1766
🧠خطرناک تر از سرنیزه و توپ،سلاح های ذهن هستند. ✒️فون میزس 📃📰مطالب متنوع و اطلاعات اقتصادی، سیاسی، فرهنگی وفلسفی 🌎بازار آزاد ♟️لیبرالیسم 📼 مستند 🗞مقاله 📖خلاصه کتاب وکتابخانه📚 📕 @kholaseketabe 🍃 👥گروه اندیشه نو https://t.me/+n7-KwTAA3Vc3Mjg0
📌مجموعه مارکسیسم بینقاب؛ از توهم تا نابودی اثر لودویگ فون میزس
♦️از نفی مارکسیسم تا پذیرش مبانی آن: مطالعهای در فلسفه سیاسی
✍🏻اویس ارشادیان
🧩قسمت اول
🔻در این مطلب بخوانید:
▪️زمینه تاریخی و اجتماعی سخنرانی میزس
▫️ماتریالیسم تاریخی و نقد آن
▪️دوگانگیهای حلنشده: نقد میزس بر منطق درونی مارکسیسم
▫️تاثیر هگل و جبر تاریخ
▪️پیامدهای عملی فلسفه تاریخ مارکس
▫️جمعبندی
🔻شاید شما هم دوست و یا آشنایی داشته باشید که وقتی درباره مسائل سیاسی و اقتصادی با او صحبت میکنید، زبان به نقد و حتی ناسزا علیه چپ میگشاید و ریشه تمام مشکلات کنونی ایران را «چپها» میداند. قصد بررسی درستی یا نادرستی این گزاره را ندارم، بلکه میخواهم از جنبه دیگری به این پدیده نگاه کنم. نکته قابلتوجه درباره دیدگاه دوست/آشنای ما زمانی آشکار میشود که پی میبریم خودِ او به افکار چپ باور دارد؛ برای مثال با مالیات زیاد بر ثروتمندان، بیمه درمانی رایگان، ثابت نگه داشتن اجاره خانه، محدود یا ممنوع کردن بیمارستان خصوصی، آموزش رایگان، تعیین حداقل دستمزد، دخالت دولت در اقتصاد و... موافق است و حتی به تبلیغ این ایدهها بین نزدیکانش میپردازد. اگر شما هم تجربه مشابهی داشتید، احتمالاً اولین سوالی که برای شما پیش آمده این است: چرا؟ چرا او از «چپها» متنفر است، اما خودش، نادانسته، با تمام وجود به ایدههای چپ باور دارد؟
🔻من اطلاعی ندارم که آیا میزس هم تجربهای مشابه تجربه ما داشته است یا خیر، اما واضح است که پدیدهای مشابهِ آنچه در بالا ذکر شد را مشاهده کرده است. لودویگ فون میزس در فاصله دوم تا دوازدهم تیر ۱۳۳۱، نُه سخنرانی در کتابخانه عمومی سانفرانسیسکو درباره مارکسیسم انجام داد؛.... در این یادداشت قصد دارم به نخستین سخنرانی او با عنوان «ذهن، مادهگرایی و سرنوشت مردم» بپردازم.
🔻این نکته که میزس اولین سخنرانی خود را به فلسفه اختصاص داده است، نه اقتصاد، بسیار مهم است؛ او در جملات ابتدایی خود میگوید: «فلسفه مهم است؛ چرا که هر کس، آگاهانه یا ناآگاهانه، فلسفهای ویژه دارد و اندیشههای فلسفی او، کنشهایش را سامان میدهد.» انسان بر اساس ایدههایی که در ذهن دارد، دست به کنش میزند. اگر شما تنبیه بدنی را یکی از اصول تربیتی بدانید، هر زمان که فرزندتان کار نادرستی انجام داد یا آنچه شما از او خواستهاید را انجام نداد، او را کتک میزنید، اما اگر تنبیه بدنی را رد میکنید و این روش را بسیار نادرست قلمداد میکنید، سعی میکنید در مقابل لجبازیهای فرزندتان آرامش خود را حفظ کنید، اما اگر آرامش خود را از دست دادید و او را کتک زدید، احتمالاً بعد از مدتی به خاطر این کار از او معذرتخواهی میکنید. در واقع فلسفه زندگی شما نه تنها کنشهایتان را مشخص میکند، بلکه حتی چارچوب واکنش شما به زیر پا گذاشتن اصول خودتان را نیز مشخص میسازد. بنابراین، برخلاف آنچه این روزها در فضای سیاسی و اقتصادی ایران فراوان دیده میشود، فلسفه یا ایدهها مفاهیمی انتزاعی و محدود به کلاسهای دانشگاه نیستند؛ بلکه در جزئیترین کنشهای روزمره ما نقشی تعیینکننده دارند.
◾️ضمینه تاریخی و اجتماعی سخنرانی میزس
▪️اهمیت و جایگاه ایدههای میزس در تاریخ اندیشه، تنها زمانی به درستی درک میشود که تصویری روشن از دورهای که او به این مباحث میپرداخت، در ذهن داشته باشیم؛ در سال ۱۹۵۲ (۱۳۳۱ شمسی)، زمانی که میزس این سخنرانی را ایراد کرد، استالین در شوروی قدرت را به دست داشت، اروپای شرقی زیر سلطه احزاب کمونیست اداره میشد، و چین در اختیار مائو تسهتونگ بود. کوبا و کره شمالی نیز تحت سیطره کمونیسم قرار داشتند. در آن زمان، فقر و فلاکتِ ناشی از این نظامها هنوز به اندازه دهههای بعد آشکار نشده بود. احزاب کمونیست و سوسیالیست نیز در کشورهای بلوک غرب، مانند فرانسه، آمریکا، آلمان غربی و بریتانیا، بسیار فعال بودند. بیشتر روشنفکرانِ آن دوران از این احزاب سوسیالیستی و مارکسیستی حمایت میکردند و از اتحاد شوروی با ستایش یاد میکردند.
▪️با این حال، اندیشمندان و روشنفکرانی هم بودند که با وحشیگریهای سوسیالیسم شوروی مخالف بودند و سیاستمدارانی که خود را ضدکمونیست مینامیدند، اما بسیاری از همین افراد، آگاهانه یا ناآگاهانه، به آموزههای مارکس و بنیانهای فلسفی او باور داشتند؛ بر همین اساس در کشورهای بهاصطلاح سرمایهداری نیز، سیاستهایی چون کنترل قیمتها، تعیین حداقل دستمزد، محدود کردن تجارت آزاد و ملیسازی صنایع با شدت و گسترههای گوناگون اجرا میشد.
#مقاله #مارکسیسم #سوسیالیسم #چپگرایی #روشنفکران #ماتریالیسم #جبرگرایی #مداخله_گرایی #مارکس #هگل
♟ #liberty
🗞 @andishee_noo 🍃
🔻ادامه مطلب را از اینجا بخوانید🔻
اتفاقهای خوب، بدون دولت، بدون اجبار
با مسئولیت فردی
کمپینهای پاکسازی در جهان تشکیل میشوند، که بدون دریافت بودجه از دولت یا حمایت دولت افرادی دور هم جمع میشوند و به رودخانهها، جنگلها و.. میروند برای جمعآوری زبالهها و آلودگیها.
این کمپین در ایران بدون دریافت بودجه از دولت یا حمایت آن به ۳۶منطقه سفر کرده و با پاکسازی این مناطق در حفاظت طبیعت و بهبود زندگی مردم مشارکت داشته.
ادرس پیج سیمرغ
4ocean
این مجموعه از طریق فروش دستبند، محصولات و همکاری با شرکتها منابع مالی فعالیتهایش را تأمین میکند. به ازای فروش هر دستبند، هزینه جمعآوری یک پوند زباله از محیطهای آبی را تأمین میکند. برای پاکسازی از کارکنان تماموقت و حقوقبگیر استفاده میکند.
📌سکانس
گاهی با یه «به من چه» و دخالت نکردن در زندگی دیگران کمک بزرگی به خودت و دیگران میکنی.
🎥Certified Copy (2010)
#سینماهنر
📽 @andishee_noo 🍃
📌تضاد دیدگاهها: دوگانگی چپ و راست
✒️توماس سوئل
مترجم: شروین و شایان صولتی
🧩قسمت اول
یکی از علل مهم سردرگمی در بحثهای موضاعات عقیدتی، دوگانگی بین چپ و راست سیاسی است. شاید مهمترین تفاوت بین چپ و راست این است که فقط اولی تعریفی حتی نصفه نیمه دارد. آنچه راست نامیده میشود صرفا مخالفان گوناگون و متمایز چپ هستند. این حریفهای احتمالاً در هیچ اصل خاصی مشترک نیستند، چه رسد به داشتن یک دستور جلسهٔ مشترک و میتوانند از طرفداران بازار آزاد تا مدافعانش پادشاهی، دین، سالاری، دیکتاتوری، نظامی یا اصولگرایی باشند.
