422
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
تنهایی را رمانتیک نکنیم
اینفلوئنسرهای تنهایی چه پیام خطرناکی می‌فرستند؟
در شبکه‌های اجتماعی، ویدئوهایی با حال‌وهوای آرام و زیبا منتشر می‌شوند که زندگی بدون دوست، انزوا و قطع ارتباط با دیگران را به‌عنوان نوعی آزادی، آرامش و سبک زندگی جذاب نشان می‌دهند.
تنها بودن همیشه ناسالم نیست.
خلوت آگاهانه می‌تواند فرصتی برای استراحت، بازیابی روانی و ارتباط بهتر با خود باشد.
اما میان «خلوت سالم» و «تنهایی مزمن و انزوای اجتماعی» تفاوت مهمی وجود دارد.
خلوت سالم
انتخابی و موقتی است
به فرد احساس آرامش می‌دهد
در کنار روابط اجتماعی معنادار قرار دارد
پس از مدتی، فرد دوباره به ارتباط با دیگران بازمی‌گردد
تنهایی و انزوای ناسالم
اغلب ناخواسته و طولانی‌مدت است
با احساس طردشدگی و بی‌تعلقی همراه می‌شود
ارتباط‌های حمایت‌کننده را کاهش می‌دهد
ممکن است سلامت روان و جسم را تهدید کند
پژوهش‌ها نشان می‌دهند ارتباط اجتماعی یکی از عوامل مهم سلامت روانی و جسمانی است و تنهایی و انزوای اجتماعی با افزایش خطر افسردگی، اضطراب، زوال شناختی، سکته مغزی و مرگ زودرس ارتباط دارند.
مشکل از جایی آغاز می‌شود که شبکه‌های اجتماعی، تنهایی را به یک «زیبایی‌شناسی جذاب» تبدیل می‌کنند؛ خانه‌ای مرتب، نور ملایم، نوشیدنی گرم و فردی که ظاهراً هیچ نیازی به دیگران ندارد.
اما یک ویدئوی چندثانیه‌ای، تمام واقعیت زندگی یک انسان را نشان نمی‌دهد.
پیام کلیدی
توانایی تنها ماندن یک مهارت روان‌شناختی است؛
اما بی‌نیازی کامل از ارتباط انسانی، نشانه سلامت نیست.
مراقب باشیم «آرامش در خلوت» را با «عادی‌سازی انزوا» اشتباه نگیریم.
منبع:
Psychology Today
“Loneliness Influencers” Are Sending a Dangerous Message
Phil Lane, 19 June 2026
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
*سن ازدواج در کشورهای جهان چقدر است؟*
🔹مردان و زنان نروژی با ثبت میانگین سن ۳۹.۷ و ۳۷.۱ سال در صدر جدول دیرترین زمان برای شروع زندگی مشترک در جهان قرار گرفته‌اند.
🔹این شاخص آماری در جامعه ما برای مردان ایرانی روی عدد ۲۸.۳ سال و برای زنان روی رقم ۲۴.۱ سال ایستاده است.
🔹کمترین میزان سن ثبت‌نشده در این بررسی‌ها متعلق به کشور اندونزی است که ارقام ۲۳.۸ سال برای مردان و ۱۹.۸ سال برای زنان را نشان می‌دهد.
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
نمونه‌های مو می‌توانند تصویری از سطح بلندمدت اکسی‌توسین در بدن نشان دهند؛ هورمونی که با پیوند عاطفی، مراقبت و ارتباط اجتماعی مرتبط است. پژوهشگران با بررسی نمونه موی مادران و کودکان خردسال و مشاهده تعامل آن‌ها هنگام بازی، به نشانه‌هایی از هماهنگی زیستی میان مادر و کودک رسیدند. در این مطالعه، سطح اکسی‌توسین مادر و کودک با یکدیگر ارتباط داشت و میزان بالاتر این هورمون در مادران با تعامل گرم‌تر و پاسخ‌گوتر همراه بود. یافته‌ها همچنین احتمال می‌دهند که مادر و کودک بتوانند تا حدی یکدیگر را از نظر زیستی متعادل کنند؛ برای نمونه، سطح بالاتر اکسی‌توسین در مادر ممکن است در شرایطی که سطح این هورمون در کودک پایین‌تر است، نقش جبرانی داشته باشد. این نتایج اولیه‌اند و به‌دلیل تعداد محدود شرکت‌کنندگان باید با احتیاط تفسیر شوند.
منبع: PsyPost، گزارش «Psychologists turn to hair samples to shed light on the biology of parenting in fascinating new study»
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
بیشتر مردم با خلق‌وخوی افسرده یا مضطرب آشنا هستند، اما نوعی سرشت کمتر شناخته‌شده به نام «هایپرتایمیا» نیز وجود دارد. افراد دارای این ویژگی معمولاً پرانرژی، خوش‌بین، فعال، اجتماعی و آینده‌نگر هستند و اغلب اعتمادبه‌نفس بالایی دارند. آن‌ها معمولاً به خواب کمتری نیاز دارند، سریع تصمیم می‌گیرند و در برابر فشارهای روزمره مقاوم‌تر به نظر می‌رسند. با این حال، همین ویژگی‌ها می‌توانند گاهی به رفتارهای تکانشی، ریسک‌پذیری بیش از حد یا نادیده گرفتن محدودیت‌های شخصی منجر شوند. نویسنده تأکید می‌کند که هایپرتایمیا یک اختلال روانی نیست، بلکه نوعی سرشت یا سبک پایدار شخصیتی است که می‌تواند هم نقاط قوت و هم چالش‌های خاص خود را داشته باشد. شناخت این ویژگی به درک بهتر تفاوت‌های فردی در خلق‌وخو و شیوه مواجهه افراد با زندگی کمک می‌کند.
