4815
﷽ کانال تحلیلی-خبری گروه خلیج فارس اندیشکدهٔ مرصاد @mersadcss ارتباط با ادمین: @Mers_ad
♨️ خطرپذیری امارات در برابر ایران؛ موازنه میان تنشزدایی اقتصادی و تحکیم ائتلاف با تلآویو
🔻 گزارش «اندرو انگلند» و «نیکلاس پاراسی» در فایننشال تایمز، به کالبدشکافی دکترین نوین امارات در پساجنگ میپردازد. امارات پس از تحمل نزدیک به ۳۰۰۰ حمله موشکی و پهپادی ایران و اتخاذ تندترین موضع هجومی در میان همسایگان، اکنون دست به یک «قمار بزرگ» زده است: «بازگشایی محتاطانه شریانهای دیپلماتیک و تجاری با تهران، همزمان با تعمیق بیسابقه روابط دفاعی با رژیم صهیونیستی و آمریکا». این تغییر ریل، بازتابی از پراگماتیسم کشوری کوچک اما ثروتمند است که صیانت از موقعیت خود به عنوان هاب مالی و گردشگری منطقه را بر هر اصل دیگری مقدم میداند. نویسندگان ابعاد این دکترین موازنه را در سه محور تحلیل میکنند:
🔻 یک: مدیریت تنشزدایی توسط سه برادر و بازگشت لنجهای دبی:
شیخ محمد بن زاید (MBZ)، رئیس امارات، ماموریت حساس تنشزدایی با تهران را به سه برادرش—شیخ منصور (نایبرئیس)، شیخ عبدالله (وزیر خارجه) و شیخ طحنون (مشاور امنیت ملی)—واگذار کرده است. گفتگوهای شیخ منصور با محمدباقر قالیباف و تماس شیخ عبدالله با عباس عراقچی، شالوده بازگشت لنجهای سنتی دبی، پروازهای خطوط ایرانی و بازگشت ۲۰ هزار مقیم ایرانی را فراهم ساخت. اگرچه ابوظبی هرگونه انتقال مالی به تهران را تکذیب میکند، اما مقامات دبی و فعالان اقتصادی تأکید دارند که بازار مصرف ایران و واردات محصولات پایه (نظیر کشاورزی) برای اقتصاد دبی حیاتی است.
🔻 دو: تقویت لایههای پدافندی با سامانه پرتو آهنین رژیم صهیونیستی و حمایت واشینگتن:
علیرغم تنشزدایی تاکتیکی با تهران، امارات بیاعتمادی عمیقی به ایران دارد و ائتلاف امنیتی با رژیم صهیونیستی را تا بالاترین سطح ارتقا داده است. استقرار سامانههای گنبد آهنین و سامانه لیزری پیشرفته «پرتو آهنین» (Iron Beam) توسط تلآویو در نخستین هفتههای جنگ، به همراه دوبرابر شدن حجم سفارت رژیم صهیونیستی در ابوظبی و حضور دائم شرکتهای دفاعی رژیم صهیونیستیی، شالوده جدیدی آفریده است. از سوی دیگر، واشینگتن با اعطای دسترسی آسانتر امارات به تجهیزات نظامی و تراشههای هوش مصنوعی، نقش خود را به عنوان ضامن نهایی تثبیت کرد.
🔻 سه: دکترین پایداری و دور زدن فیزیکی تنگه هرمز:
امارات با درک آسیبپذیری زیرساختهایش، دکترین پایداری جدیدی را اجرا میکند: شرکت DP World احداث دو ترمینال جدید در بندر فجیره (ساحل شرقی) را آغاز کرده تا وابستگی به بندر جبلعلی (که به دلیل انسداد هرمز تنها با ۱۰ درصد ظرفیت کار میکرد) را تقلیل دهد. شرکت ادنوک نیز ساخت خطلوله جدید برای دوبرابر کردن صادرات نفت به فجیره را شتاب داده است. با وجود انقباض گردشگری و تعطیلی برخی هتلهای مجلل دبی، تمکن ۲ تریلیون دلاری صندوقهای حاکمیتی و جهش تولید نفت ادنوک به ۴.۱ میلیون بشکه پس از خروج از اوپک، حفاظهای مالی محکمی برای عبور امارات از این منطقه خاکستری فراهم ساخته است.
https://www.ft.com/content/6d2d0b89-0d26-4e49-8e52-a53bdc178974?syn-25a6b1a6=1
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️حملات یمن، خط تولید کارخانه بزرگ روغنسازی آلمان در ینبع را متوقف کرد؟
🔻شرکت آلمانی «فوکس» (FUCHS)، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان روانکار در جهان، اعلام کرد که در پی آتشسوزی گسترده ۲۵ ژوئیه و وارد آمدن خسارات سنگین، فعالیتهای تولیدی کارخانه مشترک «الحمرانی-فوکس» در بندر ینبع عربستان سعودی تا اطلاع ثانوی متوقف شده است.
🔻کارخانه ینبع، سومین کارخانه بزرگ فوکس پس از واحدهای آلمان و چین، ظرفیت تولید سالانه حدود ۱۵۰ هزار تن انواع روغن موتور، روانکار و گریس را دارد و علاوه بر بازار عربستان، به ۲۶ کشور نیز صادرات انجام میدهد.
🔻اگرچه فوکس اعلام کرده که با اتکا به موجودی انبارها و سایر واحدهای تولیدی، از اختلال در زنجیره تأمین جلوگیری خواهد کرد، اما در صورت تداوم توقف فعالیت این کارخانه، احتمال بروز تأخیر در تحویل سفارشها، افزایش هزینههای حملونقل و تشدید فشار بر بازار روانکارها، بهویژه در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا، وجود دارد.
🔻با اینکه شرکت فوکس و همچنین مقامات سعودی از اعلام علت دقیق حادثه خودداری کردهاند اما، برخی گزارشها و گمانهزنیها این آتشسوزی را با حملات پهپادی و موشکی روز شنبه (25 ژوئیه) یمن به بنادر عربستان و همچنین تشدید محاصره دریایی تأسیسات و زیرساختهای نفتی این کشور مرتبط میدانند.
#عربستان
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ تلاش کویت برای دستیابی به پیمان دفاعی پاکستانی؛ بازدارندگی چندلایه در برابر تهاجمات پساجنگ
🔻 گزارش «سابینا صدیقی» در المانیتور، به بررسی رایزنیهای کویت و پاکستان برای توسعه همکاریهای نظامی در پی حملات موشکی و پهپادی ایران میپردازد. کویت که با میزبانی از ۱۳ هزار و ۵۰۰ نیروی آمریکایی در پایگاههای عریفجان و علیالسالم به یکی از خطوط مقدم نبرد تبدیل شده و تاسیسات حیاتی آبشیرینکن آن هدف قرار گرفته است، به دنبال الگوبرداری از توافقنامه دفاع متقابل استراتژیک (SMDA) میان ریاض و اسلامآباد است. با این حال، حفظ توازن در روابط پاکستان با ایران و شورای همکاری خلیج فارس، دستیابی کویت به یک پیمان دفاعی کامل را با چالشهای مواجه میسازد. نویسنده ابعاد این تحرکات دفاعی را در سه محور تحلیل میکند:
🔻 یک: تمایل کویت به بازدارندگی و حدود مشارکت نظامی پاکستان:
گزارشها نشان میدهد کویت در پی جذب نیروهای متخصص، جنگندهها، پهپادها و سامانههای پدافند هوایی یکپارچه از پاکستان است. کارشناسان نظامی تاکید دارند که احتمال امضای یک پیمان دفاعی کامل با تعهدات رزمی مستقیم تنها حدود ۳۰ درصد است؛ زیرا اسلامآباد تمایلی به اعزام نیروهای رزمی ندارد و ترجیح میدهد مشارکت خود را به اعزام نیروهای پشتیبانی، آموزشی، اپراتورهای پدافند و تیمهای پهپادی تحت فرماندهی مستقل پاکستانی محدود کند. این مدل به پاکستان اجازه میدهد بدون فرستادن یگانهای رزمی اصلی خود، از همپیمانان خلیج فارس پشتیبانی کند.
🔻 دو: فاکتور ایران و دکترین موازنه اسلامآباد:
بزرگترین مانع در مسیر تعمیق این پیمان، همسایگی پاکستان با ایران و مرزهای حساس مشترک است. اسلامآباد به دنبال حفظ نقش میانجیگرانه خود میان تهران و پایتختهای عربی است. اگرچه ایران با مانورهای مشترک و تعاملات دیپلماتیک تا حدی با نقش دوگانه پاکستان کنار آمده، اما هرگونه رهگیری مستقیم موشکها یا پهپادهای ایرانی توسط تجهیزات پاکستانی در کویت، میتواند واکنش و حساسیت شدید تهران را برانگیزد و به چالشهای امنیتی در مرزهای سیستان و بلوچستان دامن بزند.
