Telegram-канал dolatedin - دولت دین | اندیشکده مرصاد: Unsorted

دولت دین | اندیشکده مرصاد

09 May 2026 13:35

⭕️ کمونیست‌های کرالا و اسلام

کرالا (Kerala) یکی از ۲۸ ایالت هند است و حدود ۳۷ میلیون نفر جمعیت دارد. این ایالت از نظر شاخص‌های انسانی و اجتماعی، یکی از توسعه‌یافته‌ترین مناطق هند به شمار می‌رود. در سال ۱۹۵۷، کمونیست‌های کرالا موفق شدند از طریق انتخابات آزاد به قدرت برسند و نخستین جریان مارکسیستی جهان باشند که از راه دموکراتیک حکومت را به دست گرفت.

از آن زمان تاکنون، نیروهای چپ‌گرا یا به‌تنهایی یا در قالب ائتلاف‌های سیاسی، در ادارۀ این ایالت نقش مهمی داشته‌اند. پایگاه اجتماعی حزب کمونیست عمدتاً دهقانان و اقشار کم‌درآمد بودند و به همین دلیل، دولت‌های چپ اصلاحات ارضی گسترده‌ای را اجرا کردند که به تدریج ساختار سنتی ارباب ـ رعیتی را از میان برد. همچنین سرمایه‌گذاری در آموزش، بهداشت و خدمات عمومی باعث شد کرالا در بسیاری از شاخص‌های اجتماعی از میانگین هند پیشی بگیرد. نرخ باسوادی در کرالا حدود ۹۶.۷ درصد است، در حالی که میانگین کشوری هند حدود ۷۷.۷ درصد است. حداقل دستمزد در این ایالت حدود ۷۰۰ روپیه (نزدیک به ۸ یورو) تعیین شده که از بسیاری از ایالت‌های دیگر هند بالاتر است. امید به زندگی نیز در کرالا حدود ۷۷.۳ سال است، در حالی که میانگین هند حدود ۷۰.۸ سال برآورد می‌شود.

ترکیب جمعیتی کرالا متنوع است: حدود ۲۷ درصد مسلمان، ۱۸ درصد مسیحی و بقیۀ جمعیت هندو هستند. دولت‌های محلی کرالا طی دهه‌ها تلاش کرده‌اند میان گروه‌های دینی مختلف تعادل اجتماعی برقرار کنند و از تنش‌های مذهبی جلوگیری شود؛ مسئله‌ای که در مقایسه با برخی دیگر از مناطق هند، اهمیت ویژه‌ای داشته است.

در دو دهۀ اخیر، حضور نمادها و سبک‌های مذهبی در فضای عمومی کرالا پررنگ‌تر شده است. بخشی از مسلمانان این ایالت، تحت تأثیر ارتباطات فرهنگی و اقتصادی با کشورهای عربی حاشیۀ خلیج فارس، به پوشش‌ها و الگوهای مذهبی محافظه‌کارانه‌تر گرایش پیدا کرده‌اند. این تغییرات در پوشش و سبک زندگی، سیمای اجتماعی برخی مناطق کرالا را نسبت به گذشته متفاوت کرده است.

دولت‌های چپ‌گرای کرالا که عموماً با سیاست‌های تبعیض‌آمیز علیه اقلیت‌ها مخالفت کرده‌اند، تلاش داشته‌اند شرایطی فراهم کنند که مسلمانان و مسیحیان بدون تبعیض در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی حضور داشته باشند. به همین دلیل، شمار قابل توجهی از مسلمانان نیز در احزاب چپ و نهادهای سیاسی این ایالت فعالیت دارند و میان باور دینی و مشارکت سیاسی خود تعارضی نمی‌بینند.

از دهه ۱۹۶۰ میلادی، مسلمانان کرالا در شمار نخستین گروه‌های کارگران مهاجر هند بودند که به کشورهای نفت‌خیز عربی مانند عربستان سعودی، کویت، امارات و عمان مهاجرت کردند. اگرچه تنها حدود ۳ درصد جمعیت هند در کرالا زندگی می‌کند، اما نزدیک به ۵۰ درصد کارگران مهاجر هندی در کشورهای عربی اهل این ایالت هستند. درآمدهای ارسالی این مهاجران نقش مهمی در اقتصاد کرالا داشته و حدود ۲۰ درصد تولید ناخالص داخلی ایالت به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم با این مهاجرت‌های کاری مرتبط دانسته می‌شود. بسیاری از پژوهشگران معتقدند این مهاجرت‌ها سهم مهمی در کاهش فقر، گسترش آموزش و بهبود سطح زندگی در کرالا داشته‌اند.

همزمان، ارتباط گستردۀ مهاجران با کشورهای عربی، تأثیرات فرهنگی و مذهبی نیز به همراه داشته است. در سال‌های اخیر، با افزایش سرمایه‌گذاری‌های آموزشی و مذهبی از سوی نهادها و سرمایه‌گذاران کشورهای عربی، شمار مدارس و دانشگاه‌های اسلامی در کرالا افزایش یافته است. این مراکز آموزشی، بسته به گرایش فکری و مذهبی خود، مقررات متفاوتی دربارۀ پوشش و فضای آموزشی دارند. برخی این روند را بخشی از آزادی دینی و تنوع فرهنگی می‌دانند و برخی دیگر نسبت به گسترش رویکردهای محافظه‌کارانه در جامعه ابراز نگرانی می‌کنند.

کرالا همچنان یکی از نمونه‌های مهم همزیستی دینی، مشارکت سیاسی و توسعۀ اجتماعی در هند به شمار می‌رود. در عین حال، این ایالت نیز مانند بسیاری از جوامع متکثر، با بحث‌هایی درباره رابطۀ دین، سیاست، هویت فرهنگی و نقش نهادهای مذهبی در عرصۀ عمومی روبه‌رو است؛ موضوعاتی که همچنان در فضای فکری و سیاسی کرالا محل گفت‌وگو و اختلاف نظر هستند.

@dolatedin