هایپرتایمیا بیماری نیست؛ نوعی خلق‌وخوی پرانرژی و خوش‌بینانه است که می‌تواند هم منبع موفقیت باشد و هم زمینه‌ساز تصمیم‌های شتاب‌زده.منبع: Psychology Today، «The Forgotten Temperament: Hyperthymia»
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
یافته جدید پژوهشی: آنچه مراجعان از روان‌درمانی ارزشمند می‌دانند
یک فراتحلیل جدید که در سال ۲۰۲۵ در مجله معتبر The Lancet Psychiatry منتشر شد، نشان داد مراجعان روان‌شناسان و روان‌درمانگران، موفقیت درمان را فقط به کاهش علائم روان‌شناختی محدود نمی‌دانند. شرکت‌کنندگان گزارش کردند که افزایش خودآگاهی، بهبود روابط بین‌فردی، پذیرش خود، رشد شخصی و احساس توانمندی از مهم‌ترین دستاوردهای روان‌درمانی هستند. پژوهشگران نتیجه گرفتند که ارزیابی اثربخشی درمان باید فراتر از کاهش نشانه‌های بیماری، بر کیفیت زندگی و رشد فردی مراجعان نیز متمرکز باشد.
منبع:
Ladmanová, M., et al. (2025). Client-identified outcomes of individual psychotherapy: a qualitative meta-analysis.
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
دام‌های کمال‌گرایی برای نوجوانان و جوانان
وقتی بی‌نقص بودن، آرامش را می‌گیرد
کمال‌گرایی در میان نوجوانان و جوانان رو به افزایش است و می‌تواند با اضطراب، افسردگی و ترس از شکست همراه باشد. کمال‌گرایی فقط تلاش برای بهتر شدن نیست؛ زمانی آسیب‌زا می‌شود که ارزش فرد به نمره، موفقیت، پذیرش دانشگاه یا قضاوت دیگران گره بخورد. فشارهای تحصیلی، رقابت اقتصادی و تصویرهای بی‌نقص در شبکه‌های اجتماعی می‌توانند این نگرانی را تشدید کنند.
والدین و مراقبان با این کارها می‌توانند کمک کنند:
• محبت بدون شرط
نوجوان را فراتر از نمره و موفقیت ببینید.
• پذیرش اشتباه
اشتباه کردن بخشی از یادگیری است، نه نشانه بی‌ارزشی.
• تأکید بر تلاش
به جای نتیجه، پشتکار و فرایند رشد را تحسین کنید.
• کاهش فشار درباره آینده
انتظارات واقع‌بینانه‌تری داشته باشید.
• مدیریت مقایسه در فضای مجازی
تصاویر بی‌نقص شبکه‌های اجتماعی را با واقعیت اشتباه نگیرید.
اگر کمال‌گرایی باعث اضطراب شدید، افت انگیزه، اجتناب از موقعیت‌ها یا نشانه‌های افسردگی شود، کمک حرفه‌ای می‌تواند مؤثر باشد.
نکته کلیدی:
«ارزش یک نوجوان با نمره، موفقیت یا بی‌نقص بودن تعریف نمی‌شود؛ امنیت روانی از جایی شروع می‌شود که تلاش دیده شود، نه فقط نتیجه.»
منبع:
Psychology Today
The Perils of Perfectionism for Young People
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
تمایل به جراحی زیبایی فقط به نارضایتی از ظاهر محدود نمی‌شود و می‌تواند با برخی ویژگی‌های شخصیتی نیز ارتباط داشته باشد. پژوهش تازه‌ای نشان داده است افرادی که نشانه‌های بیشتری از خودشیفتگی، روان‌آزاری یا گرایش به دست‌کاری دیگران دارند، معمولاً نگاه مثبت‌تری به انجام تغییرات زیبایی دارند. در میان این ویژگی‌ها، خودشیفتگی ارتباط پررنگ‌تری با تمایل به تغییر ظاهر داشت؛ زیرا ظاهر می‌تواند به ابزاری برای جلب توجه، کسب تأیید و تقویت تصویر اجتماعی تبدیل شود. بااین‌حال، این یافته‌ها به معنای آن نیستند که هر فرد علاقه‌مند به جراحی زیبایی چنین ویژگی‌هایی دارد. تصمیم برای انجام این عمل‌ها می‌تواند دلایل شخصی، فرهنگی و روان‌شناختی متنوعی داشته باشد. بررسی انگیزه‌ها و انتظارهای فرد پیش از جراحی می‌تواند به تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر کمک کند.