صحبت کردن در مورد چپ برای مردمی که کلمات را تحتاللفظی درک میکنند، تلویحاً فرض این موضوع است که گروه منسجم دیگری وجود دارد که راست را ساخته است.
شاید اگر بگوییم چپ باید با اصطلاح دیگری، مثل x، در نظر گرفته شود، این موضوع کمتر گیجمان کند. اما نامگذاری به عنوان چپ حداقل از نظر تاریخی به آن دسته از نمایندگانی اشاره دارد که در سمت چپ صندلی رییس حکومت فرانسه قرن هجدهم مینشستند.
امروزه خلاصهای ناتمام از دیدگاه چپسیاسی این است که تصمیمات جمعی (که دولت میگرد) باید به هدف کاهش نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی معطوف شده یا حداقل عقلایی شود. ممکن است نسخههای متعادل یا افراطی از دستور جلسات یا دیدگاه چپ وجود داشته باشد. اما در میان آنهایی که راست نام گذاری میشوند، تفاوت بین طرفداران بازار آزاد و حکومت نظامی صرفاً تفاوتی در دنبال کردن یک دیدگاه مشترکنیست، چون هیچ دیدگاه مشترکی در میان اینها و سایر گروههای مخالف چپ وجود ندارد، به عبارت دیگر اصلاً چنین تعریفپذیری به عنوان راست وجود ندارد، هرچند قسمتهای گوناگونی از گروه کلی راست مانند مدافعان بازار آزاد وجود دارد که میتوانند در یک تعریف گنجانده شوند.
ناهمگنی میان آنچه راست نامیده میشود تنها مشکلی نیست که با دوگانهٔ چپ-راست وجود دارد. تصور معمول از طیفهای سیاسی در میان روشنفکران از کمونیستهای چپ افراطی تا رادیکالهای کمتر افراطی چپگرا، لیبرالهای متعادلتر، میانهروهای سیاسی، محافظهکارها، راستگرایان بنیادی و در نهایت فاشیستها گسترش یافته است. اما مانند تمام چیزهایی که روشنفکران باور دارند، این نتیجهای بدون استدلال است مگر اینکه تکرار بیپایان را بتوان به عنوان یک استدلال است مگر اینکه تکرار بیپایان را بتوان به عنوان یک استلال در نظر گرفت. وقتی ما ازاین تصاویر به جنبههای خاص برمیگردیم، تفاوت بسیار کمی بین کمونیستها و فاشیستها، بهجز در لفاظیها وجود دارد. در واقع اشتراکات بین فاشیستها و حتی چپهای متعادل بسیار بیشتر از اشتراکات بین هرکدام از آنها و محافظهکارهای سنتی در مفهوم آمریکایی وجود دارد. نگاهی دقیقتر این موضوع را روشن میکند.
کمونیستم، سوسیالیسمی با تمزکز بینالمللی و روشها تمامیتخواه است. بنیتو موسولینی بنیانگذار فاشیسم، آنرا سوسیالیسم ملی در وضعیتی که تمامیتخواه باشد تعریف کرد.
این اصطلاحی بود که خودش وضع کرد. عقیدهاس مشابه در آلمان به نام حزب ناسیونال سوسیالیست آلمان، یعنی حزب هیتلر، طنینانداز شد که اکنون به نام حزب نازی معروف است و از این رهگذر مولفهٔ سوسیالیستیاش را به دست فراموشی سپرده است.
برجستهترین ویژگی نازیها (نژاد پرستی به طور کلی و نژاد پرستی یهود بهطور خاص) دلمشغولی حزب هیتلر بود که در ابتدا در حکومت فاشیستی موسولینی در ایتالیا با فرانکو در اسپانیا خواهانی نداشت. حتی زمانی یهودیان در میان رهبران فاشیست ایتالیا مناسباتی داشتند. تنها بعداز اینکه در اواخر دههٔ ۱۹۳٠ موسولینی در سال ۱۹۴۳ سرنگون شد و در شمال ایتالیا دولت دست نشاندهٔ کوچکی که نازیها ایجاد کرده بودند جایگزین آنها شدند، یهودیان در آن قسمت ایتالیا دستگیر و به اردوگاههای کار اجباری فرستاده میشدند. بهطور خلاصه ایدئولوژی و عمل نژادپرستانهٔ حکومتی رسمی و صریح، نازیها را از سایر جنبشهای فاشیستی متمایز میکند.
آنچه جنبشهای فاشیستی را بهطور کلی از جنبشهای کمونیستی متمایز میکرد این بود که کمونیستها به طور رسمی متعهد به مالکیت دولت بر ابزار تولید بودند، درحالی که مردم حکومت فاشیستها اجازهٔ مالکیت خصوصی ابزارهای تولید داشتند، البته که دولت تصمیمات مالکان خصوصی را هدایت و میزان سود را هم تعیین میکرد.
از شباهتهای هردو دیکتاتوری این بود که تمامیتخواه بودند.
هرچند سیاست اعلام شدهٔ استالین مبنی بر سوسیالیسم در یک کشور خیلی متفاوت از سیاست اعلام شدهٔ فاشیست درمورد سوسیالیسم ملی نبود، اما کمونیستها رسماً جهاننگر بودند درحالی که فاشیستها ملیگرایانه عمل میکردند.
وقتی این موضوع به عمل کشیده شد، تفاوتها حتی کمتر هم به چشم آمد.
چون به رغم جهانینگر بودن، عملاً منافع ملی اتحاد جماهیر شوروی بر هر موضوع دیگری ارجحیت داشت.
#تحلیل
📃 @andishee_noo 🍃
📗نظرم عوض شد
✒️جولین بارنز
من خودم دیر به سیاست علاقهمند شدم،
نظرم این بود: «لعنت بر همهٔ تان».
#ازکتاب
📗 @andishee_noo 🍃
این مقاله یک گفتوگویی بین جان وایتهد، حقوقدان آمریکایی، و لیو راکویل، بنیانگذار مؤسسه میزس و از چهرههای برجسته مکتب آزادیخواهی رادیکال است. محور اصلی گفتوگو این هست که آیا دولت واقعاً نهادی ضروری برای حفظ آزادی و امنیت مردم است یا خودش بزرگترین تهدید علیه آزادی و مالکیت آنهاست؟
راکویل از همان ابتدا موضعش روشن است. او معتقد دولت نهتنها ضامن آزادی نیست، بلکه اساسا نهادی مبتنی بر زور و اجبار است. از نظر ایشون، آنارکوکاپیتالیسم، یعنی جامعهای بدون دولت که بر مالکیت خصوصی، بازار آزاد و مبادلات داوطلبانه استوار هست، میتواند جایگزین مناسبی برای نظم سیاسی موجود باشد. راکویل برای توضیح این موضوع به تاریخ قرن بیستم اشاره داره ، قرنی که دولتها با جنگ، نسلکشی و سیاستهای امپریالیستی، صدها میلیون انسان را به کام مرگ فرستادند. او سوالش اینه که چطور ممکن است بعد از چنین کارنامهای، هنوز تصور کنیم که خطر اصلی برای جامعه، نبود دولت است؟ از نظر او، مردم در زندگی روزمرهشان عمدتا بدون نیاز به زور و اجبار با یکدیگر همکاری میکنند. خریدوفروش، روابط خانوادگی و فعالیتهای اقتصادی نه با تهدید اسلحه بلکه بر اساس توافق و رضایت متقابل شکل میگیرند. نکته محوری راکویل این است که دولت نبایستی خودش را فراتر از قواعد اخلاقی بداند. اگر قتل، دزدی و تجاوز به مالکیت برای افراد عادی غیراخلاقیه، همین اعمال با پوشیدن لباس نظامی یا نشستن پشت میز یک مقام دولتی مشروع نمیشوند. برای مثال، گرفتن مالیات با تهدید زندان، از دید راکویل نوعی اجبار است و حمله نظامی به کشورهای دیگر نیز صرفاً به این دلیل که دولت آن را تصویب کرده، ماهیت اخلاقی متفاوتی پیدا نمیکند. البته راکویل بین خشونت تهاجمی و دفاع مشروع تفاوت قائل است و استفاده از زور برای دفاع از جان و مالکیت را مجاز میداند. @kazive_institute | #سلیمان_عبدی
📌دیالوگ
رقم احتمالی بازیهای شطرنج از تعداد اتمهای موجود در جهان بیشتره هیچکس قادر نیست همه رو پیشبینی کنه حتی تو.
