلار در آمریکای لاتین و پروژه‌هایی نظیر بندر چانکای پرو نشان‌دهنده نقش رو‌به‌رشد چین در توسعه زیرساختی منطقه است. گذار به دیجیتالی‌شدن و توسعه سبز منابع معدنی، نیازمند فناوری و سرمایه‌گذاری چین است، به‌نحوی که در کشورهایی مانند شیلی نیز همکاری با چین همچنان از اهمیت بالایی برخوردار است.

♦️جمع‌بندی

🔹در مجموع، آینده آمریکای لاتین بر پایه دو روند هم‌زمان رقابت آمریکا برای حفظ نفوذ سیاسی و امنیتی خود از طریق دکترین دونرویه و گسترش همکاری‌های اقتصادی و توسعه‌ای چین شکل خواهد گرفت. به همین دلیل، حتی دولت‌های راست‌گرا نیز معمولاً حاضر نیستند روابط اقتصادی خود با چین را قربانی نزدیکی سیاسی به آمریکا کنند و می‌کوشند میان تضمین سیاسی ـ امنیتی آمریکا و تعهد اقتصادی و بازار چین نوعی توازن برقرار سازند.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

02 June 2026 18:04

🔆چرخش خاموش چین به گاز آسیای میانه
دیپلمات

#انرژی
#چین

🔹در جریان سفر پوتین به چین، حدود 20 سند همکاری مختلف میان چین و روسیه امضا شد. با این وجود و علیرغم انتظارات بسیار، هیچ سند و پیشرفتی در پروژه «قدرت سیبری 2» مشاهده نشد. خط لوله 2600 کیلومتری «قدرت سیبری 2» که از یامال به مغولستان و از آنجا به چین عبور می‌کند، در برنامه‌ریزی اولیه 50 میلیارد متر مکعب ظرفیت دارد. براساس گزارش‌ها طرفین کماکان بر سر سه مسئله دیرپای جدول زمانی، تامین مالی و قیمت گاز اختلاف‌نظر دارند. پکن بر قیمت 12 تا 13 سنت در هر مترمکعب اصرار می‌ورزد که رقمی نزدیک به قیمت گاز تحویلی به صنایع روسیه در داخل است و این موضع قیمتی، مسیری برای «نه» گفتن به پروژه در عین محترمانه نگاه داشتن گفتگوهاست.

🔹برای درک علت این موضع چین، باید به مسیری مخالف در غرب، بین آسیای مرکزی و ایالت چینی سین‌کیانگ نگریست. در نیمه آوریل، مقامات چینی و ترکمنستانی، فرمان آغاز عملیات اجرایی حفاری چهارمین فاز از میدان گازی گالگینیش، دومین میدان گازی بزرگ زمینی جهان، را امضا نمودند. چین در حال حاضر بیش از 80 درصد گاز صادراتی ترکمنستان را خریداری می‌کند و خریدار اصلی 10 میلیارد متر مکعب گازی که در فاز چهارم این میدان استخراج خواهد شد، احتمالا چین است.

🔹در حال حاضر، سه خط لوله A، B و C از آسیای میانه به چین موجود هستند که ظرفیت اسمی آنها حدود 55 م.م.م اما گاز تحویلی آنها حدود 40 م.م.م است که تقریبا 35 م.م.م آن توسط ترکمنستان تامین می‌شود. احداث یک خط چهارم، یعنی خط D، می‌تواند 30 م.م.م از مسیری کوتاه‌تر از طریق ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان به سین‌کیانگ برساند. شی برای سال‌ها کشورهای آسیای میانه را به پیشبرد این پروژه تشویق نموده است. این شبکه چهارگانه در نهایت خواهد توانست 85 م.م.م از طریق سین‌کیانگ به شبکه شرق-غرب گاز چین وارد سازد. در مقام مقایسه، خط لوله «قدرت سیبری 1» حدود 38 م.م.م ظرفیت دارد و خط لوله «قدرت سیبری 2» در صورت احداث به این ظرفیت 50 م.م.م خواهد افزود.

🔹باید توجه داشت که آسیای میانه نیز، همچون روسیه، نمی‌تواند از موضع قدرت با چین مواجه شود. ترکمنستان در سال 2025 رقم 76.5 م.م.م تولید گاز داشت که کماکان از سقف تولید در دوره شوروی، یعنی 85 م.م.م پایین‌تر بود. در حال حاضر، زیرساخت صادراتی ترکمنستان از ظرفیت تولید این کشور بیشتر است و بدین‌ترتیب، پروژه‌هایی همچون خط لوله ترانس‌کاسپین و تاپی را باید بیشتر اهرم چانه‌زنی دانست و در نهایت، خریدار اصلی گاز ترکمن‌ها تقاوتی نخواهد کرد. سایر جمهوری‌های آسیای میانه در حقیقت تامین‌کنندگان حاشیه‌ای گاز محسوب می‌شوند. قزاق‌ها به این خط لوله حدود 5 تا 6 م.م.م گاز تحویل می‌دهند و ازبک‌ها تا 10 م.م.م. علاوه بر این، هر دو کشور در زمستان به واردکنندگان خالص گاز مبدل می‌شوند و از این منظر، نقش آنها بیشتر به ترانزیت گاز محدود شده است.

🔹روسیه معتقد بود که تهدید انسداد طولانی‌مدت تنگه هرمز، موجب می‌شود چین واردات از طریق خط لوله از روسیه را گزینه‌ای ایمن بداند. با این حال، نباید ذخایر گاز روسیه را معادل قدرت این کشور در بازار گاز دانست و روسیه، معماری صادراتی لازم برای اهرم‌سازی از این ذخایر گاز را ندارد. شبکه خطوط لوله منطقه آسیای میانه به چین یکی از دلایل اصلی عدم موفقیت روسی در اهرم‌سازی از ذخایر است. به بیانی، هر مترمکعب گازی که چین از خط لوله D جذب کند، معادل یک متر مکعبی است که از گازپروم خریداری نخواهد شد. چهارمین فاز گالگینیش با افزودن ظرفیت تولید ترکمنستان چنین نقشی را ایفا می‌کند و مشابه همین مسئله درباره ظرفیت واردات LNG چین صادق است. چین ظرفیت واردات LNG خود را تا 2027 به 250 م.م.م خواهد رساند و تامین‌کنندگان قطری، آمریکایی و استرالیایی به این ظرفیت رسیدگی خواهند کرد.

