🔹 موقعیت مکرانِ شاهنامه

‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━

📃 صفحه ۸

💠 غیر از گواه روشن و کلیِ مسیر رفتن کاووس و کیخسرو به «مکران» که از توران و چین می‌گذرند -- و نیز راه بازگشت کیخسرو از آنجا (مکران ← چین ← سیاوخش‌گرد ← بهشت کنگ ← چاچ ← سغد ← بخارا ← جیحون ← بلخ) -- چند دلیل و قرینهٔ دیگر نیز موقعیت متفاوت و کاملاً شرقیِ «مکران» را در جهان شاهنامه تأیید می‌کند. نخستین نکته - که با همان هم‌جهتی/هم‌مسیریِ مکران با چین ارتباط دارد - ذکرِ چندبارهٔ نامِ مکران در کنار چین در شاهنامه است که حدودِ مکانیِ این ناحیه را می‌نمایاند.

💠 در داستان جنگ بزرگ، کاووس در پاسخِ نامهٔ کیخسرو در بیتی --که قبلاً موردِ توجهِ مرحوم استاد بهار نیز قرار گرفته است-- از نوه‌اش می‌خواهد نگذارد افراسیاب در ترکستان و در کنار دریای چین و مکران آسوده باشد:

• ممانش که پی برنهد بر زمین
• به ترکان و مکران و دریای چین

از اینجا می‌توان دریافت که مُکران در جوارِ دریای چین بوده است¹.

💠 در داستان «کرم هفتواد» هم آوازهٔ اقتدار هفتواد از «دریای چین» تا «مکران» می‌رسد:

• سپهبد بُدی بر درش هفتواد
• همان پرسش از کار بیداد و داد
• ز دریای چین تا به مکران رسید
• همه روی کشور سپه گسترید


💠 در داستان جنگ بزرگ هنگامی که کیخسرو به آب زره می‌رسد کسانی از چین و مکران به نزد او می‌روند که باز مؤید مجاورت این دو سرزمین است:

‏• چن آمد به نزدیک آب زره
• گشادند گردان زره را گره
• همه کارسازان دریا به راه
• ز چین و ز مکران همی‌برد شاه


💠 در بخش به‌اصطلاح تاریخیِ شاهنامه هم مکران در کنار چین و ماچین است. خسروپرویز بعد از آگاهی از رهایی فرزندش شیروی/قباد از زندان، به شیرین می‌گوید که باید به چین و ماچین و مکران بروند و از فغفور یاری بخواهند:

• شب تیره باید شدی سوی چین
• وگر سوی ماچین و مکران زمین
• بر ایشان بد افسون بگیریم راه
• ز بغپور چینی بخواهم سپاه

در اینجا نیز همنشینی نام‌ها به گونه‌ای است که معلوم می‌کند مکران در نزدیکی و محدوده چین و ماچین است.

‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━

¹ در بیتی از داستان سیاوش در نسخهٔ لندن/ بریتانیا (۶۷۵ ه.ق) نیز نام «مکران» و «دریای چین» در کنار و مسیر هم آمده است:
• کز آنجا برو تا به دریای چین
• از آن پس گذر کن به مکران زمین

#تاریخ
#ادبیات
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 موقعیت مکرانِ شاهنامه

‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━

📃 صفحه ۷

💠 پس از استادان بهار و نولدکه، آقای فریدون جنیدی بر اساس بیتی که در آن مهتر مکران به کیخسرو می‌گوید نخستین پرتوهای آفتاب به سرزمین او می‌تابد، به این نکته:

• چو خورشید تابان شود بر سپهر
• نخستین بر این بوم تابد به مهر

توجه کرده‌اند که مُکران داستان جنگ بزرگ کیخسرو و افراسیاب غیر از مُکرانِ مشهور و «بخشی از سرزمین آسیا در شمال چین است که بی‌گمان کشورِ کرهٔ کنونی بازماندهٔ آن در زمان ماست».

💠 دکتر کزازی هم در توضیح همان بیتِ بی‌اشاره و ارجاع به نظر آقای جنیدی، نوشته‌اند از این بیت «بر می‌آید که این سرزمین [= مُکران] می‌باید کشوری بوده باشد در خاور و در بخش‌های فرازین خراسان بزرگ نه سرزمین نیمروزین در ایران که بدین نام خوانده می‌شود. یعنی یکی از سرزمین‌هایی که در فراسوی چین جای داشته‌اند و تازیان آنها را ماچین می‌نامیده‌اند».

💠 آقای عسکر ظروفچی نیز در کتاب نمایهٔ جای‌ها در شاهنامهٔ فردوسی «مکران و چین» را جدا از «مکران» و «مکران زمین» مدخل کرده و در معرفی آن، حاشیهٔ زنده‌یاد استاد بهار و نوشتهٔ لغت‌نامه را نقل کرده‌اند.

‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━

#تاریخ
#ادبیات
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 موقعیت مکرانِ شاهنامه

‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━

📃 صفحه ۶

💠 ظاهراً عبدالقادر بغدادی نخستین کسی است که به موقعیّتِ درستِ «مکرانِ» شاهنامه توجه کرده و به رغم شهرت مکرانِ جنوب‌شرقِ ایران در مآخذ مختلف، در لغت شهنامه خویش (تألیف ۱۰۶۷ ه.ق) در توضیحِ «مکران» بدون اشاره به آن مکران معروف، فقط نوشته است «شهری است در آن سوی چین و ماچین که پایتخت است و نام آن ولایت «نیز» به کسر نون و زای عربی است».

💠 در محققّان معاصر، فضلِ تقدّمِ دقّت در تفاوتِ مکرانِ شاهنامه با مکرانِ شناخته‌شده، از آنِ مرحوم استاد ملک‌الشعراء بهار و نولدکه است. شادروان استاد بهار در شاهنامهٔ چاپِ سنگیِ بمبئی (۱۲۷۶ ه.ق) در حاشیهْ این بیت (از پاسخِ کاووس به کیخسرو در جنگ بزرگ):

• پی او ممان تا نهد بر زمین
• به توران و مکران و دریای چین

نوشته‌اند: «عجب است که فردوسی سه جا توران و مکران را با هم آورده در صورتی که مکران در ساحل خلیج فارس است متّصل به کرمان و سند و از چین و توران یعنی ترکستان که مراد فردوسی است دور است. تصوّر می‌شود فردوسی در کتب جغرافیایی طوران و مکران را با هم دیده و تصوّر کرده است که آن طوران که نزدیک مکران است همین توران است زیرا ایالتی است در حدود سند و نیمروز موسوم به طوران که مرکز آن شهر قصدار است و همسایه است با مکران و از ترکستان برکنار است».

