pgulfstudies | Unsorted

Telegram-канал pgulfstudies - مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

4815

﷽ کانال تحلیلی-خبری گروه خلیج فارس اندیشکدهٔ مرصاد @mersadcss ارتباط با ادمین: @Mers_ad

Subscribe to a channel

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

💢 گزارش اندیشکده آمریکایی CSIS از چرایی واکنش عربستان به تحولات شرق یمن

🔹از اول دسامبر، بیانیه‌ها شدید و اقدامات تندی در شرق یمن صورت گرفته است. نیروهای سعودی پس از اخراج اماراتی‌ها، پیشروی برای بازپس‌گیری شرق یمن را آغاز کرده‌اند، اما دلیل این‌گونه تعامل سعودی چیست؟

🔹 هرچند نقش و انگیزه‌های امارات همچنان مبهم است، اما واکنش شدید عربستان قابل درک است. اولاً، رویکرد عربستان در منطقه بر کاهش تنش‌ها متمرکز است، زیرا درگیری‌های مداوم منطقه تهدیدی برای موفقیت برنامه‌های اجتماعی و اقتصادی بلندپروازانه آن است.

🔹 سرمایه‌گذاران و گردشگران بین‌المللی تنها وقتی به عربستان اعتماد می‌کنند که امنیت برقرار باشد و خطر حمله راکت‌ها یا پهپادها به شهرها کم باشد. در چنین شرایطی، اقدام امارات، چه درست باشد چه غلط، تنش‌ها را تشدید می‌کند.

🔹 ثانیاً، عربستان جدایی‌طلبی در مرز جنوبی را تهدیدی مستقیم برای امنیت ملی می‌داند. درگیری در جنوب یمن، که ممکن است به اعلام استقلال شورای انتقالی منجر شود، شورای ریاستی را تضعیف می‌کند و این به نفع انصارالله است. قوی‌تر شدن انصارالله از منظر عربستان یعنی افزایش نفوذ ایران در شبه جزیره عربستان.

🔹 ثالثاً، عربستان ممکن است از نیروهای نزدیک به دیگر کشورهایی مانند ایران تهدیدهایی را تجربه کند، اما مواجهه با چنین تهدیداتی با حمایت یک عضو شورای همکاری خلیج فارس بسیار شوکه‌کننده است.

🔹 این موضوع شدت ناامیدی عربستان از رفتار امارات را نشان می‌دهد و ادامه چنین روندی می‌تواند انسجام شورای همکاری خلیج فارس و توانایی جمعی آن برای مقابله با دشمنان مشترک را تهدید کند.

🔹 در چنین شرایطی، بن سلمان نمی‌تواند بدون اتخاذ تصمیمات قاطع، امنیت ملی عربستان را تضمین کند. او همچنین باید اعتبار تلاش‌های کشور برای وحدت یمن را حفظ کرده و نفوذ ایران در منطقه را کاهش دهد.

🔹 بحران خلیج در سال ۲۰۱۷، که منجر به محاصره و انزوای قطر شد، ناشی از ادعاهایی مشابه بود. این ادعاها مطرح می‌کردند که قطر باعث تشدید تنش‌های منطقه‌ای شده و برخلاف امنیت جمعی شورای همکاری عمل کرده است.

🔹 این بحران نهایتاً حل شد، نه به دلیل فشار یا مداخله خارجی، بلکه به خاطر اینکه رهبران شورای همکاری راهی برای مصالحه یافتند. آن‌ها همچنین الزامات اقتصادی مشترکشان را در نظر گرفتند که نقش مهمی در حل اختلافات داشت.

🔹بحران یمن اکنون بزرگ‌ترین درگیری علنی در شورای همکاری از زمان بحران قطر تاکنون محسوب می‌شود. عربستان طی هفته‌های اخیر تلاش کرده به‌صورت پنهانی اختلافات خود با امارات را حل کند.

🔹با این حال، محموله تسلیحاتی ادعایی به مکلا «قطره‌ای بود که پیمانه را لبریز کرد». این موضوع باعث شد عربستان شکایات خود را علنی کرده و اقدام نظامی انجام دهد.

🔹 این وضعیت لحظه‌ای خطرناک برای شورای همکاری خلیج فارس است. بار دیگر نشان می‌دهد که کاهش تنش‌ها و هماهنگی سریع میان اعضا، حیاتی است.

🔹هر روز تأخیر در رسیدگی به این اختلافات، فرصت و امتیازی برای ایران و دیگر دشمنان شورای همکاری در منطقه محسوب می‌شود.

🔸 کانال مطالعات یمن
@yemenstudies_ir

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ جنگ بنادر و دلار؛ پس‌لرزه‌های اقتصادی شکاف ریاض-ابوظبی در زمین سوخته یمن

🔺 گزارش تازه نشریه فوربز به قلم «گونی یلدیز» (۳۰ دسامبر ۲۰۲۵) زاویه جدید و مغفول‌مانده‌ای از رقابت فزاینده عربستان و امارات را روشن می‌کند: «جنگ اقتصادی در جغرافیای یمن». این تحلیل استدلال می‌کند که شکاف میان دو متحد سابق، از اختلافات تاکتیکی و نظامی فراتر رفته و اکنون به نبردی بی‌رحمانه و استراتژیک برای تسلط بر شریان‌های اقتصادی، منابع انرژی و زیرساخت‌های حیاتی یمن تبدیل شده است. پیامد این رقابت، نه تنها نابودی آخرین امیدهای اقتصاد یمن است، بلکه ریسک‌های مالی جدی برای چشم‌اندازهای توسعه ریاض و ابوظبی نیز ایجاد کرده است.

🔺 محور اصلی این نزاع، «ژئوپلیتیک بنادر» است. تحلیلگر فوربز تشریح می‌کند که امارات متحده عربی با پیگیری استراتژی «امپراتوری دریایی»، کنترل انحصاری بر بنادر کلیدی عدن، مکلا و مجمع‌الجزایر سقطری را برای تکمیل زنجیره لجستیکی جهانی خود (و شبکه DP World) حیاتی می‌داند. در مقابل، عربستان سعودی که سال‌هاست رویای ایجاد خط لوله و مسیر ترانزیتی از طریق استان «المهره» به دریای عرب (برای دور زدن تنگه هرمز) را در سر می‌پروراند، نفوذ و سنگ‌اندازی نیروهای نیابتی امارات در نوار ساحلی را تهدیدی مستقیم برای امنیت انرژی و منافع ملی خود می‌بیند.

🔺 بعد دیگر این جنگ سرد، تسلط بر منابع هیدروکربنی در استان‌های نفت‌خیز «شبوه» و «حضرموت» است. ریاض فشار می‌آورد تا درآمدهای حاصل از صادرات نفت این مناطق به صورت متمرکز به بانک مرکزی یمن واریز شود تا دولت وابسته به آن بتواند ارزش پول ملی یمن را حفظ کرده و از فروپاشی مطلق اقتصادی جلوگیری کند. اما نیروهای شورای انتقالی جنوب (وابسته به امارات)، با کنترل فیزیکی بر تاسیسات، خواهان سهم‌خواهی مستقیم برای تأمین مالی پروژه خودمختاری خود هستند. نتیجه این بن‌بست، توقف صادرات، فرار سرمایه‌گذاران و تشدید بحران انسانی است.

🔺 فوربز هشدار می‌دهد که این بی‌ثباتی اقتصادی در مرزهای جنوبی، به مثابه «سم» برای فضای سرمایه‌گذاری در عربستان سعودی است. محمد بن سلمان برای موفقیت ابرپروژه‌های توریستی در ساحل دریای سرخ و نئوم، نیاز مبرمی به ثبات منطقه‌ای دارد. تداوم هرج‌ومرج و جنگ اقتصادی در یمن، ریسک اعتباری منطقه را بالا می‌برد و سرمایه‌گذاران بین‌المللی را که ریاض برای جذب آن‌ها تلاش می‌کند، دچار تردید خواهد کرد.

🔺 در نهایت، گزارش نتیجه می‌گیرد که این وضعیت یک بازی «باخت-باخت» کلاسیک است. اگر ریاض و ابوظبی نتوانند بر سر یک نقشه راه اقتصادی برای یمن توافق کنند، عربستان مجبور خواهد بود تا دهه‌ها «یارانه بقا» به یمن بپردازد تا از موج مهاجرت و ناامنی جلوگیری کند، و امارات نیز با خطر ناامنی مزمن در کریدورهای دریایی باب‌المندب مواجه خواهد شد که شریان حیات اقتصاد تجاری آن است.

#عربستان #امارات

https://www.forbes.com/sites/guneyyildiz/2025/12/30/the-saudi-uae-rift-in-yemen-and-its-economic-fallout/

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️آیا تنش‌های امارات و عربستان در یمن «نظم پایدار» در اوپک را تهدید می‌کند؟

🔺تارنمای تحلیلی «اویل پرایس» در تحلیلی به بررسی تأثیر اختلافات اخیر عربستان و امارات بر بازار نفت پرداخته است؛ به نوشته این تارنما، تنش‌های اخیر میان عربستان سعودی و امارات بر سر یمن، اگرچه در ظاهر دراماتیک به نظر می‌رسد، اما انسجام «اوپک‌پلاس» همچنان متغیر اصلی و تعیین‌کننده در بازارهای جهانی نفت است. این تقابل پس از آن علنی شد که نیروهای سعودی یک محموله تسلیحاتی متعلق به امارات را در بندر «المکلا» هدف حمله هوایی قرار دادند؛ اقدامی که ریاض آن را نقض امنیت و ابوظبی آن را ارسال تجهیزات برای مبارزه با تروریسم خواند. با این حال، واکنش محدود قیمت‌ها نشان داد که بازار نفت بیش از آنکه نگران درگیری‌های نظامی باشد، به ریاضیاتِ تولید توجه دارد.

🔺به نوشته این رسانه، اوپک باشگاهی مبتنی بر ارزش‌ها یا سیاست خارجی مشترک نیست، بلکه نهادی است که اعضای آن می‌توانند در سیاست با یکدیگر بجنگند اما در مدیریت عرضه متحد بمانند. پیشینه این اختلافات به سال ۲۰۲۱ بازمی‌گردد، جایی که امارات توافق تولید را به چالش کشید، اما در نهایت ضرورت حفظ ثبات بازار بر اختلافات سیاسی غلبه کرد. نویسنده «اویل پرایس» تأکید می‌کند که چالش واقعی ریاض در سال ۲۰۲۶، مدیریت عرضه در سایه مازاد تولید جهانی است؛ جایی که اوپک نشان داده می‌تواند بدون «برادری سیاسی»، تا زمانی که بر سر ارقام توافق وجود دارد، به فعالیت خود ادامه دهد.