♦️جمع‌بندی

🔹پکن در سکوت این مسئله را تضمین نموده است که هیچ تامین‌کننده‌ای نتواند انحصار بازار گازش را در اختیار بگیرد. آسیای میانه ابزار این مسئله است و ترکمنستان لنگر ثبات این راهبرد. خط D هم تهدیدی است که برای تاثیرگذاری، نیاز ندارد حتما عملیاتی شود. همین رونمایی از برنامه توسعه گالگینیش، مشابه بازگشت در سکوت پوتین از پکن در هفته گذشته، برای تعیین اینکه چه کسی ریتم را مشخص می‌کند کافی بود.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

22 February 2026 09:48

🔆اجلاس «تاثیر هوش مصنوعی ۲۰۲۶» در هند

#فناوری
#هند

🔹اجلاس تاثیر هوش مصنوعی ۲۰۲۶ ( AI Impact Summit 2026) هفته گذشته با حضور رهبران سیاسی و بسیاری از مدیران بخش خصوصی فعال در حوزه هوش مصنوعی برگزار شد. این اجلاس که در ادامه تلاش‌های هند (و تا اندازه‌ای اروپا) برای غلبه بر فضای دوقطبی چین/آمریکا در حوزه هوش مصنوعی قرار دارد، در روزهای ۱۸ و ۱۹ فوریه با تمرکز بر هفت موضوع برگزار شد و هدف آن دستیابی به چشم‌انداز «هوش مصنوعی برای همه» شمرده شد.

🔹از میان رهبران جهانی، امانوئل ماکرون از فرانسه و لولا داسیلوا از برزیل در اجلاس شرکت کردند و در حاشیه اجلاس، با نخست‌وزیر هند نیز دیدارهای جداگانه‌ای برگزار کردند. استقبال شرکت‌های پیشگام حوزه هوش مصنوعی از این اجلاس نیز قابل‌توجه بود و مدیران عامل و روسای گوگل، ماکروسافت، اوپن‌ای‌آی و آنتروپیک در این اجلاس حضور یافتند. جنسن هانگ، مدیر عامل انویدیا و بیل گیتس، بنیانگذار ماکروسافت، دو غایب اصلی این اجلاس به شمار می‌رفتند که غیبت دومین نفر با توجه به رسوایی اخیر در پرونده اپستین دور از انتظار نبود.

🔹هند به‌عنوان برگزارکننده نشست، موفق به انعقاد قراردادها و تفاهمنامه‌های متعددی در حوزه زیرساخت هوش مصنوعی با شرکت‌های بزرگ نیز شد که بنابر اعلام مقامات هندی، ارزش مجموع آنها به بیش از ۲۵۰ میلیارد دلار می‌رسد. شرکت‌های ادانی و ریلاینس (دو مجموعه قدرتمند داخلی هندی) در جریان این اجلاس متعهد شده‌اند که مجموعا ۲۱۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در حوزه زیرساخت هوش مصنوعی و داده به سرانجام برسانند و شراکت‌هایی نیز میان شرکت‌های برجسته خارجی و شرکت‌های فناور هندی، از جمله شراکت اوپن‌ای‌آی و تاتا و شراکت آنتروپیک و اینفوسیس، اعلام شده است.

🔹در پایان این اجلاس، بیانیه‌ای نیز به ابتکار دولت هند با عنوان «بیانیه دهلی‌نو» منتشر شد که از حیث محتوایی بر مسائلی همچون توسعه مهارت‌های مرتبط، تامین دسترسی به‌صرفه به هوش مصنوعی و رفع موانع اقتصادی و اجتماعی موجود برای افزایش بهره‌مندی از مزایای هوش مصنوعی متمرکز بود. ۸۸ کشور شرکت‌کننده در اجلاس، از جمله ایالات متحده، چین، روسیه و اتحادیه اروپا، بیانیه مذکور را امضا کردند که با توجه به واگرایی‌های ژئوپلیتیکی موجود در عرصه فناوری، تحول قابل‌توجهی به شمار می‌رود.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

03 February 2026 14:56

🔅گاز ترکمنستان در مسیر هرات؛ آیا خط لوله تاپی به سرانجام خواهد رسید؟

#انرژی
#افغانستان #ترکمنستان

🔸پس از تعویق و تعلیق‌های طولانی، با بازگشت طالبان به قدرت و توقف حملات این گروه، طرف‌های ذینفع در خط لوله گاز ترکمنستان-افغانستان-پاکستان-هند موسوم به تاپی (TAPI) تمایل بیشتری به احداث این خط نشان داده‌اند. بخش ترکمنستان این خط لوله پیشتر احداث شده است. براساس گزارش‌ها، طرف ترکمنستانی هزینه احداث این خط لوله از سرحدآباد تا تا شهر هرات را نیز برعهده گرفته است.

🔹در روزهای گذشته چند دیدار سطح بالا میان مقامات ترکمنستان و مقامات طالبان برگزار شده است که در آن چهره‌های ارشدی همچون رشید مرادف، وزیر خارجه ترکمنستان، ملاعبدالغنی برادر، معاون اقتصادی نخست‌وزیر طالبان، محمد یونس آخوندزاده، وزیر انرژی و آب طالبان و هدایت‌الله بدری، وزیر معادن و نفت طالبان حضور داشته‌اند.

🔹پیگیری پیشرفت‌های مرتبط با احداث کریدور گاز تاپی یکی از محورهای اصلی در گفتگوهای اخیر بوده است. براساس گزارش‌ها، مقامات طالبان از تکمیل آماده‌سازی قطعه 91 کیلومتری تا هرات برای احداث خط لوله خبر داده‌اند و طرفین امیدوارند این خط لوله تا پایان سال 2026 گاز ترکمنستان را به شهر هرات در غرب افغانستان برساند. هرات یکی از مهم‌ترین مراکز جمعیتی افغانستان است و تمرکز قابل‌توجهی از حیث ساکنان و واحدهای اقتصادی در این ولایت مشاهده می‌شود. شرکت‌های عربستانی برای سرمایه‌گذاری در توزیع گاز وارداتی از خط لوله تاپی اعلام آمادگی کرده‌اند و با اتصال ولایت هرات به شبکه خط لوله ترکمنستان، نقطه عطفی در تامین انرژی موردنیاز این مرکز اقتصادی و جمعیتی رقم خواهد خورد.

