1848
✍پژوهشکده تاریخی وهومن 📚برای بیان تاریخ ایران با اسناد و منابع تاریخی
پیوندهای گوتیان با زبانهای اقوامی که بعدها آریایی خوانده شدند
@Kheradgan_Official
نامهای گوتیان و پیوند با زبانهای هندواروپایی از هزاره سوم پ.م
بررسی برخی نامهای گوتیان نشان می‌دهد که برای آنها ریشه‌های هندواروپایی یا هندوایرانی پیشنهاد شده است.
شباهت آشکار تیریگان با واژه‌های زبانهای هندواروپایی یا حتی هندوایرانی، قابل توجه است که مربوط به اواخر هزاره سوم پیش از میلاد است.
همچنین در نام‌هایی مانند اینکی‌شوش، سارلاگاب، کوروم نیز نشانه‌هایی از پیوند با خانواده زبانهای هندواروپایی دیده می‌شود.
چه همه گوتیان هندواروپایی‌زبان بوده باشند، چه تنها بخشی از آنها به زبانهای هندواروپایی سخن می‌گفته‌اند، و چه گوتیان در اصل به زبان یا زبان‌هایی ناشناخته سخن می‌گفته و تنها در نام‌ها از هندواروپایی‌زبانان تاثیر پذیرفته باشند، در هر سه حالت، این شواهد در کنار پیوندهای بعدی با اقوامی که آریایی خوانده شدند، می‌تواند نشان‌دهنده حضور زبانهای هندواروپایی در فلات ایران در آن دوره باشد.
نگاه کنید به:
پیوند با زبانهای هندواروپایی از هزاره سوم پ.م
آیا گوتیان قومی واحد بودند؟
در منابع میان‌رودانی، نام «گوتی» لزوماً به یک قوم واحد با هویت و قلمرو ثابت اشاره نمی‌کند. با توجه به نام فرمانروایان گوتی در «فهرست شاهان سومری» شاید بتوان گفت گوتیان مجموعه‌ای از گروه‌های قبیله‌ای و متحد سیاسی بوده‌اند.
وجود نام‌هایی مانند تیریگان و ... از هزاره سوم پیش از میلاد، کاربرد بعدی «گوتی» برای جمعیت‌هایی که در آنها مادها هم قرار داشتند و همچنین شخصی با نام ایرانی (Ugbaru/Gaubaruva) در مقام فرماندار گوتیوم در عصر کوروش بزرگ، نشان می‌دهد که نمی‌توان گوتیان را به‌سادگی قومی یکپارچه و کاملاً نامرتبط با جمعیت‌هایی دانست که بعدها آریایی خوانده شدند.
بنابراین، استفاده از گوتیان به‌عنوان شاهدی قطعی برای تأیید فرضیه مهاجرت آریایی‌ها به فلات ایران، با توجه به ماهیت منابع موجود، قابل دفاع نیست.
نگاه کنید به:
آیا گوتیان قومی واحد بودند؟
✅ لرها در بغداد
زیباترین سکنه بغداد لرهای پشتکوهی هستند. اینها در میان شیعه‌های زردچهره شهر با پاهای برهنه و اندام تنومندشان راه میروند. شالی به کمر بسته اند که لباسهای ژنده را بر تنشان نگاه میدارد، کوله پشتی نمدی ضخیمی جهت حمل بار بر پشت دارند، دور کلاههای نمدیشان عمامه‌ای بسته اند. در فصل زمستان گروه گروه پشت دیوارهای آفتاب گیر می‌نشینند و یا در سایه پیاده‌رو ها می‌خوابند، به عبور و مرور دور و بر خویش توجهی ندارند، و به لهجه ویژه ای با هم صحبت می‌کنند.
اینها در بغداد سه محل دارند، همگی از مردم اطراف جاده خانقین—کرمانشاه، در شمال و دزفول در جنوب می‌باشند.
#لرها #لر #بغداد
📚استارک، فریا، سفری به دیار الموت، لرستان و ایلام، ترجمه، علی محمد ساکی، تهران: انتشارات علمی، ۱۳۶۴، ص ۶۷.
@Institute_vohman
نام شهرهای عربی با ریشه فارسی
چندین شهر و منطقه در کشورهای عرب زبان وجود دارد که ریشه نام آنها فارسی است در ادامه به بررسی چندتا از این مناطق میپردازیم
استان الانبار بزرگترین استان کشور عراق که نام آن از واژه فارسی انبار گرفته شده است
القیروان شهری در کشور تونس که از واژه فارسی کاروان گرفته شده است.
مقدیشو یا موگادیشو پایتخت کشور سومالی از واژه مقعد شاه به معنی نشستگاه شاه گرفته شده است.
البته شهرهای دیگری هم وجود دارد که ما صرفا به این موارد بسنده کردیم.
@Institute_vohman
واژه دیگری که بررسی میکنیم
واژه سِرْوَال هست که از واژه فارسی شلوار گرفته شده است.
این کلمه در تمام کشورهای عربی برای پوشاک پایین تنه رایج است.
#زبان #ریشه #سروال
@Institute_vohman
بر اساس شواهد تاریخی و زبانی، زبان فارسی بیش از هر زبان دیگری بر عربی تأثیر گذاشته است. این تأثیر به دوران پیش از اسلام بازمیگردد و با گسترش اسلام نیز ادامه یافته است.
تأثیر فارسی را میتوان در این مورد مشاهده کرد:
واژگان گسترده: شمار زیادی از واژگان فارسی در زندگی روزمره، هنر، مدیریت و حتی قرآن وارد عربی شده اند. مثالها عبارتند از:
واژگان قرآنی با ریشه فارسی: إستبرق، دخان، إبریق، فَوْج و...