#عربستان #امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ ظهور «ضد-اینفلوئنسرهای» اماراتی؛ کالبدشکافی شبکه مخفی پروپاگاندای ابوظبی در غرب

🔺 وب‌سایت «میدل ایست آی» (Middle East Eye) در گزارشی تحقیقی (منتشر شده در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۵)، از لایه‌های پنهان یک اکوسیستم رسانه‌ای پیچیده پرده برداشته است که امارات متحده عربی برای مهندسی افکار عمومی در غرب ایجاد کرده است. این تحلیل با عنوان «ظهور ضد-اینفلوئنسرهای اماراتی»، استدلال می‌کند که آنچه در ظاهر مجموعه‌ای از صداهای مستقل، اصلاح‌طلب و میانه‌روی عرب به نظر می‌رسد، در واقع یک شبکه کاملاً هماهنگ و متمرکز است که وظیفه «پولشویی روایات سیاسی» ابوظبی و تزریق آن‌ها به بدنه نهادهای آکادمیک و رسانه‌ای غرب را بر عهده دارد.

🔺 محور اصلی این گزارش، پدیده «ضد-اینفلوئنسرها» (Dis-influencers) است؛ چهره‌های جوانی که با ظاهری مدرن و به زبان انگلیسی سلیس، ویدئوهای باکیفیتی تولید می‌کنند. این افراد با حضور در دانشگاه‌های معتبری مانند جرج‌تاون و کمبریج و انتشار یادداشت در رسانه‌های غربی، خود را به عنوان «صدای خردگرایی» معرفی می‌کنند، اما در عمل سه دستور کار مشخص را دنبال می‌کنند: نخست، دشمنی وسواس‌گونه با «اخوان‌المسلمین» و هرگونه اسلام سیاسی؛ دوم، ارائه تصویری امنیتی و تهدیدآمیز از مسلمانان و مهاجران در اروپا؛ و سوم، حمایت بی‌قید و شرط از سیاست‌های همسویی با رژیم صهیونیستی و «پیمان ابراهیم».

🔺 میدل ایست آی فاش می‌کند که این شبکه از سال ۲۰۲۴ به صورت قارچ‌گونه رشد کرده و از ابزارهای هوش مصنوعی برای تولید حجم انبوهی از محتوا (مقالات و تحلیل‌های شبه‌خبری) استفاده می‌کند. این اکوسیستم با ایجاد وب‌سایت‌های خبری جعلی که محتوای یکدیگر را بازنشر می‌کنند، نوعی «اعتبار ساختگی» ایجاد می‌کند تا روایت‌های رسمی امارات را به عنوان فکت‌های مستقل به خورد مخاطب غربی بدهد. جالب اینجاست که این افراد حتی در مسائلی مانند جنگ سودان یا مهاجرت به اروپا، دقیقاً مواضعی را اتخاذ می‌کنند که با منافع ژئوپلیتیک محمد بن زاید همسو است.

🔺 این گزارش تأکید می‌کند که خطر اصلی این شبکه در «فریب نهادی» است. با نفوذ این مهره‌ها به اندیشکده‌ها و دانشگاه‌های غربی، روایت‌های اماراتی به عنوان «تحلیل کارشناسی» اعتبار می‌یابند و سپس توسط رسانه‌های رسمی منطقه به عنوان «سند حقانیت» بازنشر می‌شوند. در واقع، امارات موفق شده است یک «چرخه هم افزایی پروپاگاندا» ایجاد کند که در آن، مرز بین حقیقت و مهندسی اطلاعات کاملاً محو شده است. هدف نهایی، خاموش کردن صداهای منتقد و ارائه مدلی از «اقتدارگرایی دیجیتال» است که در پوشش مدارا و مدرنیته به جهان فروخته می‌شود.

#امارات

https://www.middleeasteye.net/opinion/rise-of-Emirati-dis-influencers-exposing-uae-mini-propaganda-media-ecosystem

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ویدئوی جنجالی شبکه تلویزیونی سعودی درباره امارات

🔺شبکه «الإخباریه» عربستان، هم‌زمان با تشدید تنش‌ها با امارات متحده عربی، ویدئویی کوتاه و جنجالی علیه این کشور منتشر کرده است.

🔺شبکه چهارم سازمان رادیو و تلوزیون سعودی (الإخباریة)، روز گذشته در یک مستند حدود ۲۷ دقیقه‌ای، با عنوان «صون الجوار بتحیید الأخطار و تعزیز الازدهار» (پاسداشت همسایگی با مهار تهدیدها و تقویت شکوفایی) به بررسی پرونده‌های مهمی -مانند فلسطین، لبنان، جنگ رژیم صهیونیستی و ایران، سودان و... - پرداخته که این کشور در سال ۲۰۲۵ با آنها تعامل داشته است.

🔺این مستند به پرونده یمن نپرداخته اما ناگاه با این متن پایان می‌یابد: «و یک روز مانده به پایان سال، ائتلاف حمایت از قانون (ائتلاف عربی) طومار حضور امارات در یمن را درهم پیچید».

🔺الاخباریه به این نیز بسنده نکرده و با تقطیع این بخش کوتاه ۷ ثانیه‌ای (ویدئوی فوق)، بار دیگر آن را در صفحه رسمی خود در ایکس نیز بازنشر داده، که واکنش‌های گسترده‌ای به همراه داشته است.

#عربستان #امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️حمله مُکلّا و تقابل دو برادر سرسخت

🔺بحران یمن در روزهای اخیر شاهد چرخشی بی‌سابقه و دراماتیک میان دو متحد دیرین بود که سایه آن همچنان بر منطقه سنگینی می‌کند؛ این تنش‌ها با بیانیه امارات در رد اتهامات سعودی نه تنها پایان نیافت، بلکه پافشاری بیشتر عربستان را نیز درپی داشت. در این راستا، ائتلاف سعودی شامگاه سه‌شنبه با صدور بیانیه‌ای به «توضیح برخی مطالب ذکر شده در بیانیه کشور "برادر"، امارات» پرداخت و جزئیاتی از عملیات نظامی را منتشر کرد.

🔺در این بیانیه آمده: این دو کشتی، بدون هیچ مجوزی از دولت یمن یا ائتلاف عربی، رادارهای خود را پیش از ورود به آب‌های سرزمینی یمن خاموش کرده و وارد بندر مکلا شدند... لذا بندر تعطیل و از کارکنان تخلیه شد... سپس مشخص شد که این کشتی‌ها حامل بیش از 80 خودرو (جنگی) و چندین کانتینر سلاح و مهمات هستند؛ ریاض در سطح عالی از امارات خواست برای جلوگیری از خروج محموله‌ها از بندر و دسترسی طرف‌های درگیری‌ها به آن‌ها، اقدام کند. اما "برادران" اماراتی، بدون اطلاع به ریاض، تجهیزات را به پایگاه «الریان» منتقل کردند که 10 نیروی اماراتی و نیروهای دیگری از طرف‌های درگیر در آن‌جا حضور داشتند.

🔺این بیانیه افزوده: با این حال، باز هم به طرف اماراتی گفتیم که این اقدامات تنش‌زا، پذیرفتنی نیست و محموله‌ها باید به بندر بازگردانده شود؛ اما آن‌ها فقط خودروها را بازگرداندند؛ و کانتینرهای سلاح را در پایگاه باقی گذاشتند. در این بین، ائتلاف به اطلاعات موثقی دست یافت که تسلیحات قرار است به طرف‌های درگیر منتقل شود... از این رو، در یک عملیات محدود، وارد عمل شد..

🔺از سوی دیگر، در همین روز، هیئت دولت سعودی در جلسه هفتگی خود به ریاست ملک سلمان، بار دیگر تأکید کرد که عربستان در مقابله با هرگونه تهدید امنیت ملی، تعهد به حاکمیت و ثبات یمن و حمایت کامل از شورای ریاستی یمن (طرف مقابل نیروهای تحت حمایت امارات) تردید نخواهد کرد. دولت سعودی همچنین از امارات خواسته هرگونه حمایت مالی یا نظامی از شورای انتقالی جنوب را متوقف کرده و گام‌های لازم را برای حفظ روابط برادرانه دو کشور بردارد.

🔺این واکنش‌های عربستان به خوبی نشان می‌دهد که سعودی‌ها نه تنها روایت طرف مقابل را نپذیرفته‌اند و همچنان بر صحت روایت خود از تحولات پافشاری دارند، بلکه از سویی، می‌خواهند حرف آخر را آنها بزنند و حاضر به پذیرش هیچ‌گونه توجیهی در این‌باره نیستند؛ اگرچه اماراتی‌ها نیز به‌ویژه با چتر حمایتی که از قِبَل عادی‌سازی دست‌وپا کرده‌اند، نمی‌خواهند دستاوردهای پرهزینه‌شان در منطقه را به بهایی ارزان واگذار کنند.

#عربستان #امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ آتش‌بازی در جنوب؛ بمباران محموله تسلیحاتی امارات توسط عربستان و کابوس ژئوپلیتیک ۲۰۲۶

🔺 روزنامه «تلگراف» در یادداشتی هشدارآمیز به قلم «مارک آلموند» (۳۰ دسامبر ۲۰۲۵)، از وقوع یک رویداد نظامی بی‌سابقه خبر داده که معادلات خلیج فارس را دگرگون کرده است: نیروی هوایی عربستان سعودی یک محموله تسلیحاتی متعلق به امارات متحده عربی را که برای نیروهای جدایی‌طلب در یمن ارسال شده بود، بمباران کرد. نویسنده استدلال می‌کند که این حمله هوایی، پرده از تنش‌های خطرناک میان دو قدرت نفتی اهل سنت برداشته و نشان می‌دهد که رقابت پنهان ریاض و ابوظبی دیگر قابل کتمان نیست.

🔺 آلموند در این تحلیل تشریح می‌کند که چگونه محمد بن سلمان (MBS) و محمد بن زاید (MBZ) که زمانی «برادران خونی» در ائتلاف ضد حوثی به نظر می‌رسیدند، اکنون به رقبای سرسخت تبدیل شده‌اند. نقطه عطف این جدایی، تغییر استراتژی امارات در سال ۲۰۱۹ بود؛ ابوظبی اگرچه به ظاهر عقب‌نشینی کرد، اما حضور خود را در جنوب یمن (مناطق نفت‌خیز و سواحل استراتژیک منتهی به کانال سوئز) تحکیم نمود. اکنون تسلط امارات بر جنوب یمن، از سوی ریاض به عنوان یک تهدید مستقیم امنیتی در امتداد مرزهای طولانی جنوبی‌اش تلقی می‌شود.