💠 نولدکه هم با ذهنیّتی که درباره مکران معروف منابع جغرافیایی داشته از قرار گرفتنِ مکرانِ شاهنامه در مجاورت چین شگفت‌زده شده است «نکتهٔ غریب و عجیب این است که مکران که بکّلی در طرف جنوب‌غرب موطن شاعر قرار گرفته بوده است در منظومه مجاور چین به شمار می‌آید. اگر بخواهیم این اسم معروف را طور دیگری تعبیر کنیم بکّلی به خطا رفته‌ایم».

‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━

#تاریخ
#ادبیات
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 موقعیت مکرانِ شاهنامه

‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━

📃 صفحه ۵

💠 «مکران» و «آب / دریای زره» که هم کی‌کاووس و هم کی‌خسرو در پیکارهای خویش به آنجا می‌روند، در جغرافیای شاهنامه کدام ناحیه و دریاست؟ «مکران» در تقریباً همه‌ٔ منابع جغرافیایی و تاریخی و ادبی، منطقه‌ای است میان کرمان و سیستان و هند و پیوسته به دریای عمان. برای نمونه در معجم‌البلدان می‌خوانیم «هذه الولایه بین کرمان من غربیها و سجستان شمالیها و البحر جنوبيها و الهند في شرقيها». سابقه کاربرد نام «مکران» برای این ناحیه به پیش از اسلام می‌رسد و در کتیبه‌ٔ شاپور اول، جزو ایرانشهر و قلمرو این پادشاه ساسانی ذکر شده است.

💠 بر همین اساس، هم بعضی از شارحان شاهنامه در آغاز داستان نبرد هاماوران و هم مؤلفان فرهنگ‌های حماسه‌ی ملی ایران «مکران» را در شاهنامه همان مکران معروف و مذکور در متون جغرافیایی دانسته‌اند؛ اما با کمی دقت در مسیر حرکت کاووس (در ابتدای روایت هاماوران) و کی‌خسرو (در جنگ بزرگ با افراسیاب) به جانب «مکران» معلوم می‌شود که «مکرانِ» جهانِ شاهنامه نمی‌تواند همان مکران مشهور در جنوب شرق ایران باشد؛ زیرا کی‌کاووس برای رسیدن به آنجا از توران و بعد چین می‌گذرد و کی‌خسرو نیز پس از عبور از چین و ماچین به آنجا می‌رسد و در راه بازگشت هم از آنجا به چین می‌آید و بعد، از چاچ و بخارا و جیحون می‌گذرد و به ایران وارد می‌شود. توران، چین و ماچین و شهرهای چاچ و بخارا و رود جیحون هیچ یک در مسیر و مختصات جغرافیایی مکران متصل به دریای عمان قرار ندارند. بنابراین «مکران» شاهنامه باید مکانی در اقصای مشرق‌زمین و بعد از کشور چین باشد.

‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━

#تاریخ
#ادبیات
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 موقعیت مکرانِ شاهنامه

‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━

📃 صفحه ۴

💠 مهترِ مُکران از درِ فرمانروایی درنمی‌آید و در نبرد با ایرانیان کشته می‌شود. بعد از آن:

🔵جهاندار سالی به مُکران بماند
🔵ز هر جای کَشتی‌گران را بخواند

💠 بدین‌ترتیب وارد «دریای زره» می‌شود و پس از هفت ماه کشتی‌رانی به ساحلی می‌رسد که صد فرسنگ آن سوتر کنگ‌دژ قرار دارد. کیخسرو به کنگ‌دژ داخل می‌شود و سپس به سوی ایران باز می‌گردد. در مسیر بازگشت نیز او باز از «آبِ زره» و «مُکران» می‌گذرد:

🔵بفرمود تا بادبان برکشید
🔵به دریای بی‌پایه اندر کشید
🔵همان آب دریای یک‌ساله راه
🔵چنان راست شد باد در هفت ماه
🔵...سپهدار چون سوی خشکی رسید
🔵ببستند کشتی و هامون بدید
🔵...وز آن، راه بیابان گرفت
🔵جهانی از او مانده اندر شگفت
🔵همه تیز و مُکران بیاراستند
🔵ز هر جای رامشگران خواستند

💠 کیخسرو از «مُکران» به چین می‌رسد:

🔵چُن آمد ز مکران به نزدیک چین
🔵خود و سرفرازان ایران‌زمین

💠 سپس به سیاوخش‌گرد، بهشت کنگ، چاچ، سغد و بخارا می‌آید و پس از گذشتن از جیحون، مسیر بلخ، طالقان، مرورود، نیشاپور، ری و بغداد را می‌پیماید و نهایتاً به پارس پایتخت ایران می‌رسد.

‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━

#تاریخ
#ادبیات
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 موقعیت مکرانِ شاهنامه

‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━

📃 صفحه ۳

💠 از «مُکران» و «آبِ زره» در داستان جنگ بزرگِ کیخسرو و افراسیاب هم چند بار یاد شده است. در این داستان افراسیاب از برابر کیخسرو می‌گریزد و چون از سوی فغفورِ چین نیز رانده می‌شود - که به او می‌گوید «که از مرزِ چین و خُتن دور باش» - به «آبِ زره» می‌آید و پس از گذشتن از آن به کَنگ‌دِز می‌رود:

🔵بیامد چنین تا بَد آب زره
🔵میان سوده از رنج بندِ زره
🔵...سوی کَنگ‌دِز بادبان برکشید
🔵به نیک و به بدها سر اندر کشید

💠 کیخسرو با شنیدن این خبر می‌گوید که او هم به «چین» و «مُکران» می‌رود و از «آبِ زره» خواهد گذشت:

🔵همه چین و مُکران سپه گسترم
🔵به دریای کیماک بر بگذرم
🔵چو گردد مرا راست ماچین و چین
🔵بخواهیم یاری ز مُکران زمین
🔵بر آب زره بگذرانم سپاه
🔵اگر چرخ گردون بود نیک‌خواه


💠 او پیش از حرکت نامه‌ای به کاووس می‌فرستد و در آن می‌گوید که برای گرفتن افراسیاب می‌خواهد به «چین» و «مُکران» برود و از «آبِ زره» بگذرد:

🔵کشیدیم لشکر به ماچین و چین
🔵وز آن روی رانم به مُکران زمین
🔵وز آن پس بر آب زره بگذرم
🔵اگر پاک یزدان بود یاورم

