DinOnline دین‌آنلاین

02 November 2026 20:24

🔻دینداری جوانان در آمریکا؛ نشانه‌های تازه از تغییر رابطه نسل جدید با دین
(گزارش مرکز تحقیقات پیو | ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶)

✔️دینداری در آمریکا پس از سال‌ها کاهش به ثبات نسبی رسیده است. گزارش تازه مرکز تحقیقات پیو نشان می‌دهد جوانان ۱۸ تا ۲۲ ساله حضور بیشتری در مراسم دینی دارند، اما گروه ۲۳ تا ۲۶ ساله از کم‌دین‌ترین گروه‌های جامعه آمریکاست. آیا این داده‌ها نشانه بازگشت دین در میان نسل جوان است؟

🔹تازه‌ترین پژوهش مرکز تحقیقات پیو نشان می‌دهد شاخص‌های اصلی دینداری در آمریکا از سال ۲۰۲۰ تاکنون تغییر چشمگیری نداشته‌اند؛ اما در میان نسل جوان نشانه‌هایی متفاوت و گاه متناقض دیده می‌شود. جوانان ۱۸ تا ۲۲ ساله بیش از بسیاری از گروه‌های سنی در مراسم دینی شرکت می‌کنند، درحالی‌که گروه سنی ۲۳ تا ۲۶ سال در شاخص‌هایی مانند دعا و نیایش روزانه، اهمیت دین در زندگی و وابستگی دینی، کم‌دین‌ترین گروه محسوب می‌شود. این داده‌ها نه از یک احیای فراگیر دینی در آمریکا حکایت دارند و نه از ادامه یک روند یکنواخت سکولارشدن؛ بلکه تصویری پیچیده از تغییرات نسلی و جنسیتی دینداری ارائه می‌کنند.

📎 پیوند به متن کامل این گزارش در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/46690/


🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

01 November 2026 11:01

🔻زمزمه‌های مخملین پاییزی؛ از سکوت و سپاسگزاری تا آزادی و امید

✔️سروش دباغ در «زمزمه‌های مخملین پاییزی» درباره سکوت، سپاسگزاری، عشق، تنهایی اگزیستانسیل، آزادی و معنای زندگی می‌نویسد و از هنر زیستن و دیدن روشنایی در دل تاریکی می‌گوید.

🔹چگونه می‌توان در جهانی آکنده از رنج، تنهایی و نااطمینانی، همچنان معنای زندگی را جست‌وجو کرد و از زیبایی‌ها و دلخوشی‌های کوچک آن غافل نماند؟ سروش دباغ در مجموعه «زمزمه‌های مخملین پاییزی»، با تأمل در مفاهیمی چون سکوت، سپاسگزاری، عشق، تنهایی اگزیستانسیل، آزادی و مسئولیت، به سراغ این پرسش بنیادین می‌رود. او با همراهی اندیشه‌های فیلسوفان و روان‌درمانگرانی چون ویتگنشتاین و اروین یالوم و با بازخوانی شعر و اندیشه حافظ و سهراب سپهری، از تجربه‌های زیسته و تأملات فلسفی خود می‌گوید؛ از ضرورت پذیرفتن رازآلودگی هستی تا هنر دیدن روشنایی در دل تاریکی و زیستن آگاهانه در جهان.


📎 پيوند به متن کامل این مطلب در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/46659/


🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

28 October 2026 14:34

🔻انتخابات آمریکا ۲۰۲۶؛ تفاوت گرایش سیاسی گروه‌های دینی

✔️نظرسنجی تازه مؤسسه پیو نشان می‌دهد گروه‌های دینی در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا ۲۰۲۶ گرایش‌های متفاوتی دارند؛ از حمایت گسترده پروتستان‌های انجیلی سفیدپوست از جمهوری‌خواهان تا گرایش دموکراتیک پروتستان‌های سیاه‌پوست و افراد فاقد وابستگی دینی. این بررسی همچنین از کاهش محبوبیت دونالد ترامپ در میان گروه‌های دینی حکایت دارد.

🔹داده‌های تازه مؤسسه پژوهشی پیو نشان می‌دهد که ترجیحات انتخاباتی گروه‌های دینی در آمریکا تفاوت چشمگیری دارد. پروتستان‌های انجیلی سفیدپوست و کاتولیک‌های سفیدپوست بیشتر به نامزدهای جمهوری‌خواه گرایش دارند، درحالی‌که پروتستان‌های سیاه‌پوست، کاتولیک‌های لاتین‌تبار و افراد فاقد وابستگی دینی عمدتاً از دموکرات‌ها حمایت می‌کنند. هم‌زمان، محبوبیت دونالد ترامپ در میان تقریباً همه گروه‌های دینی کاهش یافته است."