البته، زبانهای دیگری نیز در این تعامل نقش داشته‌اند. یونانی از طریق ترجمه آثار علمی در دوران اسلامی، و زبانهای سامی مانند آرامی و عبری به‌عنوان زبانهای هم‌خانواده، سهمی در غنای واژگانی عربی داشته‌اند . با این حال، هیچکدام به پایه و عمق تأثیر فارسی نمیرسند.
یک واژه که ما بررسی کردیم : فُولاَذ در عربی برای فولاد بکار میرود که از واژه پارسی پولاد گرفته شده است برای دیدن ریشه شناسی تصاویر را ببینید👆
#زبان #ریشه
@Institute_vohman
در روزگاری نه چندان دور وقتی مردمان شیعه ی آذربایجان شوروی به زیارت کربلا مشرف می شدند از طاق کسری نیز دیدن می کردند میراث تاریخی ایران را به خوبی می شناختند با زبان فارسی آشنایی داشتند و خود را از نسل ساسانیان می دانستند و هنوز سرطانی به اسم پانترکیسم آنان را گرفتار چرندیات و جعلیات نکرده بود.
حاج ماییل علی اف شاعر اهل باکو و جمعی از مردمان آذری در بازدید از طاق کسری
#آذری #پانترکیسم #شاعر #ساسانیان #کسری
@Institute_vohman
#منهای_تاریخ
خوشحالی و حمایت بی اندازه مردم غزه از تیم مصر مقابل ایران
وقتی گل ایران آفساید اعلام شد تو پوست خودشون نمیگنجیدن🤬
پ.ن : اونوقت تیم ملی ما به نشانه همدردی با مردم غزه چفیه فلسطینی مینداختن رو گردن😑
@Institute_vohman
قلمرو ایران دوره ساسانی
شاهنشاهی ساسانی(تاریخ ایران، پژوهش آکسفورد).
@Institute_vohman
گرگینه‌ها و رزم‌جویانِ ایران باستان و هندو_اروپاییان
در دوران باستان، گروه‌های بسیاری از جوانانِ رزمجو وجود داشتند: پروتو_هندو_اروپاییان(kor_yo_s)؛ نیروی دریایی ایرلند؛ ارتش آلمانی هارژیس؛ ارتش کاریا(kãria) در لیتوانی؛ و ارتش کارا(kāra) از پارسیان باستان.
نشانه‌های نخستین رزمجویان در ایران به اواخر عصر برنز باز می‌گردد. در گات‌های زرتشتیان و نیز دیگر بخش های اوستا، به ویژه یشت‌ها، از آنان نام برده شده است. Hãnér نزد پروتو_هندو_ اروپاییان، بیانگر اندیشه‌های قهرمانی است که میتوان او را در تقابل یا مقایسه با مفاهیم و صفات اوستایی نظیر مردِ پهلوانِ دلاور(nairomana) و قدرت و نیرو(Luvian annari) قرار داد. با این حال، زرتشت در گات‌ها این افراد را به سبب یورش به مراتع و به دست گرفتن سلاح علیه راستگویان، اهریمنی قلمداد می‌کند.
نَر [یا نرینگی] نزد ایرانیان مفاهیمی چون مردانگی، پهلوانی و جنگجویی دلاورانه را در بر دارد. آشنایی ما با گروه‌های رزمجوی جوانِ هندی و ایرانی، بیش از هر چیز مرهون پژوهش‌های ارزشمند اس. ویکاندر است. در ایران و هند، این مردان تحت عنوان تبهکار(Marya/Mairyō) شناخته شده و با گرگ‌ها(به پارسی mērak) هم بسته پنداشته می‌شدند؛ در نزد پروتو_هندو_اروپاییان نیز این گروه‌ها با مرگ(mor_yo_s) مرتبط بودند. زرتشت این گروه‌های رزمجوی جوان را در شمار شخصیت‌های دائوا قرار می‌دهد. در اوستا نیز آنها به همین شکل به تصویر کشیده شده‌اند. آنان به الهه‌های جنگ مانند میترا و به‌ویژه به ورثرغنه یا بهرام وابسته بودند.
از شواهد امر پیداست که این جوانان رزمجو با خشم و غضب فراوانی به نبرد می‌رفته‌اند. اوستا نیز بر خشونتِ آنان صحه گذاشته است هر چند زرتشت، خشونت و ابرازکننده‌ی آن را محکوم می‌کند و چشم اندازی از دنیای این گروه‌های رزمجو و جامعه‌ی غیرزرتشتی و پیشازرتشتی ایرانی در اختیار ما قرار می‌دهد. از آنجا که در آیین زرتشتی گرگ [موجودی] اهریمنی است، این خشم اغلب در قالب خشمی گُرگ‌گونه به تصویر کشیده می‌شود. این خشم گرگ‌گونه، در زبان هندو_اروپایی معادل‌هایی دارد؛ برای مثال میتوان _wlkwo را معادلی برای واژه گرگ در نظر گرفت.