ولی همین به این معنیه که اگر خطایی بکنی تقریبا راههای بیپایانی برای اصلاح خطا هست.
🎥 Person of Interest
#سینماهنر
📽 @andishee_noo 🍃
این یکی مانیفست هم داره...
#fun
🍃 @andishee_noo 🍃
📌🇺🇸 با درآمد سالانه ۱۰۰ هزار دلار در آمریکا، فقیری یا پولداری؟!
🖇ماهی بیش از ۸ هزار دلار درآمد ناخالص! عددی که شاید برای خیلیها رؤیایی به نظر برسه، اما آیا واقعاً با این پول میشه در آمریکا زندگی راحتی داشت؟
📎 جواب ممکنه غافلگیرت کنه: همهچیز بستگی داره کجا زندگی میکنی!
در آمریکا، درآمد ۱۰۰ هزار دلاری میتونه در یک شهر زندگی نسبتاً راحتی برات فراهم کنه، اما در شهری دیگه حتی برای پرداخت هزینههای معمول یک خانواده کافی نباشه!
🖇مثلاً چه تفاوتی وجود داره؟
📎سانفرانسیسکو، کالیفرنیا: اجارههای سنگین، هزینه بالای مسکن و مخارج روزمره میتونن بخش بزرگی از درآمدت رو ببلعن.
📎نیویورک: در محلههای گران شهر، حتی با درآمد ششرقمی هم ممکنه پسانداز کردن سخت باشه.
📎لسآنجلس، کالیفرنیا: هزینه مسکن، خودرو، بیمه و زندگی خانوادگی میتونه فشار زیادی به بودجه وارد کنه.
📎هیوستون، تگزاس: هزینه مسکن معمولاً پایینتره و همین درآمد ممکنه قدرت خرید و امکان پسانداز بیشتری ایجاد کنه.
🌎 #CafeLiberty #USA
🗽 @andishee_noo 🍃
📌ساختارهای اجتماعی تخریب و بازسازی
✒️استیون هورویتز
ترجمهٔ حسن افروزی
در طول چند دهه گذشته دانشمندان علوم اجتماعی و علوم انسانی این موضوع را انکار کردهاند که نهادهای اجتماعی اصولی هستند که ماهیت عینی انسان را نشان میدهند. در عوض، آنها بر این باورند که این نهادها «بهصورت اجتماعی ساخته میشوند.» منظور آنها از طرح چنین رویکردی این است که ما انسانها از طریق انتخابها و کنشهایمان این نهادها را با مقاصد خاص ساختهایم. به همین دلیل است که شاهد این تنوع در سنتهای جوامع مختلف هستیم.
به عنوان اقتصاددانی که فکر میکنم میزس و هایک چیزهای زیادی را میتوانند به ما یاد دهند، من هیچ چیز اشتباهی در مورد این رویکرد نمیبینم که بسیاری از نهادها به صورت اجتماعی ساخته میشوند. در واقع، من نه تنها معتقد به صحت این رویکرد هستم؛ بلکه میتوانم نشان دهم این رویکرد با تفکرات میزس و هایک نیز همخوانی دارد. میزس در متونی که در دهه ۱۹۲۰ نوشته این مساله را مطرح کرده است که فرآیندهای فکری ما مقید به زبانی هستند که صحبت میکنیم. همچنین، ایده هایک در مورد اینکه که نهادها، هنجارها و سنتها نتایج ناخواستهای هستند که در نتیجه فرآیندهای تکاملی اجتماعی به وجود میآیند، کاملا با رویکرد مذکور هماهنگ است.
📎حذر از معانی ضمنی
از دیدگاه میزسی- هایکی مشکل گزاره فوق در این است که عبارت «ساخته شده» دارای معنایی ضمنی است که میتواند به سردرگمی منطقی انجامد. معمولا این واژه برای برنامهریزی آگاهانه به کار میرود. ساختن یک بنا بدون یک برنامه که توسط معماران و مهندسان طراحی شده باشد امکانپذیر نیست. بر عکس، در جهان اجتماعی، نهادها به عنوان نتایج طراحی نشده کنش انسانی به وجود میآیند. یا به نقل از هایک که او نیز آن را از متفکر قرن هجدهم، آدام فرگوسن، نقل میکند، «آنها نتیجه کنش انساناند، ولی نه نتیجه طراحی انسان.»
خطر اینجا است که وقتی کسی نهادهای اجتماعی را «ساخته شده» میانگارد، حتی به صورت «اجتماعی»، برداشتن دو گام بعدی بسیار آسان خواهد بود:
انگاشتن اینکه میتوان آنها را تخریب و بازسازی کرد.
یکی از بزرگترین سرگرمیهای علمی در علوم اجتماعی و انسانی تخریب نهادهای اجتماعی به این دلیل است که آنها به منفعت یک گروه خاص هستند. باز هم، این به خودی خود مشکلی ندارد به شرط آنکه این نکته مدنظر قرار گیرد که فرآیندی که منجر به ایجاد آن نهادها شده طراحی انسان نبوده است.
برای مثال خانواده غربی را به عنوان مثالی از یک نهاد ساخته شده به صورت اجتماعی در نظر بگیرید. درست است که بیولوژی مهم است ولی شیوههایی که ما در خانواده به کار میبریم - مانند نقش مادر، پدر و فرزند - بیشتر نتیجه یک فرآیند تکاملی اجتماعی هستند که در فرهنگهای مختلف متفاوت هستند. در غرب این فرآیند بیشتر به نفع مردان بوده است تا زنان. این اغلب دلیل افرادی است که تمایل به تخریب نهاد خانواده و بازسازی آن دارند. در واقع، اگر ساخته شدن به معنای طراحی آگاهانه در نظر گرفته شود، برخیها باید این موضوع را مطرح کنند که مردان فرآیند ساخته شدن را به گونهای کنترل کردهاند که به نفع آنها باشد.
📎عدم طراحی آگاهانه
اینجا است که آموختههای میزس و هایک میتوانند به کمک ما بیایند. هنگامی که ما این نکته را فهمیدیم که نهادها هیچ وقت واقعا «ساخته» نشدهاند - به این معنا که نتیجه طراحی آگاهانه انسان نبودهاند - میتوانیم ببینیم که خانواده نتیجه برنامهریزی نیست و با اینکه شاید به صورت غیرمتناسبی به نفع مردان عمل کرده است، به این دلیل نبوده است که مردان یا هر گروه دیگری تعمدا آن را به آن صورت ساختهاند. دیدگاه میزسی-هایکی همچنین نشان میدهد که بازسازی یک نهاد برای تصحیح مشکلاتی خاص به دلیل محدودیتهای دانش ما و این نکته که فرآیندهای اجتماعی طراحی نشده بهتر میتوانند از آن دانش استفاده کنند به سادگی غیرممکن است.
این مساله به این معنا نیست که ما قادر به تغییر نهادهای اجتماعی نیستیم. همانطور که هایک میگوید
ما میتوانیم به صورت حاشیهای تغییراتی را ایجاد کنیم یا یک قاعده را در یک زمان تنظیم کنیم، ولی نمیتوانیم آنها را به کلی دوباره بسازیم یا طراحی کنیم.
این انگاشت که چنین کاری را میتوان انجام داد نشانی است از آنچه هایک «خردگرایی ساختارگرایانه» میخواندش:
باور نادرست به اینکه ما میتوانیم اجتماع را به گونهای که میخواهیم بسازیم. به عبارت دیگر، اگر بخواهیم سخن هایک را به گونهای دیگر بیان کنیم، چیزی که از ابتدا ساخته طراحی انسان نبوده است، نمیتواند با طراحی انسان بازسازی شود.
این درسی است که دانشمندانی که زبان ساختار اجتماعی را به کار میبرند باید یاد بگیرند.
#تحلیل
📃 @andishee_noo 🍃
📗وحشت، عشق و شستوشوی مغزی
✒️الکساندرا استاین
بهجای آنکه خودم را وادار به اندیشیدن کنم، ذهنم را به روی تمام تردیدها و پرسشها بستم.
برای بهدستگرفتن کنترل پیروان، نظام تمامیتخواه در واقع باید الگوهای دلبستگی را از نو سیمکشی کند و پیوندهای عاطفی پیروان را بهکلی بازسازی کند.#ازکتاب
📌چگونه میتوان چیزی را شناخت؟
ابطالپذیری (کارل پوپر)
ممکن است تصور شما این باشد که دانشمندان با فرضیههایی مثل همهٔ قوها سفید هستند کارشان را آغاز میکنند، و سپس به دنبال شواهد برای تأیید این فرضیه میروند.
کارل پوپر مخالف است، او ادعا میکند که درست است که دانشمندان کارشان را با فرضیات شجاعانه آغاز میکنند، که میتوانند توسط شواهد نقض شوند.