📎 پیوند به متن کامل این گزارش در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/46596/


🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

25 October 2026 12:36

🔻چه کسی اسلام را تعریف می‌کند؟ جان اسپوزیتو و مناسبات دانش و قدرت در اسلام‌پژوهی غربی

✔️جان اسپوزیتو، اسلام‌پژوه برجسته آمریکایی، چگونه به شناخت اسلام در غرب کمک کرد؟ زهرا اخوان صراف در بررسی میراث او، مناسبات دانش و قدرت، نقش سیاست و منابع مالی و جایگاه مسلمانان در تولید دانش درباره اسلام را واکاوی می‌کند.

🔹جان اسپوزیتو، اسلام‌شناس آمریکایی و از چهره‌های تأثیرگذار در معرفی اسلام به جهان غرب، بیش از پنج دهه درباره اسلام و جوامع مسلمان پژوهش کرد و با تصویرهای کلیشه‌ای از اسلام به مقابله پرداخت. بااین‌حال، میراث او تنها به آثار علمی و تلاش‌هایش برای مقابله با اسلام‌هراسی محدود نمی‌شود. زهرا اخوان صراف در این یادداشت، ضمن بررسی زندگی و دیدگاه‌های اسپوزیتو، به پرسشی بنیادی‌تر می‌پردازد: دانش درباره اسلام در دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی غرب چگونه تولید می‌شود و مناسبات میان دانش، قدرت، سیاست و منابع مالی چه نقشی در شکل‌گیری آن دارد؟

📎 پیوند به متن کامل این مطلب در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/46584/


🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

24 October 2026 06:02

🔻"حضرت فاطمه زهرا (س) در تاریخ و روایت؛ نگاهی انتقادی به روایت‌های شیعه و سنی

✔️آرتور بوهلر در مقاله «فاطمه در میان تاریخ و روایت» به بررسی روایت‌های تاریخی و حدیثی درباره زندگی حضرت فاطمه زهرا (س)، اختلاف دیدگاه‌های شیعه و سنی و زمینه‌های شکل‌گیری این روایت‌ها می‌پردازد. یاسر میردامادی در ترجمه و تعلیقات انتقادی خود، برخی از گزارش‌ها و پیش‌فرض‌های تاریخی مقاله را نیز نقد و بررسی می‌کند.

🔹حضرت فاطمه زهرا (س) در منابع تاریخی و حدیثی مسلمانان چگونه بازنمایی شده است و اختلاف روایت‌های شیعه و سنی درباره زندگی او از چه زمینه‌هایی تأثیر پذیرفته است؟ آرتور بوهلر، اسلام‌پژوه آمریکایی، در مقاله «فاطمه در میان تاریخ و روایت» به بررسی روایت‌های مربوط به زندگی حضرت فاطمه، از تاریخ تولد و جایگاه او نزد پیامبر تا ازدواج با امام علی (ع)، ماجرای فدک و درگذشت او می‌پردازد. یاسر میردامادی در ترجمه و توضیحات این مقاله، افزون بر معرفی دیدگاه نویسنده، با تعلیقاتی انتقادی برخی از گزارش‌ها و پیش‌فرض‌های تاریخی متن را نیز به بحث می‌گذارد."

📎 پيوند به متن کامل این مطلب در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/46565/


🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

21 October 2026 15:44

🔻"دین به‌مثابه عبور و استقرار؛ چگونه دین به زندگی انسان معنا می‌دهد؟ نگاهی به نظریه توماس تویید
(آشنایی با نظریه‌های معاصر دین‌پژوهی)

✔️نظریه توماس تویید دین را فرایندی از عبور و استقرار می‌داند. به قلم محسن محصل یزدی با دیدگاه این دین‌پژوه معاصر درباره تجربه زیسته دین، مهاجرت، هویت و مکان مقدس آشنا شوید.

🔹دین را باید مجموعه‌ای ثابت از باورها و مناسک دانست یا فرایندی پویا که در جریان زندگی انسان شکل می‌گیرد و دگرگون می‌شود؟ توماس تویید، از نظریه‌پردازان معاصر دین‌پژوهی، در نظریه «عبور و استقرار» می‌کوشد دین را در پیوند با حرکت، مهاجرت، تجربه زیسته، هویت و احساس تعلق توضیح دهد. از نظر او، انسان‌ها با کمک دین هم برای خود خانه و جایگاهی در جهان می‌سازند و هم از مرزهای مکانی، فرهنگی و معنایی عبور می‌کنند. محسن محصل یزدی (دکتری دین پژوهی) در هفتمین بخش از مجموعه «آشنایی با نظریه‌های معاصر دین‌پژوهی»، ابعاد اصلی این نظریه و پیامدهای آن برای مطالعه دین را بررسی می‌کند."