💠 سپس عازم چین می‌شود و پس از اظهارِ کهتریِ فغفور و خاقان و اقامت سه ماهه در چین:

🔵چهارم ز چین شاه ایران براند
🔵به مُکران شد و رستم آنجا بماند

‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━

#تاریخ
#ادبیات
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 موقعیت مکرانِ شاهنامه

‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━

📃 صفحه ۲

💠 هنگامی که کی‌کاووس در زابل میهمان رستم و زال است، مردی نژاده و مایه‌دار در مصر و شام گردن‌فرازی می‌کند و پادشاه ایران برای فرونشاندن او بدان سو لشکر می‌کشد. کاووس برای رفتن از زابلستان به آن‌جا، وارد «آب زره» می‌شود و به جایی می‌رسد که سرزمین مصر در سمت راست و بربرستان بر دست چپ و هاماوران (= یمن) در برابرش است:

🔵 یکی باگُهَر مردِ باگنج و نام
🔵 درفشی برافراخت از مصر و شام
🔵 ز کاووسِ کی روی برگاشتند
🔵 درِ کهتری خوار بگذاشتند
🔵 بزد کوس و برداشت از نیمروز
🔵 سپه شادمان شاه گیتی‌فروز
🔵 ...سپه را ز هامون به دریا کشید
🔵 بدان سو کجا دشمن آمد پدید
🔵 بی‌اندازه کشتی بدو در، بساخت
🔵 برآشفت و چون باد لشکر بتاخت
🔵 همانا که فرسنگ بودی هزار
🔵 اگر پای با راه کردی شمار
🔵 همی‌راند تا در میان سه شهر
🔵 ز گیتی بر این گونه جویند بهر
🔵 به دستِ چپش مصر و بربر به راست
🔵 زره در میانه بر آن سو که خواست
🔵 به پیش اندرون شهر هاماوران
🔵 به هر کشوری در سپاهی گران
🔵 خبر شد بدیشان که کاووس شاه
🔵 برآمد از آبِ زره با سپاه

💠 باز هم «بربرها» به مقابله سپاه ایران می‌آیند:

🔵 ز بانگ تبیره به بربرستان
🔵 تو گفتی زمین گشت لشکرستان

💠 سرانجام پس از ماجراهایی و گرفتار شدن کاووس و یلان ایران در هاماوران، رستم از زابلستان و از راه دریا - که همان «آب زره» است - به هاماوران/ یمن می‌آید و با شکست دادن شاهِ بربرستان و زنهاردهی به پادشاهِ هاماوران، کاووس و ایرانیان را می‌رهاند:

🔵 چو بشنید پاسخ گو پیلتن
🔵 دلیران لشکر شدند انجمن
🔵 سوی راه دریا بیامد به جنگ
🔵 چو برخشک بر بود ره بادرنگ
🔵 به کشتی و زورق سپاهی گران
🔵 بشد تا سر مرزِ هاماوران

‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━

#تاریخ
#ادبیات
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 موقعیت مکرانِ شاهنامه

‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━

📚   آیدنلو، سجاد: «محل "مکران" و "آب زره" در جغرافیای شاهنامه.» بخارا، سال بیست و هفتم، شماره ۱۵۲، مهر-آبان ۱۴۰۱.

‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━

📃 صفحه ۱

💠 درباره‌ٔ جغرافیای شاهنامه و تعیین موقعیتِ مکان‌های مذکور در آن کارهای خوبی انجام گرفته که در خوانشِ دقیقِ این متن بسیار راهگشاست؛ اما تحقیق در این حوزه هنوز پایان نیافته است و با دقت‌های بیشتر می‌توان درباره‌ٔ حدودِ جغرافیاییِ بعضی نام‌های جهانِ شاهنامه به نتایج دیگری رسید. در این مقاله به دو نمونه از این گونه اعلام نیازمندِ بحث می‌پردازیم و در آینده نیز یکی دو مورد دیگر را در قالبِ همین سلسله‌مقالات «طرح نمونه‌ای از مشکلاتِ شاهنامه» بررسی خواهیم کرد.

💠 به گزارش شاهنامه، مدّتی پس از رهایی کاووس از بندِ دیو سپید و پیروزی بر مازندرانیان و به سامان شدنِ اوضاع:

🔵 وزان پس چنان کرد کاووس رای
🔵 که بر تختِ زرّین بجمبد ز جای
🔵 از ایران بشد تا به توران و چین
🔵 گذر کرد از آن پس به مُکران‌زمین
🔵 ز مُکران شد آراسته تا زره
🔵 میان‌ها ندید ایچ بند و گره
🔵 بپذرفت هر مهتری باژ و ساو
🔵 نکرد آزمون گاو با شیر تاو
🔵 چنین هم گرازان به بربر شدند
🔵 جهان‌جوی با تخت و افسر شدند
🔵 شه بربرستان بیاراست جنگ
🔵 زمانه دگرگونه‌تر شد به رنگ
🔵 سپاهی بیامد ز بربر به رزم
🔵 که برخاست از لشکر شاه بزم

💠 میان لشکر ایران و بربرها پیکار در می‌گیرد و آنها شکست می‌خورند و از کاووس زنهار می‌خواهند. شهریار ایران آنها را می‌بخشد و از «مُکران» باز می‌گردد:
🔵چُن آمد وی از شهر مُکران به در
🔵سوی کوه قاف آمد و باختر
🔵...سپه را سوی زاولستان کشید
🔵به مهمانی پور دستان کشید
‏━━━━━━≼🔸≽━━━━━━

#تاریخ
#ادبیات
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹 طرقه‌ها، سرده‌ای از خانوادهٔ مگس‌گیران جهان قدیم در زیرخانوادهٔ چَکیان در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     ‌طرقهٔ کوهی : دامنه‌های شیب‌دار با واریزه‌های سنگی و صخره‌ای، دره‌ها و آبکندهای صخره‌ای و بیرون‌زدگی‌های سنگی همراه با بوته‌ها و درختچه‌های کوتاه و تنک را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. تابستان‌گذران و جوجه‌آور معمول ارتفاعات بزمان و تفتان است و در شهرستان چابهار زمستان‌گذرانی می‌کند. همچنین به‌صورت مهاجر عبوری در شهرستان‌های زابل، خاش، ایرانشهر، فنوج و لاشار دیده شده است.