🔻 سه: رقابت منطقهای و انگیزههای اقتصادی اسلامآباد:
برای پاکستان، پاسخ به درخواست کویت یک فرصت استراتژیک برای نفوذ در خلیج فارس و بازپسگیری فضایی است که هند در سالهای اخیر اشغال کرده است. علاوه بر این، پاکستان از این طریق میتواند کمبودهای انرژی خود را جبران کرده و منافع اقتصادی مادی کسب کند. با این حال، تحرکات مشابه در بحرین، اردن و ترکیه نشان میدهد که کشورهای منطقه به دلیل کاهش اعتماد به چتر امنیتی آمریکا، به سمت ایجاد یک پوشش امنیتی جایگزین و بومی حرکت میکنند.
https://www.al-monitor.com/originals/2026/07/can-kuwait-secure-saudi-style-defense-pact-pakistan
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ آیا حمله به همسایگان خلیج فارس، خودزنی راهبردی است؟
🔻 تحلیل «قمر چیمه» و «میر احمد مرتضی» در ریسپنسبل استیتکرافت، به کالبدشکافی یک محاسبه راهبردی در استراتژی منطقهای ایران میپردازد. نویسندگان استدلال میکنند تهاجم موشکی و پهپادی ایران به همسایگان عرب—که با هدف اثبات «ناکارآمدی چتر امنیتی واشینگتن» و وادارسازی آنها به تخلیه پایگاههای آمریکا انجام شد— ممکن است نتیجهای معکوس به همراه داشته باشد. زیرا این فشارها نه تنها پادشاهیهای خلیج فارس را تسلیم نکرد، بلکه وابستگی آنها به حضور نظامی آمریکا را اجتنابناپذیرتر ساخت. نویسندگان ابعاد این مساله
استراتژیک را در سه محور تبیین میکنند:
🔻 ۱. پارادوکس «دفاع پیشتاز» و عمیقتر شدن همپیمانی با واشینگتن:
ایران دکترین خود را «دفاع پیشتاز» برای دور کردن تهدیدات میداند، اما پایتختهای عربی آن را «سلطهجویی منطقهای» تلقی میکنند. نفوذپذیری نسبی پدافندها در برابر حملات ایران، به جای فاصله گرفتن اعضا از کاخ سفید، آنها را متقاعد ساخت که هرگونه سازش با تهران موجبات فشارهای بیشتر را فراهم میکند. در غیاب جایگزینهای معتبر (چرا که چین فاقد اراده یا ارتش لازم برای اعطای تضمینهای امنیتی است)، پادشاهیهای عربی تقویت ائتلاف با آمریکا و تحکیم پیمان ابراهیم با رژیم صهیونیستی را تنها راه صیانت از بقای مادی خود دیدهاند.
🔻 ۲. تخریب همگرایی عربی حول مسئله فلسطین و انحراف دکترین ترامپ:
دکترین کلان آمریکا در دوره دوم دونالد ترامپ بر کاهش بار مسئولیت در خاورمیانه و تمرکز بر رقابتهای بزرگ (چین) استوار است. با این حال، اصرار ایران بر ساخت نظمی متمرکز بر برتری خود، واشینگتن را مجدداً به خلیج فارس بازگردانده است. از سوی دیگر، هدف قرار دادن اعضا، همگرایی جهان عرب حول آرمان فلسطین را ویران کرده است؛ زیرا حاکمان عرب صیانت امنیتی بومی در برابر تهدیدات ایران را بر همبستگی آرمانی مقدم داشتهاند.
🔻 ۳. اهرم پاکستان و ضرورت گذار به دکترین «ادغام اقتصادی»:
فشارهای ایران بر خلیج فارس، اسلامآباد را نیز در موقعیت دشواری قرار داده است. پاکستان که سال گذشته توافقنامه دفاع متقابل استراتژیک (SMDA) را با سعودی امضا کرده، در صورت تداوم تهدیدات، ناچار به ورود عمیقتر به پیمانهای امنیتی ضدایرانی خواهد شد. نویسندگان نتیجه میگیرند تهران باید از نمایاندن مکرر قدرت نظامی خود دست کشیده و با کنار نهادن عینک ایدئولوژیک، به سمت «پراگماتیسم، ایجاد اعتماد و ادغام در شبکههای اقتصادی و ترانزیتی منطقه» حرکت کند؛ زیرا احترام پایدار از نمادهای دائمی زور حاصل نمیشود.
https://responsiblestatecraft.org/iran-gulf-states/
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️اکسیوس: عربستان به آمریکا تأکید کرد به دنبال رویارویی با ایران نیست
🔻بنابه گزارش اکسیوس، دونالد ترامپ روز چهارشنبه در کاخ سفید با خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان، دیدار کرد. در این نشست فوقالعاده، خالد بن سلمان پیام محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی را به ترامپ منتقل کرد که در آن تأکید شده ریاض خواهان گسترش تنش نظامی با ایران نیست و کاهش تنش و حفظ ثبات منطقه را اولویت میداند. این دیدار پس از ملاقات وزیر دفاع عربستان با جیدی ونس انجام شد.
🔻سفر خالد بن سلمان که قرار بود هفته پیش انجام شود، به دلیل حملات هوایی در عراق به تعویق افتاده بود و یک روز پس آن انجام شد.
🔻به گفته منابع آگاه، خالد بن سلمان به جیدی ونس اعلام کرده که حملات به زیرساختها و تأسیسات انرژی عربستان از «خط قرمز» عبور کرده و پاسخ نظامی برای دفاع از امنیت کشور ضروری بوده است، اما این اقدام به معنای انتخاب مسیر تشدید تنش نیست، بلکه صرفاً دفاع از خود و ارسال پیام بازدارندگی به نیروهای مورد حمایت ایران محسوب میشود.
🔻منابع آمریکایی همچنین میگویند عربستان در ماههای اخیر چندین بار بر رویکرد دولت ترامپ در قبال ایران تأثیر گذاشته است. وزیر دفاع عربستان در دیدار با ونس نیز اظهار داشت که بنیامین نتانیاهو، دولت آمریکا را به سمت تشدید رویارویی با ایران سوق میدهد، در حالی که ریاض کاهش تنش را واقعبینانهترین راه برای حفظ ثبات منطقه میداند. این اظهارات یک روز پس از دیدار نتانیاهو و ترامپ در واشنگتن بیان شد.
🔻در این مذاکرات، موضوع یمن نیز بررسی شد. خالد بن سلمان به مقامهای آمریکایی گفته عربستان توانایی مقابله با تهدیدهای انصارالله را دارد و در شرایط کنونی نیازی به مداخله مستقیم نظامی آمریکا نمیبیند. او افزود که ریاض همزمان کانالهای مذاکره با این جنبش را حفظ کرده است. ترامپ دو هفته پیش از این دیدار از اقدام نظامی احتمالی عربستان علیه انصارالله حمایت سیاسی کرده بود؛ اقدامی که با تهدید این جنبش به محاصره دریایی بنادر عربستان و حمله به کشتیها در دریای سرخ روبهرو شد. منابع تأکید کردند که عملیات عراق همچنین حامل پیامی بازدارنده برای انصارالله با هدف جلوگیری از حملات آینده به تأسیسات عربستان بوده است.
🔗 Axios
#عربستان
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️تجاوز سعودی-آمریکایی به خاک عراق
🔻عربستان و آمریکا بامداد امروز برخی مناطق شرقی و جنوب عراق را هدف حمله قرار دادند. وزارت دفاع سعودی اعلام کرد نیروهای این کشور با هماهنگی فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، مواضع «گروههای مسلح مورد حمایت ایران» در عراق را در پاسخ به حملات پهپادی اخیر علیه تأسیسات نفتی عربستان هدف قرار دادهاند. سنتکام نیز مدعی شد این عملیات در واکنش به بیش از ۳۰ حمله پهپادی طی ۷۲ ساعت گذشته انجام شده است.
🔻 بنابه گزارشها برخی مواکب و استراحتگاه زائران اربعین نیز در این حملات هدف قرار گرفته است. این درحالی است که مقاومت عراق پیشتر ادعای سعودیها مبنی بر حمله به تأسیسات نفتی عربستان را رد کرده بود.
#عربستان
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️دیدارهای محرمانه مقامات اماراتی و صهیونیست علیه ایران
🔻شبکه ۱۲ رژیم صهیونیستی گزارش داد که طی هفتههای اخیر و همزمان با تشدید تنشها میان ایران و آمریکا و حملات آمریکا، چندین نشست محرمانه میان مقامهای ارشد این رژیم و امارات در یک کشور ثالث برگزار شده است. به گزارش این شبکه، هدف این دیدارها هماهنگی مواضع و بررسی اقدامات مشترک در قبال ایران بوده و محل برگزاری آنها نیز بنا به ملاحظات امنیتی فاش نشده است.
🔻بنابه این گزارش، مقامهای امارات در این نشستها مخالفت قاطع خود را با تفاهمنامه ایران و آمریکا اعلام کرده و آن را تلاشی از سوی تهران برای خرید زمان و بهبود وضعیت اقتصادی بدون ارائه امتیازات واقعی توصیف کردهاند. همچنین دو طرف درباره گسترش همکاری و هماهنگی در مجامع بینالمللی برای افزایش فشار بر ایران گفتوگو کردهاند، اما توافق شده است که هرگونه اقدام در این زمینه تنها با هماهنگی ایالات متحده انجام شود.
🔻این شبکه همچنین به نقل از دیپلماتهای غربی افزوده که امارات، برخلاف برخی دیگر از کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، ایران را همچنان یک تهدید راهبردی میداند و با توجه به توانایی خود برای صادرات نفت و گاز از مسیرهایی غیر از تنگه هرمز، انگیزه بیشتری برای همگرایی با تلآویو در قبال تحولات مرتبط با ایران دارد.
🔗 srugim
#امارات
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️طرح عمان برای مدیریت مشترک تنگه هرمز با حمایت کشورهای خلیج فارس
🔻عمان با حمایت شماری از کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، طرحی را به ایران ارائه کرده که بر اساس آن، سازوکاری مشترک برای مدیریت تنگه هرمز ایجاد شود و ایران در قالب پرداختهای داوطلبانه از کشتیهای عبوری مبالغی دریافت کند. این طرح با هدف کاهش تنشها و عادیسازی عبور و مرور در یکی از مهمترین آبراههای انرژی جهان ارائه شده است.
🔻به گزارش رویترز، بر اساس این پیشنهاد، ایران بهتنهایی کنترل تنگه هرمز را در اختیار نخواهد داشت و دریافت هرگونه وجه از کشتیها نیز صرفاً داوطلبانه خواهد بود. این طرح از سازوکار تنگه مالاکا الگوبرداری شده است؛ که اندونزی، مالزی و سنگاپور از طریق مشارکتهای داوطلبانه کاربران، هزینههای ایمنی ناوبری، حفاظت از محیط زیست و عملیات جستوجو و نجات را تأمین میکنند.