📎 پيوند به متن کامل این مطلب در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/46555/


🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

20 October 2026 18:34

🟡 پنجمین نشست «از ایران مونولوگ تا ایران دیالوگ» چهارشنبه برگزار می‌شود

پنجمین نشست از سلسله نشست‌های ترویجی «از ایران مونولوگ تا ایران دیالوگ» به میزبانی خانه خرد و خیال برگزار خواهد شد.

➖مهمان‌های نشست پنجم:
زوج گرانقدر «زهیر قدسی» و «الهام یوسفی» (هم‌بنیانگذاران کافه کتاب خانه تجربه)

➖موضوع:
کسب‌وکارهای گفت‌وگویی در ایران آینده
(تجربه کافه‌کتاب خانه تجربه در بهبود فضای گفت‌وگو در مشهد)

🕕 زمان نشست: چهارشنبه (۲۹ مهرماه) - ساعت ۱۸
حضوری (مشهد) و آنلاین

💥 حضور در این نشست رایگان و نیازمند ثبت‌نام است.

➖این نشست با همکاری سازمان اسناد و کتابخانه ملی مشهد برگزار می‌شود.

📌 برای ثبت‌نام رایگان به ما پیام بدهید:

@KHERADVAKHIYAL1

خانه خرد و خیال | @kheradvakhiyal
بله | روبیکا | ایتا | سایت | اینستاگرام | توییتر
🔚

DinOnline دین‌آنلاین

18 October 2026 21:51

مخاطبی از اعضای گروه نامه دین‌آنلاین این مطلب را به اشتراک گذاشته است.

عضو گروه نامه دین‌آنلاین شوید و در نشر محتوا و بررسی مطالب با ما همراه باشید!

/channel/dinonlinecontactgroup

DinOnline دین‌آنلاین

18 October 2026 21:03

🔻ترجمه ادبیات کودک؛ از انتقال فرهنگی تا بازآفرینی جهان کودک

✔️جعفر مروارید (دانشیار فلسفه دانشگاه فردوسی مشهد و رایزن فرهنگی ایران در تونس) در یادداشتی درباره ترجمه ادبیات کودک، از ترجمه فرهنگی، زیبایی‌شناسی کتاب کودک و ظرفیت همکاری فرهنگی ایران و تونس می‌گوید.


🔹ترجمه ادبیات کودک چگونه می‌تواند فراتر از انتقال واژه‌ها و جمله‌ها، به بازآفرینی یک جهان فرهنگی بینجامد؟ هنگامی که کتابی از فارسی به عربی ترجمه می‌شود، چگونه می‌توان معنا، عاطفه، تخیل و هویت فرهنگی آن را حفظ کرد و در عین حال، امکان ارتباط کودکان جامعه مقصد با اثر را فراهم آورد؟ جعفر مروارید در این یادداشت، با تمرکز بر تجربه ارتباط فرهنگی ایران و تونس، به بررسی ابعاد محتوایی، زیبایی‌شناختی و اجتماعی ترجمه و نشر ادبیات کودک می‌پردازد و از ضرورت توجه به زنجیره ارزش فرهنگی کتاب، از شناخت مخاطب تا ترویج اجتماعی و ارزیابی اثرگذاری، سخن می‌گوید.

📎 پيوند به متن کامل این یادداشت در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/46536/


🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

17 October 2026 07:05

🔻ترجمه ادبیات کودک؛ از انتقال فرهنگی تا بازآفرینی جهان کودک

✔️جعفر مروارید (دانشگاه فردوسی مشهد و رایزن فرهنگی ایران در تونس) در یادداشتی درباره ترجمه ادبیات کودک، از ترجمه فرهنگی، زیبایی‌شناسی کتاب کودک و ظرفیت همکاری فرهنگی ایران و تونس می‌گوید.