💠     ‌طرقهٔ کبود : دامنه‌های شیب‌دار با واریزه‌های سنگی و صخره‌ای، دره‌ها و آبکندهای صخره‌ای و بیرون‌زدگی‌های سنگی را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. تابستان‌گذران و جوجه‌آور معمول ارتفاعات بزمان و تفتان است. همچنین به‌صورت مهاجر عبوری در شهرستان زابل دیده شده است.

#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹چَکچَک‌ها، سرده‌ای از خانوادهٔ مگس‌گیران جهان قدیم در زیرخانوادهٔ چَکیان در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     ‌چکچک کوهی : دشت‌های‌ باز، بوته‌زارها، علفزارها و چراگاه‌های کوهستانی مجاور مناطق سنگی و صخره‌ای و بیرون‌زدگی‌های سنگی را به عنوان زیستگاه برمی‌گزیند و از دره‌های باریک و پرسایه، نواحی مرطوب و درختزارها دوری می‌کند. به‌صورت محلی تابستان‌گذران و جوجه‌آور ارتفاعات تفتان است و به‌صورت مهاجر عبوری معمول بهاره و پاییزه در شهرستان‌های تفتان و زاهدان و ناحیه سیستان دیده می‌شود.

💠     ‌چکچک دشتی : دشت‌های نواحی گرم و خشک از مناطق پست تا مرتفع، بوته‌زارهای باز و تنک، استپ‌ها و دامنه‌های پست و تنک کوهستان‌ها به‌ویژه همراه با بوته‌های کوتاه درمنه و دارای لانه‌های فراوان جوندگان را به عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. به‌طور محلی در ارتفاعات تفتان تابستان‌گذرانی و جوجه‌آوری می‌کند. همچنین در حوضه سیستان و خلیج چابهار زمستان‌گذرانی می‌کند. به‌صورت مهاجر معمول و گستردهٔ بهاره و پاییزه در ناحیه سیستان، سواحل مکران و شهرستان‌های زاهدان، تفتان، ایرانشهر، بمپور، لاشار و نیکشهر دیده می‌شود.

💠     ‌چکچک ابلق : نواحی سنگی و سنگلاخی دورافتاده همراه با بیرون‌زدگی‌های سنگی پراکنده در نواحی خشک، حواشی اراضی کشاورزی شخم‌خورده، دره‌های صخره‌ای و درختزارهای سنگی با درختان و بوته‌های پراکنده را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. به‌صورت مهاجر عبوری در ناحیه سیستان، شهرستان‌های زاهدان، میرجاوه، تفتان، ایرانشهر، بمپور، لاشار، مهرستان و دشتیاری دیده می‌شود.

💠     ‌چکچک پشت‌سفید : دامنه‌های سنگلاخی، واریزه‌های سنگی و صخره‌ای، تپه‌ماهورهای دارای بیرون‌زدگی‌های سنگی و صخره‌ای و مسیل‌ها را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. به‌صورت زمستان‌گذران و مهاجر عبوری در ناحیه سیستان دیده می‌شود.

💠     ‌چکچک ایرانی : دشت‌های موجود در مناطق مرتفع کوهستانی با بوته‌های پراکنده و دامنه‌های پرشیب سنگی و صخره‌ای فاقد پوشش گیاهی را ترجیح می‌دهد و زمستان‌ها در تپه‌های صخره‌ای و بوته‌زارهای نواحی خشک به سر می‌برد. به‌صوزت محلی در ارتفاعات تفتان تابستان‌گذرانی و جوجه‌آوری می‌کند و در تعداد اندک در ناحیه سیستان و سواحل مکران به‌علاوهٔ راسک و سرباز زمستان‌گذرانی می‌کند. همچنین در مناطق مذکور به‌علاوهٔ شهرستان‌های زاهدان، قصرقند، نیکشهر و ایرانشهر به‌صورت مهاجر عبوری دیده می‌شود.

#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹 دم‌سرخ‌ها، سرده‌ای از خانوادهٔ مگس‌گیران جهان قدیم در زیرخانوادهٔ چَکیان در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     ‌دم‌سرخ پشت‌بلوطی : درختزارها و بوته‌زارهای باز و تنک، درختزارهای حاشیه رودخانه‌ها و حواشی کشتزارها و باغ‌ها را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. در شهرستان‌های سرباز، زاهدان و ناحیه سیستان زمستان‌گذرانی می‌کند.

💠     ‌دم‌سرخ معمولی : درختزارهای باز با پوشش مناسب، حاشیهٔ جنگل‌ها، باغ‌های میوه، پارک‌ها و درختزارهای حاشیهٔ رودخانه‌ها را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. زیرگونهٔ P.p.phoenicurus به تعداد فراوان مهاجر عبوری و پاییزهٔ شهرستان‌های زاهدان، میرجاوه، ایرانشهر‌، بمپور و چابهار است.

💠     ‌دم‌سرخ سیاه : صخره‌ها، بیرون‌زدگی‌های سنگی و دامنه‌های سنگلاخی شیب‌دار را ترجیح‌ میدهد و از نواحی با آب‌وهوای معتدل و مرطوب و نیز پوشش گیاهی متراکم دوری می‌کند. زیرگونهٔ P.o.phoenicuroides تابستان‌گذران و جوجه‌آور معمول کوه تفتان است و به‌صورت زمستان‌گذران در زابل، زهک، هیرمند، تفتان، خاش‌، بمپور، سرباز، راسک، قصرقند، نیکشهر، دشتیاری و چابهار حضور می‌یابد. همچنین به‌صورت مهاجر عبوری در شهرستان‌های نیمروز، ایرانشهر، بمپور و سرباز دیده شده است.

#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹 مگس‌گیر‌های مه‌سراینده (بلبل‌ها)، سرده‌ای از خانوادهٔ مگس‌گیران جهان قدیم در زیرخانوادهٔ چَکیان در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     ‌بلبل گلوآبی : در دشت‌های سیلابی، سواحل رودخانه‌ها و دریاچه‌ها، حاشیهٔ جنگل‌ها و بوته‌زارهای متراکم موجود در تپه‌ها و کوهپایه‌ها دیده می‌شود. به‌صورت زمستان‌گذران در منطقه سرباز/راسک و به‌صورت مهاجر عبوری در شهرستان‌های هیرمند، نیمروز، زاهدان، ایرانشهر، دشتیاری و چابهار دیده شده است.