در نگاره‌های نقش رستمِ داریوش، نام گروهی از قبایل سکاها به نام سکاهای هوم‌نوش ذکر شده که ممکن است به افرادی اشاره داشته باشد که از طریق نوشیدن هوم به گرگ تبدیل می‌شوند. به نظر می‌رسد که در یسنای ۱۸, ۹ از آنان به گرگ‌های دوپا تعبیر شده است. همچون برخی از گروه‌های جوانان رزمجو، این سکاها نیز پیوند نزدیکی با آیین هوم داشته‌اند و معتقد بودند نوشیدن هوم، آنان را همچون گرگ، خشن و زیرک می‌کند. در آیین زرتشتی، خشونت با "دیو خشم" یکی دانسته می‌شود که سلاح باستانیِ مردانه‌ی معروف خود یعنی دسته‌ی خونین یا گرز خونین را همواره همراه خود دارد. باید این نکته را در نظر داشت که aēšma نه تنها معنای خشم و غضب داشته و با این دیو زرتشتی مرتبط دانسته می‌شود، بلکه به معنای دیوانگی و رسیدن به جنون همانند برزرکرها نیز تعبیر می‌گردد. در جوامع هندو_ اروپایی، این جنگاوران جوان به توقف‌ناپذیری در مقابله با دشمنان شهره بودند. شناخته‌شده‌ترین مردان گرگینه‌پوش عبارتند از Ulfhednar یا گرگینه‌سرهای آلمانی که مانند گرگ‌ها لباس پوشیده و رفتار می‌کردند و کوخولین‌های ایرلندی که درنده خویی گرگ یا سگ شکاری را تقلید می‌کردند.
❓آیا می‌دانید نام شرکت مزدا یکی از مشهورترین کارخانه های خودروسازی جهان از اهورامزدای ایرانی الهام گرفته شده است؟
✔ شرکت مزدا یکی از بزرگترین و مشهورترین کارخانه های تولید خودرو در جهان است . این شرکت ژاپنی در سایت رسمی خود توضیح جالبی در مورد نحوه نام گذاری این شرکت بیان کرده است 👇👇
بر پایه اظهارنظر سایت مزدا دلیل نام‌گذاری این شرکت این طور بیان شده‌است: « مزدا از اهورا مزدا، خدای هماهنگی، هوش و خرد از اولین تمدن در غرب آسیا(ایران) می آید. اعضای کلیدی تویو کوگیو مزدا را به عنوان نمادی از آغاز تمدن شرق و غرب و همچنین نمادی از تمدن و فرهنگ خودرو تعبیر کردند. تویو کوگیو با تلاش برای کمک به صلح جهانی و چراغی در صنعت خودروسازی به مزدا موتور تغییر نام داد. مزدا همچنین راهی عالی برای ادای احترام به بنیانگذار مهمی بود که نام خانوادگی او بسیار نزدیک به مزدا تلفظ می شود.»
@Institute_vohman
منبع : سایت رسمی مزدا👇
https://www.mazda.com/en/innovation/mazda-stories/mazda/behind/
📌سخنان تکان دهنده ملا مصطفی بارزانی از کردستان عراق به محمدرضا شاه پهلوی!📌
📜 مرا به قصر شاه بردند.... در را باز کردند دیدم اعلیحضرت آنجا نشسته است، رفتم سلام کردم، به من جایی نشان داد، روی صندلی نشستم. به محض نشستن گفتم: اعلیحضرتا !
ز شیر شتر خوردن و سوسمار
عرب را به جایی رسیده است کار
که تاج کیانی کند آرزو
تفو بر تو ای چرخ گردون تفو
اعلیحضرتا ! ما رعیت تو ایم. طاق کسری در بغداد است، ما هم رعیت تو ایم. بیا و رعیت‌های خود را آزاد کن ! ملا ادامه داد:
_ برای شاه شما دو ساعت سخن گفتم. او از من خیلی خوشش آمد. بعد از دوساعت خواستم برخیزم، گفت: بنشین. گفتم دیگر برنمی‌خیزم مگر دستور بدهی. باز هم برایش گفتم. او درباره‌ی اسکان ما در منطقه ای از ایران سخن گفت.
#کرد #کردها #کردستان #ایران
◽️پ.ن : کُرد هرجا هست آنجا ایران است...
@Institute_vohman
اعرابی که اهورامزدا را می‌پرستیدند: آیین زرتشتی در عربستان پیش از اسلام
«همزمان با گسترش فعالیت‌های باستان‌شناسی در خلیج‌فارس، آگاهی ما از سنن مذهبی گوناگون در شبه‌جزیره عربستان پیش از اسلام نیز افزایش می‌یابد. مردمانی که در عربستان، بحرین و یمن می‌زیستند، با آیین‌های دینی ایرانیان آشنا بودند. برای نمونه، در دوران بیزانس-ساسانی، غیرمسلمانان مکه به محمد(ص) گفتند که ایرانیان همان‌گونه که پیش‌تر بر اهل کتاب، یعنی مسیحیان بیزانس، پیروز شده‌اند، مسلمانان را نیز شکست خواهند داد. طبری، مورخ مسلمانِ آملی، نقل می‌کند که محمد (ص) به پیروزی زرتشتیان در نبرد با اهل کتاب چندان تمایلی نداشته است. در پاسخ به این نگرانی وحی‌ای نازل شد که بعدها به نام سوره روم (سوره سی‌ام قرآن) شناخته شد و شکست شاه شاهان ساسانی، خسرو دوم (۵۹۰ - ۶۲۸ میلادی) و پیروزی امپراتور هراکلیوس (۶۱۰-۶۴۱ میلادی) را پیش‌بینی کرد. از این رو، قرآن منبعی ارزشمند برای تحلیل دیدگاه‌های نخستین مسلمانان درباره سیاست‌های ایران و بیزانس به شمار می‌آید.
