🔰 Current Affairs Marathi 🔰

27 April 2026 09:53

ग्रामीण भारतातील १० लाख महिलांना सायबर सुरक्षिततेचे प्रशिक्षण देण्यासाठी e-SafeHER हा अत्यंत महत्त्वाचा उपक्रम सुरू करण्यात आला आहे. डिजिटल युगात ग्रामीण महिलांना ऑनलाइन धोक्यांपासून वाचवणे आणि त्यांना सक्षम करणे हा या कार्यक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे.
या मोहिमेबद्दलची महत्त्वाची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

🛡️ कार्यक्रमाची प्रमुख उद्दिष्टे
सायबर साक्षरता: ग्रामीण भागातील १० लाख 'सायबर सखींना' डिजिटल सुरक्षा आणि ऑनलाइन व्यवहारांचे शिक्षण देणे.

फसवणुकीपासून बचाव: आर्थिक फसवणूक, सोशल मीडिया फिशिंग आणि ओळख चोरी (Identity Theft) यांपासून संरक्षण करणे.

🌐 अंमलबजावणी आणि व्याप्ती
सहभाग: हा कार्यक्रम प्रामुख्याने CSC (Common Service Centres) आणि विविध सरकारी संस्थांच्या सहकार्याने राबवला जात आहे.

लक्ष्य गट: विशेषतः बचत गटातील महिला, ग्रामीण उद्योजक आणि अंगणवाडी सेविका यांना 'सायबर सखी' म्हणून प्रशिक्षित केले जात आहे.

💡 सायबर सखींची भूमिका

गावात कोणाची सायबर फसवणूक झाल्यास त्यांना तक्रार कशी करायची (उदा. १८०० हेल्पलाइन किंवा पोर्टल), याचे मार्गदर्शन करतील.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

27 April 2026 09:44

महाराष्ट्र राज्य अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती आयोगाचे विभाजन करून 1) महाराष्ट्र राज्य अनुसूचित जाती आयोग (SC Commission) 2) महाराष्ट्र राज्य अनुसूचित जमाती आयोग (ST Commission) असे दोन नवीन आयोग अस्तित्वात येणार आहेत.

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

21 April 2026 07:33

भारतीय लष्कराचा 'ब्रह्मास्त्र' (Exercise Brahmastra) हा प्रमुख प्रत्यक्ष गोळीबार (Live-firing) युद्ध सराव एप्रिल 2026 मध्ये राजस्थानमधील जैसलमेर येथील पोखरण फील्ड फायरिंग रेंजमध्ये यशस्वीरित्या आयोजित करण्यात आला होता. 

उद्देश: या सरावाचा मुख्य उद्देश भारतीय लष्कराच्या AH-64E अपाचे (Apache) अटॅक हेलिकॉप्टरची लढाऊ क्षमता प्रदर्शित करणे आणि हवाई व भूदल दलांमधील समन्वयाची (Air-Land Integration) चाचणी घेणे

प्रमुख शस्त्रे: अपाचे हेलिकॉप्टरने AGM-114 हेलफायर मिसाईल (Hellfire Missiles) आणि रॉकेट्सचा वापर करून वाळवंटी प्रदेशात अचूक लक्ष्याचा वेध घेतला.

महत्त्व: हा सराव भारतीय लष्कराच्या 'आत्मनिर्भरता' मोहिमेचा भाग असून, आधुनिक युद्धतंत्रात 'टँक्स इन द एअर' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या अपाचे हेलिकॉप्टरची ताकद दाखवून देणारा होता.

सहभाग: या सरावात केवळ हेलिकॉप्टर नाही, तर मानवरहित हवाई प्रणाली (Drones) आणि अत्याधुनिक क्षेपणास्त्र प्रणालींचाही समावेश

टीप: या कालावधीत राजस्थानमध्ये 'वायु शक्ती-2026' (भारतीय हवाई दल) आणि 'अग्नि वर्षा' (दक्षिण कमांड) हे सराव देखील आयोजित करण्यात आले होते.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

21 April 2026 03:17

 'बालिकतन' (Balikatan) हा अमेरिका आणि फिलीपीन्स यांच्यातील सर्वात मोठा आणि महत्त्वाचा वार्षिक लष्करी सराव आहे.

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

21 April 2026 03:06

दिल्ली सरकारने सुरू केलेली 'लखपती बिटिया योजना' ही मुलींच्या सक्षमीकरणाच्या दिशेने टाकलेले एक अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल आहे. १ एप्रिल २०२६ पासून लागू झालेल्या या योजनेचा मुख्य उद्देश मुलींचे शिक्षण सुनिश्चित करणे आणि त्यांना आर्थिक स्वावलंबन मिळवून देणे हा आहे. 

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

19 April 2026 10:56

'एनर्जी स्टॅटिस्टिक्स इंडिया 2026' (33 वी आवृत्ती) अहवालानुसार, राजस्थान राज्य नवीकरणीय ऊर्जा (Renewable Energy) क्षेत्रात देशात प्रथम क्रमांकावर आहे. 

अहवालातील महत्त्वाचे मुद्दे:

नवीकरणीय ऊर्जा क्षमता: राजस्थानने सौर आणि पवन ऊर्जेमध्ये मोठी आघाडी घेतली असून, राज्याची एकूण स्थापित नवीकरणीय ऊर्जा क्षमता ४०,००० मेगावॅटहून (40 GW+) अधिक आहे.

सौर ऊर्जा आघाडी: केवळ सौर ऊर्जेचा विचार करता, राजस्थान देशात अव्वल स्थानावर आहे.

देशातील वाटा: ३१ मार्च २०२५ पर्यंतच्या आकडेवारीनुसार, भारताच्या एकूण नवीकरणीय ऊर्जा क्षमतेमध्ये राजस्थानचा वाटा लक्षणीय आहे.

पवन ऊर्जा: पवन ऊर्जेमध्ये राजस्थान तिसऱ्या क्रमांकावर आहे. 