🔹ترجمه ادبیات کودک چگونه می‌تواند فراتر از انتقال واژه‌ها و جمله‌ها، به بازآفرینی یک جهان فرهنگی بینجامد؟ هنگامی که کتابی از فارسی به عربی ترجمه می‌شود، چگونه می‌توان معنا، عاطفه، تخیل و هویت فرهنگی آن را حفظ کرد و در عین حال، امکان ارتباط کودکان جامعه مقصد با اثر را فراهم آورد؟ جعفر مروارید در این یادداشت، با تمرکز بر تجربه ارتباط فرهنگی ایران و تونس، به بررسی ابعاد محتوایی، زیبایی‌شناختی و اجتماعی ترجمه و نشر ادبیات کودک می‌پردازد و از ضرورت توجه به زنجیره ارزش فرهنگی کتاب، از شناخت مخاطب تا ترویج اجتماعی و ارزیابی اثرگذاری، سخن می‌گوید. تونس می‌گوید.
ترجمه ادبیات کودک چگونه می‌تواند فراتر از انتقال واژه‌ها و جمله‌ها، به بازآفرینی یک جهان فرهنگی بینجامد؟ هنگامی که کتابی از فارسی به عربی ترجمه می‌شود، چگونه می‌توان معنا، عاطفه، تخیل و هویت فرهنگی آن را حفظ کرد و در عین حال، امکان ارتباط کودکان جامعه مقصد با اثر را فراهم آورد؟ جعفر مروارید در این یادداشت، با تمرکز بر تجربه ارتباط فرهنگی ایران و تونس، به بررسی ابعاد محتوایی، زیبایی‌شناختی و اجتماعی ترجمه و نشر ادبیات کودک می‌پردازد و از ضرورت توجه به زنجیره ارزش فرهنگی کتاب، از شناخت مخاطب تا ترویج اجتماعی و ارزیابی اثرگذاری، سخن می‌گوید.


📎 پيوند به متن کامل این یادداشت در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/46536/


🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

14 October 2026 21:13

برای ارتباط با ما در خصوص این پادکست به شناسه زیر پیام دهید:

🆔 @dinonlinecontact

DinOnline دین‌آنلاین

13 October 2026 14:11

🔻"چرا بحث درباره دین در فیسبوک به خشم و منازعه می‌انجامد؟

✔️چرا بحث‌های دینی در فیسبوک به خشم و منازعه می‌انجامند؟

🔹مونـا عبدالفضل نقش هویت، زبان تحریک‌آمیز و احساسات را بررسی می‌کند.

چرا گفت‌وگو درباره دین در شبکه‌های اجتماعی گاه به خشم و تقابل هویتی تبدیل می‌شود؟ مقاله‌ای در کانورسیشن با بررسی یک گروه فیسبوکی در نروژ، نقش هویت دینی و غیردینی، واژگان تحریک‌آمیز و سرزنش مخالفان را در تشدید منازعات آنلاین بررسی می‌کند"

📎پيوند به متن کامل این گزارش در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/46493




🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

10 October 2026 20:41

🔻"تشیع صفوی چگونه تساهل دینی در ایران را تضعیف کرد؟

✔️محمدعلی عسگری در این یادداشت، نقش تشیع صفوی در تضعیف تساهل دینی در ایران و تشدید منازعات شیعه و سنی را با نگاهی به تاریخ ایران بررسی می‌کند.

🔹ظهور دولت صفوی در ایران، علاوه بر تثبیت تشیع دوازده‌امامی به‌عنوان مذهب رسمی، مناسبات دین و قدرت و روابط میان گروه‌های مذهبی را نیز دگرگون کرد. محمدعلی عسگری در این یادداشت با مقایسه فضای مذهبی ایران در دوره ایلخانی و تیموری با عصر صفوی، استدلال می‌کند که آمیختگی رقابت‌های سیاسی و تعصبات مذهبی به تضعیف رواداری دینی و تشدید منازعات شیعه و سنی انجامید."

📎 پیوند به متن کامل این یادداشت در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/46471


🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

05 October 2026 20:16

🔻حقوق بشر منهای دین؛ نقدی بنیادین به روشنفکری دینی و عبدالکریم سروش از منظر حقوق اقلیت‌ها

✔️محمد عثمانی در این یادداشت با نقد روشنفکری دینی و آرای عبدالکریم سروش می‌پرسد: آیا حقوق بنیادین انسان باید مستقل از دین و تفسیر دینی به رسمیت شناخته شود؟

📎 پیوند به متن کامل این مطلب در سایت دین‌آنلاین

https://www.dinonline.com/46455/



🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

03 October 2026 07:18

🔻ده فرمان در کلاس‌های درس؛ دیوان عالی آمریکا در آستانه یک پرونده مهم درباره نسبت دین و دولت

✔️به گزارش رویترز، دیوان عالی آمریکا ممکن است پرونده الزام نمایش ده فرمان در مدارس تگزاس را بررسی کند؛ پرونده‌ای که پرسش‌هایی درباره آزادی دینی و جدایی دین و دولت در آمریکا مطرح کرده است.

📎 پيوند به متن کامل این گزارش در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/46438/


🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

02 November 2026 07:32

🔻شخصیت مرجعیت: خوانشی روان‌شناختی از منش و اعتماد اجتماعی در سلوک آیت‌الله شبیری زنجانی

✔️مصطفی سلیمانی با خوانشی روان‌شناختی از سلوک آیت‌الله شبیری زنجانی، نقش فروتنی، مدارا و مسئولیت اجتماعی را در شکل‌گیری اعتماد به مرجعیت بررسی می‌کند.