💠     ‌بلبل هزاردستان : درختزارهای خزان‌کننده با پوشش زیر اشکوب متراکم از درختچه‌ها و بوته‌های خاردار و لاشبرگ فراوان در سطم زمین، بیشه‌های حاشیهٔ رودخانه‌ها، پرچین‌های انبوه، پارک‌ها و باغ‌های بزرگ را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. به‌صورت مهاجر عبوری در شهرستان‌های زابل و زاهدان دیده شده است که احتمالاً این جمعیت‌ها متعلق به زیرگونهٔ L.m.golzii هستند.

#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹 میوه‌خور‌ها، سرده‌ای از خانوادهٔ میوه‌خوران در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     ‌میوه‌خور خاکستری : مناطق نیمه‌بیابانی با بوته‌ها و درختان پراکنده، نخلستان‌ها، درختزارها، باغ‌های میوه و دره‌های دارای رودخانه واقع در حاشیه مناطق بیابانی و نیمه‌بیابانی با پوشش بوته‌ای تنک یا لکه‌ای را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. در ناحیه سیستان به‌صورت تابستان‌گذران جوجه‌آور و در شهرستان‌ تفتان به‌صورت زمستان‌گذران دیده شده است.

#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹 سنگ‌چشم‌ها، سرده‌ای از خانوادهٔ سنگ‌چشمان در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     ‌سنگ‌چشم پشت‌سرخ : دشت‌ها و بیشه‌زارهای واقع در مناطق گرم و خشک یا نیمه‌خشک با بوته‌ها و یا درختان کوتاهِ پراکنده را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. به‌صورت مهاجر عبوری کمیاب در شهرستان زاهدان دیده شده است.

💠     ‌سنگ‌چشم دم‌سرخ : استپ‌های خشک با بوته‌‌های پراکنده، دشت‌ها و تپه‌ماهورهای باز با بوته‌ها و درختان تنک و حاشیهٔ کشتزارها را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. به‌صورت مهاجر عبوری بهاره و پاییزه در شهرستان‌های نیمروز، زاهدان، میرجاوه، خاش، تفتان، ایرانشهر، بمپور، دلگان، نیکشهر و راسک دیده می‌شود. همچنین در مناطق پست حوضهٔ سیستان، شهرستان‌های سرباز، دشتیاری و چابهار زمستان‌گذرانی می‌کند.

💠     ‌سنگ‌چشم تورانی : زیستگاه‌هایش مانند «سنگ‌چشم دم‌سرخ» است و در مناطق زمستان‌گذرانی و مهاجرت نیز با آن مشترک است. به‌علاوه آن، در شهرستان‌های زاهدان، میرجاوه، خاش، ایرانشهر و بمپور تابستان‌گذرانی و جوجه‌آوری می‌کند.

💠     ‌سنگ‌چشم پشت‌بلوطی : درختزارهای باز با درختان پراکنده و بوته‌های کوتاه و درختان حاشیه کشتزارها را ترجیح می‌دهد. در شهرستان‌های خاش، تفتان، زاهدان، ایرانشهر، بمپور، مهرستان، سراوان، لاشار، فنوج، راسک، قصرقند و نیکشهر تابستان‌گذرانی و جوجه‌آوری می‌کند. همچنین به‌صورت مهاجر عبوری در شهرستان‌های چابهار و دشتیاری دیده می‌شود.

💠     ‌سنگ‌چشم خاکستری کوچک : دشت‌های باز با درختان و بوته‌های پراکنده و کشتزارهای وسیع با تک درختانی درون و حاشیهٔ آنها را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. به‌صورت مهاجر عبوری در شهرستان‌های زهک، زاهدان و بمپور دیده شده است.

💠     ‌سنگ‌چشم خاکستری بزرگ : حاشیۀ جنگل‌ها، چمنزارها، نواحی تالابی باز، استپ‌ها، اراضی مزروعی با درختان و بوته‌های پراكنده را به عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. زیرگونهٔ L.e.aucheri در شهرستان‌های، خاش، میرجاوه، تفتان، ایرانشهر، بمپور، نیکشهر و چابهار تابستان‌گذرانی و جوجه‌آوری می‌کند و به‌صورت مشترک با زیرگونهٔ L.e.pallidirostris در شهرستان‌های میرجاوه، تفتان، کنارک و زرآباد زمستان‌گذرانی‌ می‌کند. همچنین به‌صورت مهاجر عبوری در شهرستان‌های قصرقند و نیکشهر دیده شده است.

💠     ‌سنگ‌چشم سرحنایی : نواحی نیمه‌باز با بوته‌های خاردار و درختان پراكنده نظیر درختزارهای باز، باغ‌های قدیمی و كشتزارهایی با درختان پراكنده را به عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. به‌صورت مهاجر عبوری در شهرستان زاهدان دیده شده است.

#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹 دم‌جنبانک‌ها، سرده‌ای از خانوادهٔ دم‌جنبانکان در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     ‌دم‌جنبانک ابلق : در انواع زیستگاه‌ها شامل حواشی دریاچه‌ها، رودخانه‌ها، جویبارها، کانال‌های آبرسانی، خلیج‌ها سواحل دریاها، مزارع، باغ‌ها، پارک‌ها، مناطق مسکونی و حتی مناطق صنعتی با فضای باز و پوشش گیاهی تنک حضور دارد. در ناحیه سیستان و شهرستان‌های زاهدان، میرجاوه، تفتان، ایرانشهر، بمپور، مهرستان، سرباز، قصرقند، نیکشهر، راسک، دشتیاری، چابهار، زرآباد و کنارک زمستان‌گذرانی می‌کند و مقیم شهرستان‌های زاهدان و خاش است.

💠     ‌دم‌جنبانک کله‌زرد : در مناطق باز و مرطوب نظیر بیشه‌های اطراف پیکره‌های آبی، سواحل رودخانه‌ها، چمنزارهای مرطوب، زمین‌های غرقابی همچنین شالیزارهای برنج دیده می‌شود و از مناطق به‌دور از پهنه‌های آبی دوری می‌کند. زیرگونه M.c.werae به‌صورت مهاجر عبوری در شهرستان‌های هامون، زاهدان، میرجاوه، سرباز، قصرقند و دشتیاری گزارش شده است و زیرگونه M.c.calcrata در گذشته به‌صورت محلی در تالاب‌های کوهستانی بلوچستان و چمنزارهای مرطوب سیستان جوجه‌آوری می‌نمود.