🔻همزمان، والاستریت ژورنال گزارش داد که ایران و عمان طی روزهای اخیر مذاکرات فشردهای درباره سازوکار عبور ایمن کشتیها از تنگه هرمز، برگزار کردهاند. به نوشته این روزنامه، پیشنهاد عمان شامل تشکیل یک اتحادیه منطقهای برای مدیریت تنگه هرمز با مشارکت کشورهای ساحلی و تأمین مالی داوطلبانه از سوی دولتهای منطقه، صنعت کشتیرانی و شرکتهای نفتی است. با این حال، ایران همچنان بر حفظ نقش محوری خود در مدیریت تنگه و دریافت عوارض عبور تأکید دارد، در حالی که عمان و آمریکا با هرگونه دریافت اجباری عوارض از کشتیهای عبوری مخالفت میکنند.
🔗 Reuters | WSJ
#عمان
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
🔻بر اساس تصاویر ماهوارهای منتشرشده، بخش فرآوری تأسیسات نفتی آرامکوی بقیق در شرق عربستان دچار خسارت قابلتوجه شده است؛ بخشی که هسته اصلی عملیات تثبیت و فرآوری نفت خام محسوب میشود و نقش کلیدی در آمادهسازی نفت برای انتقال و صادرات دارد. تحلیل تصاویر نشان میدهد محل اصابت در واحدهای فرآوری بوده، نه مخازن ذخیرهسازی؛ موضوعی که در صورت تأیید، از آسیب به تجهیزات حیاتی این مجتمع حکایت دارد. همچنین ستونهای دود و آثار آتشسوزی در تصاویر ماهوارهای این مجموعه بهوضوح دیده میشود.
🔻این ارزیابی با بیانیه رسمی عربستان مبنی بر رهگیری تمامی پهپادهای پرتابشده از عراق در آسمان شرق این کشور در تضاد است. ریاض در حملات مشابه گذشته نیز از رهگیری کامل اهداف خبر داده بود، اما شواهد بعدی روایت متفاوتی ارائه کرده بودند.
🔻دادههای ماهوارهای سامانههای مستقل NASA FIRMS و Sentinel-2 نیز وقوع آتشسوزی و خسارات در بخش فرآوری بقیق را تأیید میکنند. گزارشها همچنین از توقف فعالیت این مجتمع توسط آرامکو، اجرای فلرینگ اضطراری و آسیب احتمالی به خطوط انتقال گاز و میعانات و برخی مخازن تحت فشار حکایت دارند. در صورت تأیید نهایی، این خسارات میتواند بر عملکرد خط لوله راهبردی شرق–غرب، تأمین گاز به رأس تنوره و ظرفیت صادرات نفت عربستان اثر بگذارد.
🔻بقیق بزرگترین مرکز تثبیت و فرآوری نفت خام جهان است و روزانه نفتی معادل حدود ۵ تا ۷ درصد عرضه جهانی را فرآوری میکند. از این رو، هرگونه اختلال در فعالیت آن میتواند پیامدهایی فراتر از عربستان و بر بازار جهانی انرژی داشته باشد.
🔻همزمان، از دیگر سو، تصاویر ماهوارهای نشان میدهد آتشسوزی در پالایشگاه جازان که چند روز پیش هدف حملات یمن قرار گرفته بود نیز، با گذشت 3 روز، و علیرغم ادعای دولت سعودی مبنی بر مهار آن، همچنان ادامه دارد و چند مخزن نفت خام، خطوط لوله و بخشهایی از تأسیسات فرآوری آسیب دیدهاند. دود غلیظ همچنین در پایانه جنوبی ینبع، یکی از مهمترین پایانههای صادرات نفت عربستان در ساحل دریای سرخ و نقطه اتصال خط لوله شرق–غرب، مشاهده شده است.
#عربستان
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ آسیبپذیرترین کشور در جنگ؛ چگونه کویت به میدان اصلی پاتکهای لایهای پساجنگ تبدیل شد؟
🔻 گزارش «احمد العمران» در روزنامه فایننشال تایمز (۲۱ ژوئیه ۲۰۲۶)، به کالبدشکافی وضعیت اضطراری کویت در جریان نبرد جاری میپردازد. کویت که پس از تجربه تلخ اشغال ۱۹۹۰ توسط صدام، دههها از جنگ فاصله گرفته بود، اکنون با شلیک بیش از ۱۴۰۰ موشک و پهپاد توسط ایران و گروههای متحدش در عراق (دومین رتبه پس از امارات)، به اصلیترین و «آسیبپذیرترین سیبل منطقه» بدل شده است. شکست آتشبس موقت و همجواری جغرافیایی این کشور با ایران و پادگانهای آمریکا، آسیبپذیری ساختاری آن را برملا ساخت. نویسنده دلایل هدفگیری متمرکز کویت را در سه محور تحلیل میکند:
🔻 یک: تراکم اهداف، همجواری جغرافیایی و آسیبپذیری زیرساختهای حیاتی:
حضور ۱۳,۵۰۰ نیروی نظامی آمریکا در پایگاههای کویت در کنار مساحت کوچک جغرافیایی، این کشور را به سیبلی راحت برای موشکهای کوتاهبرد ایران و پهپادهای گروههای عراقی تبدیل کرده است. اصابت مستقیم حملات به فرودگاه، تاسیسات نفتی، نیروگاههای برق و آبشیرینکنها (که تامینکننده ۹۰ درصد آب آشامیدنی هستند)، کشور را در گرمای ۵۰ درجه با بحران قطعی انرژی روبرو ساخت. از سوی دیگر، تولید نفت کویت از ۲.۵ میلیون بشکه به ۵۰۰ هزار بشکه در روز سقوط کرد و انسداد هرمز و اختلال در واردات، تورم شدیدی به شهروندان تحمیل نمود.
🔻 دو: فروپاشی دکترین بیطرفی و خشم از مدل زیست خلیج فارس:
شدت حملات موجب شگفتی ناظران شد؛ چرا که کویت بر خلاف امارات و بحرین، رویکردی هجومی علیه تهران نداشت و میزبانی پروازهای زیارتی شیعیان را حفظ کرده بود. بدر السیف، استاد دانشگاه کویت، تاکید میکند این حجم از هجمه فراتر از یک درگیری نظامی است؛ ایران مدل زیست خلیج فارس به عنوان «واحه ثبات و رفاه» را هدف قرار داده است. با وجود دفاع سامانههای پاتریوت، نزدیکی به مرزهای شمال و حوادثی چون سرنگونی اشتباهی دو جنگنده اف-۱۵ آمریکا در ماه مارس، روزنههای عمیق پدافندی کویت را عیان کرد.
🔻 سه: زنده شدن ترومای ۱۹۹۰ و انقباض امنیتی:
حملات برمرزی گروههای عراقی و بازداشت چند افسر سپاه در قایقهای ماهیگیری، ترومای تاریخی اشغال ۱۹۹۰ را در حافظه جمعی کویتیها زنده کرده است. کریستین دیوان، پژوهشگر ارشد اندیشکده خلیج فارس، تاکید میکند که خوف اصلی شهروندان تنها صدای انفجارها نیست، بلکه ترس از دست دادن «احساس امنیت پایدار» در امنترین نقطه منطقه است. با وجود پشتیبانی مالی صندوق ۱ تریلیون دلاری KIA و انحلال مجلس توسط امیر کویت برای سرعتبخشی به تصمیمات، جغرافیا نشان داد کویت در برابر دکترین فشار حداکثری منطقه خاکستری تا چه اندازه شکننده است.
https://www.ft.com/content/341d3e1b-f619-486d-9fd3-79d1906d9283?syn-25a6b1a6=1
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️پولیتیکو: اجماع کشورهای عربی برای پایان جنگ؛ اختلاف بر سر راهکارها
🔻تارنمای «پولیتیکو» در گزارشی نوشته که کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس اگرچه همگی خواهان پایان جنگ و باز ماندن تنگه هرمز هستند، اما بر سر شیوه تحقق این هدف اختلافات جدی دارند؛ اختلافاتی که به گفته دیپلماتها و مقامهای آمریکایی، مانع شکلگیری موضعی واحد در شورای همکاری خلیج فارس شده است.
🔻به نوشته این رسانه، عمان و قطر همچنان بر میانجیگری و تعامل با ایران تأکید دارند، در حالی که امارات رویکردی سختگیرانهتر در پیش گرفته و حتی گزارشهایی از مشارکت نظامی آن علیه ایران منتشر شده است. عربستان نیز موضعی میانه اتخاذ کرده است. پولیتیکو همچنین خروج امارات از اوپک در آوریل را یکی از نشانههای تشدید اختلافات داخلی میان کشورهای شورای همکاری در پی جنگ ایران دانسته و به نقل از یک دیپلمات عرب مدعی شده این اقدام خشم عربستان را برانگیخته است.
🔻این گزارش میافزاید تفاوت منافع و میزان آسیبپذیری کشورهای منطقه نیز بر این شکافها افزوده است؛ بهطوریکه قطر، کویت و بحرین وابستگی بیشتری به تنگه هرمز برای صادرات انرژی دارند، در حالی که عربستان، امارات و عمان مسیرهای جایگزین در اختیار دارند. با این حال، به نوشته پولیتیکو، این مسیرها و پروژههای جایگزین انتقال نفت نیز در صورت ادامه جنگ از حملات ایران مصون نیستند؛ چنانکه حملات اخیر یمن به نفتکشها، درباره امنیت خطوط لوله و مسیرهای جایگزین نیز تردیدهایی ایجاد کرده است. به گفته منابع این رسانه، برخی کشورهای عربی خواهان فشار بیشتر بر ایران هستند و برخی دیگر، اولویت را بازگشایی تنگه هرمز میدانند.
🔻پولیتیکو در پایان مینویسد با وجود نبود وحدت کامل، کشورهای عربی خلیج فارس به این نتیجه رسیدهاند که برای جلوگیری از آسیبپذیری بیشتر در برابر ایران، ناچار به افزایش هماهنگیهای امنیتی و سیاسی هستند و همزمان خواستار حضور و نقشآفرینی در هرگونه توافق یا ترتیبات آینده درباره جنگ شدهاند.