اما، پوپر استدلال میکند دانشمندان به جای جستجوی شواهد تأییدکننده، به دنبال نقض کردن فرضیههاشان هستند، و آنها را در برابر نقض شدن امتحان میکنند.
آنها به دنبال قوهای سیاه میگردند و نه قوهای سفید بیشتر
علم تماماً مبتنی بر ابطال است و نه تأیید. علم دنبالهای از حدسها و ابطالها است
#مستند #علم #ابطال_پذیری
📹 @andishee_noo 🍃
⭕️کمبود آب و برق در اقتصادهای دستوری
✍🏻شاهین کارخانه
🔻در این مطلب بخوانید:
▪️اتحاد جماهیر شوروی: ساختار ناکارآمد و خاموشیهای برنامهریزی شده
▫️کوبا: خاموشیهای 12 ساعته
▪️کره شمالی: الگوی تمامعیار شکست خدمات حیاتی
▫️ریشههای ساختاری کمبودها
▪️پیامدهای اجتماعی و روانی
🔻ناترازی انرژی بار دیگر شدت گرفته است. تا جایی که دولت روز چهارشنبه یکم مرداد را در استان تهران تعطیل اعلام کرده است. اما ناترازی و کمبود انرژی در دیگر کشورها هم رخ میدهد؟ تجربههای تاریخی چه توضیحی برای ما در بر دارند؟
🔻کمبودهای مزمن در تأمین برق و آب در کشورهای دارای نظام اقتصادی دولتی یکی از جلوههای بارز ناکارآمدی ساختاری این الگوهای حکمرانی اقتصادی و سیاسی است. تجربه تاریخی کشورهای بلوک شرق، بهویژه اتحاد جماهیر شوروی، کوبا، کره شمالی و آلمان شرقی، نشان میدهد که توزیع متمرکز منابع، فقدان انگیزههای بازارمحور، و تصمیمگیری بوروکراتیک نه تنها موجب اتلاف منابع میشود، بلکه مستقیماً به بروز بحران در خدمات حیاتی منجر میشود.
🔻اقتصادهای دولتی با نفی سازوکار قیمت، مالکیت خصوصی و انگیزههای سودمحور، اساس تخصیص منابع را به برنامهریزی متمرکز دولتی واگذار میکند. فریدریش هایک، اقتصاددان اتریشی، در نقد برنامهریزی مرکزی، در کتاب «راه بردگی» مینویسد:
«وقتی اطلاعات پراکنده در سراسر جامعه نتواند در یک سیستم قیمتی منعکس شود، تصمیمگیران مرکزی محکوم به اتخاذ تصمیمات نادرست در تخصیص منابع هستند.»
🔻از منظر هایک، ناکارآمدی در توزیع منابع ناشی از فقدان اطلاعات در تصمیمگیریهای متمرکز است. در واقع دولتها با حذف سازوکار کشف قیمت در بازار، در مسیری گام برمیدارند که به کمبود و افت کیفیت منابع منتهی میشود.
◾️اتحاد جماهیر شوروی: ساختار ناکارآمد و خاموشیهای برنامهریزی شده
▪️در دهههای ۱۹۶۰ تا ۱۹۸۰، شوروی باوجود در اختیار داشتن منابع عظیم انرژی، بهویژه نفت و گاز، در تأمین پایدار برق برای جمعیت شهری و صنعتی خود ناکام بود. دلیل این ناکامی، ساختار بوروکراتیک شرکتهای دولتی بود که فاقد انگیزههای بهرهوری بودند. بسیاری از نیروگاهها با راندمان پایین و تجهیزات فرسوده فعالیت میکردند.
▪️از اواخر دهه ۱۹۷۰ نیز خاموشیهای برنامهریزیشده به بخشی عادی از زندگی شهری در بسیاری از مناطق شوروی تبدیل شد. نواحی غیرصنعتی، بهویژه در مناطق قفقاز و آسیای میانه، بیشتر از سایر مناطق تحت تأثیر قرار میگرفتند.
◽️کوبا: خاموشیهای 12 ساعته
▫️در دهه ۱۹۹۰، پس از فروپاشی شوروی، کوبا وارد دورهای موسوم به «دوره ویژه» شد. در این دوران، تأمین سوخت برای نیروگاهها دچار بحران شد و شهروندان کوبایی مجبور به تحمل خاموشیهای گاه ۱۲ ساعته بودند.
▫️در کنار بحران برق، بحران آب نیز زندگی شهری در کوبا را با مشکل مواجه کرده است. در بسیاری از مناطق هاوانا، آب تنها چند ساعت در روز در دسترس بود. دولت از «برنامهریزی مصرف» و «همبستگی انقلابی» سخن میگفت، اما شهروندان با سطلهای آب صف میکشیدند.
◾️کره شمالی: الگوی تمامعیار شکست خدمات حیاتی
▪️در کره شمالی، حتی پایتخت یعنی پیونگیانگ نیز از برق پایدار بهرهمند نیست. تصاویر ماهوارهای که در شب از شبهجزیره کره گرفته شدهاند، تضاد خیرهکنندهای میان روشنایی کره جنوبی و تاریکی مطلق کره شمالی را بهخوبی نشان میدهند.
▪️بنا به گزارش مشهور خبرنگار سابق بیبیسی در سئول: «در کره شمالی، برق نه یک حق عمومی، بلکه یک امتیاز سیاسی است که تنها به وفاداران داده میشود.»
▪️بیشتر شهرهای کره شمالی فاقد سیستم توزیع آب پایدار هستند. قطع گسترده برق موجب میشود که پمپهای آبرسانی از کار بیفتند. در نتیجه، بسیاری از خانهها با سطل از چاه یا رودخانه آب تهیه میکنند.
◽️ریشههای ساختاری کمبودها
▫️دلایل کمبود برق و آب در نظامهای کمونیستی را میتوان در سه محور اصلی بررسی کرد:
▫️یک) در نبود مکانیسم بازار، هیچ سازوکاری برای سنجش کارایی، کاهش تلفات، یا تشویق به صرفهجویی وجود ندارد. به تعبیر لودویگ فون میزس:
«سوسیالیسم بدون قیمت، مانند مهندسی بدون متر است.»
▫️دو) به دلیل تمرکز بر صنایع سنگین و نظامی، سرمایهگذاری در زیرساختهای غیرنظامی، مانند نیروگاهها و شبکههای آبرسانی، به تعویق افتاد یا بهشدت ناکافی بود. در بسیاری از کشورها، بخش عمدهای از تجهیزات تا دههها پس از نصب اولیه بدون تعمیر اساسی باقی ماندهاند.
▫️سه) کشورهای کمونیستی بهویژه پس از دهه ۱۹۷۰، از دستیابی به فناوریهای نوین در زمینه انرژی تجدیدپذیر، تصفیه آب، و شبکههای هوشمند برق بازماندند. انزوای فناورانه و اولویتهای ایدئولوژیک مانع از جذب سرمایهگذاری خارجی و دانش فنی شد.
#مقاله #کمونیست #مارکسیسم #سوسیالیسم #اقتصاد_دولتی #برنامهریزی_متمرکز #اتلاف_منابع
♟ #liberty
🗞 @andishee_noo 🍃
🔻ادامه مطلب🔻
📌راز رشد و شکوفایی اقتصاد؟
رای پیتر بوئر، دگراندیش اقتصاد توسعه
🖊موسی غنینژاد
پیتر بوئر، شاید اولین اقتصاددانی است که به اهمیت و ابعاد اقتصاد غیررسمی در کشورهای جهان سوم پی برد. او از این لحاظ فضل تقدم بر هرناندو دسوتو، اقتصاددان معروف پرویی دارد.
او، چهار دهه قبل از دسوتو، روی نقش تعیین کننده بازارها و حقوق مالکیت تاکید گذاشته بود. نظریات بوئر را از بسیاری جهات می توان پیش درآمد اندیشه های دسوتو دانست، ... بوئر از همان مشاهدات اولیه خود در مالزی و آفریقای غربی، پی برده بود که مشکل جوامع فقیر کمبود سرمایه نیست، بلکه مشکل اصلی فقدان یا سرکوب نهادهای مناسب برای تجارت و نظم بازار است.