🔺 این گزارش به تضاد منافع اقتصادی دو کشور اشاره می‌کند. عربستان سعودی برای موفقیت ابرپروژه‌هایی مانند «نئوم» و جذب گردشگر، نیازمند ثبات و آرامش در منطقه (به‌ویژه در همسایگانی مانند سودان و یمن) است. در مقابل، امارات با جمعیتی اندک و ثروتی سرشار، با استفاده از مزدوران نظامی، از آشوب در سودان و لیبی برای استخراج طلا و منابع بهره می‌برد. نکته تکان‌دهنده گزارش، ادعای نیروهای وابسته به انصارالله و ارتش یمن است مبنی بر اینکه امارات پیشنهاد کرده در ازای پول، حملات پهپادی خود را از کشتی‌های دریای سرخ به سمت تاسیسات نئوم در عربستان منحرف کنند؛ ادعایی که اگرچه شیطنت‌آمیز است، اما عمق بی‌اعتمادی را نشان می‌دهد.

🔺 تحلیلگر تلگراف معتقد است که مسئله فلسطین و رژیم صهیونیستی در این بحران نقش فرعی دارد و اصل نزاع بر سر «هژمونی در شبه‌جزیره عربستان» است. این درگیری برای جهان خبر بدی است؛ زیرا در قلب منبع انرژی جهان رخ می‌دهد. در حالی که بریتانیا درگیر حواشی داخلی است و دونالد ترامپ نیز به دلیل روابط نزدیک با هر دو طرف، کار سختی برای میانجی‌گری دارد، برنده اصلی این نزاع از دید نویسنده تلگراف ایران خواهد بود که از به جان هم افتادن همسایگان جنوبی خود خشنود است. چین نیز نگران امنیت مسیرهای تجاری خود است، اما نفوذش برای خاموش کردن این آتش کافی نیست.

🔺 در نهایت، مقاله نتیجه می‌گیرد که سال ۲۰۲۶ با بدترین سناریوی ممکن آغاز می‌شود. درگیری مستقیم یا نیابتی میان عربستان و امارات، تنها یک دعوای محلی نیست، بلکه آتشی است که دود آن به چشم اقتصاد جهانی خواهد رفت و دامنه‌های آن تا عمق آفریقا کشیده خواهد شد.

#عربستان #امارات

https://www.telegraph.co.uk/news/2025/12/30/saudi-emirati-clash-bad-news-middle-east-houthis-yemen/

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️واکنش آمریکا به تشدید تنش‌ها میان متحدانش در یمن

🔺به‌دنبال تنش‌های بی‌سابقه میان ریاض و ابوظبی، وزیر امور خارجه آمریکا در تماس‌های جداگانه با همتایان سعودی و اماراتی به بررسی تحولات جاری در یمن و برخی مسائل منطقه‌ای پرداخت.

🔺 بنابه بیانیه وزارت خارجه آمریکا، مارکو روبیو و فیصل بن فرحان در این گفت‌وگو به بررسی «تحولات جاری در یمن» و «مسائل اثرگذار بر امنیت و ثبات منطقه‌ای» پرداختند. خبرگزاری دولتی سعودی (واس) نیز گزارش داد در این تماس، «تحولات منطقه و تلاش‌های صورت گرفته مرتبط با آن» بررسی شد.

🔺 همچنین به گزارش خبرگزاری دولتی امارات (وام)، مارکو روبیو و عبدالله بن زاید درباره «روابط راهبردی و عمیق دو کشور و تحولات منطقه، ازجمله وضعیت نوار غزه و تحولات اخیر در یمن» گفت‌وگو کردند. «وام» افزوده: عبدالله بن زاید در این تماس بر پایبندی کامل امارات به همکاری با کشور دوست، ایالات متحده، و همه شرکا، برای برپایی صلح پایدار در منطقه، و تثبیت امنیت و ثبات برای ملت‌های آن تأکید کرد.

🔺این تماس‌ها در شرایطی انجام شد که تحولات سیاسی و امنیتی یمن شتاب گرفته و نگرانی‌ها درباره پیامدهای آن بر توازن منطقه‌ای افزایش یافته است؛ و آمریکا بر ضرورت خویشتنداری و تداوم مسیرهای دیپلماتیک تأکید دارد.

#عربستان #امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️بن‌زاید در اسلام‌آباد؛ اقتصاد در کانون دیپلماسی

🔺سفر ۲۶ دسامبر محمد بن‌زاید، رئیس امارات، به اسلام‌آباد را می‌توان نقطه عطفی در روابط راهبردی امارات و پاکستان دانست. این نخستین سفر رسمی او به‌عنوان رئیس دولت امارات بود که با استقبال کم‌سابقه همراه شد. دو طرف بر گسترش همکاری‌ها در حوزه‌های اقتصاد، سرمایه‌گذاری، انرژی، زیرساخت، فناوری اطلاعات و تسهیل صادرات محصولات کشاورزی و گوشت پاکستان به امارات تأکید کردند؛ توافقاتی که می‌تواند به بهبود تراز پرداخت‌های اسلام‌آباد کمک کند. این در حالی است که روابط دو کشور اخیراً با چالش‌هایی در حوزه روادید و نیروی کار نیز مواجه بوده است.

🔺امارات از مهم‌ترین شرکای اقتصادی پاکستان به شمار می‌رود؛ حجم تجارت دوجانبه از ۱۰ میلیارد دلار فراتر رفته و حدود ۱.۸ میلیون پاکستانی مقیم امارات، در سال ۲۰۲۴ نزدیک به ۶.۷ میلیارد دلار حواله به کشورشان ارسال کرده‌اند؛ رقمی که احتمالاً در ۲۰۲۵ از ۷ میلیارد دلار عبور می‌کند.

🔺این سفر در شرایط فشار اقتصادی بر پاکستان و نیاز این کشور به جذب سرمایه خارجی اهمیت مضاعف دارد و هم‌زمان بخشی از راهبرد امارات برای تعمیق نفوذ اقتصادی در جنوب آسیاست. گفت‌وگوها نشان‌دهنده چرخش رویکرد ابوظبی از کمک‌های مالی مستقیم به‌سوی شراکت‌های پایدار و سرمایه‌گذاری در بخش‌های مولد، به‌ویژه لجستیک و بنادر (مانند بندر کراچی) با نقش‌آفرینی شرکت‌هایی چون DP World و AD Ports Group است. با این حال، در پیشینه روابط اسلام‌آباد و شیخ‌نشینان خلیج فارس، به‌ویژه در مسائل و پرونده‌های حساس امنیتی و سیاسی (مانند پرونده یمن)، کفه ترازو همواره به نفع سعودی‌ها چربیده است.

#امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️خشم پیدا و پنهان ابوظبی از اتهامات سعودی؛ «مغالطه» است

🔺دولت امارات متحده عربی به تحولات بامداد امروز یمن واکنش نشان داد؛ وزارت خارجه این کشور در بیانیه‌ای صریح و کم‌سابقه، ضمن ابراز تأسف عمیق از مواضع عربستان سعودی، اتهامات ریاض مبنی بر نقش ابوظبی در تنش‌های حضرموت و المهره را حاوی «مغالطات بنیادین» خواند و قویاً رد کرد. ابوظبی با تأکید بر اینکه حضور نظامی‌اش در یمن به دعوت دولت قانونی و در چارچوب ائتلاف به رهبری عربستان برای مبارزه با تروریسم بوده، اعلام کرد که تجهیزات تخلیه شده در بندر مکلا، نه برای طرف‌های یمنی، بلکه خودروهایی جهت استفاده لجستیک نیروهای اماراتی بوده است. دولت امارات همچنین با اشاره به هماهنگی‌های سطح بالا با ریاض برای نگهداری این خودروها در بندر، از حمله نظامی عربستان به این سایت ابراز «غافلگیری» کرده است.

🔺این بیانیه همچنین با نکوهش شدید ادعاها درباره فشار ابوظبی به گروه‌های یمنی برای انجام اقدامات مغایر با امنیت عربستان، تأکید کرده امارات بر مبنای روابط برادرانه و تاریخی، همواره به امنیت و ثبات پادشاهی، و احترام کامل به حاکمیت و امنیت ملی آن اهتمام ورزیده، و در مورد حوادث حضرموت و المهره نیز، از همان ابتدا بر مدیریت و کنترل تنش‌ها با هماهنگی برادران سعودی تأکید داشته است.

🔺دولت ابوظبی همچنین بیانیه سخنگوی ائتلاف سعودی درباره حمله به مکلا را تصمیمی انفرادی و بدون مشورت با کشورهای عضو ائتلاف دانسته و ادعاها درباره تنش‌زایی در یمن را قاطعانه رد کرد.

🔺این بیانیه در پایان با اشاره به چالش‌های امنیتی مرتبط با «گروه‌های تروریستی»، خواستار خویشتن‌داری و تعامل مسئولانه و به‌دور از هرگونه تنش‌زایی با تحولات جاری شده است.

#عربستان #امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ پایان عصر «شوآف» نظامی؛ برخورد سختِ رویاهای تسلیحاتی خلیج فارس با صخره واقعیت در ۲۰۲۵

🔺 وب‌سایت «المانیتور» در تحلیلی جامع به بررسی وضعیت خریدهای نظامی کشورهای شورای همکاری در پایان سال ۲۰۲۵ پرداخته است. این گزارش با عنوان «چرا ابرقراردادهای دفاعی خلیج فارس بالاخره با واقعیت روبرو شدند»، استدلال می‌کند که برنامه‌ریزی دفاعی در منطقه از مرحله «سیگنال‌دهی سیاسی» و خریدهای پرسر‌و‌صدا، به فاز «اجرا و عمل‌گرایی» تغییر مسیر داده است. در سالی که گذشت، شکاف میان جاه‌طلبی‌های سیاسی و محدودیت‌های تولید، رهبران خلیج فارس را وادار کرد تا «دسترسی‌پذیری» را بر «پرستیژ» اولویت دهند.

🔺 در حوزه نیروی هوایی، بحث جنگنده‌های اف-۳۵ همچنان داغ اما پیچیده بود. اگرچه دونالد ترامپ در نوامبر ۲۰۲۵ وعده فروش این جنگنده‌ها را به عربستان داد، اما واقعیت‌های فنی و قانونی (حفظ برتری کیفی اسرائیل یا QME) نشان داد که تحویل آن‌ها به اوایل دهه ۲۰۳۰ موکول خواهد شد. به همین دلیل، ریاض به جای تمرکز صرف بر اف-۳۵، بر ارتقای ناوگان اف-۱۵ و یوروفایترهای فعلی خود متمرکز شد. در مقابل، امارات متحده عربی مسیر متفاوتی را در پیش گرفت و به جای احیای مذاکرات اف-۳۵، به پیشنهاد ۱۵ میلیارد دلاری کره جنوبی برای جنگنده‌های KF-21 روی خوش نشان داد؛ گزینه‌ای که اگرچه نسل ۴.۵ است، اما تحویل سریع‌تر و انتقال تکنولوژی را تضمین می‌کند.