🔗 Politico
#امارات #عربستان #کویت #قطر #عمان #بحرین
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️بازار املاک دبی زیر سایه جنگ؛ قیمتها تا ۲۰ درصد کاهش یافت
🔻جنگ ایران و تحولات امنیتی منطقه، پس از چند سال رونق، بازار املاک دبی را با رکود نسبی و کاهش قیمتها مواجه کرده است. به گزارش خبرگزاری فرانسه، حملات موشکی و پهپادی ایران به اهدافی در امارات در ماههای نخست جنگ، از جمله برج العرب و جزایر نخل جمیرا، به تصویر دبی بهعنوان مقصدی امن برای زندگی و سرمایهگذاری آسیب زده و قدرت چانهزنی را از فروشندگان به خریداران منتقل کرده است.
🔻بنابه این گزارش، قیمت املاک در دبی بسته به منطقه بین ۵ تا ۲۰ درصد کاهش یافته، در حالی که این قیمتها از سال ۲۰۲۱ تاکنون ۸۲.۹٪ افزایش یافته بود. همچنین حجم فروش مسکن در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۱٪ و ارزش معاملات ۴۵٪ کاهش یافته است.
🔻با وجود این، گزارش حاکی از آن است که نشانههایی از بهبود بازار در هفتههای اخیر نمایان شده است. شرکت اماراتی «اعمار» در ژوئن از اجرای پروژهای ۵۵ میلیارد دلاری با ظرفیت حدود ۱۵۰ هزار نفر خبر داد و شرکت «بنغاطی» نیز دو واحد لوکس را به ارزش بیش از ۵۴ میلیون دلار و ۱۹ میلیون دلار فروخت. مدیرعامل شرکت Betterhomes نیز از افزایش دوباره تقاضا از ژوئن خبر داد.
🔸این رونق تا حد زیادی مرهون این نکته است که حملات ایران به امارات، برخلاف ماههای نخست جنگ که دبی بارها هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفت، در ماههای اخیر بهشدت کاهش یافته و در برخی مقاطع تقریباً متوقف شده است؛ موضوعی که در مقایسه با تداوم و تشدید حملات ایران به کشورهایی مانند کویت و بحرین، به بهبود نسبی فضای روانی بازار املاک امارات کمک کرده است.
#امارات
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ سه سناریوی آینده برای تنگه هرمز؛ زوال دکترین ناوبری سنتی در خاورمیانه
🔻 تحلیل «واسای میر» در نشنال اینترست، به کالبدشکافی عمیقترین بحران ترانزیتی جهان در پساجنگ میپردازد. میر استدلال میکند تفاهمنامه ۱۷ ژوئن میان دونالد ترامپ و ایران، تنها سه هفته دوام آورد و با اعلام پایان آتشبس توسط ترامپ در اجلاس آنکارا، هرمز بار دیگر به ساحل ناامنی بازگشت. علت شکست، عدم حل هسته اصلی منازعه بود: ایران انسداد را حقی برای اعمال حاکمیت و اخذ عوارض میداند و آمریکا بر آزادی مطلق آبراه بینالمللی اصرار دارد. از آنجا که هیچ خطلوله جایگزینی توان پوشش ترانزیت روزانه ۲۰ میلیون بشکهای هرمز را ندارد، جغرافیا بار دیگر اراده نظامی قدرتها را منکوب ساخته است. نویسنده سه سناریوی پیشرو برای آیندهی این تنگه حیاتی را تبیین میکند:
🔻 یک: انسداد گزینشی و مدیریت عبور توسط تهران:
این سناریو هماکنون عملیاتی شده است. ایران با رد ناوبری بر پایه نرخهای بازار، یک سیستم عبور مدیریتشده و مبتنی بر همراستایی سیاسی ایجاد کرده است. کشتیهای چین، روسیه، هند، پاکستان، ترکیه و مالزی با ارائه دیتای بار و دریافت کد اختصاصی از سپاه از آبهای سرزمینی ایران عبور میکنند، در حالی که ناوگان غربی بلوکه مانده است. تسویهحسابهای ۲ میلیون دلاری به یوان چین و رسمیتبخشی به این عوارض در پارلمان ایران، نشان میدهد پکن و مسکو تمایلی به بازگشایی کامل ندارند؛ چرا که پکن عبور اختصاصی دارد و مسکو از جهش قیمت نفت ماهانه ۸.۵ میلیارد دلار سود میبرد.
🔻 دو: تصرف نظامی تنگه توسط آمریکا:
پاتکهای هوایی پنتاگون و موشکباران سیلوهای ساحلی ایران (نظیر پروژه ناکام Freedom) ثابت کرد نابودی تجهیزات معادل کنترل جغرافیا نیست. موقعیت سواحل بندرعباس و جزایر قشم، هرمز و لارک به سپاه اجازه میدهد با موشکهای ساحلبهدریا و انباری از ۲۰۰۰ تا ۶۰۰۰ مین، هر کشتی را بدون خروج یک ناوشکن از بندر متوقف کند. از آنجا که کشورها از اعطای پایگاه به آمریکا امتناع ورزیده، متحدان غربی از اعزام ناو انصراف داده و جیدی ونس هرگونه ورود نیروی زمینی را نفی کرده است، گزینه تصرف نظامی صرفاً به تصاعد عقیم بحران میانجامد.
🔻 سه: بازگشایی شکننده اما زخمخورده:
احتمالیترین و در عین حال سختترین سناریو، نیل به یک توافق دیپلماتیک است. حمله به نفتکشها در ژوئیه و پاتک به ۸۰ هدف توسط سنتکام نشان داد آتشبسهای موقت پایدار نیستند. با این حال، پیامدهای مالی ۵ ماه نبرد ثبت شده است: بازارهای بیمه ریسک جنگ را برای همیشه گران کردهاند و تمامی قراردادهای انرژی، بند «انسداد هرمز» را به عنوان شرط فورس ماژور درج میکنند.
🔻 میر نتیجه میگیرد نه واشینگتن با زور نظامی قادر به فتح ساحل است و نه تهران بدون لغو تحریمها میتواند اقتصادش را ترمیم کند. تنها راهکار عقلانی برای ترامپ، پذیرش یک توافق جامع شامل مهار راستیآزماییشدهی هستهای و پیوند آن با پیمان ابراهیم در ازای رفع تحریمها و تضمین ناوبری است؛ در غیر این صورت، جهان باید با عصر «کریدورهای گران و ناامن» در خلیج فارس خو بگیرد.
https://nationalinterest.org/blog/middle-east-watch/the-three-futures-of-the-strait-of-hormuz
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ پارادوکس یک تریلیون دلاری؛ آیا امارات میتواند قلب اقتصادی خود در داخل هرمز را دور بزند؟
🔻 تحلیل «تام حسین» در ساوت چاینا مورنینگ پست، به کالبدشکافی یک پارادوکس عمیق در دکترین اقتصادی امارات میپردازد: «تلاش ابوظبی برای رسیدن به وابستگی صفر به تنگه هرمز، در حالی که قلب تجاری یک تریلیون دلاری آن در داخل خود این آبراه واقع شده است». حسین استدلال میکند بنادر جبلعلی و خلیفه، شریان اصلی غیرنفتی کشور و کلید طلایی کریدور سنگاپور-اروپا هستند. اگرچه نبرد آمریکا-رژیم صهیونیستی علیه ایران، امارات را به سمت توسعه بنادر شرقی (خورفکان، فجیره و دبا) سوق داده، اما انتقال این نقطه ثقل مادی با موانع ساختاری روبروست. نویسنده ابعاد این معضل ژئوپلیتیک را در سه محور کالبدشکافی میکند:
🔻 یک: نابرابری مادی ظرفیتها و رنسانس بنادر عمان:
اظهارات ثانی الزیودی، وزیر تجارت خارجی امارات، مبنی بر صفر کردن وابستگی به هرمز (چه آبراه باز شود چه بسته بماند)، با واقعیت ارقام کانتینری در تعارض است. خورفکان به عنوان فعالترین بندر ساحل شرقی امارات، سال گذشته تنها ۲.۵ میلیون کانتینر جابهجا کرد (که حتی پس از توسعه به ۵ میلیون خواهد رسید)؛ این ارقام در برابر ظرفیت ۱۹ میلیونی جبلعلی و ۱۰.۵ میلیونی خلیفه ناچیز است. در این میان، بنادر عمان (صلاله با ۵.۵ میلیون TEU، الدقم و صحار) به همراه بندر جده سعودی (۸.۳ میلیون TEU) به ذینفعان اصلی فرار خطوط کشتیرانی از ریسک هرمز تبدیل شدهاند.
🔻 دو: دکترین DP World و اکوسیستم غیرقابلجایگزین جبلعلی:
رابرت موگیلنیکی، پژوهشگر ارشد اندیشکده کشورهای عربی خلیج فارس در واشینگتن، تأکید میکند وابستگی صفر صرفاً یک «گزینه مطلوب» است و نه یک هدف کاملاً عملیاتی. از سوی دیگر، شرکت DP World (اپراتور اصلی جبلعلی) معتقد است که ساخت بتن و تیرهای آهنی در بنادر شرقی نمیتواند اکوسیستم اقتصادی جبلعلی را بازسازی کند؛ چرا که منطقه آزاد جبلعلی به تنهایی جذبکننده ۴۰ درصد از کل سرمایهگذاری خارجی در امارات است. مشتریان جهانی، بنادر شرقی را مکمل جبلعلی میدانند و نه جایگزین کامل آن.