💠     ‌دم‌جنبانک زرد : تحاشیهٔ رودخانه‌ها، دریاچه‌ها، دشت‌های سیلابی، چراگاه‌های مرطوب، چمنزارهای غرقابی، تالاب‌های نمکی، همچنین کشتزارهای خشک و خلنگزارها را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند و از کوهستان‌ها، نواحی خشک، اراضی لخت، جنگل‌ها و نواحی بسته دوری می‌کند. تابستان‌گذران و جوجه‌آور معمول تالاب‌های آب شیرین حوضهٔ سیستان است و به‌صورت مهاجر عبوری در نواحی وسیعی از جمله شهرستان‌های هیرمند، زاهدان، میرجاوه، بمپور، نیکشهر، راسک، دشتیاری و چابهار دیده می‌شود.

💠     ‌دم‌جنبانک خاکستری : حاشیهٔ آب‌های شیرین به‌ویژه رودخانه‌های دارای جریان تند واقع در کوهپایه‌ها و مناطق کوهستانی، کانال‌های آبرسانی، نهرهای واقع در مناطق پست، حاشیهٔ دریاچه‌ها و استخرهای واقع در درختزارها را به عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. تابستان‌گذران و جوجه‌آور به نسبت معمول نهرها و رودخانه‌های واقع در منطقه کوهستانی تفتان است و به‌صورت مهاجر عبوری در شهرستان سرباز دیده می‌شود.

#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹 پری‌سسک‌ها، سرده‌ای از خانوادهٔ سبدنشینان در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     سسک شکیل : در حاشیهٔ کشتزارها، رودخانه‌ها، کانال‌های آبرسانی، نی‌زارهای حاشیهٔ پیکره‌های آبی و باغ‌ها به سر می‌برد، پوشش گیاهی متراکم و اغلب مخلوطی از بوته‌ها و پهن‌برگان و علفی‌ها را ترجیح می‌دهد و از بیابان‌ها و درختزارهای بلند و متراکم دوری می‌کند. مقیم معمول حوزهٔ سیستان و شهرستان‌های زاهدان، میرجاوه، خاش، ایرانشهر، بمپور، دلگان، لاشار، مهرستان، سیب‌وسوران، سراوان، گلشن‌، قصرقند، سرباز، راسک، دشتیاری و چابهار است.

#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹 سسک‌های بیشهٔ نمادین، سرده‌ای از خانوادهٔ سسکان بیشه‌ در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     سسک دم‌پهن : بیشه‌زارهای انبوه نزدیک دریاچه‌ها، علفزارهای تالابی، رودخانه‌ها و جویبارها همچنین نی‌زارها، باغ‌ها و پوشش‌های گیاهی متراکم نزدیک پیکره‌های آبی را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. به‌صورت معمول مقیم کوه تفتان است و به‌صورت زمستان‌گذران در شهرستان‌های راسک و سرباز و به‌صورت مهاجر عبوری در شهرستان‌های هامون و زاهدان دیده می‌شود.

#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹 سسک‌های جنبان، سرده‌ای از خانوادهٔ سسکان بیشه‌ در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     سسک جنبان : بیابان‌های سنگلاخی، دامنه‌های سنگی و صخره‌ای، دره‌ها و آبکندهای سنگی با گیاهان کوتاه و بوته‌ای را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. مقیم شهرستان‌های زابل، زهک، زاهدان، میرجاوه، تفتان، خاش، ایرانشهر، سراوان، سرباز، بمپور، لاشار، نیکشهر، قصرقند و راسک است.

#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹 لیکوهای توکانَما، سرده‌ای از خانوادهٔ لیکویان در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     ‌لیکوی معمولی : بوته‌زارهای خشک، دشت‌های سیلابی با لکه‌هایی از درختان گز، تپه‌های سنگی واقع در مناطق پست و اراضی سنگی و صخره‌ای با بوته‌های پراکنده همچنین باغ‌ها و نخلستان‌های نزدیک به آب را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. مقیم نواحی پست جنوب استان در شهرستان‌های زرآباد، کنارک، چابهار، دشتیاری، راسک، سرباز، قصرقند، نیکشهر، لاشار، بمپور، دلگان، مهرستان، ایرانشهر و سراوان است و در شمال به سمت شهرستان‌های خاش، تفتان، میرجاوه و زاهدان همچنین حوضهٔ سیستان پیشروی کرده است.

#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹 توکاهای راستین، سرده‌ای از خانوادهٔ توکایان در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     ‌توکای گلوسیاه : زمستان‌ها در اراضی مزروعی و استپ‌هایی با بوته‌های پراکنده و حتی حواشی روستاها دیده می‌شود. زمستان‌گذران شهرستان‌های نیمروز، زابل، زاهدان و چابهار است.

💠     ‌توکای آوازخوان : در گسترهٔ وسیعی از زیستگاه‌های درختی نظیر جنگل‌ها و باغ‌ها به‌ویژه درختزارها و بوته‌زارهای مجاور علفزارها و مناطقی با لاشبرگ فراوان و رطوبت کافی که دارای بی‌مهره‌های فراوان باشد، به سر می‌برد. زمستان‌گذران کمیاب شهرستان‌های چابهار و زاهدان و مهاجر عبوری شهرستان نیمروز است.

💠     ‌توکای پهلوسرخ : در زمستان درختزارها و علفزارهای باز، چمنزارهای حاشیه جنگل‌ها، کشتزارها و به تعداد کمتر باغ‌های میوه را انتخاب می‌کند. زمستان‌گذران کمیاب شهرستان زاهدان است.

💠     ‌توکای بزرگ : درختزارهای باز با درختان بلند مجاور علفزارها را ترجیح می‌دهد و از نواحی خشک و گرم، برف‌گیر، جنگل‌های انبوه، مناطق بدون درخت و تالاب‌ها درری می‌کند. زمستان‌گذران کمیاب شهرستان زاهدان است.

#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹 مگس‌گیرهای‌ انجیرخورک، سرده‌ای از خانوادهٔ مگس‌گیران جهان قدیم در زیرخانوادهٔ چَکیان در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     ‌مگس‌گیر سینه‌سرخ : توده‌های مخلوط از درختان پهن‌برگ خزان‌کنندهٔ بلند با زیراشکوب متراکم و اغلب مجاور آب، حاشیهٔ جنگل‌ها، مناطق پاک‌تراشی‌شده و فضاهای باز درون آن و همچنین‌ باغ‌های میوه را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. به‌صورت مهاجر عبوری بسیار معمول بهاره و پاییزه در شهرستان‌های نیمروز، هیرمند، زابل، زاهدان و ایرانشهر دیده می‌شود.

