5183
دیرینهشناسی، تکامل و تاریخ طبیعی دیرینهنوشتههای عرفان خسروی t.me/paleogram کتابخانه پارینه: t.me/paleolib مدرسه پارینه: t.me/paleouni حمایت از پارینه: زرینپال zarinp.al/erfankhosravi حامیباش hamibash.com/Pal
کارخانه جذابیت
مدرسه پالئوگرام برگزار میکنددوره سهجلسهای
درباره پیدایش، تکامل و تنوع جنسیت و انتخاب جنسی
در گوگلمیتسه هفته، چهارشنبهها، ۸ـم، ۱۵ـم و ۲۲م آذرماه
ساعت ۲۲:۰۰ تا ۲۳:۳۰برای مخاطب بزرگسال
هزینه کارگاه: ۷۵۰ هزار تومان برای کسانی که تا آخر آبان ثبت نام کنند: ۵۰۰ هزار تومان
برای ثبت نام اینجا را باز کنید و اطلاعات خواسته شده را وارد.
🎧 دیوشناسیِ علمی!
نکاتی درباره رابطه خرافات و علم
تاکنون بسیاری کوشیدهاند وجود پاگنده یا هیولاهای مشابه را اثبات کنند که ردّی از آنها در ادبیات جدی علمِ جانورشناسی وجود ندارد. اما تاکنون هیچ نشانهای از وجود این موجودات یافت نشده است.
این مقاله نگاهی دارد به برخی باورهای شبهعلمی که پیرامون این موجودات و وجود آنها شکل گرفتهاند.
✏️ مقالهای از دکتر عرفان خسروی
🎤 خوانش: سارا
🎼 تدوین: امیر پارسا
🔗در کست باکس بشنوید
@darsgoftaar
@evolution_ir
فردا صحبت مختصری درباره تاریخ اولیه ترویج علوم طبیعی در ایران خواهم داشت.
Читать полностью…
از باکتری تا باخ
تکامل ذهن
دنیل دنت
ترجمه عطا کالیراد
توضیح: قرار این بود که این ترجمه از سوی یکی از ناشران مشهور منتشر شود. شاید انتشار ترجمهای دیگر که نه تأیید نویسنده را داشت، نه تخصص مترجم، اما اینجا جای نقد جنبههای فنی آن نیست، شاید هم استشکال وزارت ارشاد (که به آن ترجمه دیگر مجوز داده بود) باعث شد ناشر کتاب را چاپ نکند. خوشحالم که عطا خودش این کار را کرده است.
کارخانه جذابیت
مدرسه پالئوگرام برگزار میکنددوره سهجلسهای
درباره پیدایش، تکامل و تنوع جنسیت و انتخاب جنسیدر گوگلمیت
سه هفته، چهارشنبهها، ۸ـم، ۱۵ـم و ۲۲م آذرماه
ساعت ۲۲:۰۰ تا ۲۳:۳۰برای مخاطب بزرگسال
هزینه کارگاه: ۷۵۰ هزار تومان برای کسانی که تا آخر آبان ثبت نام کنند: ۵۰۰ هزار تومان
🔗 ᴉʌɐɹsoɥʞ uɐɟɹǝ ◆ عرڡاں حـســـروے (@Erfan_khosravi)
🔴 تا حالا از توی جیبتون سنگواره دایناسور درآوردین؟ 🦕
🦖 تو کلاس دایناسورشناسی آکادمی هوپا از این سنگوارهها زیاد از توی جیبهامون درمیآریم 🕵️ بچهها شما هم دوست دارید همراه ما بیایید؟
✍️ ظرفیت و فرصت ثبت نام داره تموم میشه. چند روز دیگه هم اولین جلسه کلاس شروع میشه.
دایناسوردوستهای عزیز 🦕
دورهی شگفتانگیز دایناسورشناسی آکادمی هوپا رو از دست ندید 🦕🦖🦎🐍🐊
✅ این دوره بهصورت برخط/آنلاین برای گروه سنی پنج تا ۱۲ سال برگزار میشه.