🔹خط لوله تاپی در میانه دهه 90 میلادی به عنوان یک برنامه زیرساختی گسترده در محیط منطقه‌ای با محوریت صادرات گاز ترکمنستان به آسیای جنوبی طراحی شد و در سال‌های ابتدایی هزاره جدید با اعلام حضور بانک توسعه آسیایی به عنوان سرمایه‌گذار و ابراز تمایل هند به خرید گاز از ادامه این مسیر، اهمیت بیشتری یافت. هدف‌گذاری اولیه انجام شده برای خط لوله تاپی انتقال سالانه 33 میلیارد متر مکعب از میدان «گالکینیش» ترکمنستان به کشورهای پایین‌دست یعنی افغانستان، پاکستان و هند بود که در آن سهم افغانستان محدودتر از سایرین است.

🔹افغانستان با سهمی معادل 774 کیلومتر دومین مسیر طولانی را در این خط لوله 1,814 کیلومتری پس از پاکستان به خود اختصاص داده است. این مسیر طولانی از حیث مختصات لجستیکی و فنی نیز با پیچیدگی‌های عدیده‌ای مواجه است. این خط لوله در صورت تکمیل منافع اقتصادی قابل‌توجهی برای کشورهای درگیر خواهد داشت. به‌عنوان مثال، افغانستان می‌تواند سالانه بیش از 1 میلیارد دلار از محل ترانزیت گاز و خدمات مرتبط با این خط لوله درآمدزایی کند. همچنین، توافقات متاخر درباره این کریدور به خط لوله گاز محدود نمانده و برای اتصال زیرساخت فیبر نوری و برق‌رسانی در قالب آن نیز مذاکره شده است که در صورت اجرا، ابعاد اقتصادی جدیدی برای پروژه تاپی خلق خواهند کرد.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

29 December 2025 16:17

🔅نگاهی به اقتصاد چین در سال ۲۰۲۵

#چین
#اقتصاد_کلان #تجارت

🔹خبرگزاری دولتی چین، شین‌هوا، در یادداشتی مفصل تلاش کرده است تا تصویری کلی از اقتصاد چین در سال ۲۰۲۵ ارائه کند. مطالعه این تصویر، با توجه به ارائه روایتی خلاصه و منطبق با روایت رسمی دولت چین می‌تواند برای پژوهشگران و علاقه‌مندان اقتصاد بین‌الملل جذاب باشد. بر همین اساس، در ادامه اهم نکات مطرح شده در متن تهیه و ارائه شده است.

🔹در سال ۲۰۲۵، اقتصاد چین همچنان در کانون توجه نهادهای بین‌المللی و تحلیلگران قرار داشته است. سازمان‌هایی مانند بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول اخیراً رقم پیش‌بینی‌ خود را برای رشد اقتصادی چین افزایش داده‌اند که این موضوع، نمودی از تاب‌آوری اقتصاد چین در برابر چالش‌ها و اثرگذاری سیاست‌های کلان با هدف تقویت مصرف دانسته می‌شود. بر اساس داده‌های رسمی، تولید ناخالص داخلی چین در سه فصل نخست سال ۵.۲ درصد رشد داشته است و انتظار می‌رود رشد سالانه تولید ناخالص داخلی به حدود ۵ درصد برسد. همچنین پیش‌بینی می‌شود حجم تولید ناخالص داخلی کشور در سال جاری به حدود ۱۹.۸۷ تریلیون دلار برسد و جایگاه چین به‌عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان بیش از پیش تثبیت شود.

🔹در بخش تجارت خارجی، داده‌های گمرکی نشان می‌دهد که مجموع واردات و صادرات کالایی چین در ۱۱ ماه نخست سال ۲۰۲۵ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳.۶ درصد افزایش یافته است. در محیط ناپایدار تجارت جهانی، برخی این روند را نشانه وابستگی بیش از حد چین به رشد صادراتی دانسته‌اند. در مقابل، دیدگاه‌هایی مطرح شده‌اند که بر رقابت‌پذیری کالاهای چینی، به‌ویژه از نظر کیفیت و قیمت، به عنوان عامل اصلی حضور آن‌ها در بازارهای جهانی تاکید کرده‌اند و معتقدند کالاهای ساخت چین انتخاب‌هایی با کیفیت قابل قبول و قیمت‌های مقرون‌به‌صرفه فراهم کرده‌اند. برخی پژوهش‌ها نشان می‌دهند که رشد بهره‌وری چین از طریق کاهش قیمت‌ها، به بهبود رفاه مصرف‌کنندگان در کشورهای دیگر نیز کمک کرده است.

🔹همچنین، باید توجه داشت که آمارها نشان می‌دهد شرکت‌های واجد سرمایه‌گذاری خارجی نزدیک به ۳۰ درصد از تجارت خارجی چین را به خود اختصاص می‌دهند و این کشور در بخش خدمات نیز با کسری تجاری بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار مواجه بوده است. چین برای شانزدهمین سال متوالی در جایگاه دومین واردکننده بزرگ جهان قرار گرفته است و انتظار می‌رود واردات کالا و خدمات این کشور در دوره برنامه پنج‌ساله چهاردهم از ۱۵ تریلیون دلار فراتر رود.

🔹در حوزه مصرف، با وجود طرح ادعای «تنزل مصرف»، داده‌های رسمی از تداوم رشد حکایت دارند. فروش خرده‌فروشی کالاهای مصرفی در ۱۱ ماه نخست سال ۴ درصد افزایش یافته است و مصرف خدمات (به‌ویژه در بخش‌هایی مانند فرهنگ، ورزش و ارتباطات) رشد بیشتری داشته است. در عین حال، ترکیب کالاها و خدمات مصرفی شهروندان در حال تغییر است و رشد مصرف در حوزه‌هایی مانند خودروهای انرژی نو، تجهیزات هوشمند و گردشگری واضح‌تر است.

🔹در نهایت، نوآوری فناورانه همچنان نقش مهمی در اقتصاد چین ایفا می‌کند. در دوره ژانویه تا نوامبر، ارزش افزوده بخش تولیدات با فناوری‌ بالا (های تک) حدود ۹.۲ درصد افزایش یافته و تولید ربات‌های صنعتی و مدارهای مجتمع رشد قابل‌توجهی داشته است. گزارش‌های بین‌المللی نیز نشان می‌دهد چین در سال ۲۰۲۵ به رتبه دهم شاخص جهانی نوآوری رسیده و بیشترین تعداد خوشه‌های نوآوری علمی و فناورانه برتر جهان را در خود جای داده است.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

03 December 2025 14:16

🔅صنعت شیل آمریکا تحمل نفت ۵۰ تا ۶۰ دلاری را ندارد!