🔺 در مقابلِ پیچیدگی جنگنده‌ها، پهپادها به نماد «عمل‌گرایی» تبدیل شدند. قطر با نهایی کردن قرارداد ۱.۹۶ میلیارد دلاری، اولین کاربر پهپادهای پیشرفته MQ-9B در منطقه شد. عربستان نیز با مذاکره برای خرید ۱۳۰ فروند از این پهپادها و ۲۰۰ پهپاد رزمی پیشرفته، خود را به عنوان بزرگترین شریک پهپادی آمریکا در خارج از ناتو تثبیت کرد. این چرخش، نتیجه مستقیم تغییر سیاست‌های صادراتی آمریکا برای بازپس‌گیری بازار از چین و ترکیه بود.

🔺 المانیتور به سفر دونالد ترامپ به منطقه اشاره می‌کند که با اعلام ارقام نجومی (بیش از ۳.۲ تریلیون دلار توافقات کلی) همراه بود؛ از جمله بسته دفاعی ۱۴۲ میلیارد دلاری با عربستان و توافقات سنگین با قطر و امارات. با این حال، تحلیلگر هشدار می‌دهد که علیرغم این ارقام خیره‌کننده، «مکانیسم‌های نهادی» واشنگتن (تایید کنگره و خطوط تولید) تغییری نکرده است. کشورهای خلیج فارس اکنون دریافته‌اند که این ابرقراردادها بیشتر «چارچوب‌های استراتژیک» برای همسویی سیاسی هستند تا ابزارهایی که فوراً قدرت نظامی آن‌ها را افزایش دهند.

✍️ ملاحظه: پیشتر در یادداشتی با عنوان «سراب اف-۳۵، جنگنده‌هایی که هرگز نمی‌رسند» به این نکات پرداخته بودیم و گوشزد کرده بودیم که محدودیت‌های فنی، حقوقی و تولیدی صنایع نظامی آمریکا، نشان می‌دهد که وعده‌های آمریکا در زمینه جنگنده نسل پنج تا حد زیادی تو خالی است.

#عربستان #امارات #قطر

https://www.al-monitor.com/originals/2025/12/2025-why-gulf-defense-megadeals-finally-met-reality

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ضرب‌الاجل بی‌سابقه عربستان به امارات؛ درخواست تخلیه یمن ظرف ۲۴ ساعت

🔺عربستان سعودی در بیانیه‌ای تند و بی‌سابقه، با حمایت از درخواست رسمی شورای ریاستی یمن، از امارات متحده عربی خواست تمام نیروهای خود را ظرف ۲۴ ساعت از خاک این کشور خارج و حمایت از گروه‌های مسلح را متوقف کند. وزارت خارجه سعودی همچنین با ابراز تأسف از اقدامات تنش‌زای ابوظبی، این کشور را به تحریک «شورای انتقالی جنوب» برای انجام عملیات نظامی در استان‌های حضرموت و المهره و تهدید مرزهای جنوبی پادشاهی متهم کرده است. این بحران دیپلماتیک پس از آن به اوج رسید که جنگنده‌های ائتلاف، محموله‌های تسلیحاتی ارسال‌شده از امارات را که بدون مجوز در بندر مکلا پهلو گرفته بودند، هدف قرار دادند.

🔺ریاض این تحرکات را ناقض اصول نخستین و بنیادین ائتلاف عربی و تهدیدی مستقیم علیه امنیت ملی خود توصیف کرده و هشدار داد که صیانت از مرزهای عربستان «خط قرمز» است و در مقابله با هرگونه تهدید یا ریشه‌کنی آن، از هیچ اقدامی فروگذار نخواهد کرد. دولت سعودی ضمن تأکید بر ضرورت حل سیاسی بحران یمن و حمایت از دولت قانونی، از ابوظبی خواست با اولویت دادن به اصول حسن همجواری، مانع از فروپاشی ثبات منطقه و شکاف در شورای همکاری خلیج فارس شود.

🔺دولت امارات تاکنون واکنشی به این تحولات نشان نداده است.

✍ ملاحظه: همانگونه که انتظار می‌رفت و در هفته گذشته هشدار داده شد، بازیگری بی مهابا و بی ملاحظه همزمان اماراتی‌ها در چند جبهه، بالاخره آنقدر حساسیت برانگیز شد که نزاع علنی و آشکار را اجتناب ناپذیر کرد. قابل توجه است که اولین کشور مواجهه کننده هم عربستان بود، کشوری که در ظاهر نزدیک ترین روابط را با امارات داشت ولی در باطن مهم‌ترین هدف دسیسه‌چینی‌های امارات بود. پیشنهاد میشود که ایران به همراه عربستان سعودی و ترکیه، فشار هماهنگی بر امارات وارد کنند و به این کشور یادآوری کنند که اجازه تنش زایی بر علیه نظم منطقه و تدارکات کردن برای نظم جدید صهیونیستی را ندارد.

#عربستان #امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️شکاف در جبهه متحدان؛ دیپلماسی صوری ابوظبی و تقابل پنهان با ریاض در یمن

🔺در حالی که امارات متحده عربی در مواضع رسمی خود بر حمایت از تلاش‌های عربستان برای «ثبات و امنیت» در یمن تأکید می‌کند، تحولات میدانی و مواضع غیررسمی نزدیک به ابوظبی اما، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. وزارت خارجه امارات اخیراً اعلام کرده که به طور «قاطع» از هر اقدامی برای ثبات و توسعه یمن پشتیبانی می‌کند، اما همزمان، شورای انتقالی جنوب، که آشکارا از سوی ابوظبی حمایت می‌شود، در هفته‌های گذشته توانسته دولت مورد حمایت عربستان را از مقر خود در عدن کنار بزند و کنترل بخش‌های وسیعی از جنوب و شرق یمن را به دست گیرد.

🔺بنابه گزارش‌ها، این شورا اکنون حدود ۵۲ درصد از خاک یمن را در کنترل دارد، در حالی که سهم انصارالله حدود ۳۳ درصد و دولت رسمی مورد حمایت ریاض تنها نزدیک ۱۰ درصد است. این پیشروی‌ها مستقیماً با خواست عربستان برای کاهش تنش در حضرموت و المهره در تضاد است و حتی به حملات هوایی سعودی علیه نیروهای وابسته به شورای انتقالی انجامیده است.

🔺در همین فضا، اظهارات تند و تیز عبدالخالق عبدالله، استاد دانشگاه و چهره نزدیک به محافل حاکم در امارات، که تهدید نظامی عربستان علیه شورای انتقالی را «جنون» توصیف کرد، از نگاه بسیاری، بازتاب عریان استراتژی پنهان امارات و نشانه‌ای از همین دوگانگی سیاست ابوظبی تلقی می‌شود. عبدالخالق عبدالله در «ایکس» نوشت: «تهدید فرمانده ائتلاف عربی ــ که عملاً از سال ۲۰۱۹ به پایان رسیده ــ به اقدام نظامی علیه جنوب عربی، دیوانگی است. مردم جنوب عربی خود درباره سرنوشت‌شان تصمیم می‌گیرند. قهرمان! اول صنعا را آزاد کن!» وی همچنین در واکنش به انتقادات غیرمستقیم ولید جنبلاط، سیاستمدار لبنانی به نقش مخرب امارات در منطقه نیز، وی را به «حماقت سیاسی» متهم کرد.

🔺در واقع، چنین مواضع غیررسمی‌ای، این برداشت را تقویت کرده که همراهی ابوظبی با ریاض بیش از آن که واقعی باشد، ظاهری است و در عمل، امارات با شتاب در مسیر تضعیف جناح نزدیک به عربستان در یمن حرکت می‌کند.

#عربستان #امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

💢ابهام در تعامل ریاض و انتقالی در تحولات پیش‌روی شرق یمن

🔻العربی الجدید در گزارشی نوشت:
🔹ورود عربستان به تحولات شرق یمن با درخواست خالد بن سلمان، وزیر دفاع این کشور از شورای انتقالی جنوب برای خروج نیروهایش از اردوگاه‌های المهره و حضرموت جدی‌تر شده است. هم‌زمان، ائتلاف سعودی هشدار داد که هرگونه تحرک نظامی از سوی شورا را هدف قرار خواهد داد.

🔹این تهدیدات پس از حملات هوایی به مواضع نیروهای نخبه حضرمی مورد حمایت انتقالی در وادی نحب به مقام عمل رسید که واکنش احتمالی شورای انتقالی به آن را در هاله‌ای از ابهام قرار داده است.

🔹 در حالی‌ که برخی از عقب‌نشینی احتمالی شورای انتقالی در برابر فشارها سخن می‌گویند، منابع نزدیک به شورا از تمایل به تشدید تنش‌ها خبر می‌دهند. این منابع تأکید دارند که شورا قصد ندارد از مواضع خود عقب‌نشینی کند و به‌جای آن به دنبال تقویت حضور خود در مناطق مورد مناقشه است.

🔹 شورای انتقالی با اعزام گسترده نیروهای تقویتی به حضرموت، در پی تثبیت نفوذ خود در این استان است. این اقدام هم‌زمان با فراخوان عمومی برای تظاهرات در سیئون، مرکز وادی حضرموت، صورت گرفته است. هدف از این بسیج مردمی، حمایت از گسترش کنترل شورا بر حضرموت و المهره و مخالفت با اقدامات احتمالی ائتلاف سعودی است.

🔹 شورای انتقالی در موضع‌گیری سیاسی خود اعلام کرده که از هر سازوکاری که امنیت و آزادی جنوب را تضمین کند، استقبال می‌کند. همچنین از تلاش‌های عربستان و امارات برای کاهش اختلافات و تقویت همکاری در چارچوب ائتلاف عربی قدردانی کرده است. این مواضع پس از نشست رهبری شورا به ریاست عیدروس الزبیدی مطرح شد.

🔹 در این نشست، تحولات نظامی و سیاسی جنوب و دستاوردهای نیروهای مسلح در چارچوب «عملیات آینده امیدوارکننده» بررسی شد. هدف این عملیات مقابله با تروریسم، قطع مسیرهای انتقال سلاح به انصارالله و تثبیت امنیت در جنوب عنوان شده است. شورا همچنین از حضور گسترده مردمی در اعتراضات از المهره تا سقطری تمجید کرد.

🔹 در سطح بین‌المللی، هانس گروندبرگ، فرستاده ویژه سازمان ملل به یمن خواستار خویشتن‌داری و گفت‌وگو شد و نسبت به پیچیده‌تر شدن بحران هشدار داد. او تأکید کرد که هرگونه اقدام تحریک‌آمیز می‌تواند روند صلح را با خطر مواجه کند.

🔹 در داخل یمن، رشاد العلیمی، رئیس شورای ریاستی، از اقدام سریع ائتلاف برای حفاظت از غیرنظامیان در حضرموت استقبال کرد. او از شورای انتقالی خواست فوراً از حضرموت و المهره عقب‌نشینی کرده و اردوگاه‌ها را به نیروهای درع‌الوطن و مقامات محلی تحویل دهد.