इतर प्रमुख तथ्ये:
राजस्थानमधील "भाडला (Bhadla) सोलर पार्क" हे प्रमुख सौर ऊर्जा केंद्रांपैकी एक आहे.
राज्यात वर्षातील ३२५ हून अधिक दिवस स्वच्छ सूर्यप्रकाश असतो, जो सौर ऊर्जेसाठी अत्यंत पोषक आहे. 

🌱 शाश्वत विकासाकडे पाऊल
पंतप्रधान कुसुम योजनेअंतर्गत सौर पंप बसवण्यातही राजस्थान आघाडीवर आहे.
यामुळे राज्याच्या 'ग्रीन इकॉनॉमी'ला मोठा चालना मिळत आहे.


जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

18 April 2026 16:47

मेघालय सरकारने राज्यातील दुर्गम, डोंगराळ आणि सीमावर्ती भागात हाय-स्पीड इंटरनेट कनेक्टिव्हिटी पोहोचवण्यासाठी एलन मस्कच्या 'स्टारलिंक इंडिया' (Starlink India) सोबत भागीदारी केली आहे. 

या भागीदारीबद्दल महत्त्वाचे मुद्दे:
करार: मेघालय सरकारने स्टारलिंकसोबत 'लेटर ऑफ इंटेंट' (LoI) किंवा सामंजस्य करार (MoU) केला आहे.

उद्देश: दुर्गम भाग, शाळा, आरोग्य केंद्रे, पोलीस ठाणे आणि सीमावर्ती भागात उपग्रह-आधारित (Satellite-based) हाय-स्पीड इंटरनेट सेवा सुरू करणे.

पायलट प्रकल्प: सुरुवातीला हा एक प्रायोगिक (Pilot) प्रकल्प असेल, ज्याद्वारे स्टारलिंकच्या तंत्रज्ञानाची विश्वसनीयता तपासली जाईल.

फायदे: खराब कनेक्टिव्हिटीमुळे (Rugged Terrain) ज्या भागात ऑप्टिकल फायबर किंवा मोबाइल टॉवर पोहोचू शकत नाहीत, तिथे स्टारलिंक थेट उपग्रहाद्वारे इंटरनेट सेवा देईल.

क्षेत्र: याचा मुख्य फायदा आरोग्यसेवा (टेलीमेडिसिन), शिक्षण (डिजिटल लर्निंग), आपत्ती व्यवस्थापन आणि आर्थिक विकासासाठी होणार आहे.

मेघालय हे महाराष्ट्र आणि गुजरातनंतर स्टारलिंकसोबत अधिकृत भागीदारी करणारे भारतातील तिसरे राज्य ठरले आहे. 

जॉइन करा @ChaliGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

18 April 2026 07:36

मार्च २०२६ मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या मॅकिन्से आणि कंपनीच्या (McKinsey & Company) अहवालानुसार, भारत आशिया-पॅसिफिक क्षेत्रात गुंतवणुकीसाठी पहिल्या क्रमांकाचा देश ठरला आहे. 

मॅकिन्सेच्या "India's private markets: The global limited partner view" (मार्च २०२६) या अहवालातील प्रमुख निष्कर्ष खालीलप्रमाणे आहेत: 

सर्वोच्च पसंती: सर्वेक्षणात सहभागी झालेल्या ५० हून अधिक जागतिक 'लिमिटेड पार्टनर्स' (LPs) पैकी ३१% गुंतवणूकदारांनी भारताला गुंतवणुकीसाठी 'क्रमांक १' चे ठिकाण मानले आहे.

टॉप ३ मध्ये स्थान: जवळपास ७६% गुंतवणूकदारांनी भारताला त्यांच्या पहिल्या तीन पसंतीच्या गुंतवणूक ठिकाणांमध्ये (Top 3) स्थान दिले आहे.

गुंतवणुकीतील वाढ: चीनमधील गुंतवणुकीच्या गतीची तुलना करता, भारत आशिया-पॅसिफिक खाजगी बाजारपेठेत (Private Market) गुंतवणूकदारांची पहिली पसंती बनला आहे. २०२१-२०२५ या काळात खाजगी इक्विटी (PE) आणि व्हेंचर कॅपिटल (VC) व्यवहार १.६ पटीने वाढून २०७ अब्ज डॉलरवर पोहोचले आहेत.
महत्त्वाची क्षेत्रे: तंत्रज्ञान (Technology), आर्थिक सेवा (Financial Services), फार्मास्युटिकल्स/हेल्थकेअर आणि ग्राहक क्षेत्र यांसारख्या 'डिफेन्सिव्ह' क्षेत्रांवर गुंतवणूकदारांचा अधिक भर आहे.

कारणे: भारताची मजबूत आर्थिक स्थिरता, वाढती घरगुती मागणी, उद्योजक कौशल्य आणि धोरणात्मक लवचिकता यामुळे गुंतवणूकदार भारताकडे वळत आहेत. 

हा अहवाल अशा वेळी आला आहे जेव्हा आशिया-पॅसिफिकमधील व्यापक खाजगी बाजारपेठेत (प्रामुख्याने चीनमध्ये) गुंतवणूक कमी होत आहे, अशा परिस्थितीत भारताने स्वतःला एक प्रमुख गुंतवणूक केंद्र म्हणून स्थापित केले आहे. 

जॉइन करा @CHALUGHADAMODI

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

18 April 2026 07:08

जागतिक बँकेने (World Bank) आर्थिक वर्ष २०२६-२७ साठी भारताचा GDP वाढीचा अंदाज ६.३% वरून वाढवून ६.६% केला आहे. 'दक्षिण आशिया इकॉनॉमिक अपडेट'मध्ये हा सुधारित अंदाज वर्तवण्यात आला असून, मजबूत देशांतर्गत मागणी, लवचिक निर्यात आणि GST सुधारणांमुळे भारताची अर्थव्यवस्था वेगाने वाढेल, असे नमूद केले आहे. भारत दक्षिण आशियाई क्षेत्रातील सर्वात वेगाने वाढणारी अर्थव्यवस्था म्हणून कायम राहणार आहे.