منبع: PsyPost، گزارش «Narcissism and dark personality traits predict a strong desire for cosmetic surgery»
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
پژوهشی تازه نشان می‌دهد بخشی کمترشناخته‌شده از DNA به نام PTCHD1-AS می‌تواند با برخی ویژگی‌های اصلی اوتیسم، مانند تفاوت در تعامل اجتماعی و رفتارهای تکراری، ارتباط داشته باشد. این بخش از DNA پروتئین تولید نمی‌کند، اما احتمالاً در تنظیم فعالیت ژن‌ها و عملکرد سلول‌های مغزی نقش دارد. پژوهشگران با بررسی داده‌های ژنتیکی انسان و مطالعه مدل‌های حیوانی دریافتند حذف بخش‌هایی از این ناحیه می‌تواند بر برخی مدارهای مغزی مرتبط با ارتباط اجتماعی و شکل‌گیری عادت‌ها اثر بگذارد. در مدل‌های حیوانی، این تغییر با کاهش تعامل اجتماعی و افزایش رفتارهای تکراری همراه بود، اما یادگیری و حافظه عمومی را مختل نکرد. یافته‌ها نشان می‌دهند بعضی تفاوت‌های رفتاری مرتبط با اوتیسم ممکن است مسیرهای زیستی مشخص‌تری داشته باشند. بااین‌حال، این تغییر ژنتیکی فقط در بخش کوچکی از افراد دیده می‌شود و توضیحی جامع برای طیف متنوع اوتیسم نیست.
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
پژوهشی تازه نشان می‌دهد درمان افسردگی فقط با کم‌کردن غم، اضطراب و احساسات منفی کامل نمی‌شود.
برای بسیاری از افراد، مشکل اصلی ناتوانی در لذت‌بردن، انگیزه‌گرفتن و احساس امید است؛ حالتی که «بی‌لذتی» نامیده می‌شود.
پژوهشگران روشی به نام «درمان عاطفه مثبت» را بررسی کرده‌اند که مستقیماً روی بازسازی حس لذت، معنا و انگیزه تمرکز دارد.
در این روش، افراد یاد می‌گیرند تجربه‌های کوچک مثبت را بیشتر ببینند، مزه‌مزه کنند و از فعالیت‌های معنادار لذت ببرند.
تمرین‌هایی مانند قدردانی، توجه به لحظه‌های خوشایند و مهربانی با خود و دیگران در این درمان نقش دارند.
نتایج نشان داد این رویکرد می‌تواند هم احساسات مثبت را افزایش دهد و هم نشانه‌های افسردگی و اضطراب را کاهش دهد.
پژوهشگران می‌گویند برداشتن احساسات منفی کافی نیست؛ مغز باید دوباره توانایی تجربه لذت و امید را پیدا کند.
این یافته‌ها می‌تواند به درمان‌های مؤثرتر برای افرادی کمک کند که با بی‌انگیزگی و احساس پوچی درگیرند.
منبع: Neuroscience News، ۲۵ آوریل ۲۰۲۶، به نقل از SMU، بر اساس پژوهش منتشرشده در JAMA Network Open.
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
از اسپانیا تا استرالیا: قوانینی برای محافظت از کودکان در فضای مجازی
🔹 روند جهانیِ محدودسازی دسترسی کودکان به شبکه‌های اجتماعی در حال گسترش است.
🔹محدودیت‌های دولت‌ها عموماً استفاده آزاد برای سنین زیر ۱۴ تا ۱۶ سال را ممنوع می‌کند.
🔹 هدف اصلی دولت‌ها از این قانون‌گذاری‌ها، ضابطه‌مند کردن فضای مجازی و محافظت از سلامت روان کودکان است.
🌐روان پرس؛
@ravanpress
* آینه‌ای از روان جامعه و جهان: بررسی شیب صعودی اضطراب در آمار پنج سال اخیر*
🔹 بررسی داده‌های آماری در بازه زمانی پنج‌ساله (۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳) حاکی از روند صعودی نرخ شیوع اضطراب در سطح ایران و جهان است.
🔹 بر اساس این گزارش، میانگین ابتلا به این عارضه در جمعیت ایران در مقایسه با میانگین جهانی در سطح بالاتری ثبت شده است.
🔹 پدیده اضطراب به عنوان یکی از شاخص‌های مهم سلامت روان شناخته می‌شود که تحت تأثیر متغیرهای گوناگون محیطی و اجتماعی قرار دارد و پایش مستمر آن برای برنامه‌ریزی‌های کلان بهداشتی حائز اهمیت است./ آمارفکت _ World Review Population
🌐روان پرس؛ منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
کشف جدید درباره اضطراب؛ کمبود یک ماده مغزی مهم
«پژوهشگران: کمبود “کولین” ممکن است با اضطراب مرتبط باشد»
پژوهش تازه‌ای در حوزه علوم اعصاب نشان داده افراد مبتلا به اختلالات اضطرابی، سطح پایین‌تری از ماده‌ای مغزی به نام «کولین» دارند.
به گزارش «روان پرس»، محققان با بررسی اسکن‌های مغزی دریافتند این ماده نقش مهمی در عملکرد سالم مغز، تنظیم هیجان و پردازش شناختی ایفا می‌کند.
متخصصان معتقدند این کشف می‌تواند مسیر درمان‌های نوین اضطراب و اختلالات هیجانی را تغییر دهد.
پژوهشگران تأکید کرده‌اند اگر رابطه مستقیم میان کولین و اضطراب در مطالعات آینده تأیید شود، امکان توسعه درمان‌های دقیق‌تر و هدفمندتر فراهم خواهد شد.
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
پژوهشی تازه نشان می‌دهد تماشای محتوای جنسی خشونت‌آمیز با افزایش خطر رفتارهای پرخاشگرانه جنسی در میان دانشجویان ارتباط دارد.