🔻 سه: برتری دیپلماسی بر بتنریزی؛ دکترین پایداری پایدار:
فرید بلبوعب، مدیرعامل شرکت Gulftainer، تأکید دارد که تجارت جهانی به سمت زنجیرههای تأمین هوشمند و یکپارچه چرخیده است. نهایتاً، بقای موقعیت امارات به عنوان دروازه اتصال آسیا به اروپا، نه با ریختن بتن و احداث بنادر اضطراری، بلکه با «دیپلماسی و نیل به یک صلح پایدار در تنگه هرمز» تضمین خواهد شد. اگرچه ابوظبی طرحهای B، C و D را برای سناریوهای بدتر اجرا میکند، اما گره اصلی اقتصاد کلان امارات تنها با بازگشت ثبات مادی به هرمز گشوده میشود.
https://www.scmp.com/week-asia/economics/article/3360979/uaes-hormuz-workaround-tries-bypass-its-trillion-dollar-economic-heart
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ادعای والاستریت ژورنال: حمله هوایی بحرین و کویت به ایران با حمایت امارات
🔻روزنامه والاستریت ژورنال (WSJ) به نقل از "منابع آگاه" مدعی شد بحرین و کویت اوایل ماه جاری (میلادی) برای نخستین بار مخفیانه برخی اهداف نظامی در داخل ایران، از جمله انبارهای پهپاد و موشک را هدف حملات هوایی قرار دادند. به ادعای این منابع، امارات نیز با ارائه اطلاعات شناسایی اهداف و تأمین پوشش دفاع هوایی از این عملیات حمایت کرده است.
🔻این گزارش میافزاید ایران در هفتههای اخیر حملات تلافیجویانه خود را عمدتاً متوجه بحرین و کویت کرده و بهتدریج دامنه این حملات را به زیرساختهای حیاتی گسترش داده است. WSJ با اشاره به بیانیه وزارت خارجه کویت نوشت که ایران یک نیروگاه برق و یک تأسیسات آبشیرینکن این کشور را نیز هدف قرار داده است
🔻والاستریت ژورنال همچنین افزوده با ورود جنگ به پنجمین ماه، کشورهای عربی خلیج فارس با تهدیدهای امنیتی و اقتصادی، از جمله اختلال در صادرات نفت از تنگه هرمز، مواجه هستند، و در صورت تداوم جنگ، ناچار به اتخاذ موضعی سختتر در قبال ایران خواهند شد.
🔗 WSJ
#کویت #بحرین #امارات
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ بازطراحی پیمانهای امنیتی آمریکا و خلیج فارس؛ گذار از دکترین «ضامن» به «یکپارچهساز»
🔻 تحلیل «آلیسون ماینر» و «آلینا رومانوفسکی» در اندیشکده شورای آتلانتیک، به کالبدشکافی لزوم بازتنظیم روابط امنیتی واشینگتن و شورای همکاری در پساجنگ میپردازد. نویسندگان استدلال میکنند حملات بیسابقه موشکی و پهپادی ایران به پادشاهیهای عرب در کنار عدم مشورتگیری واشینگتن پیش از آغاز کارزار نظامی، فرضیات ربع قرن گذشته درباره ابهام استراتژیک و چتر حمایتی آمریکا (دکترین کارتر) را منهدم ساخته است. واشینگتن برای صیانت از نفوذ خود و متناسبسازی حضور نظامیاش، باید رسماً دکترین خود را از «ضامن امنیت» به «یکپارچهساز امنیت» تغییر دهد. نویسندگان ابعاد این گذار استراتژیک را در سه محور تبیین میکنند:
🔻 یک: فروپاشی معامله سنتی و شکست ابهام استراتژیک:
پیمان امنیتی واشینگتن با خلیج فارس از زمان جنگ ۱۹۹۰ کویت بر پایه «ابهام صریح» استوار بود و به آمریکا اجازه میداد در ازای دسترسی به پایگاهها و تثبیت نفوذ اقتصادی، به عنوان حامی منطقه عمل کند. اما عبور از خطوط قرمز امنیت اعضا در نبردهای اخیر، بیاعتمادی انباشتهشده از زمان مذاکرات هستهای اوباما و حمله ۲۰۱۹ به آرامکو را به اوج رساند. در صورتی که واشینگتن الگوی همکاری خود را شفاف و بازتعریف نکند، پادشاهیهای عرب به سمت ایجاد ساختارهای مستقل سیاسی و امنیتی بدون واشینگتن حرکت خواهند کرد.
🔻 دو: ماهیت دکترین «یکپارچهساز امنیت»:
نقش یکپارچهساز بدین معناست که آمریکا دیگر مستقیماً تضمینکننده تکتک کشورهای منطقه نیست، بلکه به جای تحمیل اراده یا اقدام یکجانبه (نظیر آغاز جنگ ۲۰۲۶ بدون هماهنگی با اعضا)، توانمندی بومی همسایگان برای دفاع از خود را ارتقا داده و پاسخهای جمعی را موازنه میکند. این دکترین به جای طرحهای جامع و ناکام (مانند پیمان مسا - MESA)، بر طرحهای عملیاتی در دسترس استوار است.
🔻 سه: ارکان سهگانه یکپارچهسازی پدافندی:
سه عرصه اصلی عملکرد واشینگتن به عنوان یکپارچهساز عبارتند از: «پدافند هوایی یکپارچه»، «عملیات دریایی مشترک» و «تبادل اطلاعات». واشینگتن باید با بهرهگیری از قدرت اجماعسازی، اتصال شبکههای غیرهمسو و ارائه تکنولوژیهای پیشرفته، بستری را فراهم کند که اعضا بدون وابستگی مطلق، از توان اجماعسازی و فناوری آمریکایی بهرهمند شوند. در این میان، حضور رژیم صهیونیستی نیز تنها زمانی کارساز است که صیانت از امنیت آن به قیمت تضعیف منافع سایر همپیمانان عرب تمام نشود.
https://www.atlanticcouncil.org/dispatches/how-to-reset-us-gulf-security-partnerships/
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ توافقنامه هستهای آمریکا و عربستان؛ موارد متغیر و موضوعات به تعویق افتاده
🔻 تحلیل «لودویکا کاستلی» و «نور عید» در پایگاه استیمسون، به کالبدشکافی ابعاد پنهان توافق همکاری هستهای غیرنظامی (توافق ۱۲۳) میان واشینگتن و ریاض میپردازد. امضای این پیمان توسط کریس رایت و شاهزاده عبدالعزیز بن سلمان، شالوده شراکت چند میلیارد دلاری سیسالهای را بنا نهاد؛ هرچند ابراز نظرهای دونالد ترامپ درباره شرطگذاری عادیسازی با تلآویو و نفی غنیسازی بومی، ابهامات ناظران را در قبال پایداری حقوقی آن افزایش داده است. نویسندگان پیامدها و معضلات ساختاری این توافق را در سه محور تبیین میکنند:
🔻 یک: مدل «جعبه سیاه» و تعویق تصمیمگیری درباره غنیسازی:
طبق مفاد گزارششده، این توافق موضوع غنیسازی را حل نکرده، بلکه آن را به نتایج یک مطالعه مشترک دو ساله موکول ساخته است. در صورت تأیید توجیه تجاری، غنیسازی تحت فرمول «جعبه سیاه» (Black Box) انجام میشود؛ بدین معنا که تاسیسات توسط آمریکاییها احداث شده و عربستان بدون دسترسی به فناوریهای حساس، صرفاً بهرهبرداری تجاری خواهد داشت. نویسندگان با مرور سابقه کنسرسیوم «یورودیف» در زمان شاه ایران و رخنه عبدالقدیر خان در «اورنکو»، یادآور میشوند که کارآمدی مدلی مانند جعبه سیاه نه به موانع تکنولوژیک، بلکه به ثبات بلندمدت نهادی و نظارتهای صامت بستگی دارد.
🔻 دو: فروپاشی «استاندارد طلایی» و دوگانه آمریکا در قبال ایران:
عربستان از امضای «استاندارد طلایی» (مانند امارات در ۲۰۰۹ که غنیسازی بومی را کلاً نفی کرد) و اجرای پروتکل الحاقی امتناع کرده و صرفاً به توافقنامه پادمان جامع (CSA) و یک پادمان دوجانبه متکی است. تناقض اصلی در زمانی رخ میدهد که آمریکا همزمان با کارزار نظامی علیه غنیسازی ایران، با زیرساختهای هستهای سعودی موافقت میکند؛ بیآنکه ریاض نیازی به غنیسازی بومی داشته باشد، زیرا حتی در صورت غنیسازی در خاک سعودی، اورانیوم برای تبدیل به میلههای سوخت کماکان باید به خارج ارسال شود.
🔻 سه: انگیزه تجاری واشینگتن و مخاطرات امنیت فیزیکی:
هدف واشینگتن تجدید حیات صنعت هستهای آمریکا (از جمله شرکت وستینگهاوس) و مسدود کردن نفوذ چین و روسیه در بازار پر سود خلیج فارس است. با این حال، در محیط متلاطم پساجنگ ۲۰۲۶ که تاسیسات زاپروژیا، براکه امارات و سایتهای ایران هدف قرار گرفتهاند، چالش اصلی نه فقط پادمانها، بلکه صیانت فیزیکی از تاسیسات هستهای در زمان بحرانهای نظامی است؛ معضلی که نیازمند ایجاد اعتمادسازی بومی و پیمانهای منطقهای نظیر توافق ۱۹۸۸ هند و پاکستان است.
https://www.stimson.org/2026/what-the-us-saudi-nuclear-agreement-may-change-and-what-it-may-defer/
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ دومینوی هستهای در خاورمیانه؛ توافق ترامپ با ریاض و انهدام دکترین عدم اشاعه
🔻 تحلیل «آزریل برمانت» در فارن پالیسی، به کالبدشکافی پیامدهای سهمگین توافق ۳۰ ساله هستهای واشینگتن با عربستان سعودی میپردازد. برمانت استدلال میکند موافقت دونالد ترامپ با انتقال فناوری هستهای غیرنظامی به ریاض و احتمال اعطای مجوز برای ایجاد «تاسیسات بومی غنیسازی اورانیوم» در خاک سعودی، دومینوی اشاعه تسلیحات هستهای در پساجنگ را کلید زده است. این اقدام بدون اخذ امتیاز عادیسازی روابط با تلآویو (پیمان ابراهیم)،ضربهای مرگبار به استراتژی بازدارندگی رژیم صهیونیستی وارد ساخته است. نویسنده ابعاد این وضعیت ژئوپلیتیک را در سه محور کالبدشکافی میکند:
🔻 یک: فروپاشی «استاندارد طلایی» و انفعال تلآویو:
برخلاف توافق ۲۰۰۹ آمریکا با امارات که بر پایه «استاندارد طلایی» (ممنوعیت مطلق غنیسازی بومی و بازرسیهای صامت پروتکل الحاقی) بنا شد، توافق ترامپ با ریاض فاقد این محدودیتهای سختگیرانه است. در حالی که نتانیاهو و وزیر اقتصادش (نیر برکات) کوشیدهاند با توجیه «تحت نظارت بودن طرح توسط آمریکا» یا مشروطسازی آن به پیمان ابراهیم، خشم افکار عمومی را مهار کنند، آویگدور لیبرمان، وزیر خارجه سابق، صراحتاً اعلام کرد: «اعطای مجوز غنیسازی در خاک سعودی، عبور از خط قرمز و پرتاب خاورمیانه به یک مسابقه دیوانهوار تسلیحاتی است؛ چرا که هر برنامه نظامی از دل یک پروژه مدنی متولد میشود.»
