Telegram-канал notemoalaghemah - نت معلق ماه: Unsorted

نت معلق ماه

16 August 2026 15:06

نگاهی به یک شعر از یدالله رویایی

"از تو سخن از به آرامی
از تو سخن از به تو گفتن
از تو سخن از به آزادی
وقتی سخن از تو می‌گویم
از عاشق از عارفانه می‌گویم
از دوستت دارم
از خواهم داشت
از فکر عبور در به تنهایی
من با گذر از دل تو می کردم
من با سفر سیاه چشم تو زیباست
خواهم زیست
من با به تمنای تو خواهم ماند
من با سخن از تو
خواهم خواند

ما خاطره از شبانه می‌گیریم
ما خاطره از گریختن در یاد
از لذت ارمغان در پنهان
ما خاطره ایم از به نجواها
من دوست دارم از تو بگویم را
ای جلوه ی از به آرامی
من دوست دارم از تو شنیدن را
تو لذت نادر شنیدن باش
تو از به شباهت از به زیبایی
بر دیده تشنه‌ام تو دیدن باش"

در این شعر، شاعر عمداً جمله‌ها را شکسته و حروف اضافه‌ای مثل «از»، «به» و «در» را به شکل نامتعارف کنار هم گذاشته تا حالتی ایجاد کند که انگار عاشق آن‌قدر درگیرِ معشوق است که نمی‌تواند درباره‌اش جمله‌های مرتب و عادی بسازد.

"از تو سخن از به آرامی"
فعل «گفتن» در ساختمان فشرده‌ی سطر مستتر است، پس به قرینه معنا حذف می‌شود.
وقتی از تو سخن می‌گویم، سخنم با آرامی و لطافت همراه است یا حتی خود تو معنای لطافت هستی.

"از تو سخن از به آزادی"
این سطر طنینی مدرن و ساختاری تازه از این بیت معروف است: من از آن روز که در بند توام آزادم.

"وقتی سخن از تو می‌گویم
از عاشق، از عارفانه می‌گویم"
طبق سنت ادبی و رسوبات فکری و فرهنگی، عشق شاعر که در این شعر عاشق است عارفانه هست و البته بر خلاف قدما دیگر عاشق همان عارف نیست، بخاطر همین است که از عاشق و عارفانه میگوید نه از عاشق و از عارف.
عشق زمینی که از دل تاریخ با عارفانه های آسمانی عجین شده است. این چنین است که در سطر بعدی شعر، زمان حال و آینده را همنشین این گذار تاریخی میکند:
"از دوستت دارم
از خواهم داشت"

***
در بند دوم شعر، دیگر نمی‌توان تغییر ساختمان زبان را صرفاً به بندآمدن زبان شاعر در برابر زیبایی معشوق تقلیل داد:

"ما خاطره‌ایم از به نجواها"

"از" مبدا است و "به" مقصد
و این بار فعلِ رسیدن است که به قرینه معنا حذف شده است و فقط جهت‌نما "از" و "به" مانده‌اند در نتیجه "مبدا" و "مقصد" همزمان احساس می‌شوند. شاعر دو حرف اضافه ساده را تبدیل به قبله‌نمای خواننده کرده است.

"تو از به شباهت از به زیبایی"

معشوق صرفاً «زیبا» نیست؛ او حاصل یا تجسمِ میل به شباهت و رسیدن به زیبایی است. «از» حالتِ برخاستن از چیزی را می‌سازد و «به» جهتِ حرکت به سوی آن را.

و شعر چنین است.