این ارتباط به‌ویژه زمانی قوی‌تر بود که افراد چنین محتواهایی را بازتابی از زندگی واقعی می‌دانستند.
پژوهشگران می‌گویند باورهای نادرست درباره تجاوز و سرزنش قربانی در جمع دوستان نیز می‌تواند این خطر را بیشتر کند.
در میان مردان، تماشای محتوای خشونت‌آمیز همراه با باور به واقعی‌بودن آن، با احتمال بالاتر گزارش رفتارهای آسیب‌زا مرتبط بود.
در میان زنان، این ارتباط بیشتر زمانی دیده شد که فضای دوستانه پذیرای باورهای آسیب‌زا درباره خشونت جنسی بود.
محققان تأکید می‌کنند این مطالعه رابطه علت و معلولی را ثابت نمی‌کند.
با این حال، نتایج نشان می‌دهد سواد رسانه‌ای درباره محتوای جنسی و آموزش مفهوم رضایت، برای جوانان اهمیت زیادی دارد.
پژوهشگران همچنین بر نقش گروه‌های دوستی در عادی‌سازی یا مقابله با باورهای خطرناک تأکید می‌کنند.
این یافته‌ها می‌تواند به طراحی برنامه‌های پیشگیری از خشونت جنسی در دانشگاه‌ها کمک کند.
منبع: PsyPost، ۷ مه ۲۰۲۶،
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
*وضعیت آموزشی دانشگاه‌های تهران در نیم‌سال دوم*
🔹دانشگاه تهران،علامه طباطبائی، امیرکبیر، خوارزمی و علم و صنعت: کلاس‌های مقطع تحصیلات تکمیلی از ۹ خرداد به‌صورت حضوری برگزار می‌شود و آموزش در مقطع کارشناسی همچنان مجازی است.
🔹دانشگاه پیام‌نور: امتحانات این دانشگاه از شنبه ۱۶ خرداد به‌صورت غیرحضوری برگزار خواهد شد.
🔹موسسات غیرانتفاعی: کلاس‌های مقطع تحصیلات تکمیلی در حال برنامه‌ریزی برای برگزاری حضوری هستند و دوره‌های کارشناسی همچنان مجازی باقی می‌مانند.
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
چرا ریاضی برای بعضی کودکان سخت‌تر است؟
اسکن‌های مغزی نشان می‌دهد کودکانی که در یادگیری ریاضی مشکل دارند، هنگام حل مسئله‌های عددی از الگوهای متفاوتی در مغز استفاده می‌کنند.
این کودکان هنگام کار با نمادهای عددی، مانند اعداد ۱ تا ۹، با دقت و کنترل کمتری پاسخ می‌دهند.
همچنین پس از اشتباه، برخلاف کودکان دیگر، سرعت پاسخ‌دادن خود را کمتر کاهش می‌دهند.
این تفاوت‌ها با فعالیت کمتر در بخش‌هایی از مغز که در تمرکز، تشخیص خطا و پایش عملکرد نقش دارند، همراه بود.
اما وقتی عددها با نقطه‌ها نمایش داده شدند، این تفاوت‌ها کاهش یافت.
پژوهشگران می‌گویند مشکل اصلی برخی کودکان ممکن است در پردازش نمادهای عددی باشد، نه درک کمیت.
این یافته‌ها می‌تواند به طراحی روش‌های آموزشی بهتر برای کودکان دارای اختلال یادگیری ریاضی کمک کند.
منبع: Science News | ۲۷ فوریه ۲۰۲۶ | Journal of Neuroscience
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
چرا گاهی احساس پوچی می‌کنیم؟
پژوهشی تازه با استفاده از ثبت لحظه‌ای احساسات در تلفن همراه نشان می‌دهد احساس پوچی یک حالت ثابت و همیشگی نیست و می‌تواند در طول روز تغییر کند. در این مطالعه، ۱۱۳ بزرگسال طی ۱۴ روز و روزانه چهار بار، میزان احساس پوچی، غم، ترس و خشم خود را گزارش کردند.
افرادی که به‌طور میانگین احساس پوچی بیشتری داشتند، بیشتر با اختلال در هویت و نداشتن حس منسجم از خود روبه‌رو بودند. در مقابل، نوسان شدید احساس پوچی بیشتر با دشواری در روابط صمیمانه، کمبود راهبردهای تنظیم هیجان و ناتوانی در تشخیص دقیق احساسات همراه بود.
پوچی در لحظاتی که غم، ترس یا خشم افزایش می‌یافت، شدیدتر می‌شد و غم قوی‌ترین ارتباط را با آن داشت. یافته‌ای غیرمنتظره نیز نشان داد افرادی که پوچی بیشتری تجربه می‌کردند، گاهی همدلی بالاتری داشتند؛ هرچند پژوهشگران تأکید کرده‌اند این نتیجه نیازمند تکرار در مطالعات بعدی است.
نکته کلیدی
احساس پوچی فقط «نبودن احساس» نیست؛ ممکن است نشانه‌ای از آشفتگی هویت، تنهایی عاطفی یا دشواری در تنظیم هیجان باشد.