🔻 دو: انگیزش پکن و مسکو و تحریک دکترین مهار ایران:
توجیه پنتاگون مبنی بر اینکه «مشارکت آمریکا به مراتب از غنیسازی سعودی با تکیه بر روسیه یا چین امنتر است»، شکننده است. ریاض هرگز پنهان نکرده که در صورت عبور ایران از آستانه هستهای، بلافاصله به سمت تسلیحات اتمی خواهد رفت. از سوی دیگر، فرسایش بازرسیها در پساجنگ ۲۰۲۶ و ترمیم سیلوهای موشکی ایران، انگیزه تهران برای «نظامیسازی فوری» را دوچندان میکند؛ زیرا غنیسازی بومی سعودی، لزوم داشتن یک بازدارنده مادی را برای ایران قطعی میسازد.
🔻 سه: مسابقه تسلیحاتی و تسری غنیسازی به ترکیه و مصر:
برمانت نتیجه میگیرد اگر چراغ سبز غنیسازی به ریاض اعطا شود، بازیگرانی چون ترکیه (که ترامپ فروش F-35 به آن را از سر گرفته) و مصر نیز بلافاصله حق مشابهی را مطالب خواهند کرد. ترامپ برای تضمین سودهای میلیارد دلاری شرکتهای آمریکایی و حذف رقبا، ریسک تسلیحاتی شدن منطقه را نادیده گرفته است؛ دکترین خطرناکی که خاورمیانه پساجنگ را نه به سمت صلح، بلکه به سوی یک مسابقه هستهای غیرقابلکنترل سوق میدهد.
https://foreignpolicy.com/2026/07/23/trump-us-saudi-nuclear-deal-weapons-iran-israel-arms-race/
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️شش شهروند کویتی دیگر از جمله یک روحانی شیعه و چند فعال سیاسی سلب تابعیت شدند
🔻فرمان سلب تابعیت شش تن دیگر از شهروندان کویتی، ازجمله یک روحانی سرشناس شیعی، علیرغم انتقادات، به اجرا گذاشته شد. وزیر کشور کویت با دفاع از این تصمیم، آن را مبتنی بر قانون تابعیت و با هدف حفظ امنیت، ثبات و اقتدار دولت دانست و مدعی شد برخی از افراد مشمول با فعالیتهایی مانند توهین به کویت و برخی کشورهای خلیج فارس، حمله به نهادهای حکومتی و دعوت به تجمع مقابل سفارتخانههای کویت در خارج از کشور، به منافع کشور آسیب زدهاند.
🔻روند سلب تابعیتها که طی سالهای اخیر به طور گسترده اجرا میشده، اکنون با تشدید تنشها در منطقه، دستاویز جدیدی به حکومت آلصباح داده تا هرگونه انتقاد به دولت یا اظهارنظر پیرامون جنگ را بهشدت سرکوب کند.
🔻در همین راستا، شیخ مشعل الصباح، امیر کویت، طی روزهای اخیر با صدور فرمانی، تابعیت شش شهروند دیگر را لغو کرد که در میان آنها نام شیخ حسین المعتوق، روحانی سرشناس شیعه، و چند فعال سیاسی از جمله عبدالله الصالح، عبدالعزیز الفودری، لولوه الحسینان، محمد المطر و منصور المحارب دیده میشود.
🔻برخی از این افراد از چهرههای شناختهشده مخالف دولت به شمار میروند. محمد المطر، تحلیلگر سیاسی، پس از انتشار خبر سلب تابعیت، این دوره را «بدترین مقطع تاریخ کویت» توصیف کرد. همچنین لولوه الحسینان در ماههای اخیر انتقادهای تندی از وزیر کشور مطرح کرده بود و عبدالله الصالح نیز از مخالفان مقیم خارج است که پیشتر مشمول عفو شده بود.
#کویت
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️تلاش سعودیها برای راهاندازی ائتلاف بینالمللی دریای سرخ
🔻عربستان سعودی در تلاش برای راهاندازی یک ائتلاف نظامی چندملیتی جدید با هدف تأمین امنیت دریای سرخ و مقابله با محاصره دریایی اعلامشده و حملات موشکی مکرر یمن است. بنابه نوشته المانیتور، این ائتلاف به فرماندهی عربستان و مقر آن در ریاض خواهد بود.
🔻 تاکنون از نزدیک ۵۰ کشور برای پیوستن به این ائتلاف دعوت شده و گزارشها حاکی از موافقت کشورهای ساحلی از جمله مصر، سودان، جیبوتی و سومالی با مشارکت در آن است. در همین حال، کشورهای اروپایی از جمله فرانسه، آلمان و ایتالیا اعلام کردهاند که تصمیم خود برای پیوستن را به مشخص شدن میزان حمایت آمریکا موکول خواهند کرد.
🔻بنابه این گزارش، کاخ سفید و پنتاگون هنوز تصمیم قطعی خود را برای پیوستن به این ائتلاف تحت رهبری ریاض اعلام نکردهاند.
🔗 Al-Monitor
#عربستان
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️حمله مجدد به تأسیسات نفتی شرق عربستان
🔻دولت عربستان رسماً از حمله مجدد به تأسیسات نفتی خود در شرق این کشور خبر داد. وزارت دفاع سعودی افزوده که طی ساعات گذشته پهپادهای «شبهنظامیان وابسته به ایران» از مبدأ عراق، تلاش کردهاند تأسیسات نفتی این کشور در شرق را هدف قرار دهند که رهگیری و سرنگون شدهاند.
🔻برخی رسانهها صبح امروز از شنیده شدن صداهای چندین انفجار شدید در منطقه الشرقیه عربستان خبر داده بودند.
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️هشدار تهران به عمان: اگر مسقط طرح ایران را نپذیرد، تنگه هرمز بسته میماند
🔻معاون وزیر امور خارجه ایران گفت مذاکرات تهران و عمان صرفاً به موضوع تنگه هرمز محدود است و دو طرف درباره ایجاد یک مسیر موقت برای عبور کشتیها گفتوگو میکنند. کاظم غریبآبادی با تأکید بر اینکه ترتیبات آینده مدیریت تنگه هرمز «دیگر مانند دوران پیش از جنگ نخواهد بود»، گفت ایران هرگز مسیر جنوبی مورد حمایت عمان را به رسمیت نخواهد شناخت.
🔻وی هشدار داد در صورتی که عمان با پیشنهاد ایران درباره مسیر عبور کشتیها موافقت نکند، تنگه هرمز همچنان بسته خواهد ماند. غریبآبادی افزود، پیشنهاد تهران این است که یک مسیر عبور بهطور کامل و بخشی از مسیر دوم نیز تحت کنترل ایران باشد و هیچ فرمول دیگری از سوی جمهوری اسلامی پذیرفته نخواهد شد.
🔻معاون وزیر خارجه ایران همچنین با تأکید بر اینکه تنگه هرمز اکنون بخشی از امنیت ملی و ظرفیت دفاعی ایران محسوب میشود، تصریح کرد که جمهوری اسلامی در شرایط جنگی کنترل کامل تنگه را اعمال خواهد کرد و از این موضع عقب نخواهد نشست.
#عمان
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️تعطیلی پالایشگاه جازان پس از حمله چند روز پیش یمن
🔻بنابه گزارش خبرگزاری رویترز، شرکت آرامکوی سعودی در پی حمله روز شنبه (۲۵ ژوئیه)، پالایشگاه جازان را که ظرفیت پالایش ۴۰۰ هزار بشکه نفت در روز را دارد، از روز ۲۷ ژوئیه بهطور کامل تعطیل کرده است. بنابه این گزارش، حمله به مجتمع سیکل ترکیبی گازیسازی و مخازن ذخیره نفت پالایشگاه خسارت زده و آرامکو پیشبینی کرده که پس از انجام تعمیرات، پالایشگاه بهصورت اولیه تا ۱۵ اوت دوباره راهاندازی شود.
🔻این حمله بخشی از موج حملات اخیر به زیرساختهای نفتی عربستان در غرب این کشور بود که پالایشگاه جازان و پایانه نفتی ینبع در ساحل دریای سرخ را هدف قرار داد. این حملات در شرایطی رخ داده که وابستگی صادرات نفت عربستان به مسیر دریای سرخ افزایش یافته است. بر اساس دادههای رهگیری نفتکشها و محمولههای شرکت Wood Mackenzie، صادرات نفت خام عربستان از پایانه ینبع پس از آنکه در آغاز جنگ ایران تقریباً تمام صادرات خود را از طریق خط لوله شرق–غرب به این پایانه منتقل کرد، از اوج ۴٫۰۷ میلیون بشکه در روز در ماه مارس به حدود ۲٫۳۹ میلیون بشکه در روز در ژوئن کاهش یافته است که افت ۴۱ درصدی را نشان میدهد. همچنین این رقم نسبت به مجموع صادرات نفت عربستان در ژانویه، که حدود ۷٫۹۶ میلیون بشکه در روز از پایانههای خلیج فارس و دریای سرخ بود، ۶۶ درصد کمتر است.