#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹 مگس‌گیرهای‌ نمادین، سرده‌ای از خانوادهٔ مگس‌گیران جهان قدیم در زیرخانوادهٔ چَکیان در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     ‌مگس‌گیر خال‌دار : حاشیهٔ درختزارهای باز، فضاهای باز درون جنگل‌ها، پارک‌ها و باغ‌های بزرگ را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. به‌صورت محلی و محدود در ارتفاعات بزمان و تفتان تابستان‌گذرانی و جوجه‌آوری می‌کند. به‌صورت مهاجر عبوری پاییزه و بهاره در ناحیه وسیعی از جمله شهرستان‌های زاهدان، تفتان‌، خاش، ایرانشهر، سرباز، راسک، قصرقند، نیکشهر، چابهار و دشتیاری دیده می‌شود.

#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹 مگس‌گیرهای‌ فیروزه‌ای، سرده‌ای از خانوادهٔ مگس‌گیران جهان قدیم در زیرخانوادهٔ چَکیان در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     ‌مگس‌گیر فیروزه‌ای هندی : درختزارهای پهن‌برگ خزان‌کننده و بوته‌زارهای حاشیهٔ رودخانه‌ها و نهرها را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند و از جنگل‌های انبوه دوری می‌کند. گونه‌ای سرگردان در استان است. در اردیبهشت سال ۱۳۸۰ یک فرد نر از این گونه در واحه‌ای در نزدیکیِ گرم‌بید دیده شده است.

#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹چَکچَک‌ها، سرده‌ای از خانوادهٔ مگس‌گیران جهان قدیم در زیرخانوادهٔ چَکیان در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     ‌چکچک ابلق خاوری : دامنه‌ها و تپه‌های سنگی و صخره‌ای با پوشش گیاهی تنک و مسیل‌های مناطق خشک و بیابانی را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. زیرگونهٔ O.p.picata (ریخت شکم‌سفید) معمول‌تر است و در ارتفاعات استان در شهرستان‌های تفتان، خاش، میرجاوه، ایرانشهر، بمپور، دلگان، لاشار، مهرستان، سیب‌وسوران و زابل تابستان‌گذرانی و جوجه‌آوری می‌کند و در نواحی پست جنوب استان در شهرستان‌های نیکشهر، زرآباد، کنارک، چابهار، دشتیاری، راسک و سرباز زمستان‌گذرانی می‌کند. همچنین به‌صورت مهاجر عبوری در شهرستان‌های هیرمند، زاهدان، میرجاوه، راسک و دشتیاری دیده شده است. زیرگونهٔ O.p.capistrata (ریخت سرسفید) نیز گاهی به‌صورت مهاجر عبوری در استان دیده می‌شود.

💠     ‌چکچک بیابانی : دشت‌ها و استپ‌های سنگلاخی و ماسه‌ای، تپه‌ماهورهایی با شیب ملایم با بوته‌های تنک به‌ویژه قیچ در نواحی نیمه‌‌بیابانی گرم و خشک را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند و برخلاف نامش فقط در حاشیه نواحی بیابانی دیده می‌شود. تابستان‌گذران و جوجه‌آور معمول قیچزارهای استان در شهرستان‌های میرجاوه، تفتان، زاهدان و خاش است. در حوضه سیستان، حاشیهٔ رودخانه بمپور، تالاب جازموریان و خلیج چابهار زمستان‌گذرانی می‌کند. همچنین در نواحی وسیعی از جمله شهرستان‌های نیمروز، هامون، هیرمند، زاهدان، خاش‌، ایرانشهر، بمپور، لاشار، قصرقند، زرآباد، کنارک، چابهار و دشتیاری به‌صورت مهاجر عبوری حضور پیدا می‌کند.

💠     ‌چکچک دم‌سفید : دره‌ها و دامنه‌های سنگی بایر و خشک در نواحی دورافتاده را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. به‌طور معمول مقیم نواحی خشک و دورافتادهٔ شهرستان‌های زاهدان، میرجاوه، ایرانشهر، قصرقند، نیکشهر، کنارک، چابهار، دشتیاری و راسک است.

💠     ‌چکچک هیوم : دره‌ها و آبکندهای تنگ صخره‌ای، دامنه‌ها و واریزه‌های سنگی و صخره‌ای و بیرون‌زدگی‌های سنگی با بوته‌ها و درختان پراکنده در نواحی تپه‌ماهوری را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. به‌طور معمول مقیم تپه‌های سنگی شهرستان‌های نیمروز، زاهدان، میرجاوه، تفتان، خاش، ایرانشهر، بمپور، مهرستان، سراوان، سرباز، راسک، چابهار، کنارک، زرآباد، نیکشهر‌ و لاشار است.

#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹 چَک‌ها، سرده‌ای از خانوادهٔ مگس‌گیران جهان قدیم در زیرخانوادهٔ چَکیان در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     ‌چک بیشه‌ای ابلق : دامنه‌های سنگی همراه‌ با بوته‌های کوتاه، مسیل‌های دارای پوشش درختچه‌ای، بیشه‌زارهای مرطوب نزدیک نیزارها و چمنزارهای مرطوب را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. تابستان‌گذران و جوجه‌آور شهرستان‌های زاهدان، میرجاوه، بمپور، مهرستان و دشتیاری است.

💠     ‌چک بوته‌ای : مناطق باز با پوشش بوته‌ای پراکنده شامل خلنگزارها، چمنزارها، علفزارهای ناهموار، جنگل‌کاری‌های جوان سوزنی‌برگ، حاشیهٔ تالاب‌ها و دامنهٔ کوه‌ها را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. به‌صورت مهاجر‌ عبوری در شهرستان چابهار دیده شده است.

💠     ‌چک سیبری : مناطق باز با پوشش بوته‌ای شامل دامنه‌ها، خلنگزارها و استپ‌ها را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. به‌صورت زمستان‌گذران در شهرستان‌های چابهار و قصرقند گزارش شده است.

#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹 دم‌چتری‌های نمادین، سرده‌ای از خانوادهٔ مگس‌گیران جهان قدیم در زیرخانوادهٔ چَکیان در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     ‌دم‌چتری دم‌حنایی : دشت‌های خشک و به نسبت باز با بوته‌های متراکم، استپ‌های حاشیهٔ کویر همچنین حواشی مناطق انسان‌ساخت نظیر پارک‌ها، باغ‌ها و پرچین‌ها را ترجیح‌ می‌دهد و از کوهستان‌ها و اراضی بایر دوری می‌کند. به‌صورت گسترده در استان به‌‌استثنای کوهستا‌ن‌های مرتفع، نواحی بیابانی و کویری تابستا‌نگذرانی و جوجه‌آوری می‌کند. حضور آن در شهرستان‌های زابل، زاهدان، میرجاوه، تفتان، خاش، ایرانشهر، بمپور، سراوان، لاشار، نیکشهر، راسک، سرباز، قصرقند و دشتیاری گزارش شده است. همچنین به‌صورت مهاجر عبوری در شهرستان‌های دلگان و میرجاوه دیده شده است.