از نظر بوئر، تشکیل سرمایه بیش از آن که شرط اولیه برای پیشرفت مادی باشد یک پدیده توأمان با آن است. او با اشاره اقتصادی جوامع سرمایهداری نیروی کار در توسعه اقتصادی به کوزنتس، که مطالعات گسترده ای درباره تاریخ اقتصادی جوامع انجام داده، خاطرنشان می سازد که نقش سرمایه و نیروی کار در توسه غرب کمتر از یک دهم است و علت اصلی پیشرفت اقتصادی، عمده اندیشه های جدید، ابداعات فنی و در نتیجه کارآیی فزاینده در به کارگیری نیروهای تولیدی است. بنابراین، او نتیجه گیری می کرد که کشورهای جهان سوم دست یافتن به توسعه اقتصادی، بیش از آنکه به سرمایه نیاز داشته باشند، نیازمند ایجاد شرایطی هستند که محیط جامعه را برای کارآفرینی، نوآوری و عقلانیت ناظر بر بهبود وضعیت معیشتی و رفاهی آماده سازد.
از این رو، او همیشه تاکید می ورزید که پیشرفت اقتصادی مستلزم ایجاد تحول در رویکردها، دیدگاهها، آداب و رسوم و خلقیاتی است که مخالف پیشرفت مادی است. برای این منظور، او ترویج دادوستد آزادانه و آمادگی جهت کار کردن برای بازار، به جای تولید خودکفا، را تنها راه حل مناسب می دانست.
پیتر بوئر، برخلاف اغلب نظریه پردازان اقتصاد توسعه، با سیاستهای توسعهای دولتمدار که اغلب با هدف توزیع مجدد در آمد و ثروت توأم است صراحتا مخالفت میکرد و معتقد بود چنین اقداماتی موجب سیاسی شدن زندگی اقتصادی، لطمه زدن به آزادیهای فردی و نهایتا ناکامی اکثریت مردم در رسیدن به رونق اقتصادی و رفاه، در دراز مدت، میشود.
طرفداران توزیع مجدد پیشنهاد می کنند که نتایج فرآیند اقتصادی از خود این فرآیند تفکیک شود، به این معنا که برخی افراد غیر فعال در فرآیند تولید در نتایج آن (محصولات تولید شده) شریک شوند. چون تفکیک این دو مرحله از فرآیند اقتصادی و نیز تعيين گروههای ذی ربط و ذی نفع و میزان انتقال، الزاما به عهده دولت قرار خواهد گرفت، از این رو، زندگی اقتصادی، سیاسی شده و حاکمان بر سرنوشت اقتصادی شهروندان مسلط خواهند شد.
در نتیجه، مصلحت عمومی یعنی تولید آزادانه ثروت و رفاه برای عموم مردم، ، تحت الشعاع منافع گروه و جناح های سیاسی رقیب قرار خواهد گرفت. بزرگترین آفت سیاسی شدن زندگی اقتصادی، گذشته از ناکارآمد شدن نظام اقتصادی، شکل گیری منافع در درون حاکمیت و گسترش فساد است. قدرت اقتصادی و تخصیص منابع را باید از دست دولت مردان و حاکمان سیاسی خارج ساخت، در غیرصورت ناکارآمدی، اتلاف منابع و فساد، امری اجتناب ناپذیر خواهد بود. مشاهدات پیتر بوئر، در آفریقای غربی حاکی از این بود که چگونه انحصارات دولتی، تحت عنوان عوام فریبانه ادارات بازاریابی،تولیدکنندگان و تاجران کاکائو را به روز سیاه نشانده و تنها منافع عده ای از سیاستمداران و دیوان سالاران را تأمین می کردند.
کمک های خارجی که از طریق دولتها یا نهادهای بین المللی به کشورهای فقیر پرداخت می شود یکی از موارد مورد اختلاف مهم بوئر با دیگر اقتصاددانان توسعه است. به عقیده وی، این گونه کمکها بیشتر از آنکه درد مردمان عادی این کشورها را چاره کند موجب قدرتمندتر شدن حاکمان سیاسی اغلب فاسد و تحکیم سلطه استبدادی آنها می شود. او بر این رأی بود که بیشترین و بهترین کمکی که کشورهای صنعتی پیشرفته در اختیار کشورهای جهان سوم می توانند قرار دهند، توسعه روابط آزاد تجارت میان دو گروه کشورها است. او بر این نکته تاکید می ورزید که توسعه نیافته ترین کشورها، آنهایی هستند که کم ترین روابط تجاری را با کشورهای صنعتی پیشرفته داشته اند. تجارت آزاد برای او دارای خاصیت هم افزایی منافع متقابل است
او در آخرین کتاب خود، راز اقتصاد معیشتی تا اقتصاد مبادله ای» می نویسد:
نخستین و بنیادی ترین عوامل ترویج و گسترش اندیشه های نو، شیوه های رفتاری و روش های تولید، ریشه در ارتباطات تجاری و روابط میان بازرگانان دارد.
📗 بخشی از کتاب "اقتصاد به روایت دیگر"
#تحلیل
📃 @andishee_noo 🍃
📗روسلان وفادار
فاجعهی وفاداری در دوران اسارت
✒️گئورکی ولادیموف
...«احمق کسی است که بخواهد همه مثل او زندگی کنند. چنین ملتی هم ملت احمقی است. هرگز روی خوشبختی را نخواهد دید، ولو اینکه از بام تا شام خوشبختیاش را توی بوق و کرنا کند.»
#ازکتاب
📗 @andishee_noo 🍃
هرچه سریعتر بفهمید که هیچ سیاستمداری برای نجات شما نمیآید، احتمال موفقیت شما بیشتر میشود.
@antileft01
📌تضاد دیدگاهها: دوگانگی چپ و راست
✒️توماس سوئل
🧩قسمت دوم
مثالی درخشان از این جلوه، مخالفت شوروی با تلاشهای دفاعی و نظامی کشورهای غربی در جنگ جهانی دوم، آن هم درست ۲۴ ساعت بعد از حملهٔ ارتش هیتلر به شوروی بود.
علیرغم تمام دشواریها آنها علاقه نداشتند که پای نیروهای نظامی غربی به کشورشان باز شود.
حزب نازی بر منافع ملی آلمان تأکید میکرد و فارغ از جستوجوی خلوص عقیدتی به دنبال منافع آلمانهایی بود که در سایر کشورها از آمریکا تا برزیل و استرالیا زندگی میکردند.
بنابراین نارضایتی آلمانیهای مقیم چکاسلواکی طی بحران سال ۱۹۳۸ به عنوان بخشی از توسعهٔ ملی آلمان مورد پیگیری قرار گرفت، درحالی که دستور داده شد جلوی نارضایتی آلمانیهایی که در ایتالیا زندگی میکردند گرفته شود چون موسولینی متحد هیتلر بود.
درحالی که اتحاد شوروی جهانینگر خود را همانطور که رسماً کشورهای اطراف را به عضویت شوروی درمیآورد، اعلام میکرد افرادی که قدرت واقعی در این کشورهای اقماری در دست داشتند (اغلب تحت عنوان رسمی دبیر دوم حزب کمونیست) معمولا روس بودند، درست مثل روزهای که تزارها بر آنچه بدون هیچ رودربایستی امپراتوری روسها نامیده میشد حکم میراندند.
به طور خلاصه این تصور که کمونیستها و فاشیستها از نظر عقیدتی قطبهای مخالفی بودند، حتی در نظریه هم درست نبود که در عمل کمتر هم بود.
از طرف دیگر، در مورد شباهتها و تفاوتها بین این دو جنبش تمامیتخواه و لیبرالیسم، یا محافظهکاری از طرف دیگر ، شباهتهای خیلی بیشتری بین این اربابان تمامیت خواه و دموکراتهای غرب وجود داشت تا محافظهکاران، مثلاً در دستور کار ایتالیا یا نازیها در آلمان این موارد وجود داشت:
۱)حکومت درآمدها و ساعات کاری را کنترل میکرد.
۲)مالیاتهای بالاتری از ثروتمندان دریافت میشد.
۳)حکومت درمورد سودها محدودیت قرار میداد.
۴)حکومت از سالخوردگان مراقبت میکرد.
۵)بر نقش دین و خانواده در تصمیمات شخصی و اجتماعی تأکید کمتری میشد.
۶)حکومت نقش تغییر ماهیت مردم را به سود اهداف خود، معمولا از دوران کودکی برعهده دارد.
این آخرین و جسورانهترین پروژه، حداقل از قرن هجدهم قسمتی از ایدئولوژی چپ (هم دموکرات هم تمامیتخواه) بوده.
زمانی که روسو و گادوین از آن دفاع کردند، موج دفاعیات روشنفکران بیشمار دیگری از آن فرا رسید و در کشورهای گوناگون تحت عناوینی از اردوهای بازآموزی تا شفافسازی ارزشها عملی شد.
بدون تردید اینها مواردی هستند که بیشتر مردمی که در ایالات متحده محافظهکار نامیده میشوند با آنها مخالفاند و خیلی زیاد مطلوب رویکرد عمومی مردمی هستند که در بافت سیاسی آمریکا لیبرال نامیده میشوند.