✅ برای ثبتنام به به پیوندهای زیر یا تارنمای آکادمی هوپا سر بزنید:
🧑🎓ثبتنام دوره دایناسورشناسی برای بچههایی که تازه میخوان وارد کلاس بشن
🎓 ثبتنام دوره دایناسورشناسی برای بچههایی که دورههای قبلی رو گذروندن
hoopa.academy/
✅ شماره پشتیبانی برای راهنمایی بیشتر:
۰۹۳۶۹۸۴۸۵۰۱
▫️
از داروین تا نوبل!
این سخنرانی دکتر آذرخش مکری را بشنوید 👌
#فروش به دلیل تغییر شغل
یکی از دوستان من که تخصص زیادی در ساخت نمونههای علمی دارد، به دلیل شرایط اقتصادی ناچار به تغییر شغل شده است و قصد دارد بخشی از نمونههای ارزشمند خود را بفروشد.
سومین نمونه فروشی این مدل جمجمه ولاسیراپتور است که بر اساس نمونهای یافته شده در مغولستان ساخته شده است. این نمونه که سالها بخشی از مجموعه شخصی دوست من بوده، از جنسی بسیار شبیه سنگواره واقعی ساخته شده است.
قیمت پیشنهادی دوست من برای فروش این نمونه پنج میلیون تومان بوده است ولی من از او خواستم برای مخاطبان پالئوگرام پانصدهزار تومان تخفیف قائل شود.
اگر دوست دارید این جمجمه زیبای ولاسیراپتور را به مجموعه خود اضافه کنید، همینجا پیام بگذارید.
#فروش به دلیل تغییر شغل
🦩فروخته شد
یکی از دوستان من که تخصص زیادی در ساخت نمونههای علمی دارد، به دلیل شرایط اقتصادی ناچار به تغییر شغل شده است و قصد دارد بخشی از نمونههای ارزشمند خود را بفروشد.
نخستین نمونه فروشی این جمجمه فلامینگو است که چند سال پیش بر اثر برخورد با تیر برق تلف شده بود. این نمونه که سالها بخشی از مجموعه شخصی دوست من بوده، به دقت پاکسازی شده و سپس آن را با آب اکسیژنه سفید و ضدعفونی کردهاند.
قیمت پیشنهادی دوست من برای فروش این نمونه دو میلیون تومان بوده است ولی من از او خواستم برای مخاطبان پالئوگرام پانصدهزار تومان تخفیف قائل شود.
اگر دوست دارید این جمجمه زیبای فلامینگو را به مجموعه خود اضافه کنید، همینجا پیام بگذارید.
کاربردهای آن آرواره تمساح
که گم شد و پیدا شد
یا
چرا آرواره تمساح مثل کلیدی است
برای فهم کالبدشناسی خزندگان؟
موسیقی: مقدمه آهنگ «برکه»
اثر استاد حسن شماعیزاده
▫️
To understand life we must go back to the beginning.
Life on Our Planet — from executive producer Steven Spielberg and the team behind Our Planet — premieres October 25.
🔗 Netflix (@netflix)
چشمانتظاریم.
https://www.etemadnewspaper.ir/fa/main/detail/204772/
یادداشتی درباره نمایشنامه میراث باد به قلم محمد معصومی در روزنامه اعتماد
آیا مارکس میخواست کاپیتال را به داروین تقدیم کند؟
نوشتهای از کاوه فیضاللهی
جادی عزیز خیلی خوب و دقیق این کتاب دوستداشتنی رو معرفی کرده.
میتونید از همینجا ببینید یا از کانال جادی تو یوتوب.
نسخهای که جادی تو تبلتش داره ویرایش ۲۰۰۹ه؛ ویرایشهای قبلی و بعدی این کتاب رو در این فرسته معرفی کردم و پیوند همه برای بارگزاری انتهای متن هست.
سؤال امتحانی یکی از «دروس عمومی» در یکی از دانشگاههای کشور
مه فشاند نور و سگ وعوع کند
سگ ز نور ماه کی مرتع کند
کارخانه جذابیت
مدرسه پالئوگرام برگزار میکنددوره سهجلسهای
درباره پیدایش، تکامل و تنوع جنسیت و انتخاب جنسی
در گوگلمیتسه هفته، چهارشنبهها، ۸ـم، ۱۵ـم و ۲۲م آذرماه
ساعت ۲۲:۰۰ تا ۲۳:۳۰برای مخاطب بزرگسال
هزینه کارگاه: ۷۵۰ هزار تومان برای کسانی که تا آخر آبان ثبت نام کنند: ۵۰۰ هزار تومان
برای ثبت نام اینجا را باز کنید و اطلاعات خواسته شده را وارد.