🔹چرا برخی عالمان فقط دانش تولید نمی‌کنند و اعتماد هم می‌سازند؟ مصطفی سلیمانی، روان‌شناس و دکترای فلسفه، در یادداشتی پس از درگذشت آیت‌الله سید موسی شبیری زنجانی، با مفاهیمی چون فروتنی معرفتی، خودتنظیمی، مدارا و مسئولیت اجتماعی سلوک او را بازمی‌خواند و نشان می‌دهد منش یک مرجع چگونه به سرمایه اجتماعی‌اش تبدیل می‌شود.

📎 پيوند به متن کامل این یادداشت در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/46701/


🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

29 October 2026 15:22

🔻مصطفی ملکیان، سوژه تک‌افتاده و «انزوای معرفتی»؛ در سنجش و ستایشِ کارنامه‌ی یک روشنفکر»

✔️یاسر میردامادی در یادداشتی به مناسبت هفتادسالگی مصطفی ملکیان، ضمن ستایش کارنامه فکری او، فردگرایی معرفتی، عقلانیت و معنای انزوای معرفتی را نقد و بررسی می‌کند.

🔹یاسر میردامادی در یادداشتی به مناسبت هفتادسالگی مصطفی ملکیان، ضمن قدردانی از نقش فکری و آموزشی او در فضای روشنفکری ایران، به نقد مبانی فردگرایانه اندیشه‌اش می‌پردازد. میردامادی با تکیه بر معرفت‌شناسی اجتماعی و اهمیت گواهی دیگران در شکل‌گیری معرفت، استدلال می‌کند که تأکید افراطی بر استقلال فکری می‌تواند به «انزوای معرفتی» بینجامد؛ وضعیتی که در آن، فرد از شبکه‌های اجتماعی و نهادیِ تصحیح و ارزیابی باورها فاصله می‌گیرد. این یادداشت، در عین ستایش کارنامه ملکیان، نسبت میان عقلانیت، سنت دینی و استقلال فکری را به پرسش می‌کشد.
"
📎 پيوند به متن کامل این یادداشت در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/46625/


🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

27 October 2026 17:09

🔻ضرورت سکولاریسم دولت از منظر اسلام؛ دیدگاه عبدالله احمد النعیم

✔️عبدالله احمد النعیم با دفاع از سکولاریسم دولت از منظر اسلام توضیح می‌دهد چرا دولت دینی و اجرای اجباری شریعت می‌تواند آزادی دینداری را محدود کند و چگونه بی‌طرفی دولت با حقوق بشر و دموکراسی پیوند می‌یابد.

🔹محمد عثمانی که پیش‌تر در یادداشتی عبدالله احمد النعیم، از شاگردان محمود محمد طه را به روایت خودش معرفی کرده بود در ترجمه مقاله‌ای از این اندیشمند سودانی دیدگاه او را درباره ضرورت سکولاریسم دولت از منظر اسلامی پیش روی خوانندگان فارسی‌زبان قرار می‌دهد. النعیم استدلال می‌کند که جدایی نهاد دولت از دین، نه به معنای حذف دین از عرصه عمومی، بلکه شرطی برای آزادی عقیده، دینداری داوطلبانه و برابری شهروندان است. او با نقد مفهوم «دولت اسلامی»، از بی‌طرفی دولت در برابر باورهای دینی و غیردینی و ضرورت پیوند دموکراسی، حکومت قانون اساسی و حقوق بشر در جوامع اسلامی دفاع می‌کند.

📎 پیوند به متن کامل این مطلب در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/46589


🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

24 October 2026 17:55

🔻انسان و دین در جهان بیگانه؛ چرا رابطه انسان معاصر با دین تغییر می‌کند؟

✔️رابطه انسان و دین در جهان معاصر چگونه تغییر کرده است؟ یونس نوربخش با بررسی بیگانگی انسان مدرن، تجربه دینی و سکولاریسم شرقی، از ضرورت بازاندیشی در نسبت انسان و دین می‌گوید.

🔹رابطه انسان معاصر با دین را نمی‌توان صرفاً با سنجش میزان اعتقاد، مشارکت در مناسک یا پایبندی به احکام دینی توضیح داد؛ پرسش مهم‌تر این است که انسان امروز چگونه دین را تجربه می‌کند و چه انتظاری از آن دارد. یونس نوربخش، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه تهران، در ادامه بحث خود درباره «سکولاریسم شرقی»، این بار نسبت انسان و دین را از منظر بیگانگی، جست‌وجوی معنا و تجربه امر متعالی بررسی می‌کند. او با بهره‌گیری از اندیشه‌هایی چون نظریه «طنین» هارتموت رزا و مفهوم «بازگشت به خویشتن» در آثار علی شریعتی، استدلال می‌کند که فاصله گرفتن از نهادهای رسمی دین لزوماً به معنای پایان جست‌وجوی معنوی نیست. از این منظر، مسئله اصلی نه صرفاً دینداری یا بی‌دینی، بلکه کیفیت رابطه انسان با دین است؛ رابطه‌ای که می‌تواند به تجربه معنا، انتخاب و رشد انسانی بینجامد یا، در صورت پیوند با اجبار و ساختارهای بسته، به عاملی برای بیگانگی تبدیل شود.