مغز، پیش از گفتن دروغ آماده می‌شود
پژوهشی جدید نشان می‌دهد مغز انسان حتی پیش از بیان یک پاسخ دروغ، وارد مرحله آماده‌سازی می‌شود. پژوهشگران دریافتند پیش از دروغ گفتن، شاخص‌های مغزی مرتبط با توجه، پردازش عمیق‌تر اطلاعات و پیش‌بینی رویداد افزایش می‌یابند و هم‌زمان، قدرت امواج آلفا کاهش پیدا می‌کند؛ تغییری که نشان‌دهنده بسیج بیشتر منابع شناختی مغز است.
با این حال، شرکت‌کنندگان در پژوهش از قبل می‌دانستند چه زمانی باید دروغ بگویند؛ بنابراین این وضعیت کاملاً مشابه دروغ‌گویی طبیعی و خودانگیخته در زندگی واقعی نیست و یافته‌ها هنوز به معنای دستیابی به ابزاری قطعی برای کشف دروغ نیستند.
نکته کلیدی:
دروغ‌گویی پیش از آنکه به کلمات تبدیل شود، با یک فرایند آماده‌سازی شناختی در مغز آغاز می‌شود.
منبع:
PsyPost، ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶
مطالعه اصلی منتشرشده در NeuroImage.
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
استفاده از چت‌بات‌های هوش مصنوعی برای حمایت عاطفی رو به افزایش است، اما این تجربه با روان‌درمانی حرفه‌ای یکسان نیست. مقاله Psychology Today این نوع گفت‌وگوها را «شبه‌درمانی با هوش مصنوعی» می‌نامد؛ تجربه‌ای که ممکن است شبیه درمان به نظر برسد و حتی حال فرد را موقتاً بهتر کند، اما چارچوب، مسئولیت‌پذیری، محرمانگی حرفه‌ای، مرزهای اخلاقی و نظارت بالینی درمان واقعی را ندارد. خطر اصلی زمانی بیشتر می‌شود که کاربران، به‌ویژه نوجوانان و جوانان، برای مشکلات جدی روانی به AI تکیه کنند و این موضوع را با کسی در میان نگذارند. نویسنده تأکید می‌کند که هوش مصنوعی می‌تواند گاهی نقش حمایتی داشته باشد، اما نباید مرز میان «حمایت عاطفی» و «روان‌درمانی» را محو کند.
منبع: Psychology Today، مقاله «The Dilution of Therapy With AI Para-therapy»
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
اضطراب همیشه دشمن نیست؛ گاهی پیامی از ذهن و بدن است.
بیشتر ما اضطراب را چیزی می‌دانیم که باید هرچه سریع‌تر از بین برود، اما پژوهشگران پیشنهاد می‌کنند شاید لازم باشد داستان متفاوتی درباره آن برای خودمان تعریف کنیم. اضطراب فقط نشانه ضعف یا اختلال نیست؛ بلکه بخشی از سامانه هشدار و آمادگی مغز برای مواجهه با عدم‌قطعیت، خطر و چالش‌های آینده است.
وقتی اضطراب را تهدیدی غیرقابل‌تحمل می‌بینیم، معمولاً تمام انرژی خود را صرف جنگیدن با آن می‌کنیم. اما اگر آن را پیامی از سوی ذهن و بدن بدانیم، می‌توانیم واکنشی انعطاف‌پذیرتر و سازگارانه‌تر داشته باشیم. این نگاه به معنای دوست داشتن اضطراب نیست، بلکه به معنای درک کارکرد آن و کاهش ترس از خودِ اضطراب است.
اضطراب می‌تواند ما را نسبت به تهدیدها هشیارتر کند، برای آینده آماده سازد و انگیزه اقدام را افزایش دهد. گاهی تغییر داستانی که درباره اضطراب برای خودمان تعریف می‌کنیم، می‌تواند تجربه ما از آن را نیز تغییر دهد.
نکته کلیدی:
«اضطراب همیشه دشمن نیست؛ گاهی پیامی از ذهن و بدن است که می‌خواهد ما را برای رویارویی با چالش‌های زندگی آماده کند.»
منبع:
Psychology Today
How a New Story About Anxiety Can Change Everything
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
خیانت عاطفی یا عاشقانه لزوماً به معنای پایان یک رابطه نیست، اما ادامه رابطه پس از آن به عوامل مهمی بستگی دارد. پژوهش تازه‌ای در Psychology Today تأکید می‌کند که شانس ترمیم رابطه تا حد زیادی به واکنش فردی بستگی دارد که مرتکب خیانت یا نقض اعتماد شده است. پذیرش کامل مسئولیت، صداقت، شفافیت و درک عمیق آسیبی که به شریک عاطفی وارد شده، از مهم‌ترین پیش‌نیازهای بازسازی اعتماد هستند. در مقابل، انکار، توجیه یا کوچک شمردن اتفاق رخ‌داده می‌تواند روند بهبود را دشوارتر کند. بازسازی رابطه معمولاً به زمان، گفت‌وگوی صادقانه و تلاش مشترک نیاز دارد و هدف آن صرفاً بازگشت به وضعیت قبل نیست، بلکه ساختن رابطه‌ای تازه بر پایه اعتماد و آسیب‌پذیری بیشتر است. با این حال، همه روابط پس از خیانت ترمیم نمی‌شوند و گاهی پایان رابطه نیز می‌تواند انتخابی سالم باشد.