کارخانه جذابیت
مدرسه پالئوگرام برگزار میکنددوره سهجلسهای
درباره پیدایش، تکامل و تنوع جنسیت و انتخاب جنسی
در گوگلمیتسه هفته، چهارشنبهها، ۸ـم، ۱۵ـم و ۲۲م آذرماه
ساعت ۲۲:۰۰ تا ۲۳:۳۰برای مخاطب بزرگسال
هزینه کارگاه: ۷۵۰ هزار تومان برای کسانی که تا آخر آبان ثبت نام کنند: ۵۰۰ هزار تومان
برای ثبت نام اینجا را باز کنید و اطلاعات خواسته شده را وارد.
کارخانه جذابیت
مدرسه پالئوگرام برگزار میکنددوره سهجلسهای
درباره پیدایش، تکامل و تنوع جنسیت و انتخاب جنسی
در گوگلمیتسه هفته، چهارشنبهها، ۸ـم، ۱۵ـم و ۲۲م آذرماه
ساعت ۲۲:۰۰ تا ۲۳:۳۰برای مخاطب بزرگسال
هزینه کارگاه: ۷۵۰ هزار تومان برای کسانی که تا آخر آبان ثبت نام کنند: ۵۰۰ هزار تومان
برای ثبت نام اینجا را باز کنید و اطلاعات خواسته شده را وارد.
کارخانه جذابیت
مدرسه پالئوگرام برگزار میکنددوره سهجلسهای
درباره پیدایش، تکامل و تنوع جنسیت و انتخاب جنسی
در گوگلمیتسه هفته، چهارشنبهها، ۸ـم، ۱۵ـم و ۲۲م آذرماه
ساعت ۲۲:۰۰ تا ۲۳:۳۰برای مخاطب بزرگسال
هزینه کارگاه: ۷۵۰ هزار تومان برای کسانی که تا آخر آبان ثبت نام کنند: ۵۰۰ هزار تومان
برای ثبت نام اینجا را باز کنید و اطلاعات خواسته شده را وارد.
رضا امیر در این قسمت از پادکست مهرانگیز (که حدود سه ماه پیش منتشر شده) با ایمان معماریان، دامپزشک متخصص حیاتوحش، درباره مضرات غذا دادن به سگ و گربههای ولگرد (بدون صاحب) صحبت کرده.
من شخصاً نظر خاصی در موافقت یا مخالفت با این موضوع نداشتم و اهل غذادادن به سگ و گربهها هم نیستم، ولی از استدلالهای اصلی مخالف اطلاع نداشتم و شنیدنشان برایم جالب بود.
اصلیترین نکتهاش این بود که سگ و گربه اساسا گونه وحشی نیستند و در ده هزار سال اخیر و با دخالت انسان در گونههای دیگر به وجود آمدهاند و زندگی طبیعیشان در کنار و تحت مراقبت انسان است (مثلا بدنشان خیلی از مواد لازم برای زندهماندن در طبیعت را تولید نمیکند).
پیشنهاد میکنم کل گفتوگو را گوش کنید. استدلالهای مختلف در دفاع از غذادادن را مطرح کردهاند و به آنها جواب دادهاند.
اینطور که من از حرفهایشان فهمیدم تنها گزینه مسئولانه برای کسانی که سگ یا گربه دوست دارند این است که یکی برای خودشان داشته باشند و از او نگهداری کامل کنند (از نظر تغذیه و درمان و ...) و جز آن به هیچ سگ و گربهای غذا ندهند.
لینک پادکست در تلگرام
.
قانون تکاملی گمشدهی طبیعت
از ابتدای معرفی نظریهی داروین و حتی قبل از آن، از تبیینهای تکاملی، علاوهبر زیستشناسی در رشتههای دیگر نیز بهره گرفته شده است. برای نمونه، اسپنسر در تبیین تغییرات اجتماعی و فرهنگی از تکامل بهره گرفت و پیرس از تکامل یافتن قوانین فیزیک سخن گفت. پوپر از معرفتشناسی تکاملی در معنایی عام بهره گرفت و داوکینز از الگوریتم تکاملی.