📎 پيوند به متن کامل این یادداشت در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/46581/


🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

23 October 2026 14:59

🔻محمدرضا حکیمی در کتاب «معمار مدینه قسط»؛ از عدالت اجتماعی تا نقد مکتب تفکیک

✔️سید هادی طباطبایی در گزارشی از کتاب «معمار مدینه قسط» نوشته عبدالله نصری، اندیشه محمدرضا حکیمی درباره مکتب تفکیک، عدالت اجتماعی، فقرزدایی و نقدهای وارد بر دیدگاه‌های او را بررسی می‌کند.

🔹محمدرضا حکیمی را بیش از هر چیز با مکتب تفکیک می‌شناسند؛ اما اندیشه او به بحث درباره نسبت فلسفه و دین محدود نمی‌شد. عدالت اجتماعی، فقرزدایی، نقد مناسبات اقتصادی ناعادلانه و انتقاد از عملکرد روحانیت و حکومت نیز جایگاه مهمی در دغدغه‌های او داشت. سید هادی طباطبایی در گزارشی از کتاب «معمار مدینه قسط» نوشته عبدالله نصری، ابعاد مختلف زندگی و اندیشه حکیمی را مرور می‌کند؛ کتابی که ضمن بازنمایی آرمان‌های این متفکر دینی، نقدهای نصری به دیدگاه‌های او، به‌ویژه درباره مکتب تفکیک، را نیز در بر می‌گیرد."

📎 پيوند به متن کامل این گزارش در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/46569/


🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

20 October 2026 18:37

🔻"دین معنوی و دین اجتماعی؛ نسبت ایمان، هویت و جامعه

✔️دین معنوی چه تفاوتی با دین اجتماعی دارد؟ سهیل ایزدی در این نوشتار نسبت ایمان، هویت، تجربه معنوی، اخلاق و کارکردهای اجتماعی دین را بازاندیشی می‌کند.

🔹دین را باید بیش از مجموعه‌ای از باورها و مناسک فردی فهمید یا در پیوند با زندگی اجتماعی و مسئولیت‌های اخلاقی انسان؟ سهیل ایزدی در این نوشتار «دین معنوی و دین اجتماعی» با بازخوانی نسبت ایمان، تجربه معنوی، هویت دینی و اخلاق، به این پرسش می‌پردازد که معنویت دینی چگونه با زندگی جمعی و مسائل جامعه پیوند می‌خورد و چه نسبتی میان تجربه شخصی ایمان و مسئولیت اجتماعی دینداران وجود دارد."

📎پيوند به متن کامل این یادداشت در سایت دین‌آنلاین https://www.dinonline.com/46503/


🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

19 October 2026 21:41

🔻"کشورهای عربی خلیج فارس و منافع ایران؛ تحلیلی از آینده شیخ‌نشین‌ها

✔️محمد مسجدجامعی در تحلیلی از کشورهای عربی خلیج فارس، پیوندهای سیاسی و اجتماعی شیخ‌نشین‌ها و پیامدهای تغییر حاکمیت‌های آنها برای منافع ایران را بررسی می‌کند.

🔹تصور رایج بخشی از نخبگان ایرانی از جهان عرب، همچنان متأثر از تجربه جریان‌های ترقی‌خواه و روشنفکری عرب در قرن بیستم است؛ تصویری که به باور محمد مسجدجامعی، با واقعیت امروز کشورهای عربی خلیج فارس فاصله دارد. او در این تحلیل، با تأکید بر پیوندهای سیاسی و اجتماعی شیخ‌نشین‌ها، استدلال می‌کند که تداوم حاکمیت‌های کنونی این کشورها، با استثناها و ملاحظات خاصی درباره بحرین، می‌تواند بیش از تغییر احتمالی آنها با منافع ایران سازگار باشد."
https://www.dinonline.com/46544/



🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

18 October 2026 21:49

🍁 «تبلیغ دین» از طریق تمسخر دیگران؟؟

شبکه نسیم برنامه‎ای تولید کرده است با عنوان «بی‎حاشیه». در سایت این شبکه آمده است:

««بی‌حاشیه» یک برنامه طنز ترکیبی با رویکردی اجتماعی است که در آن از روحانیونی دعوت می‌شود که در مسیر تبلیغ دینی از عنصر طنز بهره می‌برند و تلاش دارند مفاهیم ارزشی را با زبانی شیرین و جذاب بیان کنند.»