رابطه‌ها بیشتر از خودِ خیانت، از انکار مسئولیت و نادیده گرفتن دردِ طرف مقابل آسیب می‌بینند؛ ترمیم از جایی آغاز می‌شود که حقیقت پذیرفته شود.منبع: مقاله «How Couples Can Survive Romantic Betrayal» در [Psychology Today].
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
هنگام روبه‌روشدن با سوگ، جمله‌های کلیشه‌ای و امیدبخش همیشه تسکین‌دهنده نیستند و گاهی تجربه منحصربه‌فرد فرد داغ‌دیده را ساده‌سازی می‌کنند. فقدان لزوماً مرحله‌ای نیست که بتوان از آن عبور کرد یا آن را کاملاً درمان کرد. مرگ عزیز، پس از ورود به زندگی، به واقعیتی تغییرناپذیر تبدیل می‌شود که باید حضور آن را پذیرفت. این پذیرش ممکن است تلخ به نظر برسد، اما می‌تواند ذهن را از چرخه فرساینده «اگر چنین می‌شد چه؟» رها کند. سنجیدن خود با مراحل فرضی سوگ نیز ممکن است احساس شکست ایجاد کند، زیرا تجربه اندوه برای همه یکسان نیست. راه عملی‌تر این است که فرد کارهایی را انجام دهد که به ادامه زندگی روزمره کمک می‌کنند. این کار می‌تواند هر فعالیتی باشد که فرد را با جهان زنده پیوند می‌دهد. اطرافیان نیز لازم نیست همیشه کلمات مناسبی پیدا کنند؛ گاهی صرفاً حضور داشتن ارزشمندتر است. یک غذای مقوی، انجام دادن کاری کوچک یا ماندن در کنار فرد داغ‌دیده می‌تواند حمایت واقعی‌تری باشد. منبع: یادداشت «Seeing grief for what it is» نوشته Pia Rios در مجله آنلاین Psyche.
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
تنها بودن همیشه به معنای احساس تنهایی نیست. گاهی خلوت‌کردن انتخابی آگاهانه برای آرامش، فکر کردن یا بازیابی انرژی است؛ اما گاهی فرد به‌دلیل ترس از طرد شدن، اضطراب یا احساس نداشتن انتخاب، از دیگران فاصله می‌گیرد. پژوهشی تازه نشان می‌دهد سبک دلبستگی می‌تواند بر این تجربه اثر بگذارد. افرادی که اضطراب دلبستگی دارند، بیشتر نگران رها شدن هستند و افراد دارای دلبستگی اجتنابی ممکن است با نزدیکی عاطفی احساس ناراحتی کنند. هر دو گروه بیشتر در معرض نوعی تنهایی ناخواسته قرار دارند که می‌تواند با احساس انزوا همراه شود. در مقابل، خلوتی که آگاهانه و با میل شخصی انتخاب شده باشد، ممکن است تجربه‌ای آرامش‌بخش‌تر باشد. شناخت دلیل تنها ماندن می‌تواند نخستین گام برای تشخیص تفاوت میان خلوت سالم و انزوای فرساینده باشد.
منبع: PsyPost، گزارش «How your attachment style is linked to the way you experience being alone»
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
چرا بعضی لمس‌ها سال‌ها در ذهن ما باقی می‌مانند؟ پژوهشی تازه پیشنهاد می‌کند که لمس‌های عاطفی و معنادار، مانند نوازش، آغوش یا لمس آرامش‌بخش یک عزیز، به شیوه‌ای متفاوت از سایر تجربه‌های حسی در مغز ذخیره می‌شوند. این خاطرات فقط یادآوری یک رویداد نیستند؛ بلکه می‌توانند بخشی از احساسات و حالت‌های بدنی مرتبط با آن تجربه را نیز دوباره فعال کنند. پژوهشگران این فرایند را «حافظه لمسی عاطفی» می‌نامند و معتقدند تجربه‌های اولیه لمس، به‌ویژه در رابطه با والدین و مراقبان، می‌توانند بر احساس امنیت، شکل‌گیری دلبستگی و کیفیت روابط در طول زندگی اثر بگذارند. این دیدگاه همچنین می‌تواند به درک بهتر اختلالاتی مانند PTSD و مشکلات دلبستگی کمک کند.
منبع: Neuroscience News، مقاله «Emotional Touch Leaves a Permanent Mark on the Mind»
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
پژوهشی تازه نشان می‌دهد مهارت‌های روزمره کودکان می‌تواند از مغز در برابر برخی اثرهای استرس دوران بارداری محافظت کند.
منظور از این مهارت‌ها توانایی‌هایی مانند ارتباط برقرارکردن، مراقبت از خود و انجام کارهای ساده روزانه است.
کودکانی که این مهارت‌ها را بهتر یاد گرفته بودند، الگوی سالم‌تری از فعالیت مغزی در نواحی مرتبط با احساسات و تنظیم استرس نشان دادند.
این اثر حتی در کودکانی دیده شد که پیش از تولد در معرض استرس قابل‌توجه قرار گرفته بودند.
در مقابل، کودکانی که مهارت‌های سازگاری ضعیف‌تری داشتند، فعالیت مغزی کمتری در برخی نواحی مرتبط با پردازش هیجان نشان دادند.
پژوهشگران می‌گویند آموزش مهارت‌های ساده و کاربردی در سال‌های نخست زندگی می‌تواند به تاب‌آوری بیشتر مغز کمک کند.