#آمریکا
#نفت #نفت_شیل

🔹تولیدکنندگان شیل در حال یافتن روش‌های تازه و چشمگیری برای افزایش تولید هستند. موضوعی که می‌تواند صنعت نفت را در برابر نوسانات قیمت جهانی مقاوم‌تر کند. اکنون درد ناشی از رکود طولانی‌مدت قیمت‌ها آشکار شده است. در ماه اکتبر، شرکت کپلر هشدار داده بود که اگر قیمت جهانی نفت به کمتر از ۶۰ دلار در هر بشکه سقوط کند، تولید نفت آمریکا ممکن است روزانه ۷۰۰ هزار بشکه کاهش یابد. این شرکت با استناد به داده‌های مربوط به چاه‌های حفاری‌شده اما تکمیل‌نشده اعلام کرده بود که موجودی این چاه‌ها از آغاز سال ۲۰۲۵ تاکنون بین ۲۵ تا ۳۰ درصد در برخی حوزه‌ها کاهش یافته است.

🔹به گزارش رویترز در حال حاضر شهرهایی که اقتصادشان به صنعت نفت وابسته است آثار رکود را احساس می‌کنند. این رسانه با مدیران صنعت و صاحبان کسب‌وکارهای محلی گفت‌وگو کرده و دریافته است که صنعت شیل در این مناطق در حال عقب‌نشینی، کاهش هزینه‌ها و متوقف کردن دکل‌های حفاری است.

🔹طبیعتا همه در مورد اخراج‌های گسترده در شرکت‌های بزرگ نفتی شنیده‌اند. هرچند خود شرکت‌ها این اقدام را بخشی از یک راهبرد بلندمدت برای چابک‌تر شدن معرفی می‌کنند اما رویترز معتقد است این شرکت‌ها در حفظ نیروی کار دچار مشکل شده‌اند. طبق داده‌های اداره آمار کار آمریکا، اشتغال در صنعت نفت آمریکا بین ژانویه تا ژوئیه امسال ۴ هزار نفر کاهش یافته است. با این حال، در همین مدت تولید نفت خام همچنان رشد داشته است. همین وضعیت، تصویر نسبتاً گیج‌کننده‌ای ایجاد می‌کند.

🔹این سردرگمی زمانی رفع می‌شود که بدانیم تمرکز صنعت بر بیشینه‌سازی نرخ بازیافت از چاه‌های موجود قرار گرفته است. در حال حاضر رقابتی میان غول‌های نفتی برای کاهش هزینه‌های حفاری در حوزه‌های شیل ایجاد شده است که از جمله آن می‌توان به تحقیق برای یافتن روش‌های ارزان‌تر و آسان‌تر در شکست هیدرولیکی اشاره کرد. به گفته مدیرعامل شورون «بهترین جا برای پیدا کردن نفت همان جایی است که قبلاً می‌دانید نفت دارد.» بنابراین، این فقط یکی از دلایلی است که علی‌رغم کاهش تعداد دکل‌های حفاری، تولید همچنان رو به افزایش است.

🔹اما این تنها دلیل نیست. مدیرعامل شرکت Admiral Permian Resources به رویترز گفته است: «ما با دولت گفت‌وگو کرده‌ایم و به آن‌ها اطلاع داده‌ایم که قیمت نفت در بازه ۵۰ تا ۵۵ دلار بازده سرمایه‌گذاری را بسیار دشوار می‌کند. این وضعیت در نهایت سطوح فعلی تولید را ناپایدار خواهد کرد.» در همین حال، با کاهش قیمت‌های جهانی، هزینه حفاری یک چاه نسبت به سال گذشته بین ۵ تا ۱۰ درصد افزایش یافته است. اقتصاد این صنعت کاملاً از حالت ابتدای امسال خارج شده است. حفاری یک چاه گران‌تر شده و در عوض ۲۰ درصد کمتر نفت دریافت می‌کنید.

🔹به‌طور طنزآمیزی، همین تصور عمومی از رشد بی‌وقفه تولید شیل آمریکا تبدیل به مهم‌ترین عامل پیش‌بینی‌های نزولی درباره قیمت نفت شده است. تحلیلگران مرتباً به رکوردشکنی‌های تولید استناد می‌کنند و نتیجه می‌گیرند که عرضه نفت، بی‌توجه به تحولات قیمتی همچنان رو به رشد است. این‌گونه که پیداست، شیل آمریکا مقاوم‌تر از چیزی است که خود صنعت می‌گوید!

🔹به گفته مدیرعامل Admiral «بازده سرمایه‌گذاری در قیمت ۵۵ تا ۶۰ دلار مثل پنج سال پیش نیست، چون بهترین چاه‌ها تاکنون حفاری شده‌اند.» همچنین کاهش فعالیت شرکت‌های خدمات نفتی نشانه‌ای از رکود گسترده‌تر در صنعت شیل است؛ حتی اگر تولید رو به افزایش باشد. علاوه‌بر این، تحلیل‌گر کپلر در اکتبر نوشت: «اگرچه شرکت‌های بزرگ می‌توانند زیر ۵۰ دلار هم فعالیت کنند، اما چنین قیمتی برای اکثر شرکت‌ها موجب کاهش جدی فعالیت خواهد شد. یک سناریوی سنگین و طولانی‌مدت ۵۰ دلاری که برخی نهادها و بانک‌هایی مانند گلدمن ساکس آن را پیش‌بینی می‌کنند، عرضه نفت خام آمریکا را فلج خواهد کرد.» با این حال، جی‌پی مورگان همچنان پیش‌بینی می‌کند که تولید شیل آمریکا به رشد خود ادامه می‌دهد و همین امر قیمت نفت را حتی تا ۳۰ دلار در هر بشکه پایین خواهد آورد.

🔹اما روندهای صنعت شیل آمریکا نشان می‌دهد که چنین اتفاقی محتمل نیست، زیرا رشد تولید بسیار پیش از رسیدن به چنین قیمتی متوقف خواهد شد. و به محض اینکه اداره اطلاعات انرژی آمریکا نخستین گزارش کاهش تولید را منتشر کند، قیمت‌ها به‌سرعت جهش خواهند کرد انگار هیچ‌وقت خطر مازاد عرضه وجود نداشته، چه رسد به مازاد عرضه‌ای که بتواند قیمت برنت را تا زیر ۴۰ دلار پایین بیاورد.