DinOnline دین‌آنلاین

17 October 2026 22:03

🔻"امین ریحانی در یمن؛ امامت زیدی و ریشه‌های تاریخی حوثی‌ها

✔️سفر امین ریحانی به یمن در سال ۱۹۲۲ چه تصویری از امامت زیدی، هویت عربی و مناسبات مذهبی و سیاسی یمن به دست می‌دهد؟ بازخوانی تحلیلی الجزیره از تاریخ یمن و ریشه‌های حوثی‌ها.

🔹امین ریحانی، نویسنده و متفکر لبنانی ـ آمریکایی، در سفر سال ۱۹۲۲ خود به یمن با جامعه‌ای روبه‌رو شد که در آن امامت زیدی، مناسبات مذهبی، قدرت سیاسی و میراث حکومت عثمانی در حال بازتعریف بود. بازخوانی سفر او به صنعا، علاوه بر روشن کردن بخشی از تاریخ سیاسی یمن، به فهم نسبت پیچیده هویت زیدی، تجربه جمهوری و ظهور جنبش حوثی‌ها کمک می‌کند. وسام سعاده در مقاله‌ای در الجزیره نشان می‌دهد که برای درک یمن معاصر نمی‌توان از شباهت‌های مذهبی و تاریخی به‌تنهایی نتیجه گرفت که حوثی‌ها صرفاً بازگشت امامت گذشته‌اند؛ همان‌گونه که نمی‌توان نقش نیروهای خارجی را بدون شناخت تحولات درونی جامعه یمن توضیح داد."


🔹(ریحانی) برخی از زیدیان را با پروتستان‌ها مقایسه می‌کند و امام را به کشیشی پروتستان از نسل‌های گذشته تشبیه می‌کند که کتاب مقدس را در دست دارد و خود را راهنمای انسان‌ها می‌پندارد.

🔹چگونه اقتداری که مشروعیتش را از یک سنت مذهبی و اجتماعی خاص می‌گیرد، به دولتی تبدیل می‌شود که باید بر گروه‌هایی با منابع متفاوت مشروعیت حکومت کند؟ این پرسش یکی از مسائل اصلی گذار از امپراتوری‌ها، امامت‌ها و سلطنت‌ها به دولت مدرن است.


🔹در بسیاری از تحلیل‌ها، حوثی‌ها بازگشت مستقیم امامت زیدی معرفی می‌شوند. این برداشت بی‌ارتباط با واقعیت نیست: رهبری جنبش به خانواده‌ای هاشمی و زیدی تعلق دارد، گفتمان آن از میراث دینی و سیاسی زیدیه بهره می‌گیرد و سلسله‌مراتب، نمادها و شیوه‌هایی در مناطق تحت کنترل آن دیده می‌شود که زمینه بحث درباره احیای برخی عناصر نظام امامت را فراهم می‌کنند. بااین‌حال، تبدیل این شواهد به معادله‌ای ساده که حوثی‌گری را صرفاً احیای امامت بداند، بیش از نیم قرن از تاریخ یمن را نادیده می‌گیرد.


🔹حسین بدرالدین حوثی و جنبشی بیرون آمدند که در آغاز فعالیتی دینی و فرهنگی بود، سپس به رقیبی سیاسی تبدیل شد و در ادامه به شورشی مسلحانه انجامید. بر این اساس، حوثی‌گری را باید هم وارث بخشی از میراث امامت و هم محصول تحولات جمهوری یمن دانست.


🔹تقلیل انصارالله به یک نیروی نیابتی ایران، تاریخ صعده، جنگ‌های آن و ساختار اجتماعی زیدی را به پس‌زمینه‌ای کم‌اهمیت تبدیل می‌کند. البته این نقد به معنای انکار نقش تعیین‌کننده حمایت ایران در افزایش توانایی‌ها و تحول جنبش نیست؛ مسئله آن است که نفوذ خارجی در خلأ وارد نمی‌شود، بلکه در جامعه‌ای با تاریخ و مناسبات قدرت خاص عمل می‌کند.