آیین زرتشتی یکی از ادیان مهم در شبه‌جزیره عربستان پیش از اسلام محسوب می‌شد. زرتشتیان در این دوره در عربستان و به احتمال زیاد در میان قبایل تمیم در یمن زندگی می‌کردند و همچنین شواهدی از سکونت آنان در بحرین و عمان در دست است. به نظر می‌رسد در بحرین آتشکده‌ای وجود داشته که بعدها در حیره به تصرف مسلمانان درآمده است. اعراب ساکن خلیج‌فارس نه‌تنها تعاملات گسترده‌ای با آیین زرتشتی داشتند، بلکه برخی قبایل به این دین گرایش پیدا کرده بودند. شواهد حاکی از آن است که در اوایل قرن ششم و زمان قباد یکم (۴۸۸ - ۴۹۶ و ۴۹۸ - ۵۳۱ میلادی) قبایل اعراب حجاز جذب آیین زرتشتی مزدکی شده‌اند.
در پی سیطره اسلام اعراب زرتشتی به اسلام گرویدند و آتشکده‌ها متروکه شده یا ویران گشتند. به‌تازگی گورهایی منسوب به ساسانیان، متعلق به حدود قرن پنجم در شارجه امارات کشف شده‌اند. اگر وجود گورهای پارسیان در شبه جزیره عربستان اثبات شده باشد، یافتن بقایای معماری مذهبی زرتشتی نیز در این منطقه ممکن است. برای گسترش درک ما از ماهیت زرتشتی‌گری عربی و به‌ویژه شناخت کیفیت معماری معابد ساخته‌شده در شبه‌جزیره عربستان، پژوهش‌های باستان‌شناختی بیشتری لازم است.»
#باستان‌شناسی #دین #زرتشتی #اعراب
📚تورج دریایی، پادشاهان، جادوگران و کودکان، ترجمه‌ی شبنم بهمن پور، ص ۹۹ تا ۱۰۱.
@Institute_vohman
‼️‼️کارشناس دوزاری صداوسیما :
ایرانی ها اصلا آریایی نیستن، ما اصلا نژاد آریایی نداریم؛ اونا کلا 5 هزار سال پیش مهاجرت کردن اومدن ولی ما واسه 65 هزار سال پیشیم.
اصلا درست نیست بگیم آریایی هستیم انگار داریم میگیم بچه های یه مشت قاتل نسل کشیم.
@Institute_vohman
بخشی از یک فیلم عربی که در آن یزدگرد سوم هم به تصویر کشیده شده است. یزدگرد سوم آخرین شاه ساسانی مصادف با زمان حمله اعراب مسلمان به ایران می باشد که شکست می‌خورد و در نهایت در خراسان کشته می‌شود.
#یزدگرد
#ساسانی
#فیلم
@Institute_vohman
🏛️ کردارِ اِسکندَر در ایران‌زمین
اِسکندَر، آن‌گاه که به ایران‌زمین درآمد، آهنگ آن کرد که گوهرِ ایرانی را دگرگون سازد و آن را به خوی و آیینِ یونانی بگرداند. لیک زود دریافت که دو بازدارِ سترگ در برابرِ یونانی‌سازیِ ایرانیان ایستاده‌اند: یکی زبانِ ایرانیان و دیگری کیش و آیینِ ایشان.
انگیزهٔ این اندیشه، پندی بود که آموزگارش، اَرِستو (ارسطو)، بدو داده بود؛ آنجا که گفته بود:
«در گیتی، می‌باید یک زبان و یک کیش و یک آیینِ کشورداری فرمان براند، و آن نیز زبان و کیش و آیینِ یونانی است.»
🔥 سوختنِ نسک‌خانهٔ پارسه
اِسکندَر، پیش از آن‌که کاخِ پارسه (پرسپولیس) را به آتش کشد، نسک‌خانهٔ بزرگِ آن را ــ که در جهان همانندی نداشت و از دیدِ انبوهِ نامه‌ها و گوناگونیِ دانش‌ها بی‌همتا بود ــ پالود و سپس در آتش افکند.
او همهٔ دفترهایِ ستاره‌شناسی، رَیوَندشناسی (ریاضیات)، پزشک‌دانی و فرزانگیِ ایران را به یونان فرستاد تا به یونانی برگردانده شوند و سپس به نامِ یونانیان در جهان پراکنده گردند.
این کردار را میتوان یکی از بزرگترین دَزدی‌های دانشی و فرهنگیِ تاریخِ آدمی دانست.
بسیاری از آنچه سپس به نامِ دانشِ یونانی آوازه یافت، ریشه در خِرَد و داناییِ ایرانیان داشت؛ لیک این بن‌مایه‌ها را از دیدهٔ جهانیان نهان داشتند و دانش‌ها را به نامِ یونان پراکندند.
🧠 اَفلاطون، اَرِستو و بازتابِ اندیشهٔ ایرانی
اَفلاطون در آرزوی جهانی بود که در آن بیداد و نابرابریِ طبقاتی نباشد؛ هرچند بردگان در نوکری اربابان همچنان خدمت کنند.
پس از او اَرِستو، که شیوهٔ مَشّائی را بنیاد نهاد، پاره‌ای از جهان‌بینیِ ایرانیان را ــ که سرچشمهٔ هستی را روشنایی می‌دانستند ــ برگرفت و اندیشه‌های آیینِ مهرپرستیِ ایرانی را به شیوه‌ای دیگر بازگفت و به نامِ خویش در جهان پراکند.
⛩️ خاموشیِ آتشکده‌ها و یونانی‌سازیِ ایران
اِسکندَر، پس از ویرانیِ پارسه، فرمان داد که در خوزستان و پارس، آتشکده‌ها را خاموش کنند و به جای اهورامزدا، زِئوس و دیگر خدایانِ یونانی را بستایند و برای آنان آدمی قربانی کنند.
او همچنین فرمان راند که همهٔ مردمان به زبانِ یونانی سخن بگویند.