@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

10 November 2025 14:21

🔅سه فناوری مخل در نظم مسلط جهانی

#فناوری

🔹ژوزف شومپیتر، اقتصاددان سرشناس اتریشی، معتقد است که یک گذار بنیادین اقتصادی با از راه رسیدن انواع جدید کالایی، روش‌های جدید تولید و اشکال جدید سازمان صنعتی قابل شناسایی هستند. فراگیری پهپادهای ارزان‌قیمت، تلفن‌های همراه و پنل‌های خورشیدی هر سه ویژگی پیش‌گفته را در خود دارند و از همین رو، مخل نظم مسلط جهانی هستند.

♦️پهپادهای ارزان‌قیمت

🔹واضح‌ترین مثال را باید در حوزه نظامی جست که در آن، پهپادها به کشورهای ضعیف امکان وارد کردن خسارت‌های گسترده به دشمن بزرگتر را اعطا کرده‌اند. عملیات «تارعنکبوت» نیروهای اوکراینی که در اول ژوئن روسیه را کاملا غافلگیر کرد، با قاچاق پهپادها به داخل روسیه موفق شد تعداد قابل‌توجهی هواپیمای جنگی روسیه را منهدم کند. اوکراین انقلابی در جنگ پهپادی رقم زده است و اکنون، ماهانه بیش از 200 هزار «اف.پی.وی» در اوکراین ساخته می‌شود. این ریزپرنده‌ها نیاز به سرمایه و زیرساخت چندانی برای ساخت ندارند و نمونه تجاری آن کمتر از 300 دلار قیمت دارد.

♦️تلفن‌های همراه

🔹در حوزه مالی، تلفن‌های همراه یک فناوری مخل و مهم‌تر گسترش‌دهنده دامنه اطلاعات، بازارها و محصولات‌هایی است که بازیگران تثبیت شده را از دور خارج خواهد کرد. تلفن‌های همراه همزمان آموزش، اشتغال و رشد را در سراسر جنوب جهانی متحول می‌سازند. در کشوری همچون کنیا ارتباطات، دسترسی به اطلاعات و خدمات مالی در حالت سنتی نیازمند سرمایه‌گذاری قابل‌توجه در زیرساخت فناورانه و کالاهای سرمایه‌ای است.

🔹با بکارگیری گوشی‌های هوشمند توسط 80 درصد شهروندان، این مسئله به سرعت تغییر کرده است. تراکنش‌های مالی با تلفن همراه در کنیا به یک نُرم جدید مبدل شده‌اند و در مناطق روستایی و شهری به ترتیب 77 و 89.7 درصد مورد استفاده قرار می‌گیرند. دولت کنیا برآورد نموده است که اقتصاد دیجیتال تا سال 2025 سهمی نزدیک به 10 درصد در تولید ناخالص داخلی این کشور پیدا کند و با تداوم کاهش هزینه دسترسی و قیمت تلفن همراه، بازیگران تثبیت شده در حوزه رسانه، بانکداری و سایر خدمات در تنگنا قرار گیرند.

♦️پنل‌های خورشیدی

🔹در حوزه انرژی، ایالات متحده دومین تولیدکننده عمده انرژی در جهان است و تحت زعامت دونالد ترامپ به سمت منابع هیدروکربنی بیشتر حرکت می‌کند. «توافق‌های تجاری» این دولت منظما دربرگیرنده مواردی است که تلاش دارند متحدان و شرکای تجاری را از طریق قبول واردات نفت، گاز مایع و سایر مشتقات نفتی آمریکا به استفاده بلندمدت سوخت‌های فسیلی مجاب کنند.

🔹اما انرژی خورشیدی در این بخش نقشی اخلالگرانه دارد. از آنجا که صنایع خورشیدی چین قیمت‌ها را پایین آورده‌اند، بسیاری از کشورهای در حال توسعه و بازارهای نوظهور بر این منبع انرژی بصرفه‌تر اتکای بیشتری نشان داده‌اند. به عنوان مثال، واردات فناوری خورشیدی الجزایر از چین در سال 2025 نسبت به سال 2024 معادل 84 برابر رشد داشته است. پاکستان نیز از پنل‌های ارزان‌قیمت نهایت بهره را برده است و اکنون 20 درصد از برق خود را از پنل‌های خورشیدی تامین می‌کند.

🔹در سرتاسر جنوب جهانی، انرژی خورشیدی نویدبخش امنیت انرژی و رهایی از بحران‌های حساب جاری در کشورهای وارد کننده است. بالاخص در مناطق روستایی منفصل از شبکه، پنل‌های خورشیدی به معنای استقلال واقعی در حوزه انرژی و ارتقای کیفیت زندگی میلیون‌ها نفر از شهروندان است. در اینجا نیز بازیگران تثبیت شده با موقعیت انحصاری توسط فناوری ارزان از دور خارج می‌شوند.

🔹حتی در کشورهای صادر کننده منابع هیدروکربنی، منطق انرژی خورشیدی متقاعد کننده به نظر می‌رسد؛ چرا که از مصرف داخلی در مواجهه با شوک‌های قیمتی ژئوپلیتیکی صیانت می‌کند و صادرات سوخت‌های فسیلی را اولویت می‌بخشد که سودآوری به مراتب بیشتری دارد.

♦️جمع‌بندی

🔹ما تنها شاهد یک تحول فناورانه و سازمانی نیستیم، بلکه شاهد یک تحول ژئوپلیتیکی نیز هستیم که در آن مزیت‌های طولانی‌مدت بازیگران بزرگ و قدرتمند با ابتکارات ارزان قیمت و قابل انتقال به چالش کشیده شده است. باید منتظر ماند و دید که هوش مصنوعی، در صورت نتیجه‌بخشی، به تقویت یا تضعیف این روند خواهد انجامید؛ با این وجود، پیش‌بینی ما ایفای نقشی تسریع‌کننده است.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

25 October 2025 18:45

🔅توافق ۳ میلیارد دلاری آمریکا و استرالیا برای مقابله با سلطه چین بر عناصر کمیاب!

🔹ایالات متحده و استرالیا هفته در گذشته توافقی برای همکاری در توسعه تأمین مواد معدنی حیاتی امضا کردند. طبق اعلام کاخ سفید، ارزش این توافق بیش از ۳ میلیارد دلار است و می‌تواند دسترسی به منابعی به ارزش بیش از ۵۳ میلیارد دلار را فراهم کند. اگرچه این رقم در تئوری است، اما در هر حال آغاز خوبی محسوب می‌شود.