عموما، و البته نه کاملا، زیستشناسان و فیلسوفان این بهرهگیریها را استعاری در نظر میگرفتند و تکامل را منحصر به تبارهایی از موجودات زنده میدانستند. اما مقالهای که این هفته در مجموعه مقالات آکادمی علوم آمریکا توسط ۹ دانشمند و فیلسوف منتشر شده مدعی است که در حیطههای خارج از زیستشناسی نیز واقعا تکامل رخ میدهد و فهمی چنان بدیع از تکامل عرضه کردهاند که از همین ابتدا برخی منتقدان آن را همنوا با نویسندگان آن، «قانون تکاملی گمشدهی طبیعت» نامیدهاند: قانونی که این گروه از پژوهشگران آن را آشکار ساختهاند و آن را مکمل قانون دوم ترمودینامیک میدانند.
قانون جدید بیان میکند که سیستمهای طبیعی پیچیده به حالتهایی با الگوسازی، تنوع، و پیچیدگی بیشتری تکامل مییابند. به عبارت دیگر، تکامل به حیات روی زمین محدود نمیشود، بلکه در دیگر سیستمهای بسیار پیچیده، از سیارات و ستارگان گرفته تا اتمها، مواد معدنی و غیره نیز رخ میدهد. (کافی است به تعاریف رایج تکامل در متون زیستشناسی مراجعه کنیم تا ببینیم که بهخلاف این دعوی، در آنجا به صراحت گفته میشد که فقط به نحوی استعاری میتوان از تکامل ستارگان سخن گفت.)
این مقاله متافیزیک جذابی را به نمایش میگذارد و نویسندگان میگویند جهان مملو از سیستمهای پیچیدهی در حال تکامل است، اما به نظر نمیرسد قوانین فیزیکی موجود (که آنها را «ماکروسکوپی» مینامند و از جمله شامل قوانین گرانش، ترمودینامیک، و الکترومغناطیس میشود) توصیف رضایتبخشی از این سیستمها عرضه کنند.
مطابق این نظریه همهی سیستمهای درحال تکامل، ازجمله در زیستشناسی و فراتر از آن، از اجزای متنوعی تشکیل شدهاند که میتوانند در حالتهای پیکربندیِ متفاوتی ترکیب شوند که سپس بر اساس کارکردِ خود انتخاب یا حذف شوند. انتخابها در سیستم بر اساس سه ویژگی صورت میگیرد: تداوم استاتیک، تداوم دینامیک، و بهوجود آمدن ویژگیهای نو.
نویسندگان مقاله یک قانونٍ نامتقارنٍ زمانی پیشنهاد میدهند که مطابق آن، اطلاعات کارکردی یک سیستم طی زمان افزایش مییابد و بر اساس کارکردها انتخاب انجام میشود. مطابق این قانون صرفنظر از اینکه سیستم زنده است یا غیرزنده، وقتی یک پیکربندی جدید بهخوبی کار میکند و کارکرد بهبود مییابد، تکامل رخ میدهد.
(این نگاه لااقل آنقدری به آراءِ چارلز سندرس پیرس، فیلسوف پراگماتیست، شباهت دارد که جای تعجب است نویسندگان مقاله به او ارجاع ندادهاند.)
باید منتظر ماند و میزان پذیرش این قانون را توسط سایر دانشمندان دید. اما از همینجا میتوان پیشبینی کرد که حتی اگر این نظریه چندان با اقبال زیستشناسان تکاملی روبرو نشود در حوزههایی مانند تکامل فرهنگی، تکامل الگوریتمها، و به ویژه در نجوم، فیزیک، و شیمی با اقبال گستردهای مواجه خواهد شد زیرا عموم نویسندگان مقاله متخصص این حوزهها هستند.
این مقاله به واقع محصول خرد جمعی در یک کار میانرشتهای است.
هادی صمدی
@evophilosophy
امروز یک مقاله ی فوق العاده در مورد آخرین شام یک تریلوبیت 465 میلیون ساله از بوهمیا منتشر شد.
لحظاتی قبل از مرگ، تریلوبیتی که در عکس مشاهده می کنید شکم خود را با دوکفهای، خارپوستان و هیولیت پر کرد و ناگهان توسط جریانی از گل و لای در زیر آب مدفون شد.