این نکته هم باید ذکر شود که نه لیبرال و نه محافظهکار، به عنوان اصطلاحی که در بافت آمریکایی مورد استفاده قرار میگیرند، خیلی با معانی اصلیشان ارتباطی ندارند.
میلتون فریدمن یکی از روشنفکران محافظهکار مهم آمریکایی در دوران خودش، از تغییرات رادیکال در سیستم تحصیلی فدرال رزرو و به طور کلی در اقتصاد دفاع کرده و یکی از کتابهایش را با نام استبداد وضع موجود چاپ و منتشر کردهاست. او خودش را یک لیبرال در معنی کلی کلمه مینامید اما آن بار معنایی به طور برگشت ناپذیری در بحثهای عمومی در ایالات متحده گم شده، اگرچه افراد دارای دیدگاههای مشابه هستند که در برخی کشورهای دیگر لیبرال خوانده میشوند.
با وجود همهٔ اینها، حتی مطالعات پژوهشی در مورد روشنفکران از هایک به عنوان مدافع وضع موجود و به عنوان یکی از آنهایی اشاره کردهاند که دفاعشان از وضعیت موجود امور، توجیهاتی برای قدرتهایی که بر مسند کارند فراهم میکند. عقاید هایک چه شایسته باشد چه ناشایست، فاصلهٔ آن عقاید با وضع موجود بسیار بیشتر از عقاید کسانی بود که او را نقد میکردند.
بهطور کلی مردمی مثل هایک که در بافت آمریکایی از آنها به عنوان محافظهکار یاد میشود، دارای مجموعهای از عقایدی هستند که نهتنها در شدت بلکه در ماهیت نیز با عقاید کسانی که گفته میشود از نظر سیاسی متمایل به راست هستند متفاوت است. شاید اگر لیبرالها صرفا X نامیده میشدند و محافظهکارها Y، این موضوع کمتر گیجمان میکرد.
معنای اصلی محافظهکاری هیچ محتوای ایدئولوژیک خاصی ندارد چون همهچیز به وضع بستگی دارد که شخص سعی دارد از آن محافظت کند. مثلاً در روزهای آخر حیات اتحاد جماهیر شوروی آنهایی که سعی داشتند رژیم کمونیستی موجود را حفظ کنند به درستی محافظهکار نامیده میشدند، هرچند چیزی را که سعی بر حفظ آن داشتند هیچ نقطهٔ اشتراکی با آنچه میلتون فریدمن، هایک یا ویلیام رتزینگر از آن دفاع میکردند نداشت.
افراد خاص با برچسب محافظهکاری دارای مواضع ایدئولوژیکی خاصی هستند اما در میان محافظهکارها در مکانهای متفاوت هیچ وجه اشتراکی در جزئیات وجود ندارد.
#تحلیل
📃 @andishee_noo 🍃
📗ما هماهنگ شدهایم
زندگی زیر نظر حکومت چین
✒️کای اشتریت مائر
کشور خودکامه برای تمام ساکنانش میدان مین است.
هرچقدر پول و قدرت داشته باشید باز هم در امان نیستید.
قوانین را عمدا جوری نوشتهاند که همه هرروز آنها را بشکنند. دست آخر هم نمیشود به آنها تکیه کرد.
چه راحت ممکن است تن به بردگی دهیم و باز هم اینقدر از سرنوشتمان راضی باشیم.
📌نقاشی
🪧قربانی تعصب
🖌میکولا پیموننکو
Victim of Fanaticism (1899)
Mykola Pymonenko
محل نگهداری: موزهی هنر خارکیف، اوکراین
(Kharkiv Art Museum)
کالبدشکافیِ یک طردِ مقدس
تابلوی «قربانی تعصب» (۱۸۹۹) اثر میکولا پیموننکو، صرفاً یک نقاشی نیست؛ یک سیلیِ محکمِ جامعهشناختی بر صورتِ تاریخ است. ما در این قاب با یک هیولای چندسر به نام «تودهی خشمگین» روبهرو هستیم. دختری جوان به جرمِ عبور از خطوطِ قرمزِ عقیدتی و سنتهای روستایش، به مرگ محکوم شده است. لباسِ پاره و چهرهی مستأصلِ او در برابرِ چوبدستیها و چهرههای مسخشدهی همسایگان، نمایشی عریان از دیکتاتوریِ اکثریت است.
ویرانگرترین نقطهی بوم، نه آن مردانِ خشمگین، بلکه در دو سوی کادر پنهان است: پدری که دستش را به نشانهی طردِ ابدی بالا برده، و مادری که از شدتِ استیصال روی خاک متلاشی شده است. پیموننکو در این اثرِ ثابت میکند که وحشتناکترین نوعِ خشونت، خشونتی است که وجدانِ جمعی آن را «مقدس» میپندارد. این قاب هشدارِ تلخی است به انسانِ مدرن: در جوامعی که «متفاوت بودن» یک جرم است، همه در نهایت قربانیِ تعصبِ خویش خواهند شد.
#سینماهنر #هنر
🎨 @andishee_noo 🍃
بخش جالب دیگر گفتوگو درباره رابطه دولت و سرمایهداران است. راکویل توضیح میدهد که بسیاری از انحصارات اقتصادی نه نتیجه رقابت آزاد، بلکه محصول حمایتهای دولتی هستند. او به شرکتهای بزرگ راهآهن و صنایع فولاد در آمریکا اشاره میکند که برای مقابله با رقابت و حفظ موقعیت خود، از مقررات دولتی حمایت میکردند. مثلاً وقتی شرکتها نمیتونستند در بازار آزاد جلوی کاهش قیمتها توسط رقبا را بگیرند، به دولت متوسل شدند تا مقرراتی وضع بکند که امکان رقابت قیمتی را محدود کند. بنابراین، از دید راکویل باید میان سرمایهداری بازار آزاد و سرمایهداری رفاقتی یا رانتی تفاوت قائل شد. اولی بر رقابت و مبادله داوطلبانه استوار است، اما دومی با استفاده از قدرت سیاسی، منافع شرکتهای نزدیک به دولت را تأمین میکند. این همان پیوند خطرناک میان قدرت سیاسی و منافع اقتصادی است که روتبارد نیز بارها درباره آن هشدار داده است. @kazive_institute | #سلیمان_عبدی
Читать полностью…
♦️بحران، میوه سوسیالیسم
✍🏻محمد ماشینچیان
▪️بازار، بستری است برای آزمون و خطا. هرچه بازار آزادتر باشد شرایط برای آزمودن و خطا کردن مهیاتر خواهد بود. باید در این کلمات دقت به خرج داد. چراکه بیتوجهی به این مفاهیم اساسی هزینه گرانی دارد. هیچ کشوری در طول تاریخ بشر در نتیجه نبوغ دیوانسالار و سیاستمداران آن کشور پیشرفت نکرده و ثروتمند نشده و از فقر نرهیده است. یکی از اشتباهات مصطلح، قائم به فردِ مسوول تلقی کردن روال پیشرفت است؛ عدهای تصور میکنند که اگر بهعوض فلانی بهمانی بر کرسی ریاست بنشیند همه چیز در کشور درست خواهد شد. تجربه تاریخی ما ثابت کرده است که فارغ از مسوولی که بر کرسی هریک از حوزههای حکمرانی تکیه زده، وزیری که افسار هر وزارتخانهای را در دست داشته، و دیوانسالاری که مسوولیت سازمانی را برعهده گرفته، پیشرفت و توسعه در کشور ما کم و بیش وضع مشابهی داشته است. عدهای پاسخ خواهند داد که خیر، بین این و آن کابینه یا این و آن مجلس تفاوت زیادی بوده است.
▪️البته، اینطور نیست که مسوولان و نمایندگان و سیاستگذاران تاثیری در وضع کشور نداشته باشند. برعکس، ایشان با قدرت قانونی وسیعی که در اختیارشان است میتوانند هر زمان که اراده کردند ترمز پیشرفت و توسعه را کشیده و بزرگترین مانع بر سر راه خلق ثروت در کشور باشند. یا اینکه میتوانند سعی کنند با قانونزدایی و در اولویت قرار دادن حاکمیت قانون به بازار فرصت آزمون و خطا داده و سعی کنند جلوی پیشرفت کشور را نگیرند. اما پیشرفت و توسعه نمیتواند، یا بهتر عرض کنم نباید محصول تلاشهای ایشان باشد. چرا؟ چون دولت بستر مناسبی برای آزمون و خطا نیست. متوجه هستم که سیاستگذار ایرانی اینطور فکر نمیکند و با شنیدن این جملات احتمالاً لبخند خواهد زد اما دستاورد بشر مدرن در حکمرانی اینگونه ثابت میکند و پذیرفتن یا نپذیرفتن سیاستمدار ایرانی هم تغییری در حقایق کائنات ایجاد نخواهد کرد.