#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹 صعوه‌ها، سرده‌ای از خانوادهٔ صعوگان در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     ‌صعوه ابروسفید : شیب‌های سنگی و صخره‌ای در ارتفاعات بالا با گیاهان پراکنده (به‌ویژه سرو کوهی) را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند و از مناطق با پوشش گیاهی متراکم دوری می‌کند. زمستان‌ها بیشتر در مناطق کم‌ارتفاع و بدون برف و نیز بوته‌زارهای حاشیهٔ پیکره‌های آبی حضور دارد. در شهرستان میرجاوه تابستان‌گذران و جوجه‌آوری می‌کند و در شهرستان زاهدان به‌صورت زمستان‌گذران گزارش شده است.

💠     ‌صعوه گلوسیاه : زمستان‌ها در دره‌ها و تپه‌ماهورهایی با بوته‌های خاردار و درختان تنک و پراکنده دیده می‌شود. زمستان‌گذران نادر شهرستان‌های زهک و زاهدان است.

#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹 بال‌لاکی‌ها، سرده‌ای از خانوادهٔ بال‌لاکیان در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     ‌بال‌لاکی بوهمی : در زمستان پارک‌ها، باغ‌ها و مناطقی که دارای درختان میوه نظیر توت و زبان‌گنجشک است را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند و از انسان و مناطق انسان‌ساخت تا حدودی دوری می‌کند. به‌صورا زمستان‌گذران بسیار کمیاب در خلیج چابهار گزارش شده است.

#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹 بلبل‌ها، سرده‌ای از خانوادهٔ بلبلان در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     ‌بلبل خرما : باغ‌ها، نخلستان‌ها، کشتزارهای دارای درخت و پارک‌های شهری را به‌عنوان زیستگاه انتخاب می‌کند. زیرگونهٔ P.l.mesopotamia مقیم مرکز تا جنوب بلوچستان در شهرستان‌های ایرانشهر، بمپور، دلگان، فنوج، نیکشهر‌، لاشار، سرباز، قصرقند، راسک، دشتیاری، چابهار، کنارک و زرآباد است و زیرگرنهٔ P.l.leucotis در شمال تا شرق استان در شهرستان‌های زاهدان میرجاوه، خاش، مهرستان، سراوان، سیب‌ و سوران همچنین ناحیه سیستان مقیم است.


#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…

🔹 |-#پرندگان سیستان و بلوچستان

🔹 ناخن‌درازها، سرده‌ای از خانوادهٔ دم‌جنبانکان در راستهٔ گنجشک‌سانان است.

💠     ‌ناخن‌دراز پادراز : استپ‌ها و علفزارهای مرطوب و حاشیهٔ کشتزارها را به‌عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. زمستان‌گذران و مهاجر عبوری بسیار نادر یا سرگردان بهاره و پاییزهٔ شهرستان دشتیاری است.

💠     ‌ناخن‌دراز خاکی : علفزارها و کشتزارهای خشک، خلنگزارها، زمین‌های بایر گرم و خشک، تپه‌های شنی، سواحل شنی‌ رودخانه‌ها و دریاچه‌ها، مناطق نیمه‌بیابانی همچنین دامنه‌ها و کوهپایه‌های خشک را به عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. زمستان‌گذران و مهاجر عبوری ناحیه سیستان، زمستان‌گذران به‌نسبت نادر شهرستان‌های چابهار و دشتیاری و مهاجر عبوری شهرستان‌های زاهدان، ایرانشهر و میرجاوه است.

💠     ‌ناخن‌دراز نوک‌دراز : تپه‌ها و کوهستان‌های واقع در نواحی گرم و نیمه‌خشک، دامنه‌های سنگی و صخره‌ای پرشیب و دشت‌های سنگلاخی با گیاهان پراکنده را ترجیح می‌دهد. تابستان‌گذران و جوجه‌آور به نسبت کمیاب دامنه‌های سنگی و خشک ارتفاعات شهرستان‌های تفتان، میرجاوه، خاش و فنوج است؛ در شهرستان راسک زمستان‌گذرانی می‌کند و به‌صورت مهاجر عبوری در شهرستان‌های راسک و دشتیاری دیده شده است.

💠     ‌ناخن‌دراز درختی : علفزارها و خلنگزارهای با درختان جوان و پراکنده، درختزارهای باز و کشتزارهایی با درختان پراکنده را ترجیح می‌دهد و از جنگل‌های متراکم همچنین مناطق عاری از درخت و بوته دوری می‌کند. در شهرستان چابهار زمستان‌گذرانی می‌کند و به‌صورت مهاجر عبوری در شهرستان‌های هامون، زاهدان، ایرانشهر، سرباز، راسک و دشتیاری دیده می‌شود.

💠     ‌ناخن‌دراز پشت‌زیتونی : در زمستان درختزارهای واقع در مناطق کم‌ارتفاع، حاشیهٔ جنگل‌ها، کشتزارهای باز و اطراف روستاها را به عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. به‌صورت سرگردان در شهرستان‌های زابل و قصرقند دیده شده است.

💠     ‌ناخن‌دراز گلوسرخ : علفزارهای مرطوب با گیاهان علفی کوتاه، باتلاق‌ها، کشتزارهای باز و زمین‌های شخم خورده مجاور آب را به عنوان زیستگاه برمی‌گزیند. مهاجر عبوری معمول بهاره و به نسبت کمیاب پاییزه شهرستان‌های سرباز و دشتیاری است؛ همچنین به تعداد اندک در شهرستان‌های زاهدان و چابهار زمستان‌گذرانی می‌کند.

💠     ‌ناخن‌دراز تالابی : در زمستان در دشت‌ها حضور می‌یابد می‌آید و در زیستگاه‌های مجاور آب شیرین، چمنزارهای مرطوب و سواحل و مصب‌های گلی دریاها به سر می‌برد. زمستان‌گذران بسیار معمول تالاب‌های حوضهٔ سیستان و شهرستان‌های سرباز، راسک، دشتیاری و چابهار است و به‌صورت مهاجر عبوری در شهرستان‌های نیمروز و زاهدان دیده شده است.

#حیات_وحش
💠 @balochs_history

Читать полностью…