این اولین مدرک مستقیمی است که نشان میدهد تریلوبیتها از چیزهای سخت تغذیه می کرده اند.
@irpaleochannel
برای مطالعه بیشتر به مقاله زیر مراجعه بفرمایید:
https://www.nature.com/articles/s41586-023-06567-7#ref-CR2
#فروش به دلیل تغییر شغل
یکی از دوستان من که تخصص زیادی در ساخت نمونههای علمی دارد، به دلیل شرایط اقتصادی ناچار به تغییر شغل شده است و قصد دارد بخشی از نمونههای ارزشمند خود را بفروشد.
دومین نمونه فروشی این جمجمه شترمرغ تخمگذار است که چند سال پیش در یک مزرعه درگذشت. این نمونه که سالها بخشی از مجموعه شخصی دوست من بوده، به دقت پاکسازی شده و سپس آن را با آب اکسیژنه سفید و ضدعفونی کردهاند.
قیمت پیشنهادی دوست من برای فروش این نمونه سه میلیون تومان بوده است ولی من از او خواستم برای مخاطبان پالئوگرام پانصدهزار تومان تخفیف قائل شود.
اگر دوست دارید این جمجمه زیبای شترمرغ را به مجموعه خود اضافه کنید، همینجا پیام بگذارید.
در کلاس دایناسورشناسی چه میگذرد؟
تشریح دایناسوری از دوره ژوراسیک که سال ۱۸۵۹ توصیف شد.
†Compsognathus longipes Wagner, 1859
این مدل بر اساس تصویری ساخته شده که در پارک ژوراسیک از کومپسوگناتوس نمایش داده شد؛ اینه تصویر این دایناسور در پارک ژوراسیک، هرچند خاطرهانگیز است، اما در حقیقت بر اساس دایناسور دیگری به نام پروکومپسوگناتوس طراحی شده بود که در اواخر تریاس میزیست و در سال ۱۹۱۳ توصیف شده بود. این دو دایناسور تقریبا همجثه بودند و ظاهری تقریبا مشابه داشتند، هرچند از دو گروه بسیار متفاوت بودند.
†Procompsognathus triassicus Fraas, 1913
کومپسوگناتوس از سیلوروسورهای کوچکجثه نزدیک به تیرانوسورها و پرندگان بود. اما پروکومپسوگناتوس از خویشاوندان کوچکجثه و نزدیک به سیلوفایسیس و دایلوفوسورِس بود.
در کتاب پارک ژوراسیک داستان با پروکومپسوگناتوس پیش میرود؛ اما در نسخه سینمایی (در حقیقت نسخه سینمایی دنیای گمشده) نام کومپسوگناتوس میآید، درحالیکه تصویر به نمایش درآمده، همچنان متعلق به پروکومپسوگناتوس است. این مدل هم بر اساس همان تصویر ساخته شده و از مجموعه ReborOddities است.
کشندهترین موجود روی زمین – باکتریوفاژ
میلیاردها ساله که پیکاری برپاست و هر روز تریلیونها کشته بجا میذاره، در حالی که ما اصلا متوجهش هم نمیشیم. این پیکار توسط کشندهترین موجود روی زمین جنگیده میشه: باکتریوفاژ.
@KurzgesagtPersian
3️⃣4️⃣ داروین در کتابهای درسی مدارس ایران
https://castbox.fm/app/castbox/player/id2624698/id622987569
نظریۀ تکامل داروین از چه زمان در کتابهای درسی مدارس ایران وارد شد؟ چه تغییراتی در عرضۀ نظریۀ تکامل داروین در کتابهای درسی پیش و پس از انقلاب ایجاد شد؟
خلاصهای از مقالهای با عنوان «بررسی تاریخی تغییرات کتابهای درسی تاریخ طبیعی مدارس با تأکید بر موضوع تکامل جانوران و انسان از دورۀ قاجاریه تا کنون» که آقای محمد معصومی در اسفند 1402 در مجلۀ تاریخ علم منشر کرده است
https://podbay.fm/p/1501341554/e/1690103896
@hisofscience
دایناسوری که سوار دوچرخه گریخت
هفته پیش فهمیدم که دوچرخهام را دزد برده. با شرایط فعلی که در آن به سر میبریم، احتمالا هرگز نه میتوانم به پیداشدنش امیدوار باشم، نه به خرید دوچرخهای دیگر. گفتهاند به خاطر مال دنیا غصه مخورید و حسرت چیزی را که از دست رفته به دل راه مدهید. من هم غصه خوردم، هم حسرت، هم ترس. اما دوستی نادیده و مهربان این نقاشی را برایم کشید و همراه چند درنای کاغذی و ستارههای آمین برایم فرستاد. وقتی که هنوز داغ دوچرخه دلم را میسوزاند، دوست نادیدهام گفت دوچرخه دست آشناست؛ همین دایناسور برش داشته و شاید برش گرداند. گفتم این بهانه شادیانه را با شما هم به اشتراک بگذارم.