🔹 مرجعیت قبایل حضرموت نیز با حمایت از مقامات محلی، تأکید کرد که تحمیل واقعیت با زور مردود است. این نهاد هرگونه اقدام نظامی خارج از چارچوب دولت را تهدیدی علیه صلح اجتماعی و روند سیاسی کشور دانست و خواستار احترام به اراده مردم شد.

🔹 منابع نزدیک به شورای ریاستی از تلاش‌های برخی بازیگران خارجی برای جلوگیری از درگیری نظامی خبر داده‌اند. آن‌ها احتمال می‌دهند که شورای انتقالی در برابر فشارهای بین‌المللی عقب‌نشینی کند، چرا که در غیر این صورت ممکن است با تحریم و محاصره مواجه شود.

🔹 با این حال، رهبران شورای انتقالی تمایل به تشدید تنش دارند و اقدامات نظامی سعودی در حضرموت و المهره را «اشغال» می‌خوانند. انیس الشرفی این روند را «باج‌گیری سیاسی خطرناک» توصیف کرده و فضل الجعدی و ناصر الخبجی نیز بر آمادگی برای مقابله تأکید کرده‌اند.

🔹به گفته منابع آگاه، تشدید موضع عربستان از زمان تسلط شورای انتقالی بر حضرموت و المهره در اوایل دسامبر، به تازگی آغاز شد. از جمله نشانه‌های این تشدید، پروازهای مستمر جنگنده‌های سعودی و حملات هوایی اخیر است که نشان از عبور شورا از خطوط قرمز ریاض دارد.

🔹 یک منبع سیاسی یمنی حمله نیروهای انتقالی به منطقه غیل بن یمین با هدف حذف شیخ عمرو بن حبریش، رهبر مورد حمایت عربستان را دلیل اصلی واکنش شدید ریاض دانسته است. این اقدام به‌عنوان نادیده‌گرفتن هشدارهای سعودی و تهدیدی مستقیم علیه منافع آن کشور تلقی شده است.

🔸کانال مطالعات یمن
@yemenstudies_ir

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ثروت پنهان «غزه مارین»؛ مأموریت جدید ابوظبی در طرح‌های پساجنگ ترامپ

🔺بنابه گزارش‌ها، آمریکا، امارات متحده عربی و رژیم صهیونیستی در حال رایزنی‌های مقدماتی برای استفاده از درآمدهای حاصل از میادین گاز فراساحلی غزه جهت تأمین بخشی از هزینه‌های بازسازی این منطقه هستند. منابع آگاه فاش کرده‌اند که یکی از سناریوهای اصلی، واگذاری سهمی از میدان گاز توسعه‌نیافته «غزه مارین» به شرکت ملی نفت ابوظبی (ادنوک) است تا سود حاصل از آن به بازسازی ویرانی‌های ناشی از جنگ اختصاص یابد.

🔺طبق برآوردها، توسعه این میدان که حق بهره‌برداری از آن متعلق به صندوق سرمایه‌گذاری فلسطین است، حدود ۷۵۰ میلیون دلار هزینه دارد و می‌تواند در مجموع ۴ میلیارد دلار درآمدزایی داشته باشد. این در حالی است که سازمان ملل هزینه بازسازی کامل غزه را ۷۰ میلیارد دلار برآورد کرده است؛ رقمی که شکاف عمیق میان درآمدهای احتمالی گاز و نیاز واقعی منطقه را نشان می‌دهد.

🔺امارات در حالی به عنوان شریک اصلی واشنگتن و تل‌آویو در طرح‌های اقتصادی پساجنگ (مطرح شده از سوی جرد کوشنر)، موسوم به «پروژه طلوع» ظاهر شده، که دو قدرت اقتصادی دیگر خلیج فارس، یعنی قطر و عربستان سعودی از تأمین مالی ویرانی‌هایی که رژیم صهیونیستی مسبب آن بوده خودداری می‌کنند. نخست‌وزیر قطر صراحتاً اعلام کرده است که دوحه هزینه‌ ویرانی‌هایی را که اسرائیل مسبب آن بوده پرداخت نخواهد کرد و ریاض نیز تاکنون تعهد مالی مشخصی به دولت ترامپ نداده است.

#امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️عقب‌نشینی یا تغییر نقاب؛ تردید جدی سعودی‌ها نسبت به مواضع امارات

🔺امارات متحده عربی روز جمعه اعلام کرد با خروج آخرین نفرات نیروهایش از یمن، فرآیند عقب‌نشینی از این کشور تکمیل شده است. امارات همچنین بر پایبندی به تنش‌زدایی در منطقه و حفظ صلح و آرامش تأکید کرده است. با این حال، ریاض ضمن استقبال از این رویداد، با نگاهی تردیدآمیز به این اقدام می‌نگرد. چنان‌که یک مقام نزدیک به دولت عربستان به خبرگزاری فرانسه گفته: کشورش درحال ارزیابی «جدیت» ابوظبی در تغییر سیاست‌هایش در منطقه‌ است.

🔺این مقام سعودی افزوده: ریاض با اتخاذ رویکرد «صبر و انتظار»، خروج فیزیکی نیروها را لزوماً به معنای پایان مداخله نمی‌داند؛ و آزمون اصلی برای عربستان، توقف حمایت‌های مالی و تسلیحاتی ابوظبی از جدایی‌خواهان «شورای انتقالی جنوب» (STC) است.

🔺این تردید سعودی‌ها، در رسانه‌های مختلف عربستان نیز بازتاب دارد؛ در این راستا، روزنامه «مکه»، در مقاله‌ای نوشته: کشور دوست، امارات، از یمن اعلام عقب‌نشینی کرده، اما پرسش این است: آیا واقعا عقب نشست؟ چرا که عقب‌نشینی در جنگ‌ها، نه با بیانیه و اظهارات، بلکه با نتایج میدانی و واقع پشت‌پرده سنجیده می‌شود.

🔺این مقاله افزوده: در جنگ‌ها، معمولا "دشمن"، هنگام وانمود به عقب‌نشینی، منطقه‌ای که درحال ترک آن است را، مین‌گذاری می‌کند تا آسیب بزند... اما کمین، همیشه در قالب مین نیست؛ گاه شبه‌نظامیان نیابتی هستند که خطرشان کمتر از مین نیست... گاه کارزارهای رسانه‌ای سازمان‌یافته با هدف ایجاد آشوب هستند.. از هنگام اعلام عقب‌نشینی امارات، آشوب در یمن فروننشسته، بلکه ابزارهای آن تغییر کرده؛ و اکنون، حضور [امارات] دیگر نه نظامی آشکار، بلکه سیاسی، امنیتی و رسانه‌ای است..

🔺این رسانه سعودی در ادامه یک گام فراتر رفته و نوشته: موضوع تنها یمن نیست؛ تداوم کمپین‌های رسانه‌ای گمراه‌کننده علیه عربستان، نشان می‌دهد این عقب‌نشینی صرفاً یک نمایش برای افکار عمومی بوده است؛ آن هم پس از آنکه نقاب از چهره برداشته و نیات واقعی آشکار شد.

🔺این مقاله در پایان همچنین "ادعاها درباره دستاوردهای امارات" در یمن را نیز به دلیل عدم مقبولیت ابوظبی و شبه‌نظامیان وابسته در مناطق یمنی، به شدت زیر سؤال برده است.

#عربستان #امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ گسل‌های امنیتی و اقتصادی؛ چگونه شکاف ریاض-ابوظبی نظم جدید منطقه را ترسیم می‌کند؟

🔺 خبرنامه تخصصی «المانیتور» در شماره ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، با تمرکز بر تحولات دراماتیک روزهای اخیر، از مرحله جدیدی در روابط عربستان و امارات پرده برداشته است که فراتر از رقابت‌های لفظی، به «تقابل سخت» در میدان جنگ یمن و واگرایی راهبردی در شاخ آفریقا و همکاری‌های نظامی با چین رسیده است. این گزارش استدلال می‌کند که شکاف میان دو قطب قدرت در خلیج فارس، اکنون به موتور محرکه تغییرات امنیتی و اقتصادی در کل منطقه تبدیل شده است.

🔺 جدی‌ترین سیگنال این واگرایی، حمله هوایی عربستان به بندر «المکلا» بود؛ جایی که ریاض محموله‌های تسلیحاتی ارسالی از سوی امارات برای نیروهای جدایی‌طلب «شورای انتقالی جنوب» (STC) را هدف قرار داد. این حمله پس از پیشروی سریع این نیروها به سمت استان‌های «حضرموت» و «المهره» صورت گرفت؛ دو منطقه‌ای که ریاض آن‌ها را «خط قرمز امنیت ملی» خود می‌داند. المانیتور فاش می‌کند که بلافاصله پس از این حملات، رئیس دولت مورد حمایت سعودی در یمن، رسماً خواستار خروج نیروهای اماراتی ظرف ۲۴ ساعت شد. این حرکت، گذار از «هماهنگی پنهان» به «رویارویی آشکار» را نشان می‌دهد.

🔺 در لایه‌ای عمیق‌تر، المانیتور به تضاد منافع در شاخ آفریقا می‌پردازد. شناسایی «سومالی‌لند» توسط رژیم صهیونیستی، شکاف جدیدی ایجاد کرده است؛ در حالی که عربستان به ائتلاف مخالفان این حرکت پیوسته، امارات (که بنادر سومالی‌لند را اداره می‌کند) موضعی دوپهلو اتخاذ کرده است. همزمان، استقرار بی‌سابقه هواپیماهای جنگی ارتش چین (PLA) در خاک امارات برای رزمایش هوایی، نشان‌دهنده استراتژی امارات برای ایجاد توازن میان غرب و شرق است؛ اقدامی که لزوماً با اولویت‌های امنیتی واشنگتن و ریاض همسو نیست.

🔺 در بخش اقتصادی، گزارش به تلاش‌های مستقل دو کشور برای نفوذ در بازارهای جدید اشاره دارد. عربستان با رشد ۳۸ درصدی تجارت با تونس و سرمایه‌گذاری ۳۷۵ میلیون دلاری، به دنبال تثبیت جایگاه خود در شمال آفریقاست. همچنین شرکت سعودی ACWA Power با تصاحب پروژه‌های بادی در چین، در حال صدور سرمایه انرژی پاک به آسیاست. در مقابل، قطر نیز با نزدیک شدن به دولت جدید سوریه (احمد الشرع) و تمرکز بر بازسازی نهادهای امنیتی این کشور، در حال بازپس‌گیری نقش منطقه‌ای خود است.

🔺 المانیتور نتیجه می‌گیرد که خروجی این تنش‌ها در سال ۲۰۲۶، موازنه قدرت در یکی از حساس‌ترین آبراه‌های جهان (باب‌المندب و دریای سرخ) را تعیین خواهد کرد. اگر ریاض و ابوظبی نتوانند این رقابت را مهار کنند، یمن به جای صلح، به میدان جنگ نیابتی مستقیم میان دو متحد سابق تبدیل خواهد شد؛ امری که ریسک‌های اقتصادی بزرگی برای تمام پروژه‌های توسعه‌ای منطقه به همراه دارد.