چون ایرانیان از سخن گفتن به یونانی ناتوان بودند، سه سال زمان برایشان نهاد و گفت:
«هر کس می‌باید در سه سال، نیازهایِ بنیادینِ خویش را به یونانی برآورد.»
از آن پس، در هر بخشی از ایران که به دستِ اِسکندَر گشوده می‌شد، این فرمانِ سخت و بی‌مهر برای یونانی‌کردنِ ایرانیان به کار بسته می‌گردید.
⚔️ ایستادگیِ زبانِ ایرانی
با این همه، در بخش‌هایی از ایران که هنوز زیرِ چیرگیِ اِسکندَر نرفته بود، مردمان همچنان به زبانِ خویش ــ یعنی پارسیِ هخامنشی ــ سخن می‌گفتند.
از آنجا که یونانیانِ بسنده‌ای برای آموزشِ زبانِ یونانی در ایران نبودند، اِسکندَر گروهی از سپاهیانِ خویش را در پارس و خوزستان برجای نهاد تا آموزگارانِ مردم شوند و زبانِ یونانی را به ایشان بیاموزند.
📘بن‌خان: اسکندر مقدونی و جنایت‌ها و فجایع او در ایران و جهان، ایرج رامتین، نشر سنبله، رویه ۳۴ تا ۳۶
@Institute_vohman
بررسی پیوند تمدن اَرَته با پارسیان
@Kheradgan_Official
سمت راست: اثر به دست آمده از جیرفت(از گزینه های احتمالی اَرَته)؛ سمت چپ: پارسه (تخت جمشید)
✍️ مجید خالقیان
تغییر نام پارسیان در هزاره‌های پیش از میلاد و احتمال ارتباط نام پیشین آنان با تمدن اَرَته قابل بررسی است. میتوان این موضوع را بر پایه سه سنت یونانی، سومری و هندی بررسی کرد.
۱- هرودوت: پارسیان پیش‌تر با نام «آرتائی» شناخته می‌شدند
۲- «اَرَته» در منابع سومری
۳- پیوند «ارته» و «پرشو» در منبع هندی: بَودهائیَنَه شراوتَه‌سوترا
اگر ریشه پارسیان را با تمدن ارته مرتبط بدانیم، که در این باره منابع و شواهدی نیز وجود دارد، فرضیه مهاجرت آریایی‌ها با یک چالش مهم روبه‌رو می‌شود.
نوشته را بخوانید:
https://kheradgan.ir/p/23680
✔️عرب پرستان این تصویر رو ساختن فکر کردن شاهکار کردن ریشه نام زرتشت رو پیدا کردن☺️
✍چند توضیح مختصر در مورد این عکسِ سطحی :
اولا انتساب نام نوزادان به جانور یک رسم معمولی در میان عموم اقوام جهان بوده است نام زرتشت هم به معنای دارنده‌ی شتر زرین هست
دوماً شیوه زندگی و زیست اعراب که با شتر پیوند داره چه ارتباطی با ریشه نام دارد ؟!
سوما اعراب همانند شتر هستند چیزی است که خود اعراب به آن اشاره کرده اند و حتی به آن می‌بالند حالا شما شدید سینه چاک و مدافع اعراب؟!
به یک روایت تاریخی در این باره استناد میکنیم. عمر در فرمانی چنین گفت: « اعراب و شتران مانند یکدیگرند. هرآنچه شتران را خوش آید برای عرب نیز مطلوب است. پس جایی مناسب و قابل سکونت برای آنها بیابید که هیچ دریایی میان من و آنها نباشد.»
📚ابوالعباس احمد‌بن جابر البدوری، ترجمه‌ی فیلیپ خوری هیتی(Philip Khuri Hitti)، خاستگاه حکومت اسلامی، ترجمه‌ای از کتاب فتوح البلدان، صفحه ۴۳۵.
#جعلیات #شبهه
@Institute_vohman
آخرین واژه ای که برای امشب بررسی میکنیم.
واژه کهرباء در عربی به معنای برق بکار میرود که برگرفته از پارسی کهربا و از پهلوی ساسانی kah-rubāy گرفته شده است.
واقعا نفوذ زبانی عجیب و زیاد فارسی در عربی که در داخل ایران کمتر به آن پرداخته ایم
#کهرباء #زبان
@Institute_vohman
واژه جالب دیگری که بررسی کردیم واژه شَرْشَف که در زبان عربی به معنای ملافه ، ملحفه، روتختی بکار میرود که ریشه فارسی دارد
اصل این واژه چادر شب بوده است که به شکل چارشاف وارد زبان ترکی شده و سپس در عربی به صورت شرشف اخذ شده و بکار میرود.
#زبان #ریشه
@Institute_vohman
نفوذ اندیشه ایرانشهر در ایران پس از اسلام
آثار و نفوذ اندیشه‌ی ایرانشهر تا مدت ها پس از سقوط ساسانیان همچنان محسوس و ماندگار بود. با تضعیف عباسیان، پادشاهی های محلی، خود را با ایرانشهر مرتبط دانسته و با دعوی ارتباط با امپراتوری های گذشته، به‌ویژه امپراتوری ساسانیان و امثالهم، ادعای مشروعیت کردند. سلسله‌ی طاهریان در خراسان مدعی بودند که از تبار رستم، قهرمان نامدار ایران هستند؛ سلسله‌ی صفاریان در سیستان مدعی بود که مشروعیت خود را به واسطه‌ی قرارگرفتن در امتدادِ حکمرانی جمشید تا شاه شاهان، خسرو دوم؛ به دست آورده است؛ آل‌بویه، که در قرن دهم خلافت عباسیان را تصاحب کردند، داعیه‌ی نسبت با پادشاه ساسانیان، بهرام گور را داشتند؛ سامانیان در قرن نهم در بخارا و بلخ، زبان پارسی را گسترش دادند و ادعا کردند که از نَسَب یک ژنرال ساسانی هستند؛ زیاریان در نواحی کاسپین، ادعا می‌کردند که به یکی از شاهان قهرمان کهن ایران، کی خسرو، مرتبط هستند، در حالی که باوندیان [برخاسته] از همان نواحی، مدعی بودند که به ژنرال ساسانی دیگری در زمان کی‌خسرو دوم ساسانی منسوب هستند؛ غزنویان که تا اندازه‌ای ترک‌تبار بودند و بر غزنه و بُست حکم‌فرمایی می‌کردند، ادعا داشتند که با خاندان یزدگرد سوم، آخرین شاه شاهان ساسانیان ازدواج کرده‌اند.