◽️چرا دولت جای آزمون و خطا نیست؟
▫️هر کسبوکاری یک آزمایش است. برای خلق ثروت تنها و تنها راه این است که بیوقفه ایدههای مختلف درباره ترکیبهای مختلف تولید و مصرف را پشت سر هم به آزمایش بگذاریم. در دنیای انگلوساکسون معروف است که به طور متوسط از هر پنج آزمایش چهار تا شکست میخورد. از هر پنج کسبوکار چهار کسبوکار در همان پنج سال اول فعالیت ورشکسته میشوند و تازه این در شرایطی است که سرمایهگذاران این کسبوکارها سرمایه و دارایی خود را در معرض ریسک قرار داده و زندگی و جوانی خویش را برای تحقق ایدههایشان خرج میکنند.
▫️تصور کنید اگر قرار باشد سرمایهگذار دیوانسالاری در ادارهای دولتی (بسته به فصل) زیر کولر یا کنار بخاری، از جیب مردم و با استفاده از منابع تقریباً نامحدود دست به آزمون و خطا بزند چه اتفاقی خواهد افتاد. پاسخ را میتوان در یک کلمه خلاصه کرد: فاجعه! مقدار زیادی رانت تولید خواهد شد و از هر ۱۰ آزمایش هر ۱۰تا (دستکم از نظر اقتصادی) شکست خواهد خورد. کار به جایی خواهد رسید که توجیه اقتصادی مسالهای فرعی تلقی شده و توجیهات دیگری از جمله اشتغالزایی جایگزین آن خواهد شد.
▫️در اقتصاد بازار، بنگاههای بزرگ آن میزان اشتغال مولد را که مطلوب هر جامعه است خلق نمیکنند. در همه اقتصادهای بازاری این بنگاههای کوچک هستند که بیشترین سهم را از اشتغال مولد دارند. بنگاههای بزرگ در بهینهسازی فرآیندهای تولید خوب عمل میکنند. اما عملاً همه نوآوریهای تجاری و صنعتی زاییده بنگاههای کوچک و استارتآپها هستند و پیشرفت و توسعه و خلق ثروت محصول نوآوری است. پس اشتغالزایی کار بنگاههای کوچک است و بهینهسازی فرآیند در نتیجه اقتصادِ مقیاس کار بنگاههای بزرگ است. هیچ دولتی در هیچ کشوری نمیتواند با اداره بنگاههای بزرگ اشتغال مولد ایجاد کرده و کشور را در مسیر پیشرفت و توسعه پیش ببرد.
◾️آزمون بازار
▪️پیشرفت و توسعه محصول یک چرخه دائمی است. برای آنکه شغلی ایجاد شود باید ارزشی خلق شود. کارآفرینان با همکاری سرمایهگذاران ایدههای جدید را امتحان میکنند. ایدهها در آزمون بازار و به رای و انتخاب مردم (که از آن ایدهها استقبال میکنند یا نمیکنند) غربال میشوند. کسبوکارهای ناموفق از بازار خارج میشوند. کسبوکارهای موفق جدید شکل میگیرند و اشتغال مولد ایجاد میکنند. کسبوکارهای موفق پیشین رشد کرده و با افزایش کارآمدی نیروی کار خود را کاهش میدهند و باز این چرخه تکرار میشود.
▪️بنابراین به موازات افزایش کارایی کسبوکارهای بزرگ، کسبوکارهای کمبازده از بازار خارج شده و جای خود را به کسبوکارهای جوان و کوچکتر میدهند که مشاغل مولد جدید ایجاد کرده و همه این کسبوکارها اعم از کوچک و بزرگ برای جامعه ثروت و ارزش خلق میکنند....
#مقاله #سوسیالیسم #تولید #بازار_آزاد #سرمایه_داری #پیشرفت
♟ #liberty
🗞 @andishee_noo 🍃
🔻ادامه مطلب🔻
📗فلسفۀ سیاسی جان استیوارت میل
✒️جان گری
مداخلۀ دولت در زندگی، تجاوز به آزادی
اگر جادهها، راههای آهن، بانکها، ادارههای بیمه، شرکتهای سهامی بزرگ، دانشگاهها، و مؤسسات خیریه همه شعبههایی از دولت باشند؛ و علاوهبراین، اگر همۀ سازمانهای شهرداری و هیئتمدیرههای محلی با تمام اختیاراتی که دارند، بخشهایی از حکومت مرکزی شوند؛ اگر کارکنان همۀ این مؤسسات مستخدم و مزدبگیر دولت باشند و برای هر پیشرفتی در زندگی چشمشان به دست دولت باشد؛ همۀ آزادیهای مطبوعات و همۀ قانونگذاریهای مردمی نمیتواند این کشور یا هر کشور دیگری را جز اسماً آزاد کند.
#ازکتاب
📗 @andishee_noo 🍃
📌از پست و بلند لیبرالیسم
✒️فردریش فون هایک
مترجم: محسن رنجبر
📎واژه لیبرالیسم امروزه در معانی گوناگونی به کار میرود که غیر از ترسیم گشودگی در برابر اندیشههای نو، چندان اشتراک دیگری ندارند و در این میان، برخی از این معانی مستقیما در مقابل آنهایی مینشینند که واژه لیبرالیسم از ابتدا در قرن نوزده و اوایل قرن بیست به همراه داشت. تنها چیزی که اینجا به آن میپردازم، جریانی گسترده از آرمانهای سیاسی است که در آن دوره زیر بیرق لیبرالیسم به عنوان یکی از موثرترین نیروهای فکری حاکم بر دگرگونیهای اروپای غربی و مرکزی عمل کرد. با این حال این نهضت از دو سرچشمه متفاوت سر برآورد و دو سنتی که این سرچشمهها پدید آوردند، هرچند عموما با درجاتی متفاوت با هم درآمیختهاند، اما تنها به صورتی شکننده کنار هم زیستهاند و اگر میخواهیم شکلگیری نهضت لیبرالی را درک کنیم، باید به روشنی از یکدیگر تمیزشان دهیم.
یکی از این دو سنت که عمری بسیار درازتر از نام «لیبرالیسم» داشته، در عهد باستان کلاسیک ریشه دارد و شکل مدرنش در اواخر سده هفده و سده هجده در عقاید سیاسی ویگهای انگلیسی پدیدار شد. این سنت، مدل نهادهای سیاسی را که بیشتر گونههای لیبرالیسم قرن نوزده اروپا آن را پی گرفتند، به دست داد. این آزادی فردی بود که «دولت تحت قانون» به شهروندان انگلستان داده بود و الهامبخش نهضت آزادیخواهی در کشورهای قاره شد که حکومت مطلقه، بیشتر آزادیهای قرون وسطاییشان را که در انگلستان تا اندازه زیادی حفظ شد، نابود کرده بود.
📎نخستین کسانی که آرمان آزادی فردی را به روشنی بر زبان آورده بودند، یونانیهای باستان و به ویژه آتنیها در دوره کلاسیک سدههای پنج و چهار پیش از میلاد بودند. رخدادهایی از این قبیل که ژنرال آتنی در هنگام بروز خطرات شدید در حمله به سیسیل به یاد سربازان میآورد که برای کشوری میجنگند که به آنها «اختیار مطلق [داده که] آن چنان که دوست دارند، زندگی کنند»، این گفته برخی نویسندگان سده نوزده را که مردمان روزگار باستان آزادی فردی را به معنای مدرن آن نمیشناختند، به روشنی از اعتبار میاندازد. برداشت آنها از آزادی، آزادی تحت قانون یا وضعیتی بود که در آن، چنان که این عبارت مشهور نشان میدهد، قانون پادشاه بود. این تصور از آزادی در دوران کلاسیک آغازین در آرمان ایزونومیا یا برابری در مقابل قانون نمود یافت که البته بدون استفاده از آن نام قدیمی، به شکلی حتی روشنتر توسط ارسطو شرح داده شده است. این قانون، محافظت از حوزه خصوصی شهروندان در برابر دولت را در خود داشت و دامنهاش چنان گسترده بود که حتی در حکومت «سی جبار»، شهروند آتنی اگر در خانهاش میماند، از امنیت کامل بهرهمند بود.
📎این روزها هواخواهان دیدگاه لیبرال کلاسیک دوباره به تعدادی بسیار اندک که عمدتا اقتصاددان هستند، کاهش یافتهاند. و واژه «لیبرال» حتی در اروپا، همچنان که مدتی در آمریکا نیز چنین بود، به منزله نامی برای آرمانهای ذاتا سوسیالیستی به کار میرود، چون به قول جوزف شومپیتر، «به مثابه تمجیدی شگفتآور اما ناخواسته، دشمنان نظام کسبوکار خصوصی فکر کردهاند خردمندانه است که این برچسب را مال خود کنند».