#عربستان #امارات

https://www.al-monitor.com/newsletter/2025-12-30/saudi-uae-divide-shapes-regional-security-economy

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️سومالی‌لند؛ مینِ جدید در مسیر روابط ریاض و تل‌آویو

🔺یک منبع آگاه در خاندان سلطنتی عربستان سعودی هشدار داد که به رسمیت شناختن استقلال «سومالی‌لند» از سوی رژیم صهیونیستی، مسیر عادی‌سازی روابط میان ریاض و تل‌آویو را دشوارتر کرده و به انزوای منطقه‌ای رژیم دامن زده است.

🔺این منبع در گفتگو با شبکه ۱۲ رژیم صهیونیستی تاکید کرد که این اقدام خشم عربستان را برانگیخته و تهدیدی آشکار علیه امنیت ملی کشورهایی نظیر مصر محسوب می‌شود که مرزهای دریایی مشترکی با پادشاهی سعودی در دریای سرخ و نزدیکی تنگه استراتژیک باب‌المندب دارند.

🔺ریاض این حرکت را حمایت از تجزیه‌طلبان و نقض صریح قوانین بین‌المللی و حاکمیت ملی سومالی، به عنوان عضوی از اتحادیه عرب، قلمداد می‌کند. طبق گفته این منبع، سیاست‌های بنیامین نتانیاهو نه تنها ثبات منطقه را به خطر انداخته، بلکه برخلاف منافع کشورهایی است که پیش‌تر پیمان ابراهیم را امضا کرده‌اند.

🔺این مقام سعودی با انتقاد شدید از عملکرد نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی، وی را متهم کرد که برای بقا در قدرت، آگاهانه هنجارهای دیپلماتیک را زیر پا گذاشته و در حال ایجاد آشفتگی در سراسر خاورمیانه است؛ اقدامی که از نظر ریاض، اسرائیل را بیش از هر زمان دیگری از مسیر ادغام در منطقه دور می‌کند.

#عربستان

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ یمن در نقطه جوش؛ جنگ نیابتی ریاض و ابوظبی چگونه صلح شکننده را به لبه پرتگاه برد؟

🔺 روزنامه «گاردین» در گزارشی تکان‌دهنده در تاریخ ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، تصویری تیره از وضعیت یمن ترسیم کرده است؛ جایی که به تعبیر نویسنده، تنش‌های انباشته شده میان دو متحد سابق، عربستان سعودی و امارات متحده عربی، سرانجام به «نقطه جوش» رسیده است. این گزارش هشدار می‌دهد که آنچه زمانی یک ائتلاف نظامی واحد علیه حوثی‌ها بود، اکنون به دو جبهه متخاصم تبدیل شده که از طریق نیروهای نیابتی خود در جنوب یمن، برای کنترل منابع و بنادر استراتژیک چنگ و دندان نشان می‌دهند.

🔺 محور اصلی این درگیری، تضاد بنیادین در «استراتژی خروج» است. ریاض که اولویت مطلق خود را امنیت مرزهای جنوبی و تضمین ثبات برای پروژه‌های اقتصادی داخلی (مانند نئوم) تعریف کرده، خواهان یک دولت مرکزی واحد (یا حداقل هماهنگ) در یمن است که بتواند امنیت سراسری را تضمین کند. برای این منظور، عربستان با تشکیل و تجهیز نیروهای «سپر وطن» (Nation Shield Forces)، تلاش کرده است تا وزنه‌ای نظامی در برابر نفوذ امارات ایجاد کند و کنترل استان‌های حساس و نفت‌خیز مانند «حضرموت» را در دست گیرد.

🔺 در سوی مقابل، ابوظبی استراتژی کاملاً متفاوتی را دنبال می‌کند. گاردین تحلیل می‌کند که امارات، یمن را نه به عنوان یک تهدید امنیتی، بلکه به عنوان یک «فرصت ژئواکونومیک» می‌بیند. هدف امارات، تثبیت کنترل بر خطوط کشتیرانی حیاتی در باب‌المندب، خلیج عدن و مجمع‌الجزایر سقطری است. ابزار اصلی ابوظبی برای این هدف، «شورای انتقالی جنوب» (STC) است؛ نیرویی که آشکارا به دنبال تجزیه یمن و احیای دولت جنوب است. گزارش اشاره می‌کند که امارات با تزریق منابع مالی و تسلیحاتی به این جدایی‌طلبان، عملاً هرگونه تلاش ریاض برای یکپارچه‌سازی «شورای رهبری ریاست‌جمهوری» را خنثی کرده است.

🔺 گاردین به رویدادهای اخیر در شبوه و عدن اشاره می‌کند که در آن نیروهای وابسته به دو طرف تا آستانه درگیری تمام‌عیار پیش رفتند. نویسنده معتقد است که رقابت بر سر تسلط بر فرودگاه‌ها، میادین نفتی و گذرگاه‌های مرزی، مذاکرات صلح با انصارالله را نیز به بن‌بست کشانده است. انصارالله یمن با مشاهده این شکاف عمیق در جبهه مقابل، انگیزه چندانی برای امتیازدهی نمی‌بیند و از این تفرقه برای تحکیم موقعیت خود بهره می‌برد.

🔺 در نهایت، این گزارش نتیجه می‌گیرد که یمن در سال ۲۰۲۶ با خطر «بالکانیزه شدن» (تجزیه به مناطق کوچک تحت کنترل جنگ‌سالاران) روبروست. اگر واشنگتن یا سایر میانجیگران نتوانند ترمز این رقابت مخرب را بکشند، جنگ داخلی یمن وارد فاز جدید و پیچیده‌تری می‌شود که در آن، خطوط نبرد نه بین «دولت و شورشیان»، بلکه بین «نیروهای سعودی و نیروهای اماراتی» ترسیم خواهد شد؛ سناریویی که بازنده اصلی آن مردم یمن و برنده آن بی‌ثباتی در شبه‌جزیره عربستان خواهد بود.

#عربستان #امارات

https://www.theguardian.com/world/2025/dec/30/saudi-arabia-uae-tension-future-yemen-boiling-point

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️قرقاش: امارات عقلانیت را بر هیجانات مقدم می‌دارد

🔺مشاور دیپلماتیک رئیس امارات متحده عربی می‌گوید این کشور در مواجهه با تنش‌های اخیر منطقه‌ای، همچنان راه عقلانیت و خویشتنداری را در پیش گرفته و ثبات را بر واکنش‌های شتاب‌زده ترجیح می‌دهد.

🔺انور محمد قرقاش، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس با دفاع از رویکرد و بیانیه اخیر کشورش نوشت: موضع امارات مانند همیشه، «خرد را بر احساسات» و «ثبات را بر هیاهوی تنش» مقدم دانست.. خداوند امارات را حفظ کند! و منطقه ما را از فتنه‌ها مصون، و امنیت و عقلانیت و رهبری حکیمانه آن را مستدام بدارد.


#عربستان #امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️نوسان بورس‌های خلیج فارس در دوگانه جنگ و دیپلماسی؛ از سقوط سه‌شنبه تا بازگشت محتاطانه چهارشنبه

🔺تنش‌های دیپلماتیک میان عربستان سعودی و امارات بر سر بحران یمن، بازارهای مالی خلیج فارس را در آخرین روزهای سال ۲۰۲۵ با نوساناتی شدید مواجه کرد. روز سه‌شنبه، پس از حملات هوایی ائتلاف سعودی به مواضع نیروهای تحت حمایت امارات و درخواست ریاض برای خروج این نیروها، شوک امنیتی باعث ریزش گسترده شاخص‌ها شد؛ بورس دبی با سقوط ۲ درصدی به ۶,۰۱۵ واحد، بدترین ریزش روزانه خود در ۶ ماه اخیر را تجربه کرد و شاخص‌های ریاض، ابوظبی و کویت نیز به ترتیب ۱٪، ۱٪ و ۱.۳٪ افت کردند. در این روز، سهام شرکت «اعمار» ۲.۸٪ و «آرامکو» ۰.۳٪ کاهش یافت.

🔺روز چهارشنبه اما فضای بازارها تا حدی آرام‌تر شد؛ و با اعلام وزارت دفاع امارات مبنی بر خروج "داوطلبانه باقیمانده" نیروهایش از یمن، نوعی خوش‌بینی به کاهش تنش‌ها باعث شد بازارها بخشی از زیان خود را جبران کردند. شاخص عربستان با ۱.۱٪ رشد به ۱۰,۴۹۱ واحد بازگشت و دبی و ابوظبی نیز به ترتیب ۰.۵ و ۰.۳ درصد صعود کردند. در پایان سال ۲۰۲۵، بورس دبی با ۱۷.۲٪ و عمان با ۲۸٪ رشد سالانه، بهترین عملکرد را داشتند، در حالی که آرامکو تحت تأثیر تنش‌های منطقه‌ای و ضعف بازار نفت، سال را با افت ۱۵ درصدی سهام به پایان برد. بورس کویت نیز با ۲۱.۲٪ رشد سالانه، در نزدیکی رکورد تاریخی خود ایستاد.

🔺با این حال، به‌رغم این بهبود کوتاه‌مدت، ثبات پایدار بازارهای مالی منطقه در سایه احتمال تداوم تنش‌ها میان این دو قدرت نفتی خلیج فارس، در هاله‌ای از ابهام قرار دارد و سرمایه‌گذاران با احتیاط رفتار می‌کنند.

#عربستان #امارات #عمان #کویت #قطر #بحرین

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ برادران یا رقبا؟ گاه‌شمار واگرایی استراتژیک در روابط طوفانی ریاض و ابوظبی در پایان ۲۰۲۵

🔺 خبرگزاری «رویترز» در گزارشی ویژه در روزهای پایانی سال ۲۰۲۵، با تیتر معنادار «از برادران تا رقبا»، به کالبدشکافی تحولات دراماتیک در روابط عربستان سعودی و امارات متحده عربی پرداخته است. این گزارش با مرور لحظات کلیدی، نشان می‌دهد که چگونه رابطه‌ای که زمانی به عنوان «محکم‌ترین اتحاد خاورمیانه» شناخته می‌شد و بر مبنای دوستی شخصی محمد بن سلمان (MBS) و محمد بن زاید (MBZ) استوار بود، اکنون به یک رقابت تمام‌عیار ژئواکونومیک و ژئوپلیتیک تبدیل شده است. رویترز استدلال می‌کند که سال ۲۰۲۵ نقطه عطف تثبیت این «شکاف» بود، جایی که منافع ملی دو کشور دیگر در یک راستا تعریف نمی‌شوند.