📎 پيوند به متن کامل این مطلب در سایت دین‌آنلاین https://www.dinonline.com/46528/


🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

15 October 2026 18:46

🔻"جمهوری آذربایجان در برابر اعتراض‌ها به محدودیت حجاب در مدارس؛ دفاع حزب حاکم از سکولاریسم

✔️حزب حاکم جمهوری آذربایجان از مقررات پوشش مدارس دفاع کرد. مناقشه حجاب، اعتراض‌ها، بازداشت ۳۷ نفر و اختلاف با ترکیه چه ابعادی دارد؟

🔹حزب حاکم جمهوری آذربایجان در پی اعتراض‌ها به محدودیت پوشش اسلامی در مدارس، از مقررات جدید لباس دانش‌آموزان دفاع کرد و از ترکیه خواست در امور داخلی این کشور دخالت نکند. این مناقشه که به بازداشت ۳۷ نفر انجامیده است، بار دیگر چالش‌های اجرای سکولاریسم، آزادی مذهبی و حق آموزش را در جامعه‌ای عمدتاً مسلمان برجسته کرده و می‌تواند بر روابط نزدیک با آنکارا تأثیر بگذارد."
https://www.dinonline.com/46504/


🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

14 October 2026 21:06

🔴 دین و جنگ؛ ضرورت تا کجا مجوز محدودیت است؟
🎙️ پرونده «دین و آتش» | مجله الکترونیکی دین‌نامه
آیا جنگ می‌تواند بهانه‌ای برای محدودکردن حقوق شهروندان باشد؟ مرز میان ضرورت‌های واقعی جنگ و سوءاستفاده از شرایط اضطراری کجاست؟ و آیا محدودیت‌های دوران جنگ باید با پایان بحران پایان یابند؟
در ادامه پرونده «دین و آتش»، فاطمه شاه‌حسینی با علی نهاوندی، رئیس مرکز پژوهش‌های اسلامی مجلس شورای اسلامی، درباره نسبت دین و جنگ، مبانی مشروعیت دفاع، حدود اختیارات حکومت در شرایط اضطراری و سرنوشت حقوق شهروندان گفت‌وگو کرده است.
🔹 نهاوندی معتقد است شرایط جنگی مجوز تعطیلی شرع و قانون یا نامحدودشدن اختیارات حکومت نیست.

این گفت‌وگو در ادامه مباحث پیشین پرونده «دین و آتش» با مهدی مهریزی، محمدعلی ایازی و تقی آزادارمکی، به بررسی ابعاد فقهی، حقوقی و سیاسی جنگ و پیامدهای آن برای جامعه می‌پردازد.
🎧 گفت‌وگوی فاطمه شاه‌حسینی با دکترعلی نهاوندی را در دین‌نامه بشنوید.
https://www.dinonline.com/46524/

DinOnline دین‌آنلاین

11 October 2026 21:49

🔻آیا علی خامنه‌ای به «شهید سوم» در حافظه تاریخی شیعیان تبدیل می‌شود؟

✔️الجزیره در گزارشی تحلیلی بررسی می‌کند که شهادت آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، رهبر انقلاب ایران، چگونه می‌تواند بر هویت شیعی، فرهنگ شهادت و حافظه تاریخی شیعیان تأثیر بگذارد.

🔹الجزیره در گزارشی تحلیلی، با بررسی نقش سوگواری، فرهنگ شهادت و حافظه تاریخی در شکل‌گیری هویت شیعی، این پرسش را مطرح می‌کند که آیا علی خامنه‌ای پس از به شهادت رسیدن در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، در جایگاه «شهید سوم» قرار خواهد گرفت. این گزارش با مرور تجربه شهید اول و شهید دوم، تاریخ تحولات تشیع و میراث فکری انقلاب اسلامی، استدلال می‌کند که جایگاه نهایی آیت‌الله خامنه‌ای در حافظه جمعی شیعیان به تحولات ایران و سرنوشت جنگ وابسته خواهد بود."
https://www.dinonline.com/46476/


🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

07 October 2026 21:34

🔻اروپا باید درباره دولت سکولار بازاندیشی کند؛ از سکولاریسم تا فضای عمومی چنددینی

✔️آیا بی‌طرفی دولت در برابر دین برای جوامع چندفرهنگی کافی است؟ بررسی بحران سکولاریسم در اروپا و تجربه هند در مدیریت تنوع دینی.


📎 پيوند به متن کامل این گزارش در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/46408/


🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

04 October 2026 15:03

🔻۲۰۰ سال مناقشه بر سر حجاب از الجزایر تا پاریس؛ چرا حجاب در فرانسه به مسئله‌ای تاریخی و سیاسی تبدیل شده است؟

✔️گزارش الجزیره از پیوند تاریخی حجاب با استعمار فرانسه در الجزایر و تداوم مناقشه بر سر حجاب مسلمانان در سیاست معاصر فرانسه؛ از قانون ۲۰۰۴ تا پیشنهاد مارین لوپن.

📎 پيوند به متن کامل این گزارش در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/46449/



🆔 @dinonline

DinOnline دین‌آنلاین

29 September 2026 18:43

🎙 دین در آتش | از ژئوپلیتیک تا تئوپولیتیک

🆔 @dinonline