🔹مواد معدنی حیاتی نخستین بار در دوران دولت بایدن به‌عنوان یک مسئله مهم مطرح شدند، زمانی که آمریکا دریافت به شکل نگران‌کننده‌ای برای تأمین این مواد که برای پیشبرد برنامه‌ی گذار انرژی حیاتی هستند، به چین وابسته است. با این حال، مواد معدنی حیاتی فقط در خودروهای برقی یا توربین‌های بادی کاربرد ندارند، بلکه برای صنعت خودروسازی و از آن مهم‌تر صنعت دفاعی نیز ضروری‌اند. از این رو، یکی از معدود تصمیمات دولت بایدن که رئیس‌جمهور ترامپ آن را لغو نکرد، اولویت دادن به تأمین مواد معدنی حیاتی بود.

🔹این مسئله در اوایل سال جاری و در هنگامه آغاز جنگ تجاری با چین داغ‌تر شد. چین در واکنش، صادرات مواد معدنی حیاتی را محدود کرد. این اقدام باعث شد عزم واشنگتن برای تأمین منابع جایگزین جدی‌تر شود. هرچند تصمیم در ظاهر ساده بود، اما مشکل اینجاست که ایجاد زنجیره‌ی تأمین و فرآوری مواد معدنی حیاتی، بسیار زمان‌بر و پرهزینه است. در این زمینه، توافق با استرالیا گامی مثبت و آغاز مناسبی به شمار می‌آید، هرچند هنوز راه زیادی در پیش است.

♦️ذخایر معدنی استرالیا

🔹استرالیا یکی از غنی‌ترین کشورهای جهان از نظر منابع معدنی است. این کشور دارای یکی از بزرگ‌ترین ذخایر لیتیوم در جهان است و همچنین منابع قابل توجهی از عناصر خاکی کمیاب، تنگستن، وانادیوم، منگنز، کبالت، مس و سایر فلزات و مواد معدنی مورد استفاده در صنایع کلیدی را در خود جای داده است. توافق با دولت ترامپ می‌تواند به افزایش تولید این مواد کمک کند؛ اقدامی که با تمرکز راهبردی دولت آلبانیزی بر استخراج و فرآوری مواد معدنی در کنار اهداف گذار انرژی این کشور همسو است. با این وجود، همکاری معدنی دو کشور با چالش‌های مهمی روبروست از جمله اینکه راه‌اندازی ظرفیت‌های جدید استخراج و فرآوری، تنها در چند هفته یا حتی چند سال ممکن نیست و زمان زیادی می‌طلبد.

♦️ سلطه چین بر زنجیره‌های تولید

🔹چین به‌طور کامل بر بازار جهانی مواد معدنی حیاتی تسلط دارد و این امر تولیدکنندگان دفاعی غرب و دولت‌هایشان را در موقعیتی دشوار قرار داده است؛ زیرا در بحبوحه‌ روابط دوجانبه‌ی پرتنش، برای تأمین مواد خام کلیدی به چین وابسته‌اند. چین در فرآوری ۱۹ مورد از ۲۰ ماده معدنی حیاتی که آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) در اوایل سال جاری بررسی کرده بود، تسلط کامل دارد و به‌طور میانگین حدود ۷۰ درصد از سهم بازار جهانی را در اختیار دارد. آژانس بین‌المللی انرژی در ماه مه اعلام کرد: «سه‌چهارم این مواد معدنی نوسان قیمتی بیشتری نسبت به نفت داشته‌اند و نیمی از آن‌ها نوساناتی بیش از گاز طبیعی نشان داده‌اند.»

🔹در واقع، این خطرها اکنون با محدودیت‌های صادراتی جدید چین آشکار شده‌اند. این اقدام بدون شک انگیزه‌ای برای توافق آمریکا و استرالیا فراهم کرد، اما امید ترامپ مبنی بر اینکه «تا یک سال دیگر آن‌قدر مواد معدنی حیاتی و عناصر کمیاب خواهیم داشت که ندانید با آن‌ها چه کنید»، ممکن است اندکی زودهنگام باشد.

🔹جالب آن‌که چین از توافق آمریکا و استرالیا تمجید کرده است. در پاسخ به پرسشی درباره این موضوع، سخنگوی وزارت امور خارجه چین گفت: «شکل‌گیری زنجیره‌های تولید و تأمین جهانی نتیجه‌ی انتخاب‌های بازار و شرکت‌هاست.» گوو جیاکون همچنین افزود: «کشورهای دارای منابع غنی از مواد معدنی حیاتی باید نقشی فعال در حفظ امنیت و ثبات زنجیره‌های صنعتی و تأمین ایفا کنند و از تداوم همکاری‌های عادی اقتصادی و تجاری اطمینان حاصل نمایند.»

🔹واقعیت این است که چین به‌خوبی از زمان‌بر بودن ایجاد ظرفیت استخراج و فرآوری مواد معدنی حیاتی آگاه است. از این رو، دلیلی ندارد که نگران از دست دادن جایگاه مسلط خود در عرصه جهانی مواد معدنی حیاتی در آینده نزدیک باشد. با این حال، اقدام ایالات متحده برای جبران عقب‌ماندگی، هرچند طولانی‌مدت، عاقلانه‌ترین کار ممکن است.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

11 October 2025 14:19

🔅افزایش قیمت مس؛ تاثیر بازگشت چین به بازار و کاهش ارزش دلار

#مس
#تجدیدپذیر #چین

🔹قیمت مس به ۱۱ هزار دلار در هر تن رسید و بیشترین قیمت از ماه مه ۲۰۲۴ تاکنون را تجربه کرد. این بیشنیه قیمتی ناشی از تلاقی چندین عامل تأثیرگذار بر بازار این فلز شامل اختلال در عرضه، تقاضای قوی و مولفه‌های اقتصاد کلان از جمله کاهش ارزش دلار و نرخ بهره است.

♦️اختلال در عرضه

🔹عامل اصلی در افزایش قیمت مس، اختلالات چشمگیر در تولید این فلز است که عمدتاً از مشکلات عملیاتی در معادن بزرگ جهان ناشی می‌شود. یکی از رویدادهای مهم در این زمینه، رانش گل و لای در سپتامبر ۲۰۲۵ در معدن گراسبرگ اندونزی بود؛ معدنی که از بزرگ‌ترین مراکز استخراج مس در جهان به شمار می‌رود. این حادثه، همراه با دیگر مشکلات عملیاتی در معادن کلیدی، پیش‌بینی تولید سالانه را به شدت کاهش داده است. پیش‌بینی رشد تولید مس در سال ۲۰۲۵ از ۲.۳% اولیه به ۱.۴% کاهش یافته که نشان‌دهنده بازاری بسیار فشرده‌تر و محدودتر از انتظار پیشین است.