🔻 ادامه مطلب را اینجا بخوانید 🔻
#مقاله #تاریخی #لیبرالیسم #تاریخچه #تجربه_ملل
🗞 @andishee_noo 🍃
بازار آزاد در جهت حفظ ارزشها
بازار آزاد به سنتها کمک میکند ماندگار شوند حتی جهانی شوند.
البته این فقط محدود به جشنها نمیشود، خوراکیهای سنتی، موسیقی، هنرهای بومی، صنایع دستی و.. میتوانند از طریق تجارت به بازارهای جهانی راه پیدا کنند.
وقتی یک سنت در بازار مورد استقبال قرار بگیرد افراد بیشتری برای حفظ و ادامه آن تلاش میکنند و انگیزه اقتصادی شکل میگیرد، رقابت نیز به تولید کنندگان مجوز نوآوری و خلاقیت میدهد.
وارد کردن سنت به بازار، با خلاقیت و رقابتی که در بازار وجود دارد باعث شکوفایی آن میشود.
این به معنای یکسان شدن فرهنگها نیست، تولیدکنندگان و طراحان میتوانند روی ویژگیهای بومی و تاریخی محصول خود تأکید کنند.
اگر سنتی از فرهنگ دیگر کشورها وارد کشور دیگری شود که در تاریخ خود ریشههای مترادف و همخوان با آن سنت وجود ندارد، این به معنی از دست دادن ارزشها و سنتها و فرهنگ آن کشور نیست بلکه باید دید چرا فرهنگهای بومی و سنتهای آن کشور کم پیدا و یا حتی حذف میشوند و با الهام گرفتن از شیوههای تجاری و برندهای دیگر کشورها میتوان به آن سنتها کمک کرد.
✍🏼کژال مافی
#Note
🍃 @andishee_noo 🍃
📌دیالوگ
_اگه قانونِ پس باید اجرا بشه
+قوانین همیشه درست نیستند...
اگه فردا صبح به شما بگن خوردن زیتون ممنوعه چیکار میکنید؟
_از فردا زیتون نمیخورم!
+اشتباهه هر قانونی یاغی خودش رو میسازه.
🎥Kağıt 2010
#سینماهنر
📽 @andishee_noo 🍃
سودای دولت تمامیتخواه، در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی؛ اقتدارگرایی با رعایت مقررات اداری!
#fun
🍃 @andishee_noo 🍃
«به سختی میتوان عموم مردم را متوجه این نکته کرد که «کمونیست در برابر فاشیست» در اصل، همان بازی قدیمی حزبی در لباسی جدید است.»
سی. اچ. داگلاس
«خدمت او آزادیِ مطلق است» (۱۹۵۵)
@antileft01
گاهی بحث با بقیه آدمها فقط شما را خسته میکند، آن شخص قرار نیست به اشتباه خود پی ببرد، بلکه مدام در حال توجیه افکار و عقاید خود با ربط دادن به اطلاعات غیرمرتبط است.
البته قرار هم نیست همه مثل هم فکر کنیم. انسان باید آنقدر آزادی داشته باشد که عقاید خودش را بیان کند و دیگران هم باید آنقدر آزادی داشته باشند تا آن عقیده را نقد کنند.
حتی اگر عقیده و نظری در حال تهدید جان و مال انسانها هستند، افراد حق دارند خود را در برابر این خطرات محافظت کنند. این حق افراد برای پیشبینی خطر و فراهمکردن مقدمات دفاع از جان و اموالشان پیش از وقوع حمله است.
مانند آنچه فروشگاه برند دیور (Dior) در پاریس انجام داد و تیم حفاظتی خصوصی (شرکت Buckler Security) خود را جایگزین پلیس فرانسه کرد که بهتر از پلیس عمل کرد.
(نه اینکه کامل آن معترضان را مهار کرده باشند، بلکه از آسیب جدی به فروشگاه جلوگیری کردند)
بسیاری از فروشگاههای فرانسه هنگامی که به پلیس گزارش تخریب اموال را میدادند، با عدم مداخله آنها و بیتوجهی به گزارشات مواجه میشدند.
📌دیالوگ
بیاین صادق باشیم هیچ وقت قرار نیست این اتفاق بیفته
هیچکدوممون قرار نیست این سرزمین ملعون رو ترک کنیم.
🎥Better call Sal
#سنماهنر
📽 @andishee_noo 🍃
📌 در باب آزادی و دین!
🖊 مهران خسروزاده
این روزها و با اینترنتی که شرایطش نیاز به گفتن ندارد، به تلاشهای بانمک و بیثمری درباره آشتی دادن لیبرالیسم و دین، یا که سوار کردن مبانی هر یک بر دیگری برمیخورم که لبخند بر لبم مینشاند. گروهی هم که از این حرفها فراتر رفته و آن قضیه سند زدن اکتشافات علمی به نام کتب الهی را، که با پیوست «محققان ژاپنی نشاندادهاند» تزئین میشد، به حوزه علوم اجتماعی کشاندهاند و با زنده کردن یاد امثال گلسرخی، شریعتی و مهدی بازرگان، موجبات شادی و خنده روح آن را فراهم آوردهاند؛ که چه نشستهاید که این لیبرتی و مالکیت و رقابت و چه و چه را که هر دم از آن صحبت میکنید و تحفه غرب و فلان فیلسوف و متالهاش میدانید، بهترش را خودمان داریم؛ حالا اینکه هیچ نشانی از آنها و ترمینولوژیشان را تا همین 10 سال پیش در این سرزمین نمییافتیم هم مشکل خیلی بزرگی نیست؛ به اندک التقاطی (که این یکی در تاریخ این خاک ریشه ستبری دارد) میتوان آن را به زیر فرش هل داد و با اعتماد بهنفس به پریشانگویی ادامه داد.
پس از این مقدمه کوتاه، لازم میدانم چند نکته را برای افرادی که با این پریشانگوییها گیجشدهاند روشن کنم:
1. سازگاری شرط کافی برای معتبر بودن یک ساختار صوری و توانایی آن در توضیح واقعیت نیست. صدق آکسیومها و قابل دفاع بودن آنها نیز اهمیت حیاتی دارد. اینکه این آکسیومها را از امری غیرقابلبررسی و متعلق به ساحت ایمان (وحی) اقتباس کنیم، به همان اندازه اعتبار ساختار صوری را از ساحت عقل خارج و بر ایمان متکی میکند.
تاکید امثال میزس یا روتبارد بر «تردیدناپذیری» آکسیومهای اولیه خود در بنا کردن پراکسیولوژی، از آگاهی ایشان به همین نکته بازمیگردد.
2. در بررسی آراء عمده متفکران لیبرال به صراحت و به طور ضمنی، به این نکته برمیخوریم که آنها در نگاه به جهان، بر نظمی بدون ناظم و بدون غایت تاکید دارند که از اساس با اصول دین، از قبیل وجود یک خالق هوشمند، نبوت، امامت و معاد متعارض یا در خوشبینانه ترین حالت متنافر است. البته لیبرالیسم با باور فرد به اصول دین مشکل خاصی ندارد اما عکس این موضوع برقرار نیست.
3. حتی اگر وجود دین در نظریه یا ایده سیاسی/اخلاقی ما ضرورت داشته باشد، نمیتوان از آن ضرورت، دلالت به دین خاصی را نتیجه گرفت. اشاره (دلبخواهی) بر یک دین خاص نیز به ساحت ایمان بازمیگردد نه عقل. (مورد1)
4. لیبرالیسم در کنه خود یک ایده اخلاقی است که با اخلاق دینی تعارضات غیرقابل حل دارد. در واقع تلاش برای آشتی دادن دین شریعتمند با ایده اخلاقی لیبرال تنها در حالتی ممکن است که شریعت را از احکام آن تهی کنیم که البته نقض غرض است. در واقع احکام بیشماری وجود دارد که درآنها مالکیت افراد بر جان و مالشان به واسطه باورها یا اقداماتشان مورد تبعیض و تعرض قرار میگیرد و ریشه آنها به کتاب مقدس بازمیگردد.
5. در کشوری که انکار قصص قرآنی سابقه دریافت حکم اعدام داشته، بررسی کامل چنین ایدهای ممکن نیست. به عبارت بهتر، سستی این ایده به گونهای است که میتواند موضوع استندآپ کمدیها و شوهای طنز قرار بگیرد و یا در حالتی جدیتر، با مجموعهای از سوالات تمسخرآمیز پوچی آن نمایانده شود.
🗃@utfinance
#تحلیل