به این ترتیب میتوان گفت که با وجود ظهور اسلام، سنت ساسانی ایرانشهر همچنان به حیات خود ادامه می‌داد.
حتی قراخانیان، که سلسله‌ای ترک‌تبار در غرب چین بودند و زبان و فرهنگ ترکی را نیز در طول قرن سیزدهم اعتلا بخشیدند، ضدقهرمان ایرانی، افراسیاب، را جد خود می‌دانستند. سلسله‌ها و امپراتوری های منطقه، صرف‌نظر از تفاوتی که با ایران و (توران) داشتند، نتوانستند از قدرت خدای‌نامه و بعد ها شاهنامه که درصدد توصیف گذشته‌ی ایرانشهر بود، رهایی یابند. هنگامی که قراخانیان سنت فکری توران افسانه‌ای را پذیرفتند، همه‌ی کسانی که ساکن آن منطقه بودند، از غرب چین تا بین النهرین، سنّت آنان را پذیرا شدند و خود را با این تاریخ تطبیق دادند.
📚تورج دریایی، پادشاهان، جادوگران و کودکان، ترجمه‌ی شبنم بهمن پور، ص ۷۴، ۷۵، ۷۶.
#ایرانشهر #ساسانیان #طاهریان #صفاریان #زیاریان #باوندیان #غزنویان #قراخانیان #توران
@Institute_vohman
شکست ترکان از بهرام چوبین سردار بزرگ ایرانی
ترکان در سال ۵۸۸م لشکری بسیار بزرگ بین ۱۰۰,۰۰۰ تا ۳۰۰,۰۰۰ نفر گرد آوردند و آماده حمله‌ای ویرانگر به ایران‌زمین شدند. فرمانروای ترکان چنان از پیروزی خود اطمینان داشت که در نامهای به شاه ایران نوشت«پل‌ها را بازسازی کنید زیرا می‌خواهم از دیار شما سوی دیار روم شوم.»(طبری ۱۳۶۲، ج ۲، ۷۲۶)
نیروهای مرزی ایران نتوانستند جلو گذر ترکان از آمودریا را بگیرند و لشکر بزرگ ترکان وارد سرزمین‌های شرقی ایران شد. هرمز یکی از سرداران کاردان ایرانی به نام بهرام که با نام بهرام چوبین آوازه یافته بود به نبرد ترکان فرستاد. بهرام با لشکری ۴۰,۰۰۰نفره به شرق ایران فرستاده شد و هنگامی به خراسان رسید که شهر مهم هرات در محاصره ترکان بود.
ایرانیان در نزدیکی هرات با لشکر بزرگ ترکان روبه‌رو شدند و با فرماندهی نبوغ‌آمیز بهرام، دلاوری سواران زره‌پوش ایرانی و به کارگیری زیرکانه فیل‌های جنگی شکست خردکننده بر ترکان وارد آوردند. خاقان ترک و بسیاری از لشکریانش در نبرد با ایرانیان کشته شدند و باقیمانده لشکر ترکان سراسیمه به آن سوی آمودریا گریختند(فرخ ۴۴۹،۱۳۹۰).
#بهرام‌چوبین #ترکان #تورک
@Institute_vohman
#منهای_تاریخ
شباهت عجیب سرمربی تیم ملی فوتبال مصر به بازیگر سریال یوسف پیامبر که مورد توجه کاربران فضای مجازی قرار گرفته😂
@Institute_vohman
واژه‌ای که برای اشاره به سازوکارِ نظامیان در گذشته به کار می‌رفته، در زبانِ هندو_اروپاییان باستان، teuta به معنای مردم بوده که معادل مشابهی در زبان اوسکی به شکل touto، در زبان ایرلندی قدیم Tuath، لیتوانی tauta، آلمانی قدیم diota، هیتی tuzzi، و پارسی tōdeh داشته است. آنها توسط یک فرماندار یا rēg (به معنای به‌صف کننده‌ی نیروها)، به سانسکریت raj، لاتین rex و ایرلندی باستان ri هدایت می‌شدند. همان‌طور که بسیاری از پژوهشگران اشاره کرده‌اند، این واژه در زبانهای ایرانی معادلی ندارد. در اینجا این سوال پیش می‌آید که قبایل و گروه‌های ایرانی(به اوستایی _zantu) از چه کسی فرمان می‌برده‌اند؟ حتی اگر واژه‌ی اوستایی _kauui به احتمالِ قوی به شخصیتی مذهبی اشاره داشته باشد که قدرت سیاسی را نیز در دست داشته است، میتوان آن را به عنوان گزینه‌ای احتمالی در نظر گرفت؛ این در حالی است که پادشاهِ غیر مذهبی یا rēg از صحنه کنار رفته است. در غیر این صورت، شاید می‌توانستیم شاهد شکل‌گیری و توسعه‌ی این سازوکار در دوران پس از rēg باشیم. در اوستا kauuis در هیئت مالک هفت گستره‌ی زمین، انسان‌ها و گاوها ترسیم شده‌اند. در این میان، واژه‌ای کمتر دیده شده وجود دارد که می‌تواند معادل فراموش شده‌ی rēg در زبان ایرانی باشد؛ این واژه همچنین ممکن است با واژه‌ی ودایی rjū نیز ارتباطی داشته باشد.