🔺 محور اصلی این واگرایی، اقتصاد است. گزارش اشاره می‌کند که ریاض با اجرای تهاجمی سیاست‌هایی مانند «اولتیماتوم مقر منطقه‌ای»، شرکت‌های چندملیتی را وادار کرد تا بین دبی و ریاض یکی را انتخاب کنند. آنچه در ابتدا یک رقابت دوستانه به نظر می‌رسید، با راه‌اندازی «ریاض ایر» و تلاش عربستان برای تبدیل شدن به هاب لجستیکی و گردشگری منطقه، به چالشی وجودی برای مدل اقتصادی دبی تبدیل شده است. رویترز تأکید می‌کند که ولیعهد سعودی دیگر حاضر نیست نقش «برادر کوچک‌تر» را بازی کند و مصمم است سهم اقتصاد خود را از همسایه جنوبی پس بگیرد.

🔺 در حوزه انرژی، گزارش به تنش‌های پشت‌پرده در نشست‌های اوپک پلاس اشاره دارد. امارات که ظرفیت تولید نفت خود را به شدت افزایش داده، در طول سال ۲۰۲۵ بارها نسبت به سهمیه‌های تعیین شده توسط ریاض اعتراض کرده است. ابوظبی معتقد است که باید پیش از پایان عصر نفت، حداکثر بهره‌برداری را از منابع خود داشته باشد، در حالی که ریاض بر مدیریت عرضه برای حفظ قیمت‌ها تمرکز دارد. این اختلاف دیدگاه، رهبری عربستان در کارتل نفتی را با چالش جدی مواجه کرده است.

🔺 پرونده‌های ژئوپلیتیک، به‌ویژه یمن و سودان، زخم‌های باز این رابطه هستند. رویترز تحلیل می‌کند که در یمن، مسیر دو کشور کاملاً جدا شده است؛ عربستان به دنبال خروج آبرومندانه و امنیت مرزهاست، در حالی که امارات از طریق حمایت از شورای انتقالی جنوب (STC)، به دنبال تثبیت نفوذ بلندمدت خود بر بنادر استراتژیک و جزایر یمن است. در سودان نیز، حمایت‌های متفاوت دو کشور از طرفین درگیر، نشان‌دهنده جنگ نیابتی پنهانی است که بر سر نفوذ در شاخ آفریقا و دریای سرخ جریان دارد.

🔺 گزارش همچنین به سردی روابط شخصی رهبران اشاره می‌کند. غیبت‌های معنادار در اجلاس‌های یکدیگر و کاهش دیدارهای دوجانبه در سال ۲۰۲۵، نشان می‌دهد که «رابطه شخصی» که زمانی موتور محرکه شورای همکاری بود، از بین رفته است. رویترز نتیجه می‌گیرد که خلیج فارس اکنون وارد دوران «دو قطبی» شده است؛ دورانی که در آن سایر اعضای شورا (مانند قطر، کویت و عمان) و قدرت‌های جهانی باید با احتیاط میان دو قطب قدرت در ریاض و ابوظبی مانور دهند. رقابت آن‌ها دیگر یک اختلاف نظر ساده نیست، بلکه بازتعریف نظم جدید خاورمیانه است.

#عربستان #امارات

https://www.reuters.com/world/middle-east/brothers-rivals-key-moments-saudi-uae-relations-2025-12-30

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

💢تمسخر بیانیه امارات در خروج از یمن توسط کاربران عربی فضای مجازی

🔹عربی ۲۱ در گزارشی تحلیلی نوشت: بیانیه وزارت دفاع امارات در خصوص اینکه «مأموریت نیروهای این کشور در یمن به خواست خود ابوظبی به پایان رسیده» موجی از تمسخر کاربران فضای مجازی را به دنبال داشته است چرا که این اقدام امارات تنها چند ساعت بعد از هشدار عربستان خطاب به این کشور صورت گرفت.

🔹روز گذشته عربستان به امارات ضرب الاجل داد تا طی ۲۴ ساعت نیروهای خود را به دلیل اقدامات این کشور در حمایت از جدایی طلبان جنوب یمن خارج کند. وزارت دفاع امارات نیز با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد که مأموریت این نیروها بنا به خواست ابوظبی به پایان رسیده است.

🔹کاربران فضای مجازی با تمسخر عبارت به «خواست خود امارات» تاکید کردند که این بیانیه تلاش برای سرپوش گذاشتن بر شکست ابوظبی به شمار می‌رود.

🔹آنها اضافه کردند: بیانیه امارات طوری تنظیم شده که گویی کسی هشدار عربستان خطاب به ابوظبی را نشنیده است. این کاربران نوشتند: باشد که به خواست خود از سودان و لیبی نیز خارج شوند.

🔸کانال مطالعات یمن
@yemenstudies_ir

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

🔺با این حال، تریبون‌های غیررسمی و رسانه‌های نزدیک به ابوظبی، واکنش بی‌پرده و بسیار تندتری به مواضع سعودی داشته‌اند؛ و از ساعت‌ها پیش، با لحنی تهاجمی، عملاً عربستان را به «تجاوز» یکجانبه به خاک یمن و «خیانت» به امارات متهم کرده‌اند؛ در این راستا، عبدالخالق عبدالله، از چهره‌های رسانه‌ای نزدیک به حاکمیت امارات، بلافاصله پس از حمله به مکلا نوشت: «حمله نظامی آشکار به یک بندر در "جنوب عربی" (اشاره به کشور مورد ادعای جدایی‌خواهان)، کار قهرمانانه و خارق‌العاده‌ای نیست؛ رئیس شورای ریاستی، دوره ریاستش تمام شده، مشروعیتش را از دست داده و اظهارات او جایش در سطل زباله است». وی همچنین بر حمایت قاطع و سخاوتمندانه از متحدان امارات (شورای انتقالی جنوب) تأکید کرد.

🔺همچنین «ضاحی خلفان» رئیس سابق پلیس دبی نیز در پستی نوشته: «در یمن، عربستان جنگ را مدیریت کرد... امارات جنگید.. منصف باشیم»؛ وی در پست دیگری افزوده: «وقتی شریک باشی و از این شراکت هیچ چیزی برای تو نباشد، این چه شراکتی است؟!». بسیاری از کاربران همسو نیز عربستان را به خیانت به دوستان و دوستی با حوثی‌ها متهم کرده‌اند.

🔺هم‌زمان، شبکه اسکای‌نیوز عربی (وابسته به دولت امارات) نیز به نقل از "منابع میدانی" و "شورای انتقالی"، عملیات عربستان در مکلا را «تجاوز نظامی یک‌جانبه» نامید و صراحتاً اعلام کرد که ائتلاف عربی تحت رهبری سعودی اکنون به تاریخ پیوسته و دیگر وجود خارجی ندارد. این تقابل که در پی ضرب‌الاجل ۲۴ ساعته ریاض برای خروج کامل نیروهای اماراتی شدت یافته، نشان‌دهنده گسست عمیق در جبهه متحدان سابق و تغییر موازنه قدرت در جنوب یمن است.

#عربستان #امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ سال ۲۰۲۵؛ عبور اقتصادهای خاورمیانه از میدان مینِ جنگ و نفت ارزان

🔺 سال ۲۰۲۵ برای خاورمیانه سالی سرنوشت‌ساز بود. در حالی که درگیری‌های منطقه‌ای بازارهای مالی و انرژی را متلاطم کرد، اما این نوسانات کوتاه مدت بود. چالش اصلی و پایدار، سقوط قیمت نفت بود؛ جایی که اوپک تولید را افزایش داد، اما تقاضای چین بهبود نیافت و شبح «مازاد عرضه» بر بازار سایه افکند. صنم وکیل از چتم هاوس معتقد است که کشورهای خلیج فارس برای مدیریت کسری بودجه مجبور به استفاده از ذخایر ارزی شدند، در حالی که کشورهای غیرنفتی با بحران بدهی و فشارهای اجتماعی دست‌وپنجه نرم کردند.

🔺 نقطه عطف ژئوپلیتیک سال، تغییر قدرت در سوریه و روی کار آمدن دولت «احمد الشرع» پس از ۱۳ سال جنگ داخلی بود. دولت جدید با مأموریت جذب سرمایه خارجی و آزادسازی اقتصاد، موفق به لغو تحریم‌های غرب شد. سرمایه‌گذاران خارجی، به‌ویژه کنسرسیوم‌های قطری (مانند UCC Holding)، با قراردادهای چند میلیارد دلاری برای بازسازی نیروگاه‌ها و فرودگاه دمشق، پیشگام ورود به سوریه پس از اسد شدند.

🔺 در عربستان سعودی، سال ۲۰۲۵ سالِ «واقع‌گرایی» در برابر جاه‌طلبی‌های «چشم‌انداز ۲۰۳۰» بود. ریاض با کاهش سرعت پروژه‌های خیال‌پردازانه مانند نئوم، تمرکز خود را بر هوش مصنوعی و سرمایه‌گذاری‌های زیرساختی معطوف کرد. آرامکو با امضای ۱۷ قرارداد با شرکت‌های آمریکایی (به ارزش ۳۰ میلیارد دلار) و سرمایه‌گذاری در LNG، سبد انرژی خود را متنوع کرد. همزمان، صندوق سرمایه‌گذاری عمومی (PIF) با خرید ۵۵ میلیارد دلاری شرکت بازی‌سازی Electronic Arts، بزرگترین خرید اهرمی تاریخ را رقم زد که نشان‌دهنده تداوم استراتژی تنوع‌بخشی فراتر از نفت است.

🔺 مصر نیز ستاره جذب سرمایه در بخش املاک و گردشگری بود. پروژه‌های مشترک با عربستان و قطر (مانند پروژه ۱۸.۵ میلیارد دلاری در دریای سرخ و ۲۹.۷ میلیارد دلاری در ساحل مدیترانه) به قاهره کمک کرد تا از بحران مالی حاد عبور کند. همچنین برند «ترامپ» با همکاری شرکت‌های سعودی در جده و مالدیو، حضور خود را در بازار املاک لوکس منطقه پررنگ‌تر کرد.

🔺 چشم‌انداز ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که با پیش‌بینی «سیل نفت» در بازار توسط آژانس بین‌المللی انرژی، اقتصادهای منطقه چاره‌ای جز شتاب بخشیدن به استراتژی‌های تنوع‌بخشی ندارند. موفقیت اقتصادی خاورمیانه در سال آینده، بیش از هر چیز به نرخ بهره جهانی، نوسانات بازار نفت و البته ثبات سیاسی در منطقه‌ای که هنوز سایه جنگ ایران و رژیم صهیونیستی بر آن سنگینی می‌کند، بستگی خواهد داشت.

#عربستان

https://www.al-monitor.com/originals/2025/12/cheap-oil-tighter-finances-wars-constrained-mid-east-economies-2025

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

💢شورای دفاع ملی دولت عدن تمام توافقات امنیتی با امارات را ابطال و خواستار خروج سریع نیروهای وابسته به ابوظبی از یمن شد

🔹رشاد العلیمی، رئیس شورای ریاستی مورد حمایت ریاض در اظهاراتی بی سابقه که پس از نشست فوق‌العاده شورای دفاع ملی(بالاترین نهاد تصمیم‌گیری مطابق قانون اساسی یمن) برگزار شد، مواضع تند دولت عدن در قبال تحولات اخیر جنوب این کشور را اعلام کرد.