این یافته‌ها اولیه‌اند و برای نتیجه‌گیری قطعی به پژوهش‌های بزرگ‌تر نیاز است.
با این حال، نتایج نشان می‌دهد حمایت زودهنگام از رشد استقلال و مهارت‌های اجتماعی کودکان اهمیت زیادی دارد.
منبع: Neuroscience News | ۲۴ آوریل ۲۰۲۶ | CUNY | Developmental Neuroscience
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
پژوهشی تازه نشان می‌دهد کودکانی که در سال‌های نخست زندگی بیشتر وارد بازی‌های خیالی می‌شوند، در سال‌های بعد مشکلات هیجانی و رفتاری کمتری دارند.
بازی تخیلی یعنی کودک موقعیت‌های ساختگی می‌سازد؛ مثلاً یک وسیله را تلفن فرض می‌کند، نقش پزشک می‌گیرد یا به عروسکش غذا می‌دهد.
پژوهشگران می‌گویند این نوع بازی فقط سرگرمی نیست و می‌تواند بخشی مهم از رشد روانی کودک باشد.
نتایج نشان داد کودکانی که در دو تا سه‌سالگی بازی تخیلی قوی‌تری داشتند، در سنین بالاتر مشکلات درونی و رفتاری کمتری نشان دادند.
این ارتباط حتی با درنظرگرفتن شرایط خانوادگی، سلامت روان مادر، توانایی زبانی و رابطه کودک با والدین باقی ماند.
محققان می‌گویند بازی آزاد و کودک‌محور نباید همیشه به یک فعالیت آموزشی تبدیل شود.
بهتر است والدین گاهی فقط همراه بازی شوند، از کودک پیروی کنند و با سؤال‌های باز، تخیل او را گسترش دهند.
این یافته‌ها نشان می‌دهد فراهم‌کردن فرصت برای بازی آزاد، به‌ویژه در دوره‌ای که زمان صفحه‌نمایش بیشتر شده، می‌تواند به سلامت روان کودک کمک کند.
منبع: Neuroscience News | ۲۲ آوریل ۲۰۲۶ | University of Sydney | Early Childhood Education
Journal
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
پژوهشی تازه نشان می‌دهد فقط یک پرسش درباره حساسیت نوجوانان به صدا می‌تواند سرنخ مهمی از خطر اضطراب آن‌ها بدهد.
در این پژوهش، نوجوانانی که گفته بودند صداهای معمولی برایشان آزاردهنده یا غیرقابل‌تحمل است، نشانه‌های اضطراب بیشتری داشتند.
پژوهشگران می‌گویند حساسیت صوتی می‌تواند نشانه‌ای ساده اما مهم از فشار روانی پنهان در نوجوانان باشد.
این ارتباط به‌ویژه در نوجوانانی دیده شد که واکنش شدیدتری به صداهای روزمره نشان می‌دادند.
به گفته محققان، پرسیدن درباره تحمل صدا می‌تواند به شناسایی زودهنگام نوجوانان در معرض اضطراب کمک کند.
این روش جایگزین ارزیابی تخصصی نیست، اما می‌تواند یک ابزار غربالگری سریع و کم‌هزینه باشد.
یافته‌ها نشان می‌دهد واکنش حسی نوجوانان، مانند حساسیت به صدا، می‌تواند پنجره‌ای برای فهم سلامت روان آن‌ها باشد.
منبع: PsyPost، ۲۱ مه ۲۰۲۶، مقاله «A single question about sound sensitivity can predict teenage anxiety».
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
نوجوانان در برابر چت‌بات‌های هوش مصنوعی آسیب‌پذیرترند؟
یافته‌های تازه درباره اثر پاسخ‌های انسان‌مانند بر ذهن نوجوانان
پژوهشی تازه نشان می‌دهد نوجوانان، به‌ویژه در سنین پایین‌تر، ممکن است در برابر چت‌بات‌های گفت‌وگومحور هوش مصنوعی آسیب‌پذیرتر باشند.
بسیاری از نوجوانان از این ابزارها برای سرگرمی، گرفتن مشورت، دوستی یا حتی حمایت عاطفی استفاده می‌کنند.
محققان هشدار می‌دهند پاسخ‌های بسیار شخصی‌سازی‌شده و انسان‌مانند می‌تواند روی ذهن در حال رشد نوجوانان اثر عمیق بگذارد.
برخی نوجوانان تجربه‌های آسیب‌زا یا ناایمن با چت‌بات‌ها گزارش کرده‌اند؛ از جمله فشار برای گفتن رازها، درخواست اطلاعات شخصی، مکالمات نامناسب یا تشویق به رفتارهای خطرناک.
پژوهشگران می‌گویند چت‌بات‌ها ذاتاً خطرناک نیستند، اما برای کاربران نوجوان هنوز به اندازه کافی ایمن طراحی نشده‌اند.
آموزش سواد هوش مصنوعی و طراحی ایمن‌تر می‌تواند از نوجوانان در برابر آسیب‌های احتمالی چت‌بات‌ها محافظت کند.
منبع: Neuroscience News | ۱۷ مه ۲۰۲۶ | Journal of Adolescence
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
افسردگی طولانی‌مدت چگونه ارتباط شبکه‌های مغز را تغییر می‌دهد؟
یافته‌های تازه درباره تفاوت افسردگی کوتاه‌مدت و مزمن در مغز
پژوهشی تازه نشان می‌دهد افسردگی طولانی‌مدت می‌تواند الگوی ارتباط میان شبکه‌های مهم مغز را تغییر دهد.