و...
.
درباره‌ی سلاح‌هایی که توسط ایرانیان باستان و هندو_اروپاییان استفاده می‌شده است؛ اطلاعات جالب توجه بیشتری در اختیار داریم. هندو_اروپاییان با فنِ آهنگری آشنا بودند. آنها آهن را ذوب کرده و برای ساخت سلاح(به پروتو-هندو-اروپایی ayes، لاتین aes، آلمانی aiz، اسکاندیناوی باستان eir، انگلیسی ore، ودایی àyas، و اوستایی _ayah) استفاده می‌کردند. در زبان اوستایی، اصطلاحاتی وجود دارند که به ذوب آهن xvaēnā ayanhā و آهن گداخته ayanhā xšustā اشاره دارند.
علاوه بر این، مجموعه ای از اصطلاحات و نام ها برای سلاح ها در زبانهای هندو_اروپایی وجود دارند که به ما کمک می‌کنند تا از تسلیحات ایرانیان نخستین اطلاعاتی بدست آوریم. به عنوان مثال، واژه‌ی پروتو_هندو_اروپایی _nsi، به سانسکریت sis و به لاتین ensis به معنای شمشیر، یک خنجر یا شمشیر کوتاه (یک سلاح پیش‌ران) بوده است. آخرین شواهد مهمِ بدست آمده از واژه‌ی ارابه چنین است که به زبان ودایی _ràtha، پارسی کهن u_ratha، و به معنای ارابه‌های نیکو بوده است و نام های خاصِ پادشاه میتانی Tuš_ratta، (به لاتین rota، ایرلندی باستان roth، آلمانی باستان rad، لیتوانی rātas) هم به معنای چرخ هستند. این گستره‌ی وسیع معنایی که خاصِ جهان هندو_ایرانی است، نشان می‌دهد که ارابه‌ها ابزاری در خدمت اشراف جنگجو بوده‌اند.
📚تورج دریایی، پادشاهان، جادوگران و کودکان، ترجمهٔ شبنم بهمن پور، ص ۱۴۵ تا ۱۴۹.
@Institute_vohman
طولانی ترین مدت پادشاهی در ایران
طولانی ترین مدت پادشاهی در ایران متعلق به شاپور بزرگ (شاپور دوم) پادشاه ساسانی است
پسر هرمزد دوم هفتاد سال (از 309تا 379 میلادی) سلطنت کرد.
یعنی از هنگامی که در شکم مادر بود تا وقتی که مرد سلطنت کرد.
این پادشاه بزرگ با اقتدار ترین پادشاه ساسانی بوده است. در 16 سالگی ❕زمام امور مملکت را بدست گرفت. اعراب بحرین را مطیع ساخت، به خلیج فارس کشتی انداخت، جنگ اول با رومی ها از 338 تا 350 میلادی طول کشید و از این جنگ فاتح در آمد.
از 350تا 357 میلادی با هون ها در شمال شرقی ایران جنگید و آن ها را شکست داد.
مجدداً از 359 تا 363 میلادی با رومی ها جنگید و شکست نرسی را تلافی کرد، ولایات از دست رفته را پس گرفت و ارمنستان را از منطقه نفوذ رومی ها خارج ساخت.
شاپور پادشاهی بود بسیار مقتدر و شجاع و خوش قیافه و دور اندیش. مدت سلطنت او 71 سال بود که طویل ترین مدت پادشاهی در ایران است. سرکشان داخلی و خارجی را به کلی مغلوب کرد و از بین برد. عظمت و شکوه پادشاهی ساسانی را به بالاترین درجه رسانید.
📚 سامی، علی (1393) تمدن ساسانی، جلد دوم. انتشارات سمت. صفحه 256
#شاپور_دوم #شاپور #ساسانی
@Institute_vohman
توییت ایلان ماسک درمورد ایران:
« تنگه هرمز به نام اهورا مزدا از زرتشتیان نام گذاری شده »
#هرمز #تنگه‌ـ‌هرمز #اهورامزدا
@Institute_vohman
تصور قاجار از ایران باستان
باور رایجی وجود دارد مبنی بر اینکه ایرانیان تنها پس از به قدرت رسیدن سلطنت پهلوی در قرن بیستم، به گذشته‌ی خود علاقه‌مند شده‌اند؛ اما این تصور کاملا اشتباه است!
ادعای میراث‌داری ایرانِ باستان از زمان حکومتِ قاجار(۱۷۸۵_۱۹۲۵) و قرن نوزدهم، یعنی زمانی که پژوهشگران اروپایی پیشینه‌ی هخامنشیان را به ايران بازشناساندند، آغاز شد. این بازشناسی، پس از عبور از برهه‌ای از خودشناسی و ملی گرایی، نگرش قاجاریان را نسبت به هویت خود و گذشته‌ی ملت به شکلی بنیادین دگرگون کرد. روشنفکران هم برای بازشناسی شکوه و یادمان‌های تاریخی ایران و نیز قراردادن این سلسله در بافت تاریخی و فرهنگی ویژه‌ی آن با یکدیگر هم‌داستان شدند.