🔹علاوه بر این، چندین پروژه توسعه‌ی استخراج مس که انتظار می‌رفت در میان‌مدت عرضه را افزایش دهند، با تأخیر روبه‌رو شده‌اند. از مهم‌ترین این تأخیرها می‌توان به مشکلات در طرح توسعه‌ی «Quebrada Blanca II» در شیلی و تعلیق فعالیت در معدن «Cobre Panamá» واقع در پاناما اشاره کرد. این تأخیرها نه‌تنها مسیر تأمین کوتاه‌مدت را محدود کرده، بلکه ظرفیت تولید آینده را نیز کاهش داده و در نتیجه، اثر ترکیبی فشردگی بازار را تشدید کرده‌اند.

♦️تقاضا تحت تأثیر انرژی‌های تجدیدپذیر

🔹از سوی دیگر، تقاضا برای مس به دلیل کاربرد گسترده‌ی آن در صنایع مختلف همچنان باعث افزایش قیمت‌ است. این فلز که اغلب از آن به عنوان «فلز تمدن» یاد می‌شود، برای سیم‌کشی برق، ساخت‌وساز، زیرساخت، کشاورزی و به‌ویژه در بخش‌های رو‌به‌رشد انرژی‌های تجدیدپذیر و خودروهای برقی ضروری است. تلاش‌های جهانی برای گذار به منابع انرژی پاک‌تر، تقاضا برای مس مورد استفاده در زیرساخت‌ها و فناوری‌های سبز را به‌شدت افزایش داده است.

🔹پیش‌بینی می‌شود تقاضا برای مس در حوزه‌ی زیرساخت‌های سبز تا پایان سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۵ درصد افزایش یابد، امری که به نوسان قیمت‌ها دامن می‌زند. ترکیب رشد تقاضا با وضعیت دشوار عرضه، نشان‌دهنده‌ی یک دگرگونی بنیادی در بازار مس است؛ تغییری که فراتر از عوامل موقتی و کوتاه‌مدت بوده و ماهیتی ساختاری دارد.

♦️تأثیر تضعیف دلار

🔹افزایش قیمت مس تا سطح ۱۱ هزار دلار به ازای هر تُن همچنین تحت تأثیر شرایط اقتصاد کلان از جمله تضعیف دلار آمریکا و کاهش نرخ‌های بهره قرار دارد. دلار ضعیف‌تر باعث می‌شود کالاهایی که با این ارز قیمت‌گذاری می‌شوند برای دارندگان ارزهای دیگر ارزان‌تر تمام شوند و در نتیجه، علاقه خریداران بین‌المللی را افزایش می‌دهد. هم‌زمان، نرخ‌های بهره پایین‌تر هزینه‌ی نگهداری ذخایر و تأمین مالی خریدهای سفته‌بازانه در بازار کالاها را کاهش می‌دهد. این عوامل با جذب سرمایه‌های قابل توجه به بازار مس، روند صعودی قیمت‌ها را تشدید کرده‌اند.

♦️کسری پیش‌بینی‌شده در سال ۲۰۲۶

🔹گروه بین‌المللی مطالعه‌ی مس (ICSG) اخیراً چشم‌انداز بازار جهانی مس تصفیه‌شده را بازبینی کرده و اکنون پیش‌بینی می‌کند که در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۵۰ هزار تن کسری در بازار وجود خواهد داشت. این پیش‌بینی تغییری چشمگیر نسبت به برآورد قبلی است که از مازاد بیش از ۲۰۰ هزار تن حکایت داشت. عامل اصلی این تغییر، کندی رشد تولید، محدودیت در دسترسی به منابع مس خام و تداوم چالش‌های عملیاتی در معادن عنوان شده است.

🔹با توجه به اینکه رشد تقاضا سریع‌تر از افزایش عرضه پیش می‌رود، انتظار می‌رود بازار مس در کوتاه‌مدت در وضعیت فشرده و محدود باقی بماند. اختلالات مداوم در عرضه، تأخیر در پروژه‌ها و ابهامات ژئوپلیتیکی می‌توانند قیمت‌ها را در سطوح بالا حفظ کنند. به‌ویژه زمان‌بندی و مقیاس عرضه‌های جدیدی که قرار است وارد بازار شوند، در تعیین اینکه این فشردگی کاهش می‌یابد یا تشدید می‌شود، نقش حیاتی خواهد داشت. روند کنونی نشان می‌دهد که در صورت تداوم محدودیت‌های عرضه، احتمال تثبیت یا حتی افزایش بیشتر قیمت‌ها وجود دارد.

♦️نقش چین در بازار

🔸به‌عنوان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده‌ی مس در جهان، رفتار بازار چین تأثیر چشمگیری بر قیمت‌های جهانی دارد. در ماه‌های اخیر، بازگشت سرمایه‌گذاران و خریداران صنعتی چینی به بازار مس موجب تقویت روند صعودی قیمت‌ها شده است. واردات چین به‌طور قابل توجهی افزایش یافته تا خود را برای رشد بیشتر تقاضا و احتمال وضع تعرفه‌های جدید بر منابع دیگر آماده کند.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