افسردگی کوتاه‌مدت و مزمن اثر یکسانی بر مغز ندارند.
در افسردگی‌های تازه‌تر، با شدیدتر شدن علائم، ارتباط میان شبکه کنترل اجرایی و شبکه پیش‌فرض مغز ضعیف‌تر می‌شود.
اما در افسردگی مزمن، یعنی دوره‌های بیش از ۲۴ ماه، هرچه علائم شدیدتر باشد این ارتباط قوی‌تر می‌شود.
پژوهشگران می‌گویند این تغییر می‌تواند افراد را بیشتر در چرخه افکار منفی و نشخوار ذهنی گرفتار کند و در آینده به درمان‌های شخصی‌سازی‌شده‌تر کمک کند.
افسردگی ممکن است در طول زمان از نظر زیستی تغییر کند.
این یافته‌ها می‌تواند به درک بهتر افسردگی مزمن و درمان‌های دقیق‌تر کمک کند.
منبع: Neuroscience News | ۲۱ مه ۲۰۲۶ | Scientific Reports
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
سروتونین به مغز کمک می‌کند از باورهای قدیمی راحت‌تر فاصله بگیرد
پژوهشی جدید نشان می‌دهد سروتونین می‌تواند «چسبندگی باور» را کاهش دهد؛ موضوعی کلیدی در اختلال وسواس فکری‌عملی.
سروتونین به مغز کمک می‌کند باورهای قدیمی را به‌روزرسانی کرده و با اطلاعات جدید سازگار شود.
چسبندگی باور چیست؟
ناتوانی در رهاکردن یک تصور قدیمی، حتی وقتی شواهد تازه خلاف آن را نشان می‌دهد.
مثال در OCD:
فرد ممکن است پس از شستن دست‌ها همچنان احساس کند دست‌هایش آلوده‌اند.
یافته‌های پژوهش:
افزایش سروتونین با داروی اس‌اس‌آر‌آی اسیتالوپرام باعث کاهش چسبندگی باور شد.
شرکت‌کنندگان پس از مصرف دارو راحت‌تر با تغییرات سازگار شدند و باورهای قدیمی را کنار گذاشتند.
این اثر به بهبود انعطاف‌پذیری شناختی و کاهش علائم وسواس کمک می‌کند.
ارتباط با اختلال وسواس فکری‌عملی:
در این نگاه، رفتارهای تکراری در OCD فقط عادت‌های خودکار نیستند؛ بلکه ممکن است ناشی از مشکل مغز در به‌روزرسانی باورها باشند.
پیام‌های مهم برای درمان:
زمان‌بندی بهتر روان‌درمانی می‌تواند زمانی باشد که مغز آمادگی بیشتری برای اصلاح الگوهای قدیمی دارد.
ترکیب دارو و روان‌درمانی ممکن است در زمان مناسب، اثر درمان را بهتر کند.
بهبود انعطاف‌پذیری شناختی می‌تواند به مغز کمک کند اطلاعات جدید را بهتر بپذیرد.
امید به درمان‌های هدفمندتر درک می‌شود؛ سروتونین می‌تواند به توسعه درمان‌های مؤثرتر و شخصی‌سازی‌شده کمک کند.
توجه: مصرف داروهای تنظیم‌کننده سروتونین باید فقط با نظر پزشک و تحت نظارت تخصصی انجام شود.
منبع: Neuroscience News | ۲۲ مه ۲۰۲۶ | Brown University | Nature Mental Health
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress
پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا سن‌دیگو می‌گویند زنان در برابر برخی عوامل خطرساز زوال عقل، آسیب‌پذیری بیشتری نسبت به مردان دارند.
در این مطالعه، داده‌های بیش از ۱۷ هزار فرد میانسال و سالمند بررسی شد.
نتایج نشان داد عواملی مانند فشار خون بالا، شاخص توده بدنی بالا، دیابت و کم‌شنوایی می‌توانند اثر منفی شدیدتری بر عملکرد شناختی زنان بگذارند.
زنان همچنین بیشتر از مردان دچار افسردگی، کم‌تحرکی و مشکلات خواب بودند.
مردان در مقابل، نرخ بالاتری از کم‌شنوایی، دیابت و مصرف زیاد الکل داشتند.
با این حال، برخی از همین عوامل در زنان ارتباط قوی‌تری با افت شناختی نشان دادند.
پژوهشگران می‌گویند این یافته‌ها می‌تواند بخشی از دلیل ابتلای بیشتر زنان به آلزایمر را توضیح دهد.
به گفته آنان، طول عمر بیشتر زنان تنها عامل این تفاوت نیست.
این مطالعه بر اهمیت طراحی برنامه‌های پیشگیری متناسب با جنسیت تأکید دارد.
کنترل افسردگی، افزایش فعالیت بدنی و بهبود سلامت قلب و عروق از راهکارهای پیشنهادی برای کاهش خطر زوال عقل در زنان است.
منبع: ScienceDaily، به نقل از دانشگاه کالیفرنیا سن‌دیگو
🌐روان پرس؛
منبع معتبر اخبار و تحلیل های روان‌شناسی
@ravanpress