🔻تحلیلگران وود مکنزی هشدار دادهاند که تمرکز صادرات نفت عربستان بر مسیر ینبع، این کشور را از یک گلوگاه راهبردی، یعنی تنگه هرمز، به گلوگاه دیگری در دریای سرخ و تنگه بابالمندب منتقل کرده است. به گفته این مؤسسه، در صورت تداوم اختلال یا محاصره دریایی اعلامشده از سوی انصارالله در بابالمندب، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت به بازارهای آسیایی با خطر جدی مواجه خواهد شد.
#عربستان
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️شواهد ماهوارهای از خسارت به تأسیسات راهبردی نفت عربستان
🔻عليرغم ادعای وزارت دفاع سعودی مبنی بر انهدام پهپادها پیش از برخورد به تأسیسات نفتی، تصاویر ماهوارهای اما حاکی از آسیب چشمگیر به قلب صنعت نفت عربستان حکایت دارد.
بیشتر...
#عربستان
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ عربستان: سرنگونی چند پهپاد در شرق و ریاض
🔻 وزارت دفاع عربستان سعودی اعلام کرد چند پهپاد که به ادعای این کشور از خاک عراق برخاسته بودند، پیش از اصابت به تأسیسات نفتی در مناطق شرقی و ریاض رهگیری و منهدم شدند.
🔻ریاض همچنین مدعی شد این حمله توسط «شبهنظامیان وابسته به ایران» انجام شده و تأکید کرد حق پاسخگویی را در زمان و مکان مناسب برای خود محفوظ میداند.
#عربستان
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️واشنگتنپست: تجربه امارات، پیوستن عربستان به توافق ابراهیم را با تردید مواجه کرده است
🔻روزنامه واشنگتنپست در گزارشی نوشت که با گذشت شش سال از امضای توافق ابراهیم، امارات همچنان از مزایای امنیتی و اقتصادی عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی بهرهمند است، اما جنگ غزه و درگیریهای اخیر با ایران، نارضایتی از رژیم را در میان بخشی از جامعه و حتی برخی مقامهای اماراتی افزایش داده و آینده گسترش این توافق را با ابهام روبهرو کرده است.
🔻به نوشته این روزنامه، در حالی که دونالد ترامپ تلاش میکند عربستان سعودی را نیز به پیوستن به توافق ابراهیم وادارد، تجربه امارات نشان میدهد تحقق این هدف آسان نخواهد بود. به گفته تحلیلگران، جنگ رژیم صهیونیستی در غزه، لبنان و ایران، حمایت اولیه از عادیسازی روابط را تضعیف کرده و بسیاری از کشورهای منطقه را نسبت به پیوستن به این توافق مردد ساخته است.
🔻واشنگتنپست در عین حال مینویسد حملات ایران به امارات در جریان جنگ، همکاری امنیتی ابوظبی و تلآویو را تقویت کرده است. به گفته مقامها و تحلیلگران، رژیم صهیونیستی در هفتههای نخست جنگ با ارائه سامانهها و اطلاعات دفاعی به امارات برای مقابله با حملات موشکی و پهپادی ایران کمک کرد؛ اقدامی که از نگاه برخی مسئولان اماراتی، یکی از مهمترین دلایل حفظ توافق ابراهیم است.
🔻این گزارش همچنین به تغییر فضای اجتماعی در امارات اشاره میکند و مینویسد فعالیتهای علنی جامعه یهودیان که پس از امضای توافق ابراهیم گسترش یافته بود، پس از جنگ غزه و آغاز جنگ ایران و رژیم صهیونی محدود شده است. کنیسه «خانه ابراهیمی» از ۲۸ فوریه تاکنون تعطیل است و بسیاری از یهودیان امارات نیز به دلیل نگرانیهای امنیتی، مراسم مذهبی خود را بهصورت خصوصی برگزار میکنند. واشنگتنپست نتیجه میگیرد که اگرچه همکاری امنیتی میان امارات و رژیم صهیونیستی ادامه یافته، اما چشمانداز پیوستن کشورهای جدید، از جمله عربستان سعودی، به توافق ابراهیم نسبت به گذشته بسیار دشوارتر شده است.
🔗 WP
#امارات
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ امید بربادرفتهی خلیجیها به پکن؛ سود تجاری بدون مسئولیتپذیری امنیتی
🔻 تحلیل «محمد السدیری»، «آندرئا گیزلی» و «آرون گلاسرمان» در نشریه فارن افرز، به بررسی فروپاشی انتظارات امنیتی کشورهای عربی از چین در جریان جنگ جاری میپردازد. اگرچه جنگ آمریکا-رژیم صهیونیستی علیه ایران ناامیدی اعضای شورای همکاری از توان حمایتی واشینگتن را تشدید کرد، اما اتخاذ دکترین «دسترویدست گذاشتن» توسط پکن و امتناع آن از اعمال فشار بر تهران، پادشاهیهای عرب را از خواب خرگوشی «تکیه بر چین به عنوان وزنه توازن امنیتی» بیدار ساخت. نویسندگان ابعاد این گسل استراتژیک را در سه محور تبیین میکنند:
🔻 یک: توهم «ضامن چین» و رویای توسعه:
تا پیش از جنگ فوریه ۲۰۲۶، پادشاهیهای خلیج فارس با تکیه بر آمارها—از جمله اختصاص ۳۶ درصد از واردات نفت خام چین به شورای همکاری و مبادلات تجاری ۳۰۰ میلیارد دلاری در سال ۲۰۲۴ که از کل تجارت با آمریکا و اروپا فراتر رفت—امیدوار بودند که پکن برای صیانت از سرمایهها و انرژی خود، تهاجم ایران را مهار کند. نقشآفرینی پکن در میانجیگری ۲۰۲۳ میان ریاض و تهران و مانورهای رسانهای در حمایت از دکترین چشمانداز ۲۰۳۰، این توهم را ایجاد کرد که چین به یک «ذینفع فعال امنیتی» تبدیل خواهد شد.
🔻 دو: انفلونزای پکن؛ از وساطت بیخطر تا انفعال مطلق:
اما خشونت نبرد ۲۰۲۶ نشان داد چین هیچ برنامهای برای پذیرش مسئولیت امنیتی ندارد. پکن نه تنها از ابزارهای فشار ارزی و سیاسی خود بر تهران برای مهار حملات موشکی به اعضا استفاده نکرد، بلکه با وتوی قطعنامه شورای امنیت برای تشکیل نیروی بینالمللی صیانت از هرمز و گزارشهای مربوط به ارائه دیتای ماهوارهای به ایران، خشم شدید ریاض را برانگیخت. انفعال چین برآمده از دکترین سنتی «پرهیز از تعهدات نظامی و هزینهکردهای فرامرزی» است؛ پکن ترجیح میدهد تماشاچی فعال باشد تا اینکه خود را وارد باتلاق خاورمیانه کند.
🔻 سه: آینده روابط؛ تجارت بدون تضمین و دوراهی سخت اعضا:
نویسندگان نتیجه میگیرند روابط اقتصادی چین و خلیج فارس در حوزه انرژی، تکنولوژیهای سبز و هوش مصنوعی تداوم خواهد یافت، اما این شراکتی بر پایه «ضرورتهای مادی» است و نه «توقعات استراتژیک». جنگ ۲۰۲۶ اعضای شورا را در یک دوراهی سخت قرار داده است: پادشاهیهایی مانند عمان با سرخوردگی، خواستار ایجاد یک «نظم پساامریکایی» با حضور بومی ایران و عراق هستند، در حالی که کشورهایی مانند امارات، بحرین و کویت در غیاب جدی چین، مجبورند کماکان تحت دکترین پرریسک واشینگتن پناه بگیرند؛ شبیهترین حالت به یک معاملهی بیروح که در آن، چین سود تجارت را میبرد اما هزینهی امنیت را به عهده دیگران میگذارد.
https://www.foreignaffairs.com/china/gulfs-china-problem
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️آتلانتیک: حتی عربستان هم نمیتواند به وعدههای ترامپ اعتماد کند
🔻بر پایه گزارشی از دیوید فرام، توافق هستهای غیرنظامی میان آمریکا و عربستان که در ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۶ توسط وزیران انرژی دو کشور امضا شد، پس از نزدیک به ۲۰ سال پیگیری ریاض، قرار بود زمینه فعالیت شرکتهای آمریکایی در ساخت و بهرهبرداری از نیروگاههای هستهای عربستان را فراهم کند و حتی احتمال ایجاد تأسیسات غنیسازی اورانیوم را نیز در بر بگیرد. گزارشها همچنین حاکی بود که برخلاف رویکرد دولتهای پیشین آمریکا از زمان باراک اوباما، این توافق الزام به عادیسازی روابط عربستان با رژیم صهیونی را کنار گذاشته و راه را برای غنیسازی اورانیوم هموار کرده است؛ موضوعی که به گفته برخی ناظران میتواند در آینده مسیر دستیابی عربستان به توانایی ساخت سلاح هستهای را نیز باز کند.
🔻با این حال، تنها یک روز پس از اعلام توافق، دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی خود ادعا کرد که توافق شامل غنیسازی اورانیوم نمیشود و اجرای آن کاملاً مشروط به پیوستن عربستان به توافقهای ابراهیم و به رسمیت شناختن رژیم صهیونی است. این اظهارات، بدون هماهنگی با مقامهای سعودی، موجب سردرگمی در ریاض و واشنگتن شد و مشخص نیست که آیا ترامپ قصد تغییر مفاد توافق را دارد یا صرفاً موضعی رسانهای اتخاذ کرده است. همچنین سرنوشت توافق در کنگره نیز نامشخص است؛ هرچند کنگره میتواند آن را متوقف کند، اما برای این کار به اکثریتی نیاز دارد که بتواند وتوی احتمالی رئیسجمهور را نیز خنثی کند.