प्रमुख बाबी (FY 2026-27):
सुधारित अंदाज: ६.३% वरून ६.६%
मुख्य कारणे: मजबूत देशांतर्गत मागणी, सुधारित निर्यात कामगिरी, आणि सरकारी धोरणे

आव्हाने: पश्चिम आशियातील संघर्ष (Middle East Crisis) आणि जागतिक ऊर्जा बाजारातील अस्थिरतेमुळे महागाई वाढण्याची शक्यता.

FY 2025-26: या वर्षी अर्थव्यवस्था ७.६% दराने वाढण्याचा अंदाज आहे, जो पूर्वीच्या ७.१% पेक्षा जास्त आहे.

जागतिक अनिश्चितता असूनही भारताची आर्थिक स्थिती भक्कम आहे, परंतु जागतिक तेलाच्या किमती आणि भू-राजकीय तणावामुळे येत्या काळात सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

11 April 2026 05:42

जम्मू-काश्मीरच्या १९ वर्षीय शीतल देवी हिला जागतिक तिरंदाजी संघटनेने (World Archery) २०२५ चा 'पॅरा आर्चर ऑफ द इयर' (Para Archer of the Year 2025) पुरस्कार देऊन सन्मानित केले आहे. दक्षिण कोरियातील ग्वांगझू येथे झालेल्या जागतिक पॅरा तिरंदाजी चॅम्पियनशिपमध्ये सुवर्णपदक जिंकणाऱ्या शीतलने पाय आणि खांद्याच्या मदतीने नेमबाजी करत इतिहास रचला आहे.

शीतल देवी यांच्या यशाची प्रमुख वैशिष्ट्ये:
ऐतिहासिक कामगिरी: जागतिक पॅरा तिरंदाजी चॅम्पियनशिपमध्ये (कंपाऊंड) सुवर्णपदक जिंकणारी ती पहिली महिला (हात नसलेली) तिरंदाज ठरली आहे.

पुरस्कार: जागतिक स्तरावर 'पॅरा आर्चर ऑफ द इयर २०२५'

पदक: पॅरिस पॅरालिम्पिकमध्ये कांस्यपदक, तसेच आशियाई पॅरा गेम्समध्ये रौप्यपदके जिंकली आहेत

जन्मतः दोन्ही हात नसतानाही जिद्द आणि मेहनतीच्या जोरावर शीतलने ही अभूतपूर्व कामगिरी केली आहे. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

07 April 2026 05:17

अरुणाचल प्रदेशातील जैवविविधतेमध्ये 'युथेलिया झुबीनगार्गी' (Euthalia zubin-gargi) या फुलपाखराच्या नवीन प्रजातीची भर पडणे ही विज्ञानासाठी मोठी बातमी आहे.

🦋 शोध आणि वैशिष्ट्ये

शोध: मार्च २०२६ मध्ये अरुणाचल प्रदेशातील नामदफा राष्ट्रीय उद्यान किंवा आसपासच्या परिसरात हा शोध लागला आहे.
नाव: या प्रजातीचे नाव प्रसिद्ध आसामी गायक झुबीन गर्ग यांच्या सन्मानार्थ ठेवण्यात आले आहे.

कुटुंब: हे फुलपाखरू Nymphalidae (ब्रश-फूटेड बटरफ्लाय) कुटुंबातील आणि 'युथेलिया' (Euthalia) या प्रजातीतील (Genus) आहे.

ओळख: या फुलपाखराचे पंख गडद रंगाचे असून त्यावर विशिष्ट प्रकारचे पांढरे किंवा फिकट ठिपके असतात, जे त्याला इतर प्रजातींपासून वेगळे करतात. 

📍 अरुणाचल प्रदेश: फुलपाखरांचे नंदनवन

जैवविविधता: अरुणाचल प्रदेशला भारताची 'बटरफ्लाय कॅपिटल' म्हटले जाते.

दुर्मिळ प्रजाती: येथे 'कैसर-ए-हिंद' सारख्या अत्यंत दुर्मिळ प्रजाती देखील आढळतात.

पर्यावरण महत्त्व: नवीन प्रजातीचा शोध हे दर्शवतो की या भागातील जंगले अजूनही सुरक्षित आणि समृद्ध आहेत.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

02 April 2026 18:30

हिमाचल प्रदेश सरकारने पक्षांतर करणाऱ्या आमदारांना चाप लावण्यासाठी ऐतिहासिक निर्णय घेतला असून, आता १० व्या सूचीनुसार (पक्षांतर बंदी) अपात्र ठरलेल्या आमदारांना पेन्शन मिळणार नाही. सुखविंदर सिंग सुखू सरकारने ‘हिमाचल प्रदेश विधानसभा सदस्य भत्ते आणि पेन्शन सुधारणा विधेयक २०२६’ मंजूर केले असून, हे नवीन नियम १४ व्या विधानसभेपासून लागू होतील.

महत्त्वाचे मुद्दे:

कायद्याचा उद्देश: पक्ष बदलणाऱ्या किंवा अपात्र ठरणाऱ्या आमदारांना पेन्शन न देणे आणि राजकीय नैतिकता टिकवणे.

व्याप्ती: १४ व्या विधानसभा (सध्याची विधानसभा) आणि त्यानंतर निवडून आलेल्या सदस्यांना हे नियम लागू.

अपात्रता: ज्या आमदारांना १० व्या सूचीनुसार (अँटी-डिफेक्शन लॉ) अपात्र घोषित केले जाईल, ते या पेन्शन लाभास पात्र नसतील.

१४व्या विधानसभेची स्थिती: ६ आमदारांनी पक्ष बदलल्यामुळे (cross-voting) त्यांना अपात्र ठरवल्यानंतर, हा कायदा आणला गेला आहे, ज्यामुळे त्यांना आता दरमहा मिळणारी सुमारे ₹५०,००० पेन्शन मिळणार नाही.