قدیمیترین شاهد دید رنگی در مهرهداران
این یادداشت فوقالعاده از آقای شهبازی را بخوانید تا ببینید دیرینهشناسان چگونه از دل سنگوارهای کوچک و ظاهراً معمولی، چگونه اطلاعاتی موثق و دقیق استنتاج میکنند.
همان تکامل لطفا
صد سال یا کمی بیشتر از وقتی که در متنهای فارسی (احتمالا متأثر از متنهای ترکی عثمانی) از نظریه تکامل داروین نام برده شده، میگذرد.
هزاران کتاب و مقاله در محیط دانشکدههای زیستشناسی درباره تکامل نوشته شده تا نوبت رسید به صاحبنظرانی که یادشان نمیآید در کتابهای درسی برای این نظریه چه نامی به کار رفته، اما همگی قائلند که جایی گفته شده کلمه تکامل برای نامیدن این نظریه غلط است.
من سالها از فرگشت برای نامیدن این نظریه استفاده کردم، فقط برای دور زدن تیغ جرح و قیچی تعدیل در نشریات علمی. البته مشکلی یا نظری پیرامون نادرستی لفظ فرگشت ندارم، اما به قول دوست گرامی، آقای کاوه فیضاللهی، باید قراردادی زبانی در کار باشد که بگوید بعد از صد سال، بیاییم همگی از فرگشت به جای evolution استفاده کنیم. اما تا وقتی این کلمه طوری است که مأموران قیچی به دست جرحوتعدیل نمیدانند همان تکامل است و افراد زیادی میپرسند فرگشت یعنی چی و ما هم باید روشن کنیم که همان تکامل است، ما همان تکامل را ترجیح میدهیم.
اهل علم معمولا وقتی حرف به این مهمی مثلا درباره نادرستی تکامل یا برتری فرگشت دارند، مینویسند و در معرض داوری باقی اهل علم قرارش میدهند. برای اهل تقلید هم که حوصله قیلوقال مدرسه ندارند، در نوشتههایی عامهفهم لب کلام را توضیح میدهند تا روشن کنندشان. اینکه فضای مجازی پرشده از کسانی به جز اهل علم (که عمدتاً شناسههایی مجازی و مجهول اند) که چنین اشتباهی را مدام تکرار میکنند، باعث نمیشود این اشتباه به مرور مقبول و راست شود. کار علم طور دیگر و جای دیگر رقم میخورد.
اهل تقلید اگر نظری دارند، یا در کسوت اهل علم دربیایند، نظرشان را تشریح و مستند کنند و در معرض داوری باقی اهل علم قرار بدهند، یا به تقلید ادامه دهند؛ نه اینکه مدام حرفی غلط را تکرار کنند و بگویند که «لفظ تکامل غلط است».
لفظ تکامل غلط نیست. برداشت شما اشتباه بوده.
درباره مغالطه رایجشدن فلان اصطلاح غلط
درباره اینکه تکامل واقعا به معنی کاملشدن هست یا نه
درباره اینکه چرا نباید با نگاه انسانمحور و ذاتگرا درباره تکامل فکر کنیم
تأملی در واژهسازیهای علمی: مطالعۀ موردی «اوولوشن»
هادی صمدی و محمد معصومی
تاریخ علم، ش ۳۰، ۱۹ (۱)، بهار و تابستان ۱۴۰۰، ص ۲۷-۶۷
امیرخان افسانه شد
نوشتهای از کاوه فیضاللهی به یاد امیرخان آهنی، محیطبان واحه دلبر در ذخیرهگاه زیستکره توران از ۱۳۴۶ تا ۱۳۷۸ که دیروز درگذشت.