شخصیت‌هایی سنتی چون میرزا فتحعلی آخوندزاده و میرزاآقاخان کرمانی به چهره‌هایی شاخص در تمجید از شکوه ایران باستان و ترویج گفتمان ضداسلامی بدل شدند. در هنگامه‌ی سخن‌پراکنی و نویسندگی آخوندزاده و کرمانی، اندیشه‌ی هویت نژادی هندواروپایی/آریایی در اروپا در حال رواج بود. نگرش ملی‌گرایی افراطی و ضداسلامی آنان به وضوح از متون روشنفکری اروپایی وام گرفته شده است. آنها از اندیشه‌ی بازگشت به عقاید و سنن باستانی ایرانی و در عین حال پذیرش ارزش‌ها و تمدن اروپایی پشتیبانی می‌کردند. طبیعی است که بسیاری از تفکرات آنان به واسطه‌ی روشنفکران پارسی تقویت و پشتیبانی شد؛ تفکراتی که امروزه نیز بر افکار عمومی در ایران تأثیرگذار است. با این حال، آثار آخوندزاده و کرمانی تنها واکنش ایرانیان در برابر کشف دوباره‌ی گذشته‌ی باستانی خود نبوده است.
برخی دولتمردان قاجار همچون اعتمادالسلطنه و فرصت‌الدوله شیرازی رویکردی بسیار هوشیارانه‌تر در پیش گرفتند که حاکی از نوعی تمایل راستین به پژوهش در تاریخ ایران باستان بود. اعتمادالسلطنه در اروپا تحصیل کرده بود. زمانی که در پاریس بود، زبان فرانسه آموخت و به منابع مربوط به تاریخ و جغرافیای ایران باستان دست پیدا کرد. او با بهره‌گیری از شیوه‌ی تفکر اروپایی، تلاش کرد چشم‌اندازی نو با هویتی پارسی‌گونه از گذشته‌ی ایران ارائه دهد. فرصت‌الدوله خط میخی را نزد هنری دانلوپ، نماینده‌ی شرکت بازرگانی هلندی در شیراز، و نیز زبان های باستانی از جمله یونانی را آموخت. اعتمادالسلطنه و فرصت‌الدوله شیرازی به پژوهش و تصدیق عظمتِ داریوش و تخت‌جمشید پرداختند، اما همچنان آن را با تاریخ اساطیریِ کیانیان، که از اواخر دوران باستان در میان ایرانیان جایگاه ویژه‌ای داشته‌اند، درهم آمیختند.
در میان پادشاهان ایران، تنها قاجاریان و آن هم به صورت بسیار محدودی با امپراتوری هخامنشی آشنا بودند، اما همچنان برای دربار و شخص پادشاه مهم بود که درباره‌ی گذشته‌ی ملت و نیز جایگاه آنان در روایات تاریخ ایران، تفکر و نگرشی متفاوت در پی گرفته شود. باید به خاطر داشت که از همان دوره‌ی سلطنت نخستین پادشاه قاجار یعنی آقامحمدخان، تاج جواهرنشان سلطنتی را که بیست‌وچهار پوند وزن داشت تاج کیانی می‌نامیده‌اند؛ نامی که به روشنی به سنت پادشاهی ایران باستان اشاره دارد.
#قاجار #قاجاریان #ملی‌گرایی
📚کتاب پادشاهان، جادوگران و کودکان، تورج دریایی، ترجمه‌ی شبنم بهمن‌پور، ص ۱۰۵ تا ۱۰۷.
@Institute_vohman
یکی نیست به این شنگول بگه اساسا نام ایران خودش از آریایی میاد شنگول خان دیگه چی بگیم بهت؟؟😂
Читать полностью…
در این فیلم به خوبی نگاه شاهان ایرانی به اعراب بادیه نشین به تصویر کشیده شده. شتر بانانی که در زمره نوکران شاهان ایرانی هستند و به پای آنان می‌افتند و پیروزی بر آنان کار دشواری نیست...
اما افسوس که یزدگرد جوان در این زمان ضعف شاهنشاهی خود را درک نکرده بود که تازه از جنگ های ۲۴ ساله با روم فارغ شده بود و به سبب این جنگ ها خزانه مملکت خالی و بسیاری از نظامیان کارآزموده ایرانی کشته شده بودند و اعراب نیز که در این زمان متحد شده بودند در چند جنگ پیاپی کار سلسله ساسانی را به پایان رسانیدند..
💢کشف «آخرین تصویر» از چهره یزدگرد سوم پادشاه ساسانی در آتشکده باستانی بازه هور خراسان
باستان‌شناسان دانشگاه تهران در جریان کاوش‌های خود در شمال شرق ایران، موفق به شناسایی یک پانل گچ‌بری نفیس شده‌اند که به باور پژوهشگران، تصویری از یزدگرد سوم، آخرین پادشاه سلسله ساسانی را در روزهای پایانی عمر و در آستانه سقوط این امپراتوری به نمایش می‌گذارد.
نتایج این کشف بزرگ باستان‌شناسی که تحت سرپرستی دکتر میثم لباف خانیکی، عضو هیأت علمی گروه باستان‌شناسی دانشگاه تهران صورت گرفته، در قالب مقاله‌ای علمی با عنوان «آخرین تصویر از آخرین پادشاه» در نشریه بین‌المللی و معتبر «شرق و غرب» متعلق به مؤسسه «ایزمئو» در ایتالیا منتشر شده است.
بیشتر بخوانید: https://l.euronews.com/FzEU
پس از چند ماه قطعی و فیلترینگ درود بر همراهان گرامی!
امیدواریم حالتون خوب باشه🤲