24 September 2025 19:34

☘️🧿☘️ مطالعات بین‌المللی خود را حرفه‌ای کنید


🌖 اندیشکده تهران
@InstituteTehran

🌎 درس‌گفتار علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
@ecopolitist

🌎 آموزش زبان تخصصی رشته علوم سیاسی
@language_political

🌎 رصدخانه اندیشکده‌ها
@Rasadkhone_in

🌎 اقتصاد سیاسی بین‌الملل🏅
@Inter_Politics

🌎 ژئواکونومیک نیوز
@GeoecoNEWS

🌎 روش پژوهش در حقوق
@researcheerr

🌎 اوراسیا پست، اخبار و تحلیل - چین و روسیه CIS
@EurasiaPost

🌎 پایش سیاسی ایران
@ir_REVIEW

🌎 كانال مطالعات سوريه
@hdrhbb1

🌎 مرکز مطالعات عراق
@instituteofiraqistudies

🌎 چین و ماچین 🇨🇳🇨🇳🇨🇳
@china_Reivew

🌎 کانال  علوم سیاسی
@politicalsciencce

🌎 دیپلماسی و سیاست خارجی
@Iranian_diplomacy

🌎 ملت دین؛ روایتگر تحولات جریانات اسلامی
@melatedin

🌎 ترجمه متون تخصصی علوم سیاسی
@Politicianns

🌎 آکادمی سیاست
@Politicalsciennce

🌎 فرهنگ و هنر بین‌الملل 🎬🌱
@sarhaddat

🌎 سوقنا | اقتصاد سیاسی جهان اسلام
@suqona

🌎 مرکز بین‌المللی در مسیر ابریشم(آموزش زبان چینی)🇨🇳🇨🇳
@Learningchinesesrpllic

🌎 تحولات عراق و شامات
@IraqLevant

🌎 ناگفته های سیاست خارجی
@irdiplomatic262

🌎 بحرین به فارسی🇮🇷🇧🇭
@bahraininpersian

🌎 خبری تحلیلی سیاق
@syaaq_ir

🌎 پژوهشکده علوم سیاسی
@Policyresearcherr

🌎 تحلیل مسائل سیاسی خاورمیانه
@paygah_ejtemayi

🌎 اندیشکده حقوق و روابط بین‌الملل
@ir_silr

🌎 اقتصاد آفریقا
@EcoAfrican

🌎 بانک مقالات علوم سیاسی
@maghalatolomsiasii

🌎 رازفیلم/دانلود فیلم و مستند سیاسی اجتماعی فرهنگی
@razfilmweb

🌎 دولت دین
@dolatedin

🌎 روسکیی چاس
@RusskiyChas

🌎 لوموند دیپلماتیک Le Monde diplomatique
@mondediplofa

🌎 همه چیز درباره چین 🇨🇳
@chinese10

🌎 اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل
@GovernanceStudies

🌎 کانال روش پژوهش در علوم سیاسی
@Policy_researcher

🌎 مرکز مطالعات پاکستان
@PakistanStudies

🌎 کانال سیاسیون ایران
@Iranianpoliticianss

🌎 کمیته ضد جنگ و تحریم 🇮🇷
@NowarNosanctions

🌎 فراتر از اخبار در یمن🇾🇪
@yemenstudies_ir

🌎 کنکور ارشد و دکتری علوم سیاسی
@politicsman

🌎 مطالعات حقوق بشر
@ngoodvv

🌖 شناخت دقیق پاکستان؛ اندیشکده اقبال
@andishkadehiqbal


🌿🧿☘️ هماهنگی برای تبادل
@mrgp_1

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

15 September 2025 14:43

🔅 گام بلندپروازانه پکن برای دوبرابر سازی ظرفیت ذخیره انرژی تا ۲۰۲۷

#انرژی #تجدیدپذیر
#چین

🔹چین قصد دارد تا سال ۲۰۲۷ ظرفیت ذخیره‌سازی انرژی الکتریکی خود را بیش از دو برابر کرده و به ۱۸۰ گیگاوات (GW) برساند. این برنامه جدید هدف دارد ۳۵٫۱ میلیارد دلار (۲۵۰ میلیارد یوان چین) سرمایه جذب کند. گسترش وسیع ظرفیت موسوم به «انرژی‌های نوین» بخشی از برنامه کاری تازه‌ای است که کمیسیون اصلاحات و توسعه ملی (NDRC) و اداره ملی انرژی (NEA) چین برای دوره‌ی ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۷ منتشر کرده‌اند.

🔹چین که در حال حاضر نیز بزرگ‌ترین بازار ذخیره‌سازی باتری در جهان به شمار می‌رود، برای پشتیبانی از توسعه عظیم ظرفیت تولید برق خورشیدی و بادی، به ذخیره‌سازی بسیار بیشتری نیاز دارد. این کشور فقط در سال ۲۰۲۴ موفق به احداث بیش از ۲۷۰ گیگاوات نیروگاه خورشیدی و بیش از ۷۰ گیگاوات انرژی بادی شده است که برای ذخیره بیش از پیش انرژی تولیدی حاصل از آن، نیازمند باتری است.

♦️بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار انرژی جهان

🔹آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) در گزارش سرمایه‌گذاری جهانی انرژی ۲۰۲۵ اعلام کرد که چین جایگاه خود را به‌عنوان بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار انرژی در جهان تثبیت کرده است. در این گزارش آمده است: «امروز، چین با اختلاف بسیار بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار انرژی در سطح جهان است. این کشور دو برابر اتحادیه اروپا در بخش انرژی هزینه می‌کند؛ تقریباً به‌اندازه مجموع اتحادیه اروپا و ایالات متحده». بر اساس تحلیل IEA، در سال جاری انتظار می‌رود چین حدود ۶۲۷ میلیارد دلار در انرژی‌های پاک و حدود ۲۵۷ میلیارد دلار در سوخت‌های فسیلی سرمایه‌گذاری کند.

♦️کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی با جایگزینی انرژی پاک

🔹اگرچه چین همچنان در نیروگاه‌های زغال‌سنگی سرمایه‌گذاری می‌کند، اما سرمایه‌گذاری آن در انرژی پاک به‌مراتب از سرمایه‌گذاری در سوخت‌های فسیلی فراتر رفته است. سرمایه‌گذاری چین در ذخیره‌سازی باتری در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۴ حدود ۶۹ درصد افزایش یافته است، در حالی که سرمایه‌گذاری در شبکه برق ۲۲ درصد رشد کرده است.

🔹رشد تولید انرژی پاک، عمدتاً از طریق خورشید و باد، در سال گذشته ۸۴ درصد از رشد تقاضای برق چین را پوشش داد. در نیمه نخست سال ۲۰۲۵، رشد تولید پاک حتی از رشد تقاضا هم فراتر رفت و مصرف سوخت‌های فسیلی را ۲ درصد کاهش داد. تسریع در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، شبکه‌ها و ذخیره‌سازی در چین، همراه با برقی‌سازی بخش‌های حمل‌ونقل، ساختمان و صنعت، این کشور را با سرعت به سمت رسیدن به اوج مصرف سوخت‌های فسیلی سوق می‌دهد؛ و همزمان هزینه‌ها را کاهش داده و روند پذیرش فناوری‌های پاک برقی را در سایر کشورها سرعت می‌بخشد.



@GovernanceStudies