🔹العلیمی با تأیید گزارش‌های اطلاعاتی اعلام کرد: ارسال دو کشتی حامل سلاح از بندر فجیره امارات به مقصد بندر المکلا برای حمایت از گروه‌های غیرقانونی محرز شده است.

🔹وی بر همین اساس، از لغو رسمی توافقنامه دفاع مشترک با امارات خبر داد و بر استقلال تصمیم‌گیری‌های نظامی یمن تاکید کرد.

🔹شورای ریاستی اعلام کرد: با هدف حفظ صلح مدنی، از امروز به مدت ۹۰ روز در سراسر یمن وضعیت فوق‌العاده اعلام می نماید در حالی که این مهلت می‌تواند قابل تمدید باشد.

🔹العلیمی خطاب به نیروهای شورای انتقالی جنوب (تحت حمایت امارات) دستور داد: تمامی تشکیلات نظامی خود را باید فوراً به مواضع قبلی خود بازگردانند.

🔹رئیس شورای ریاستی در فرمانی نظامی و فوری، دستور اخراج تمامی نیروهای اماراتی ظرف ۲۴ ساعت را صادر کرد و همزمان کل مرزهای هوایی، دریایی و زمینی یمن را به مدت ۷۲ ساعت تحت قرنطینه نظامی قرار داد.

🔹وی تاکید کرد: تمامی مراکز و پادگان‌ها در استان‌های حضرموت و المهره باید بدون درگیری به نیروهای «الدرع الوطن» (وابسته به عربستان سعودی) واگذار شوند.

🔹العلیمی اظهار داشت: تمامی تحرکات نظامی باید صرفاً با هماهنگی فرماندهی ائتلاف (به رهبری عربستان) انجام شود.

🔹رئیس شورای ریاستی با تاکید بر احترام به خواسته ‌های مردم جنوب یمن تاکید کرد: هیچ گروهی حق مصادره این خواسته‌ها یا استفاده ابزاری از آن برای اهداف سیاسی را ندارد.

🔹وی خاطرنشان کرد: امتناع نمایندگان شورای انتقالی از گفت‌وگو، کشور را به سمت موج جدیدی از خشونت سوق داده است.

🔹العلیمی در پایان ضمن تقدیر از تلاش‌های عربستان سعودی برای کاهش تنش، هشدار داد: دولت از تمامی اختیارات و صلاحيت‌های قانونی و دستوری خود برای حفاظت از اتحاد ملی و جلوگیری از خونریزی استفاده خواهد کرد و اجازه گشودن جبهه‌های فرسایشی جدید را نخواهد داد.

🔹وی خاطرنشان کرد: به استانداران حضرموت و المهره اختیارات کامل داده شده است تا ضمن اداره امور اجرایی، همکاری تام و تمام را با نیروهای «الدرع الوطن» تا زمان استقرار کامل آن‌ها در پادگان‌ها به عمل آورند.

بیانیه وزارت خارجه عربستان به صورت تمام قد پشت این بیانیه شورای دفاع ملی دولت عدن درآمده است.

🔸 کانال مطالعات یمن
@yemenstudies_ir

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

#مهم

💢 حمله مستقیم عربستان به دو کشتی اماراتی در بندر المکلا تحت کنترل انتقالی

🔹با اتمام مهلت داده شده توسط ریاض به انتقالی و در گام اول حمله مستقیم به منافع انتقالی، عربستان به صورت مستقیم دو کشتی اماراتی که از مبدا بندر الفجیره این کشور به بندر المکلا حضرموت رسیده بودند، مورد هدف قرار داد.

🔹هر چند ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف این حمله را محدود عنوان کرد، اما گفت که این دو کشتی با بار تسلیحات بدون هماهنگی به ائتلاف وارد این بندر شده بودند و مورد هدف قرار گرفتند.

🔹ائتلاف، ساعتی قبل از حمله با صدور اعلامیه ای از عموم مردم خواست که از بندر المکلا فاصله بگیرند تا صدمه‌ای به آن‌ها وارد نشود.

✍حمله به کشتی اماراتی با بار تسلیحات اعلام نشده، هم هشدار به ابوظبی به حساب می‌آید و هم اقدامی آشکار کننده نسبت به عدم یکسان بودن حرف و عمل امارات در پرونده جنوب یمن

🔸 کانال مطالعات یمن
@yemenstudies_ir

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

طرفداران فلسطین تابلوی سفارت امارات در لندن را با تابلویی که روی آن نوشته شده بود «سفارت صهیونیست‌های متحد عربی» جایگزین کردند.

به نقل از کانال فرنگ‌نوشت

#امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfstudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ نفوذ ماندگار ریاض؛ چگونه «سیاست» نقشه «تجارت» را به سوی خلیج فارس تغییر داد؟

🔺 روزنامه «فایننشال تایمز» در تحلیلی راهبردی به قلم سردبیران خود، به بررسی دینامیک جدید رابطه سیاست و تجارت در خاورمیانه پرداخته است. این مقاله با یک اصل کلی آغاز می‌شود: «سیاستمداران نقشه‌ها را دوباره ترسیم می‌کنند و شرکت‌ها جای پای آن‌ها قدم می‌گذارند». همان‌طور که روزگاری مدیران غربی به دنبال سیاستمداران به شانگهای می‌رفتند، اکنون «دوست جدید بلوک غرب» خاورمیانه است. استقبال باشکوه دونالد ترامپ از محمد بن سلمان در ماه نوامبر، نماد این چرخش بود؛ جایی که امید به جذب سرمایه‌گذاری ۱ تریلیون دلاری، عملاً نگرانی‌های حقوق بشری را به حاشیه راند.

🔺 این دوستی دوطرفه، موجی از مهاجرت شرکتی را به همراه داشته است. مدیران غول‌های تجاری مانند «Informa» و «Revolut» دفاتر خود را به امارات منتقل کرده‌اند. آمارها نیز این روند را تایید می‌کنند: سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (FDI) در امارات طی سه سال گذشته دو برابر شده و در عربستان نیز رشدی ۲۵ درصدی داشته است. شاخص اعتماد Kearney نشان می‌دهد که هر دو کشور اکنون در لیست ۲۰ مقصد برتر سرمایه‌گذاری جهان قرار دارند.

🔺 تحلیلگر فایننشال تایمز، «مزیت انرژی» را موتور محرکه این جذابیت می‌داند. عربستان نه تنها پایین‌ترین هزینه استخراج نفت در جهان را دارد (و آخرین تولیدکننده‌ای خواهد بود که پمپ‌ها را خاموش می‌کند)، بلکه در انرژی‌های تجدیدپذیر نیز رکوردشکن شده است. مناقصه‌های اخیر در پادشاهی، قیمت برق خورشیدی را به ۱۱ دلار و بادی را به ۱۳.۳ دلار در هر مگاوات رساند؛ اعدادی که برای رقبای غربی دست‌نیافتنی است. این انرژی ارزان، خوراک اصلی صنایع آینده است.

🔺 گزارش به موفقیت‌های ریاض در تنوع‌بخشی اقتصادی نیز اشاره می‌کند. علیرغم برخی کسری‌های بودجه و کوچک‌سازی پروژه‌ها، عربستان توانسته است سهم بخش غیرنفتی را به ۵۷ درصد از تولید ناخالص داخلی برساند؛ عددی که فراتر از اهداف اولیه ۲۰۳۰ است. علاوه بر این، وجود ۵ تریلیون دلار سرمایه در صندوق‌های ثروت ملی منطقه، پشتوانه‌ای عظیم برای پروژه‌های داخلی مانند معدن و گردشگری فراهم کرده است.

🔺 در نهایت، این مقاله پیوند حیاتی میان «انرژی ارزان» و «هوش مصنوعی» را برجسته می‌کند. غول‌های فناوری برای دیتاسنترهای پرمصرف خود به خلیج فارس سرازیر شده‌اند. مایکروسافت و انویدیا با چراغ سبز واشنگتن در حال ساخت زیرساخت‌های AI در امارات هستند. اینجا همان‌جایی است که «شطرنج ژئوپلیتیک» آمریکا و چین بازی می‌شود؛ واشنگتن با فشار بر شرکت‌هایی مانند G42 امارات برای قطع رابطه با چین، تلاش می‌کند هژمونی دیجیتال خود را در منطقه‌ای حفظ کند که اکنون مرکز ثقل تجارت جهانی است.

#عربستان #امارات

https://www.ft.com/content/800a938f-25ef-4750-9e77-23a924d9b1c4

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ پیام راهبردی شورای همکاری از تریبون منامه؛ البدیوی: به دنبال فروپاشی ایران نیستیم

🔺 جاسم البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، در جریان اجلاس امنیتی «گفتگوی منامه» که توسط موسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک (IISS) برگزار شد، مواضع صریح و قابل تأملی را در خصوص رویکرد کشورهای عربی نسبت به تهران بیان کرد. او با رد قاطعانه هرگونه شائبه مبنی بر تلاش این شورا برای تغییر رژیم در تهران، رسماً اعلام کرد که کشورهای خلیج فارس به هیچ وجه خواهان فروپاشی یا بی‌ثباتی در ایران نیستند.

🔺 البدیوی در تشریح این راهبرد، بر جبر جغرافیایی تأکید کرد و یادآور شد که ایران همسایه ابدی کشورهای منطقه است. از دیدگاه او و سران شورا، هرگونه فروپاشی ساختاری یا هرج‌ومرج داخلی در ایران، نه یک فرصت، بلکه یک تهدید امنیتی بزرگ است که ترکش‌های آن مستقیماً ثبات و امنیت کل خلیج فارس را هدف قرار می‌دهد. او تصریح کرد که منافع شورای همکاری در وجود ایرانی باثبات، شکوفا و امن نهفته است، مشروط بر اینکه این کشور به اصول حقوق بین‌الملل، حسن همجواری و عدم مداخله در امور داخلی سایرین پایبند باشد.

🔺 دبیرکل شورای همکاری با اشاره به توافق احیای روابط میان عربستان و ایران با میانجیگری چین، آن را نشانه‌ای از اراده کشورهای منطقه برای حل اختلافات از طریق دیپلماسی دانست. با این حال، او توپ را در زمین تهران انداخت و تأکید کرد که ایران باید با برداشتن گام‌های عملی و ملموس در پرونده هسته‌ای و سیاست‌های منطقه‌ای، جدیت خود را در اعتمادسازی نشان دهد. پیام البدیوی روشن بود: استراتژی شورای همکاری «تعامل انتقادی» برای حفظ ثبات است، نه «تخاصم وجودی» برای حذف ایران.

#شورای_همکاری #ایران

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…
Subscribe to a channel