हा निर्णय राज्य सरकारच्या तिजोरीवरील अतिरिक्त भार कमी करण्यासोबतच राजकीय पक्षांतर रोखण्यासाठी एक कडक पाऊल मानले जात आहे.

जॉइन करा @chaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

02 April 2026 15:23

ज्येष्ठ यक्षगान कलाकार आणि 'दशावतारी' म्हणून प्रसिद्ध असलेले सुरीकुमारु के. गोविंद भट यांचे वयाच्या ८८ व्या वर्षी तीर्थहळ्ळी येथील निवासस्थानी निधन झाले आहे. ते यक्षगानाच्या Tenku Thittu शैलीतील एक दिग्गज कलाकार होते, ज्यांनी जवळपास सात दशके रंगभूमीवर योगदान दिले.

महत्त्वाची माहिती:

कला क्षेत्र: यक्षगान (Tenku Thittu शैली)

पुरस्कार: त्यांना २०१६ चा केंद्र संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार आणि २००८ चा कर्नाटक राज्योत्सव पुरस्कार मिळाला होता.

विशेष ओळख: ते त्यांच्या स्पष्ट संवाद शैली, शिस्तबद्ध नृत्य आणि प्रभावी अभिनयासाठी (विशेषतः कौरव, भीष्म, रक्तबीज पात्रे) प्रसिद्ध होते.

योगदान: त्यांनी यक्षगानमध्ये ७० वर्षांहून अधिक काळ सेवा दिली आणि अनेक प्रसंगांची (नाटकांची) रचनाही केली.

त्यांच्या निधनाने यक्षगान क्षेत्रात मोठी पोकळी निर्माण झाली आहे. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

31 March 2026 05:58

तेलंगणा सरकारने २०२६-२७ च्या अर्थसंकल्पात राज्यातील कुटुंबांना सामाजिक आणि आर्थिक सुरक्षा देण्यासाठी 'इंदिरम्मा कुटुंब जीवन विमा योजना' (Indiramma Kutumba Jeevitha Bheema) जाहीर केली आहे. उपमुख्यमंत्री आणि अर्थमंत्री मल्लू भाटी विक्रमार्का यांनी २० मार्च २०२६ रोजी या योजनेची घोषणा केली.

विमा संरक्षण: या योजनेअंतर्गत राज्यातील प्रत्येक कुटुंबाला ५ लाख रुपयांचे जीवन विमा संरक्षण दिले जाईल.

व्याप्ती: ही एक सार्वत्रिक (Universal) योजना असून, राज्यातील सुमारे १.१५ कोटी कुटुंबांना याचा लाभ मिळेल.

पात्रता: या योजनेसाठी उत्पन्न किंवा सामाजिक पार्श्वभूमीची (गरीब, मध्यमवर्गीय किंवा श्रीमंत) कोणतीही अट नाही. प्रामुख्याने रेशनकार्ड धारक कुटुंबांचा यात समावेश असेल.

अंमलबजावणी: ही योजना २ जून २०२६ पासून (तेलंगणा राज्य निर्मिती दिनानिमित्त) संपूर्ण राज्यात लागू केली जाणार

बजेट तरतूद: या योजनेच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी सरकारने ४,००० कोटी रुपयांची तरतूद

उद्देश: कुटुंबातील कमावत्या व्यक्तीचा अचानक मृत्यू झाल्यास त्या कुटुंबाला आर्थिक संकटातून सावरणे आणि त्यांना सुरक्षितता प्रदान करणे हा या योजनेचा मुख्य हेतू आहे.

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

27 March 2026 04:21

गृह मंत्रालयाने पद्मश्री सुदर्शन पटनायक यांची जनगणना २०२७ (Census 2027) चे ब्रँड ॲम्बेसिडर (सदिच्छादूत) म्हणून नियुक्ती केली आहे. 

या निवडीशी संबंधित काही महत्त्वाचे मुद्दे खालीलप्रमाणे आहेत:

उद्देश: सुदर्शन पटनायक त्यांच्या जागतिक स्तरावर गाजलेल्या वाळूशिल्पांच्या (Sand Art) माध्यमातून आगामी जनगणनेबद्दल देशव्यापी जनजागृती करतील आणि लोकांचा सहभाग वाढवतील.

पहिली डिजिटल जनगणना: २०२७ ची जनगणना ही देशातील पहिली डिजिटल जनगणना असणार आहे.

विशेष ओळख: ही भारताची १६ वी आणि स्वातंत्र्यानंतरची ८ वी जनगणना असेल.

शुभंकर (Mascots): या जनगणनेसाठी 'प्रगती' (महिला) आणि 'विकास' (पुरुष) हे अधिकृत शुभंकर म्हणून निवडण्यात आले आहेत.

पटनायक यांनी यापूर्वीही हवामान बदल आणि बालहक्क यांसारख्या सामाजिक विषयांवर आपल्या कलेद्वारे जनजागृती केली आहे.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

27 April 2026 09:44

महाराष्ट्र राज्य अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती आयोगाचे विभाजन करून 1) महाराष्ट्र राज्य अनुसूचित जाती आयोग (SC Commission) 2) महाराष्ट्र राज्य अनुसूचित जमाती आयोग (ST Commission) असे दोन नवीन आयोग अस्तित्वात येणार आहेत.

महाराष्ट्र राज्य अनुसूचित जाती (SC) आणि अनुसूचित जमाती (ST) आयोगाचे विभाजन करून दोन स्वतंत्र आयोग स्थापन करण्याच्या राज्य सरकारच्या निर्णयाची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

विभाजनाचा निर्णय: महाराष्ट्र मंत्रिमंडळाने अनुसूचित जाती आणि जमाती आयोगाचे विभाजन करून, अनुसूचित जमातीसाठी (ST) एक स्वतंत्र आयोग स्थापन करण्याचा ऐतिहासिक निर्णय घेतला आहे.

दोन स्वतंत्र आयोग: आता राज्यात
1) महाराष्ट्र राज्य अनुसूचित जाती आयोग आणि
2) महाराष्ट्र राज्य अनुसूचित जमाती आयोग,
असे दोन स्वतंत्र आयोग अस्तित्वात येतील.

कारणे: केंद्रीय स्तरावर अनुसूचित जाती आणि जमातीसाठी दोन स्वतंत्र आयोग आहेत. या दोन्ही घटकांशी संबंधित विषय भिन्न असल्याने, राज्यातही स्वतंत्र आयोग असणे आवश्यक होते. तसेच, ५१ व्या जनजाती सल्लागार परिषदेने (2023) स्वतंत्र अनुसूचित जमाती आयोगाची शिफारस केली होती.

आयोगाची रचना: नवीन अनुसूचित जमाती आयोगाची रचना अनुसूचित जाती आयोगाप्रमाणेच असेल, ज्यात एक अध्यक्ष आणि चार अशासकीय सदस्य असतील.

नवीन पदे व तरतूद: अनुसूचित जमाती आयोगासाठी २६ नवीन पदे निर्माण करण्यात येणार असून, यासाठी ₹४ कोटी २० लाखांची आर्थिक तरतूद करण्यात आली आहे.

वैधानिक दर्जा: दोन्ही आयोगांना वैधानिक दर्जा देण्यास मंत्रिमंडळाने तत्त्वतः मान्यता दिली आहे. 

हा निर्णय दलित चळवळीतील कार्यकर्ते आणि आदिवासी बांधवांच्या अनेक वर्षांच्या मागणीनंतर घेण्यात आला आहे. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

27 April 2026 09:17

भारतीय लष्कराच्या त्रिशक्ती कॉर्प्सने (Trishakti Corps) पूर्व सिक्कीममधील दुर्गम सीमावर्ती भागात कनेक्टिव्हिटी वाढवण्यासाठी आणि स्थानिक लोकांशी संवाद साधण्यासाठी 'रेडिओ सिक्कीम सुंदरी' (88.4 FM) हे पहिले कम्युनिटी रेडिओ स्टेशन सुरू केले आहे. एप्रिल २०२६ मध्ये सुरू झालेले हे स्टेशन, हवामान अद्यतने, स्थानिक बातम्या आणि सरकारी योजनांची माहिती देईल.

'रेडिओ सिक्कीम सुंदरी'ची प्रमुख वैशिष्ट्ये:
स्थान: पूर्व सिक्कीम, भारत-चीन सीमेच्या नजीक

उद्देश: दुर्गम, उंचावरील सीमावर्ती भागात दळणवळण सुधारणे आणि माहितीतील अंतर भरून काढणे.

सामुदायिक रेडिओ: हे प्रामुख्याने सीमावर्ती गावांसाठी आहे, जे स्थानिक संस्कृती आणि भाषांना प्रोत्साहन देईल.

फायदे: मोबाईल/इंटरनेट कनेक्टिव्हिटी कमी असलेल्या भागात हवामान, सरकारी योजना आणि स्थानिक माहिती त्वरित पोहोचवणे.

युवा सहभाग: स्थानिक तरुणांना संवाद कौशल्ये विकसित करण्याची आणि सामुदायिक सहभागाची संधी मिळेल.

हे रेडिओ स्टेशन भारतीय लष्कराच्या (Trishakti Corps) 'सिक्कीम सुंदरी' या उपक्रमाचा एक भाग आहे, जे सीमावर्ती भागात राहणाऱ्या नागरिकांसाठी विश्वासार्ह माहितीचे साधन म्हणून काम करेल.

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

21 April 2026 03:17

 'बालिकतन' (Balikatan) हा अमेरिका आणि फिलीपीन्स यांच्यातील सर्वात मोठा आणि महत्त्वाचा वार्षिक लष्करी सराव आहे.

या सरावाबद्दलची काही ठळक वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:

🛡️ 'बालिकतन' सरावाची महत्त्वाची माहिती
अर्थ: टागालोग (Tagalog) भाषेत 'बालिकतन' शब्दाचा अर्थ 'खांद्याला खांदा लावून' असा होतो.

उद्देश: दोन्ही देशांमधील लष्करी ताळमेळ वाढवणे, सागरी सुरक्षा मजबूत करणे आणि नैसर्गिक आपत्तीच्या वेळी मदत कार्याचा सराव करणे.

सहभाग: यात प्रामुख्याने अमेरिका आणि फिलीपीन्सचे सैन्य असते, मात्र काही वेळा ऑस्ट्रेलिया आणि जपान यांसारखे देश 'निरीक्षक' म्हणून सहभागी होतात.

क्षेत्र: हा सराव दक्षिण चीन समुद्र आणि तैवानच्या जवळ असलेल्या फिलीपीन्सच्या उत्तर भागात आयोजित केला जातो, जो भू-राजकीय दृष्टीने अत्यंत संवेदनशील आहे.

व्याप्ती: यामध्ये सागरी सुरक्षा, उभयचर ऑपरेशन्स (Amphibious operations), जिवंत दारूगोळा सराव आणि सायबर सुरक्षा यांसारख्या आधुनिक युद्धतंत्रांचा समावेश असतो.

🚩 ऐतिहासिक आणि सामरिक महत्त्व
परस्पर संरक्षण करार (1951): हा सराव अमेरिका आणि फिलीपीन्स यांच्यातील 'Mutual Defense Treaty' चा एक भाग आहे.

चिनी प्रभाव: अलिकडच्या वर्षांत दक्षिण चीन समुद्रात चीनच्या वाढत्या हालचालींना प्रत्युत्तर म्हणून या सरावाची व्याप्ती आणि ताकद वाढवण्यात आली आहे.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

21 April 2026 03:06

दिल्ली सरकारने सुरू केलेली 'लखपती बिटिया योजना' ही मुलींच्या सक्षमीकरणाच्या दिशेने टाकलेले एक अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल आहे. १ एप्रिल २०२६ पासून लागू झालेल्या या योजनेचा मुख्य उद्देश मुलींचे शिक्षण सुनिश्चित करणे आणि त्यांना आर्थिक स्वावलंबन मिळवून देणे हा आहे. 

खाली या योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये आणि तपशील दिले आहेत:

🎯 योजनेची मुख्य उद्दिष्टे
शिक्षण प्रोत्साहन: मुलींना उच्च शिक्षणासाठी प्रोत्साहित करणे.

आर्थिक सुरक्षा: मुलगी १८ वर्षांची झाल्यावर तिला मोठी रक्कम उपलब्ध करून देणे.

बालविवाह रोखणे: मुलींचे लग्नाचे वय वाढवण्यास मदत करणे.

लिंग गुणोत्तर सुधारणे: समाजात मुलींच्या जन्माबद्दल सकारात्मकता निर्माण करणे. 

💰 आर्थिक लाभ आणि स्वरूप
गुंतवणूक: सरकार मुलीच्या नावाने ठराविक रक्कम मुदत ठेवीत (Fixed Deposit) जमा करते.

परतावा: मुलगी १८ वर्षांची झाल्यावर आणि किमान १२ वी उत्तीर्ण झाल्यावर तिला १ लाख रुपयांपर्यंत किंवा त्याहून अधिक रक्कम मिळते.

हप्ते: काही प्रकरणांमध्ये मुलीच्या शैक्षणिक टप्प्यांनुसार (उदा. ६ वी, ९ वी, ११ वी उत्तीर्ण झाल्यावर) ठराविक रक्कम दिली जाऊ शकते.

📋 पात्रतेचे निकष
रहिवासी: लाभार्थी मुलगी आणि तिचे कुटुंब दिल्लीचे कायमस्वरूपी रहिवासी असणे आवश्यक आहे.

उत्पन्न मर्यादा: ही योजना प्रामुख्याने आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल (EWS) आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबांसाठी आहे.

जन्म तारीख: १ एप्रिल २०२६ रोजी किंवा त्यानंतर जन्मलेल्या मुली या योजनेसाठी पात्र ठरण्याची शक्यता आहे.

शाळा: मुलीचे शिक्षण सरकारी किंवा मान्यताप्राप्त शाळेत होणे अनिवार्य असू शकते.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

19 April 2026 16:03

नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालयाने (MNRE) प्रधानमंत्री किसान ऊर्जा सुरक्षा इवम उत्थान महाभियान (PM-KUSUM) योजनेचा कालावधी 31 मार्च 2027 पर्यंत वाढवला आहे. 

या निर्णयाशी संबंधित महत्त्वाचे मुद्दे खालीलप्रमाणे आहेत:

कोणाला लागू होणार: ज्या प्रकल्पांचे वीज खरेदी करार (PPAs) किंवा निविदा (NTPs) 31 डिसेंबर 2025 रोजी किंवा त्यापूर्वी जारी झाले आहेत, अशा निवडक प्रकल्पांना ही मुदतवाढ लागू होईल.

मुदतवाढीचे कारण: अनेक राज्यांमध्ये जमिनीची उपलब्धता, वित्तपुरवठ्यातील अडचणी आणि अंमलबजावणीतील विलंबामुळे प्रकल्प पूर्ण होण्यास उशीर होत होता.

योजनेचे उद्दिष्ट: मार्च 2026 पर्यंत या योजनेद्वारे 34,800 मेगावॅट सौर क्षमता जोडण्याचे उद्दिष्ट आहे, ज्यासाठी 34,422 कोटी रुपयांचे केंद्रीय आर्थिक सहाय्य (CFA) मंजूर आहे.

PM-KUSUM 2.0: या योजनेची वचनबद्ध दायित्वे (committed liabilities) आगामी 'PM-KUSUM 2.0' फ्रेमवर्कमध्ये समाविष्ट केली जातील, ज्यामध्ये बॅटरी एनर्जी स्टोरेज सिस्टम्स (BESS) वर लक्ष केंद्रित केले जाण्याची शक्यता आहे. 

ही मुदतवाढ शेतकरी आणि सौर विकासकांना (Developers) प्रकल्प पूर्ण करण्यासाठी दिलासा देणारी आहे.

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

19 April 2026 10:49

केंद्र सरकारने वरिष्ठ आयपीएस (IPS) अधिकारी पीयूष आनंद यांची राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दलाचे (NDRF) नवीन महासंचालक म्हणून नियुक्ती केली आहे.
या नियुक्तीबद्दलची काही महत्त्वाची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

📋 नियुक्तीचा तपशील
अधिकारी: पीयूष आनंद हे १९९१ च्या बॅचचे उत्तर प्रदेश केडरचे आयपीएस अधिकारी आहेत.

कार्यकाळ: त्यांची नियुक्ती ही पदभार स्वीकारल्यापासून दोन वर्षांच्या कालावधीसाठी असेल.

पूर्वीचे पद: NDRF मध्ये येण्यापूर्वी ते केंद्रीय औद्योगिक सुरक्षा दलात (CISF) विशेष महासंचालक म्हणून कार्यरत होते.

🛡️ NDRF बद्दल थोडक्यात

स्थापना: २००६ मध्ये (आपत्ती व्यवस्थापन कायदा, २००५ अंतर्गत).

मुख्यालय: नवी दिल्ली.

उद्देश: पूर, भूकंप, चक्रीवादळ यांसारख्या नैसर्गिक किंवा मानवनिर्मित आपत्तींच्या वेळी तातडीने मदत आणि बचाव कार्य करणे.

ब्रीदवाक्य: "आपदा सेवा सदैव सर्वत्र" (कोणत्याही आपत्तीत नेहमी आणि सर्वत्र सेवा). 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

18 April 2026 13:58

अरुणाचल प्रदेशची रूपा बायोर (Rupa Bayor) ही तायक्वांदो जागतिक क्रमवारीत (WT) टॉप-५ (पाचव्या स्थानावर) पोहोचणारी पहिली भारतीय खेळाडू ठरून इतिहास रचला आहे. तिने पुम्से (Poomsae) प्रकारात ही ऐतिहासिक कामगिरी केली असून, तिच्या या यशाबद्दल देशभरातून कौतुक होत आहे.

ऐतिहासिक कामगिरी: जागतिक क्रमवारीत पाचव्या क्रमांकावर पोहोचणारी ती पहिली भारतीय आहे.

प्रवास: तिने २०२१ मधील १२३ व्या क्रमांकावरून एप्रिल २०२६ पर्यंत पाचव्या क्रमांकापर्यंत मजल मारली आहे.

पुरस्कार: २०२६ मध्ये, तिला "वर्षातील सर्वोत्कृष्ट तायक्वांदो पूमसे खेळाडू" (Best Taekwondo Poomsae Player) म्हणून गौरविण्यात आले.

आशियाई रँकिंग: ती आशियाई स्तरावरही अव्वल खेळाडूंपैकी एक आहे.

रूपाची ही कामगिरी भारतीय मार्शल आर्ट्सच्या इतिहासातील एक मैलाचा दगड मानली जात आहे.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

18 April 2026 07:36

मार्च २०२६ मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या मॅकिन्से आणि कंपनीच्या (McKinsey & Company) अहवालानुसार, भारत आशिया-पॅसिफिक क्षेत्रात गुंतवणुकीसाठी पहिल्या क्रमांकाचा देश ठरला आहे. 

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

11 April 2026 06:16

ओडिशा सरकारने एप्रिल 2026 मध्ये मुख्यमंत्री अन्नपूर्णा योजना (MAPY) सुरू केली आहे. या योजनेअंतर्गत, NFSA आणि SFSS कार्डधारकांना सध्याच्या रेशनव्यतिरिक्त प्रति व्यक्ती दरमहा अतिरिक्त 5 किलो तांदूळ मोफत दिला जाईल. या योजनेचा उद्देश राज्यातील 3.28 कोटींहून अधिक लोकांना अन्न सुरक्षा प्रदान करणे आहे. 

योजनेची मुख्य वैशिष्ट्ये:

अतिरिक्त रेशन: सध्याच्या कोट्याव्यतिरिक्त प्रति व्यक्ती 5 किलो तांदूळ मोफत

लाभार्थी: अंदाजे 97.97 लाख कुटुंबांमधील 3.28 कोटी लोक.

खर्च: राज्य सरकार या योजनेसाठी वर्षाला ₹8813 कोटी खर्च करणार आहे.

उद्देश: अन्न सुरक्षा मजबूत करणे आणि गरिबांना मदत करणे. 

ही योजना 2026-27 या आर्थिक वर्षासाठी मंजूर करण्यात आली असून, ती लक्ष्यित सार्वजनिक वितरण प्रणाली (TPDS) अंतर्गत राबवली जाईल.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

08 April 2026 07:49

आंध्र प्रदेश हे 'भारतीय वन आणि लाकूड प्रमाणन योजना' (IFWCS) अंतर्गत 'PRAMAAN' प्रमाणपत्र मिळवणारे भारतातील पहिले राज्य ठरले आहे.

ही योजना शाश्वत वन व्यवस्थापन आणि लाकूड उत्पादनांच्या पारदर्शक व्यापाराला प्रोत्साहन देण्यासाठी सुरू करण्यात आली आहे.

🌳 योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये

उद्देश: भारतातील जंगलांचे शाश्वत व्यवस्थापन करणे आणि लाकूड उत्पादनांच्या जागतिक बाजारपेठेत विश्वासार्हता वाढवणे.

नोडल एजन्सी: भारतीय वन सर्वेक्षण (FSI) आणि भारतीय वन व्यवस्थापन संस्था (IIFM) या प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावतात.

फायदा: या प्रमाणपत्रामुळे लाकूड आणि वन उत्पादनांच्या निर्यातीला चालना मिळेल, कारण आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत प्रमाणित उत्पादनांना मोठी मागणी असते.

पारदर्शकता: 'PRAMAAN' लेबल हे खात्री देते की उत्पादन कायदेशीर आणि पर्यावरणीय नियमांचे पालन करून मिळवले आहे.

🇮🇳 आंध्र प्रदेशचे योगदान

पहिले राज्य: आंध्र प्रदेशने आपल्या वन विभागाच्या माध्यमातून या मानकांची पूर्तता करून हे मानांकन पटकावले.

शाश्वतता: राज्यातील वनसंपत्तीचा वापर आता अधिक शिस्तबद्ध आणि पर्यावरणाला पूरक पद्धतीने केला जाईल.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

03 April 2026 12:20

नासाची (NASA) आर्टेमिस-2 (Artemis II) मोहीम ऐतिहासिक असून, या 10 दिवसांच्या मोहिमेद्वारे चंद्राच्या कक्षेपर्यंत पोहोचणाऱ्या आणि प्रदक्षिणा घालणाऱ्या क्रिस्टीना कोच (Christina Koch) या पहिल्या महिला अंतराळवीर ठरणार आहेत. ४७ वर्षीय कोच या अंतराळ अभियंता असून, या मोहिमेत त्या 'मिशन स्पेशालिस्ट' म्हणून काम पाहतील.

आर्टेमिस-2 मोहिमेबद्दल महत्त्वाचे मुद्दे:
ऐतिहासिक मोहीम: ५४ वर्षांनंतर मानव पुन्हा चंद्राच्या दिशेने झेपावला आहे.

अवकाशात विक्रम: क्रिस्टीना कोच या चंद्राच्या सर्वात जवळ पोहोचणाऱ्या पहिल्या महिला ठरतील.

चालक दल (Crew): या मोहिमेत तीन अमेरिकन आणि एका कॅनेडियन अंतराळवीरांचा समावेश आहे.

मोहिमेचे उद्दिष्ट: ही मोहीम चंद्रावर उतरणार नाही, तर चंद्राभोवती प्रदक्षिणा घालून (Lunar Flyby) ओरायन यानाची (Orion spacecraft) क्षमता तपासली जाईल.

अनुभव: क्रिस्टीना कोच यांनी आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकात (ISS) सलग ३२८ दिवस राहण्याचा विक्रम केला आहे.

ही मोहीम मानवी अंतराळ संशोधनातील एक सुवर्ण क्षण मानला जात आहे.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

02 April 2026 17:10

फ्रान्सचा सर्वोच्च नागरी सन्मान 'कमांडर ऑफ द लिजन ऑफ ऑनर' (Commandeur de la Légion d'honneur), 18 मार्च 2026 रोजी फ्रान्सचे भारतातील राजदूत एच.ई. थियरी मॅथौ यांच्या हस्ते माजी भारतीय राजदूत जावेद अश्रफ यांना नवी दिल्लीत प्रदान करण्यात आला. 

महत्त्वाचे मुद्दे:

योगदान: जुलै 2020 ते डिसेंबर 2024 या कार्यकाळात फ्रान्स आणि मोनॅको येथे भारताचे राजदूत म्हणून त्यांनी भारत-फ्रान्स धोरणात्मक भागीदारी मजबूत करण्यासाठी मोलाची कामगिरी केली.

विशेषत्व: हा सन्मान मिळवणारे जावेद अश्रफ हे पहिले भारतीय राजदूत ठरले आहेत.

इतर भारतीय: यापूर्वी जे.आर.डी. टाटा, रतन टाटा, अमर्त्य सेन, रवी शंकर, सत्यजित रे, एस.एच. रझा आणि मन्ना डे यांना हा प्रतिष्ठित पुरस्कार मिळाला आहे. 

जावेद अश्रफ (1991 बॅचचे IFS अधिकारी) सध्या इंडियन ट्रेड प्रमोशन ऑर्गनायझेशन (ITPO) चे अध्यक्ष म्हणून कार्यरत आहेत.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

01 April 2026 05:06

रोमानिया अधिकृतपणे आंतरराष्ट्रीय सौर आघाडीचा (ISA - International Solar Alliance) 118 वा सदस्य देश बनला आहे.

याबाबतचे काही महत्त्वाचे मुद्दे:

करार: रोमानियाने नवी दिल्लीत या करारावर स्वाक्षरी करून आपले सदस्यत्व निश्चित केले.

उद्देश: सौर ऊर्जेचा वापर वाढवून हवामान बदलाशी लढणे आणि ऊर्जेची सुरक्षितता वाढवणे हा या आघाडीचा मुख्य हेतू आहे.

पार्श्वभूमी: ISA ची स्थापना भारत आणि फ्रान्स यांनी २०१५ मध्ये (COP21 दरम्यान) केली होती.

रोमानियाच्या या सहभागामुळे युरोपातील सौर ऊर्जा मोहिमेला अधिक बळ मिळणार आहे.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

28 March 2026 11:47

भारताच्या नवीन राष्ट्रीय दंत आयोगाचे (National Dental Commission - NDC) पहिले अध्यक्ष म्हणून ख्यातनाम एंडोडोन्टिक तज्ञ डॉ. संजय तिवारी यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. त्यांनी १९ मार्च २०२६ रोजी अस्तित्वात आलेल्या या आयोगाची धुरा सांभाळली असून, या नियुक्तीचा कार्यकाळ चार वर्षांचा किंवा वयाची ७० वर्षे पूर्ण होईपर्यंत असेल.

मुख्य तपशील:
पहिले अध्यक्ष: डॉ. संजय तिवारी (रोहतकच्या पीजीआयडीएसचे प्राचार्य)

संस्था: डेंटल कौन्सिल ऑफ इंडिया (DCI) च्या जागी आता 'राष्ट्रीय दंत आयोग' (NDC) काम करेल.

उद्देश: दंत शिक्षणात सुधारणा, संस्थांची रेटिंग, आणि स्वस्त दंत आरोग्य सेवा उपलब्ध करून देणे.

कार्यकाळ: डॉ. तिवारी ४ वर्षांसाठी किंवा ७० वर्षांचे होईपर्यंत अध्यक्ष असतील.

डॉ. तिवारी हे किंग्ज कॉलेज लंडन येथे प्रशिक्षित कॉमनवेल्थ फेलो असून, त्यांच्याकडे ३५ वर्षांहून अधिक अध्यापनाचा अनुभव आहे.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

25 March 2026 15:31

पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांनी 'द्वारे चिकित्सा' (Duare Chikitsa) या नव्या उपक्रमाची घोषणा केली आहे. हा उपक्रम तृणमूल काँग्रेसच्या २०२६ च्या विधानसभा निवडणुकीच्या जाहीरनाम्यातील प्रमुख १० आश्वासनांपैकी ('१० प्रतिज्ञा') एक आहे.

उद्देश: नागरिकांना त्यांच्या दारापाशी (घरपोच) मूलभूत आणि दर्जेदार आरोग्य सेवा उपलब्ध करून देणे.

कार्यपद्धती: या योजनेअंतर्गत राज्यातील प्रत्येक ब्लॉक (गट) आणि शहरामध्ये दरवर्षी आरोग्य शिबिरांचे (Health Camps) आयोजन केले जाईल.

व्याप्ती: प्रत्येक मतदान केंद्र (Booth) स्तरावर ही शिबिरे आयोजित करण्याचे उद्दिष्ट आहे, जेणेकरून दुर्गम भागातील लोकांनाही वैद्यकीय उपचार सहज मिळतील.

प्रेरणा: हा उपक्रम 'द्वारे सरकार' आणि 'द्वारे रेशन' यांसारख्या यशस्वी योजनांच्या धर्तीवर आधारित आहे. तसेच, डायमंड हार्बर लोकसभा मतदारसंघात राबवल्या गेलेल्या 'सेवाश्रय'

इतर आरोग्य सुविधा: यासोबतच राज्य सरकार फिरत्या वैद्यकीय व्हॅन (Mobile Medical Units) आणि 'द्वारे हॉस्पिटल' सारख्या सुविधांच्या माध्यमातून रक्त तपासणी, ईसीजी (ECG) आणि क्ष-किरण (X-ray)

जॉइन करा @ChaluGhadamodi