🔻به نوشته فرام، عربستان طی سالهای اخیر سرمایهگذاری گستردهای روی ترامپ و خانواده او انجام داده است؛ از جمله قراردادهای اعطای امتیاز به سازمان ترامپ با ارزشی بالقوه چند میلیارد دلاری و سرمایهگذاری کلان در صندوق سرمایهگذاری خصوصی متعلق به جرد کوشنر. با وجود این حمایتهای مالی، تغییر ناگهانی موضع ترامپ این پرسش را برای ریاض ایجاد کرده که چرا این سرمایهگذاریها به نتیجه مورد انتظار نرسیده است.
🔻این تحول در شرایطی رخ داده که عربستان از نظر امنیتی نیز با چالشهای جدی روبهرو است. به نوشته نویسنده، شکست سیاستهای ترامپ در قبال ایران، موجب تقویت موقعیت تهران و افزایش نفوذ آن بر تنگه هرمز شده و احساس ناامنی ریاض را تشدید کرده است. در چنین شرایطی، عربستان ممکن است دستیابی به توان هستهای را برای بقای خود در خاورمیانه پساآمریکایی ضروری بداند.
🔻مدافعان توافق هستهای آمریکا و عربستان سالها هشدار داده بودند که در صورت خودداری واشنگتن، ریاض ممکن است به روسیه یا چین برای فناوری هستهای و همکاریهای نظامی روی آورد، اما تجربه نیز چندان امیدوارکننده نبوده است. توافق آشتی ایران و عربستان با میانجیگری چین در سال ۲۰۲۳ نتوانست از حملات موشکی ایران به عربستان در ماههای اخیر جلوگیری کند. همچنین گفته میشود عربستان در دهه ۱۹۹۰ برنامه هستهای پاکستان را تأمین مالی کرده و دو کشور سال گذشته پیمان دفاعی مشترکی امضا کردهاند، اما اتکای امنیتی به پاکستان نیز به دلیل روابط اقتصادی گسترده ریاض با هند، گزینه مطلوبی ارزیابی نمیشود.
🔻فرام در پایان با اشاره به سابقه ترامپ در اعلام تصمیمهایی که بعداً از آنها عقبنشینی کرده است، از جمله دستور خروج شرکتهای آمریکایی از چین در سال ۲۰۱۹ که سه روز بعد لغو شد، تعلیق اجرای قوانین مهاجرتی در مزارع، هتلها و رستورانها در ژوئن ۲۰۲۵ که چند روز بعد لغو شد و همچنین وعدههای متعدد درباره تعرفهها و عملیات نظامی که هرگز اجرا نشد، نتیجه میگیرد که هنوز مشخص نیست شرط جدید ترامپ درباره به رسمیت شناختن اسرائیل نیز به سیاستی عملی تبدیل خواهد شد یا خیر. نویسنده معتقد است همانگونه که متحدان سنتی آمریکا از غیرقابل پیشبینی بودن سیاست خارجی ترامپ دچار سردرگمی شدهاند، حتی کشورهایی مانند عربستان که میلیاردها دلار برای جلب نظر او و خانوادهاش هزینه کردهاند نیز دیگر نمیتوانند به ثبات و قابلاعتماد بودن دیپلماسی او اطمینان داشته باشند.
🔗 The Atlantic
#عربستان
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ دکترین «R4»؛ چهارضلعی خروج از تلهی سهگانهی آمریکا-رژیم صهیونیستی-ایران
🔻 تحلیل «یاسمین فاروق» در گروه بینالمللی بحران، به کالبدشکافی یک موازنه نوظهور در غرب آسیا میپردازد: «شکلگیری چهارضلعی مشورتی R4 شامل عربستان سعودی، پاکستان، مصر و ترکیه». فاروق استدلال میکند نبرد آمریکا-رژیم صهیونیستی علیه ایران و پاتکهای لایهای موشکی و پهپادی سپاه به پادشاهیهای عرب در کنار انسداد هرمز، اعضا را به این باور قطعی رساند که نمیتوان امنیت منطقه را به رقابت تهاجمی واشینگتن و تلآویو با تهران واگذار کرد. چارچوب R4 (به معنای ۴ قدرت منطقهای) پاسخی بومی برای پر کردن این خلاء استراتژیک است. نویسنده ابعاد و چالشهای این ساختار نوظهور را در سه محور تحلیل میکند:
🔻 یک: سیر تکوین چهارضلعی و پلتفرمهای هماهنگی:
شالودهی R4 پس از جنگ ۱۲ روزهی ژوئن ۲۰۲۵ و از طریق میانجیگریهای لایهای شکل گرفت: مصر صیانت از بازرسیهای آژانس در تهران را پیش برد، ترکیه میزبانی مذاکرات را بر عهده گرفت، و پاکستان در سپتامبر ۲۰۲۵ پیمان دفاع مشترک با سعودی امضا کرد. با این حال، حمله رژیم صهیونیستی به دوحه در سپتامبر ۲۰۲۵ و یورش فوریه ۲۰۲۶، این دکترین را شتاب داد. نشستهای وزرای خارجه در ریاض (۱۸ مارس)، اسلامآباد (۲۶ مارس)، آنتالیا (۱۸ آوریل) و بیانیه رسمی قاهره (۲۱ ژوئن)، R4 را از یک ایده به یک «پلتفرم ساختاریافته برای مشاوره استراتژیک و هماهنگی دیپلماتیک» تبدیل ساخت که در مهندسی آتشبس ۸ آوریل و تفاهمنامه اسلامآباد نقشی کلیدی ایفا کرد.
🔻 دو: انقضای دکترین «تنشزدایی انفرادی» و خلاء پیمانکار خارجی:
جنگ ۲۰۲۶ عیان ساخت که نه تنشزدایی دوجانبهی اعضا با ایران و نه چتر امنیتی آمریکا، هیچکدام مصونیتبخش نیستند. واشینگتن در جریان حملات، پدافند خود را صرفاً بر صیانت از اهداف خود و رژیم صهیونیستی متمرکز کرد و بنادر شورا را در برابر پاتکهای ایران تنها گذاشت. از سوی دیگر، هدف قرار گرفتن فرودگاهها و زیرساختهای مدنی نشان داد تنشزدایی سه سال گذشته به انتهای راندمان خود رسیده است. R4 با هدف پر کردن این شکاف، قدرت سیاسی، اقتصادی و نظامی جمعی را فراهم میسازد؛ کما اینکه استقرار نیروهای پدافندی مصر و پاکستان در خاک سعودی و امارات، نخستین سیگنال مادی این دکترین است.
🔻 سه: چشمانداز گفتگوی منطقهای و گاردریلهای داخلی:
اگرچه R4 یک بلوک رسمی ضدایرانی یا ضدرژیم صهیونیستیی نیست، اما میکوشد تهران را به یک «گفتگوی امنیتی جامع» بکشاند که در آن رفع تسلیح گروههای نیابتی در کنار مهار توسعهطلبی رژیم صهیونیستی و احترام به حاکمیت ملی به یک نُرم یکسان تبدیل شود. با این حال، تعمیق R4 با چالشهایی چون رقابت رهبری، واگرایی ریاض-ابوظبی، و تفاوت در میزان وابستگی به پایگاههای آمریکا روبروست. R4 جایگزین واشینگتن نخواهد شد، اما آزمون اولیه آن در ۶۰ روز آینده، اثبات خواهد کرد که آیا کشورهای عربی میتوانند سرنوشت پساجنگ را خود در دست گیرند یا خیر.
https://www.crisisgroup.org/cmt/middle-east-north-africa/egypt-pakistan-saudi-arabia-turkiye/can-new-initiative-help-gulf-region-escape-us-israel-iran-trap
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️توافق هستهای عربستان کمتر از ۲۴ ساعت در ابهام فرو رفت
🔻دونالد ترامپ اعلام کرد توافق همکاری هستهای غیرنظامی آمریکا و عربستان تنها در صورتی اجرا خواهد شد که ریاض به «توافقهای ابراهیم» بپیوندد و روابط خود را با رژیم صهیونی عادیسازی کند؛ شرطی که عربستان تاکنون در نبود مسیری برای تشکیل کشور مستقل فلسطین نپذیرفته است. کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، نیز گفت در صورت نپیوستن عربستان به این پیمان، توافق هستهای لغو خواهد شد. ترامپ همچنین تأکید کرد این توافق صرفاً برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای است و شامل غنیسازی اورانیوم نمیشود.
🔻در همین حال، CNN نیز گزارش داد توافقی که چهارشنبه امضا شده بود، کمتر از ۲۴ ساعت بعد با اعلام شرط جدید ترامپ با ابهام روبهرو شد. به گزارش این شبکه، ترامپ پس از اعلام توافق از سوی کریس رایت، وزیر انرژی، بدون اطلاع قبلی او و همچنین در پی انتقاد رسانههای محافظهکار، خواستار مشروط شدن آن به عادیسازی روابط با رژیم صهیونی شد. دو منبع آگاه نیز گفتند این شرط در جریان مذاکرات مطرح نبوده و حتی تیم مذاکرهکننده آمریکا را غافلگیر کرده است.
🔻بنابه این گزارش، طرف سعودی نیز از تغییر موضع واشنگتن شگفتزده شد، زیرا نسخه اولیه توافق را امتیازی مهم میدانست. این نسخه، در صورت تحقق شرایط مشخص، به عربستان اجازه غنیسازی اورانیوم در خاک خود را با نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی میداد.
🔻این توافق پس از حدود دو دهه مذاکره و دستیابی به توافق اولیه در اکتبر سال گذشته شکل گرفت، اما تصویب نهایی آن به دلیل نگرانیهای مرتبط با جنگ با ایران و احتمال مخالفت کنگره به تأخیر افتاده بود. همچنین به گفته دو منبع صهیونیست، بنیامین نتانیاهو خواهان گنجاندن شرط عادیسازی در توافق بود، اما کاخ سفید هرگونه تماس ترامپ و نتانیاهو درباره این موضوع را رد کرده است.
#عربستان
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies