🔰 Current Affairs Marathi 🔰

07 October 2026 06:47

MPSC चालू घडामोडी: 7 ऑक्टोबर 2026 ✨

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
भौतिकशास्त्रातील नोबेल पुरस्कार २०२६ (Nobel Prize in Physics) 🔬🌌

🎉 बेल्जियन-अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ 'फ्रान्सिस हॅल्झेन' (Francis Halzen) यांना २०२६ चा भौतिकशास्त्रातील नोबेल पुरस्कार ६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी जाहीर करण्यात आला.

🧊 त्यांना हा पुरस्कार 'आइसक्यूब न्यूट्रिनो वेधशाळा' (IceCube Neutrino Observatory) या प्रकल्पातील त्यांच्या निर्णायक योगदानासाठी आणि 'हाय-एनर्जी न्यूट्रिनो'च्या (High-energy neutrinos) शोधासाठी देण्यात आला आहे.

S ❄️ 'आइसक्यूब न्यूट्रिनो वेधशाळा' ही अंटार्क्टिका खंडातील दक्षिण ध्रुवावर स्थित असून, ती जगातील सर्वात मोठी न्यूट्रिनो दुर्बीण आहे. तिचे प्रकाश सेन्सर्स एका घन किलोमीटर आकाराच्या बर्फाच्या आत खोलवर बसवण्यात आले आहेत.

🔬 न्यूट्रिनो (Neutrino) हे विद्युत प्रभार नसलेले आणि अत्यल्प वस्तुमान असलेले अतिसूक्ष्म कण असून ते इतर पदार्थांशी अत्यंत क्वचित परस्परसंवाद करतात; ब्रह्मांडातील सर्वात हिंसक घडामोडींचा अभ्यास करण्यासाठी ते 'कॉस्मिक मेसेंजर' म्हणून काम करतात.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

*एकात्मिक परिवहन आणि लॉजिस्टिक प्राधिकरण (ITLA)* 🚚🛣️

🚦 देशातील वाहतूक आणि लॉजिस्टिक क्षेत्राच्या सुसूत्रीकरणासाठी केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 'एकात्मिक परिवहन आणि लॉजिस्टिक प्राधिकरण' (Integrated Transport and Logistics Authority - ITLA) ची 'विशेष उद्देश वाहन' (SPV) म्हणून स्थापना करण्यास ६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी मंजुरी दिली. ✅

💰 ५०० कोटी रुपये किंवा त्याहून अधिक खर्चाच्या भारत सरकारच्या पायाभूत सुविधा प्रकल्पांचे 'तांत्रिक मूल्यांकन' (Technical Appraisal) आणि प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतरचे परिणाम-मूल्यांकन (Impact Assessment) या प्राधिकरणाद्वारे केले जाईल.

🗺️ देशातील वाहतूक क्षेत्रासाठी १० वर्षे किंवा त्याहून अधिक कालावधीसाठी 'राष्ट्रीय परिवहन मास्टर प्लॅन' (National Transport Master Plan) आणि 'राष्ट्रीय परिवहन डेटा रिपॉझिटरी' (NTDR) तयार करण्याची जबाबदारी ITLA वर असेल.

📊 प्रकल्पांचे आर्थिक मूल्यांकन (Financial Appraisal) मात्र सध्या अस्तित्वात असलेल्या यंत्रणेमार्फतच केले जाईल; तसेच ITLA हे 'पीएम गती शक्ती' आणि 'राष्ट्रीय लॉजिस्टिक धोरणा'ला पूरक म्हणून काम करेल.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

SME ग्रोथ फंड (SME Growth Fund) साठी १०,००० कोटी रुपयांची मंजुरी 💼💵

🏭 लघु आणि मध्यम उद्योगांना (SMEs) विस्तार करण्यासाठी थेट इक्विटी (Equity) पुरवण्याच्या उद्देशाने केंद्रीय मंत्रिमंडळाने १०,००० कोटी रुपयांच्या 'SME ग्रोथ फंड'च्या (SGF) स्थापनेस ६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी मंजुरी दिली.

📈 हा निधी 'अल्टरनेटिव्ह इन्व्हेस्टमेंट फंड' (Alternative Investment Fund - AIF) या स्वरूपात राबवला जाईल आणि यातून प्रामुख्याने उत्पादन (Manufacturing), सेवा आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील वाढीच्या टप्प्यावरील (Growth-stage) उद्योगांना 'पेशंट कॅपिटल' (दीर्घकालीन भांडवल) पुरवले जाईल.

🏙️ देशातील टियर-२ (Tier II) आणि टियर-३ (Tier III) शहरांमधील औद्योगिक क्लस्टर्समधील उद्योगांवर या निधीद्वारे विशेष लक्ष केंद्रित केले जाणार आहे.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

भारताचे पहिले स्वदेशी फ्लीट सपोर्ट शिप 'सूर्य' (FSS-1) चे जलावतरण 🚢🇮🇳

🌊 संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांच्या हस्ते ६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी विशाखापट्टणम येथे 'सूर्य' (FSS-1) या भारताच्या पहिल्या स्वदेशी फ्लीट सपोर्ट जहाजाचे (Fleet Support Ship) जलावतरण करण्यात आले.

🛳️ 'सूर्य' हे भारतीय नौदलासाठी देशातच डिझाईन आणि बांधणी होत असलेल्या एकूण पाच फ्लीट सपोर्ट जहाजांपैकी (FSS) पहिले जहाज आहे.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
दररोजच्या चालू घडामोडीसाठी जॉइन करा 👇
@chalughadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

06 October 2026 09:00

MPSC चालू घडामोडी: 06 ऑक्टोबर 2026 ✨

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
वैद्यकीय क्षेत्रातील नोबेल पुरस्कार २०२६ (Nobel Prize in Medicine 2026) 🏥🏆

🧬 २०२६ चा वैद्यकीय (Physiology or Medicine) क्षेत्रातील नोबेल पुरस्कार कार्ल डेसेरोथ (Karl Deisseroth), पीटर हेगेमन (Peter Hegemann) आणि जॉर्ज नागेल (Georg Nagel) या तीन शास्त्रज्ञांना संयुक्तपणे जाहीर करण्यात आला आहे. 🎉

💡 मेंदूच्या अभ्यासात क्रांती घडवून आणणाऱ्या 'लाईट-गेटेड आयन चॅनेल्स' (light-gated ion channels) आणि 'ऑप्टोजेनेटिक्स' (optogenetics) मधील त्यांच्या महत्त्वपूर्ण शोधासाठी हा पुरस्कार देण्यात आला. 🧠✨

🔬 शास्त्रज्ञांनी 'क्लॅमिडोमोनास' (Chlamydomonas) नावाच्या एकपेशीय शैवालमध्ये प्रकाशाला अत्यंत संवेदनशील असणाऱ्या 'चॅनेलऱ्होडोप्सिन' (channelrhodopsin) नावाच्या प्रथिनाचा शोध लावला आणि त्याचा वापर करून सस्तन प्राण्यांच्या मज्जापेशींवर (nerve cells) प्रकाशाच्या माध्यमातून अचूक नियंत्रण मिळवणारे 'ऑप्टोजेनेटिक्स' हे आधुनिक तंत्र विकसित केले.

🇸🇪 वैद्यकीय क्षेत्रातील नोबेल पुरस्कार स्वीडनमधील 'कॅरोलिन्स्का इन्स्टिट्यूट'च्या (Karolinska Institutet) नोबेल असेंब्लीद्वारे दिला जातो. या पुरस्काराचे स्वरूप १२ दशलक्ष स्वीडिश क्रोनर इतके आहे. 💰

👨‍🔬 कार्ल डेसेरोथ: स्टॅनफोर्ड विद्यापीठ, अमेरिका 🇺🇸
👨‍🔬 पीटर हेगेमन: हम्बोल्ट विद्यापीठ, बर्लिन, जर्मनी 🇩🇪
👨‍🔬 जॉर्ज नागेल: वुर्जबर्ग विद्यापीठ, जर्मनी 🇩🇪

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
भारत-यूएई संयुक्त लष्करी सराव 'माउंटन गार्डियन २०२६' 🪖🏔️

🤝 भारत आणि संयुक्त अरब अमिराती (UAE) यांच्या लष्कराचा 'माउंटन गार्डियन २०२६' (MOUNTAIN GUARDIAN 2026) हा संयुक्त लष्करी सराव ५ ऑक्टोबर २०२६ रोजी सुरू झाला. 🇮🇳🤝🇦🇪

Place: 📍 हा १४ दिवसीय सराव 'फॉरेन ट्रेनिंग नोड' (Foreign Training Node), चौबटिया, उत्तराखंड येथे आयोजित करण्यात आला आहे.

⛰️ हा युद्धसराव प्रामुख्याने 'पर्वतीय युद्धतंत्रावर' (Mountain Warfare) केंद्रित असून, यामध्ये भारतीय लष्कराच्या 'भैरव बटालियन'ने आणि यूएईच्या 'माउंटन इन्फंट्री बटालियन'ने सहभाग नोंदवला आहे.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

जागतिक अधिवास दिन २०२६ (World Habitat Day) 🏠🌍

Date: 📅 ५ ऑक्टोबर २०२६ (हा दिवस दरवर्षी ऑक्टोबर महिन्याच्या 'पहिल्या सोमवारी' साजरा केला जातो).

Theme: 'सर्वांसाठी पुरेसा निवारा' (Adequate Housing for All)

📍 या वर्षी संयुक्त राष्ट्रांच्या (UN-Habitat) जागतिक कार्यक्रमाचे अधिकृत यजमानपद 'मस्कत' (Muscat), ओमान या शहराकडे होते. 🇴🇲

🏢 भारतात केंद्रीय गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालयाने (MoHUA) नवी दिल्लीत हा दिवस साजरा केला. यावेळी 'प्रधानमंत्री आवास योजना-शहरी' (PMAY-U आणि PMAY 2.0) अंतर्गत सर्वोत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांचा तसेच स्थानिक स्वराज्य संस्थांचा (ULBs) सत्कार करण्यात आला.

📜 संयुक्त राष्ट्र आमसभेने १९८५ मध्ये हा दिवस साजरा करण्याचा ठराव मंजूर केला आणि १९८६ मध्ये पहिल्यांदा जागतिक अधिवास दिन साजरा करण्यात आला.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

कुनो राष्ट्रीय उद्यानात ५ नवीन चित्ता बछड्यांचा जन्म🐆💛

🐾 मध्य प्रदेशातील 'कुनो राष्ट्रीय उद्यानात' (Kuno National Park) ५ ऑक्टोबर २०२६ रोजी 'KJP21' या ३२ महिन्यांच्या मादी चित्त्याने ५ निरोगी बछड्यांना जन्म दिला. 👶🐆

📈 या ५ नव्या बछड्यांच्या जन्मामुळे 'प्रोजेक्ट चित्ता' अंतर्गत भारतातील चित्त्यांची एकूण संख्या आता ६० वर पोहोचली आहे. विशेष म्हणजे या ६० पैकी ४१ चित्त्यांचा जन्म भारताच्याच भूमीवर झाला आहे. 🇮🇳

🧬 या बछड्यांचा जन्म भारतात प्रथमच 'बोत्सवाना' (Botswana) वंशाची सुरुवात दर्शवतो, कारण त्यांचा पिता आफ्रिकेतील बोत्सवाना देशातून आणलेला नर चित्ता आहे. यामुळे भारतातील चित्त्यांच्या संख्येत महत्त्वपूर्ण अनुवांशिक विविधता (genetic lineage) निर्माण झाली आहे.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

दररोजच्या चालू घडामोडीसाठी जॉइन करा 👇
@chalughadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

05 October 2026 08:52

MPSC चालू घडामोडी: 5 ऑक्टोबर 2026 ✨

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
एशियन गेम्स २०२६: भारताची ऐतिहासिक कामगिरी (सांगता)🏟️🇮🇳

🏁 ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी जपानमधील नागोया (Nagoya) येथे आयोजित करण्यात आलेल्या २० व्या एशियन गेम्सची सांगता झाली. 🇯🇵

🏅 भारताने या स्पर्धेत एकूण ८५ पदके जिंकून आशियात चौथा क्रमांक (4th Rank) पटकावला, ज्यामध्ये २१ सुवर्ण पदकांचा समावेश आहे. 🥇

पदकतालिका 📊

🥇 प्रथम क्रमांक: चीन (१६९ सुवर्ण पदके) 🇨🇳
🥈 द्वितीय क्रमांक: जपान 🇯🇵
🥉 तृतीय क्रमांक: दक्षिण कोरिया 🇰🇷
🏅 चतुर्थ क्रमांक: भारत (२१ सुवर्ण पदकांसह एकूण ८५ पदके) 🇮🇳

📜 Hangzhou 2022 हे १९वे एशियन गेम्स २३ सप्टेंबर ते ८ ऑक्टोबर २०२३ दरम्यान झाले होते. त्यामध्ये भारताने १०७ पदके जिंकली होती. पुढील एशियन गेम्स (२०३०) कतारमधील दोहा येथे आयोजित केले जातील.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

PMAY-G अंतर्गत देशातील पहिला '3D Concrete Printing' ग्रामीण घरकुल प्रकल्प* 🏠🖨️

🏗️ ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी केंद्रीय ग्रामीण विकास मंत्री शिवराज सिंह चौहान यांच्या हस्ते आंध्र प्रदेशातील गुंटूर जिल्ह्यातील बुर्रीपालेम (Burripalem) येथे देशातील पहिल्या '3D Concrete Printing' ग्रामीण घरकुल प्रकल्पाची पायाभरणी करण्यात आली.

⚡ PMAY-G 2.0 अंतर्गत राबवल्या जाणाऱ्या या तंत्रज्ञानामुळे घरांचे बांधकाम जलद गतीने होते आणि पारंपारिक पद्धतीपेक्षा या घरांचे आयुष्य व टिकाऊपणा अधिक असतो.

Important Fact (प्रकल्पाचे स्वरूप): 📋

🏘️ 3D प्रिंटिंग पायलट प्रोजेक्ट: गुंटूर जिल्ह्यात १७७ घरे उभारण्यात येणार असून यासाठी १४ कोटी रुपये खर्च अपेक्षित आहे. हे बांधकाम ६ महिन्यांत पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट आहे.

💰 PMAY-G २.० घरांचे वाटप: याच दिवशी आंध्र प्रदेशला ३ लाख घरांचा पहिला हप्ता (३,६०० कोटी रुपये) सुपूर्द करण्यात आला.

🎯 PMAY-G 2.0 योजनेचा दुसरा टप्पा ५ वर्षांसाठी (FY 2024-25 ते 2028-29) लागू करण्यात आला असून, त्याअंतर्गत देशात २ कोटी नवीन घरे बांधण्याचे उद्दिष्ट आहे (एकूण बजेट: ३,०६,१३७ कोटी रुपये).

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
राष्ट्रीय जलमार्ग-२ (NW-2) वरून पहिली आंतरराष्ट्रीय मालवाहतूक* 🚢🌊

🚩 ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी स्वातंत्र्यानंतर पहिल्यांदाच दिब्रुगड (आसाम) येथून परदेशी बंदरात जाणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय मालवाहू जहाजाच्या प्रवासाची अधिकृत घोषणा करण्यात आली. प्रत्यक्ष Flag-off ५ ऑक्टोबर २०२६ रोजी होणार आहे.

🗺️ हे जहाज दिब्रुगडमधील बोगीबील टर्मिनलमधून बांगलादेशातील ढाका (पाणगाव पोर्ट) पर्यंत प्रवास करेल. 🇮🇳➡️🇧🇩

🧪 यातून 'आसाम पेट्रो-केमिकल्स लिमिटेड'चे मिथेनॉल (Methanol) निर्यात केले जाणार आहे.

🛣️ हा जलमार्ग राष्ट्रीय जलमार्ग-२ (Brahmaputra/NW-2) आणि 'भारत-बांगलादेश प्रोटोकॉल मार्ग' (IBP Route) द्वारे जोडलेला आहे.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
राष्ट्रीय सुपरकम्प्युटिंग मिशन (NSM) - अद्ययावत अहवाल🖥️🚀

💻 ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी प्रसिद्ध झालेल्या अद्ययावत अहवालानुसार, भारतात NSM अंतर्गत आतापर्यंत ६८ Petaflops (PF) क्षमतेचे एकूण ४० सुपरकम्प्युटर यशस्वीरीत्या स्थापित करण्यात आले आहेत.

🏢 हे मिशन विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभाग (DST) व MeitY यांच्या संयुक्त विद्यमाने राबवले जाते आणि C-DAC (पुणे) व IISc (बंगळुरू) द्वारे कार्यान्वित केले जाते.

🔬 या मिशन अंतर्गत स्वदेशी बनावटीचा सर्व्हर 'Rudra' (रुद्र), स्वदेशी HPC प्रोसेसर 'AUM' (ओम) आणि 'Trinetra' (त्रिनेत्र) इंटरकनेक्ट विकसित केले जात आहेत.

📅 २०१५ मध्ये सुरू झालेल्या या मिशनचे अंतिम उद्दिष्ट ५० सुपरकम्प्युटर (१२३ PF पेक्षा जास्त क्षमता) स्थापित करण्याचे आहे. यासाठी ४,५०० कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

दररोजच्या चालू घडामोडीसाठी जॉइन करा 👇
@chalughadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

04 October 2026 12:04

MPSC चालू घडामोडी: 3 ऑक्टोबर 2026 📅✨

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
अभिजात भाषांसाठी ५ उत्कृष्टता केंद्रांना (Centres of Excellence) मंजुरी 📚🏛️

🎓 केंद्रीय शिक्षण मंत्रालयाच्या उच्च शिक्षण विभागाने नव्याने अभिजात भाषेचा (Classical Language) दर्जा मिळालेल्या ५ भाषांसाठी 'उत्कृष्टता केंद्रे' (CoEs) स्थापन करण्यास ३ ऑक्टोबर २०२६ रोजी मंजुरी दिली. ✅

🔬 या केंद्रांचा मुख्य उद्देश भाषिक संशोधन, प्राचीन ग्रंथांचे जतन व डिजिटायझेशन आणि ऐतिहासिक भाषाशास्त्राचा सखोल अभ्यास करणे हा आहे. 📜💻

📖 भारत सरकारने आतापर्यंत एकूण ११ भाषांना 'अभिजात भाषेचा' दर्जा दिला आहे. अभिजात भाषेच्या निकषांमध्ये भाषेच्या प्राचीन ग्रंथ/नोंदविलेल्या इतिहासाची १५०० ते २००० वर्षांची प्राचीनता, प्राचीन साहित्य, ज्ञानपरंपरा आणि अभिलेखीय पुरावे यांचा विचार केला जातो.

मंजूर झालेली उत्कृष्टता केंद्रे आणि संस्था: 👇

📍 मराठी: डेक्कन कॉलेज पदव्युत्तर आणि संशोधन संस्था (Deccan College), पुणे

📍 पाली: केंद्रीय ओडिशा विद्यापीठ (Central University of Odisha), कोरापुट (ओडिशा)

📍 आसामी: तेजपूर विद्यापीठ (Tezpur University) (आसाम)

📍 बंगाली: विश्व-भारती विद्यापीठ (Visva-Bharati University), शांतिनिकेतन (पश्चिम बंगाल)

📍 प्राकृत: केंद्रीय गुजरात विद्यापीठ (Central University of Gujarat), वडोदरा (गुजरात)

⭐ पुण्यातील 'डेक्कन कॉलेज'ची स्थापना ६ ऑक्टोबर १८२१ रोजी तत्कालीन गव्हर्नर माउंटस्टुअर्ट एल्फिन्स्टन (Mountstuart Elphinstone) यांनी 'दक्षिणा फंडा'चा वापर करून 'हिंदू कॉलेज' या नावाने केली होती. ही भारतातील सर्वात जुन्या शैक्षणिक संस्थांपैकी एक आहे. 🏫

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
5 वी कौटिल्य इकॉनॉमिक कॉन्क्लेव्ह 2026 (Kautilya Economic Conclave)💰🌏

🎤 भारताचे उपराष्ट्रपती सी. पी. राधाकृष्णन यांनी नवी दिल्ली येथे '५ व्या कौटिल्य इकॉनॉमिक कॉन्क्लेव्ह'च्या उद्घाटन सत्राला संबोधित केले.

🔄 "Resilience in an Age of Flux" (बदलत्या काळातील लवचिकता).

🏢 इन्स्टिट्यूट ऑफ इकॉनॉमिक ग्रोथ (IEG) आणि भारत सरकारचे केंद्रीय अर्थ मंत्रालय यांच्या संयुक्त विद्यमाने या परिषदेचे आयोजन.

💳 उपराष्ट्रपतींनी भारताच्या आर्थिक विकासात 'JAM ट्रिनिटी' (जनधन-आधार-मोबाईल), ५९० दशलक्ष जनधन खाती, आणि ३४.६ दशलक्ष 'लखपती दीदी' यांच्या योगदानावर विशेष भर दिला. 👩‍🌾

📜 'इन्स्टिट्यूट ऑफ इकॉनॉमिक ग्रोथ' (IEG) ची स्थापना १९५२ मध्ये अर्थतज्ज्ञ प्रा. व्ही. के. आर. व्ही. राव (V.K.R.V. Rao) यांनी केली होती.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
NABKISAN चा भारतातील पहिला 'WASH' केंद्रित सोशल बाँड💧💙

📈 नाबार्डची (NABARD) उपकंपनी असलेल्या 'नाबकिसान फायनान्स लिमिटेड'ने (NABKISAN) १ ऑक्टोबर २०२६ रोजी नॅशनल स्टॉक एक्सचेंजवर (NSE) भारतातील पहिला 'WASH' (Water, Sanitation, and Hygiene) केंद्रित सोशल बाँड सूचिबद्ध (List) केला. 🇮🇳✨

🤝 या प्रक्रियेत 'Water.org' ने तांत्रिक सल्लागार आणि ज्ञान भागीदार (Knowledge Partner) म्हणून काम पाहिले.

💵 या बाँडच्या माध्यमातून ग्रामीण भागातील पाणी आणि स्वच्छता प्रकल्पांसाठी ₹१८० कोटींचा निधी उभारण्यात आला आहे. हा बाँड १.८ पट 'ओव्हरसबस्क्राईब' झाला.

🏦 सूचिबद्ध झालेले एक्सचेंज: नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज (NSE), मुंबई

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ग्रेट इंडियन बस्टर्ड (माळढोक) पक्ष्यांचे नैसर्गिक अधिवासात पुनर्वसन🦅🌵

🐣 १० वर्षांच्या प्रदीर्घ संवर्धन प्रयत्नांनंतर, बंदिस्त वातावरणात प्रजनन केलेल्या (captive-bred) दोन 'ग्रेट इंडियन बस्टर्ड' (GIB) पक्ष्यांना ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी नैसर्गिक अधिवासात सोडण्याच्या प्रक्रियेला ३ ऑक्टोबर रोजी सुरुवात करण्यात आली.

📍 डेझर्ट नॅशनल पार्क (Desert National Park), जैसलमेर, राजस्थान. 🏜️

⚠️ ग्रेट इंडियन बस्टर्ड (माळढोक) हा राजस्थानचा राज्य पक्षी असून तो IUCN च्या रेड लिस्टमध्ये 'अतिधोक्यात (Critically Endangered)' आहे. वन्यजीव संरक्षण कायदा, १९७२ च्या अनुसूची-१ अंतर्गत त्याला सर्वोच्च संरक्षण दिले आहे.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
आशियाई क्रीडा स्पर्धा २०२६: भारताची ऐतिहासिक सुवर्ण आणि कांस्य पदके 🥇🏹🇮🇳

🎯 ३ ऑक्टोबर २०२६ रोजी आशियाई क्रीडा स्पर्धांमध्ये भारतीय खेळाडूंनी तिरंदाजी, गोल्फ, क्रिकेट, हॉकी आणि कुस्तीमध्ये पदकांची ऐतिहासिक कमाई केली.

*महत्त्वाची पदके आणि विक्रम:* 🏆

🥇 कुमकुम अनिल मोहोड: तिरंदाजी (Recurve Individual) - सुवर्ण. आशियाई क्रीडा स्पर्धेत 'रिकर्व्ह' वैयक्तिक प्रकारात सुवर्ण जिंकणारी पहिली भारतीय महिला. 👩‍🦰🎯

⛳ प्रणवी शरथ उर्स: गोल्फ (Women's Individual) - सुवर्ण. आशियाई क्रीडा स्पर्धेत महिलांच्या वैयक्तिक गोल्फमधील भारताचे पहिले-वहिले (First-ever) सुवर्णपदक.

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

02 October 2026 04:13

MPSC चालू घडामोडी ✅ 2 ऑक्टोबर 2026

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

UPSC शताब्दी सोहळा 🎉🏛️

📜 केंद्रीय लोकसेवा आयोगाच्या (UPSC) स्थापनेला १०० वर्षे पूर्ण झाल्यानिमित्त नवी दिल्लीत शताब्दी सोहळा पार पडला.

🪙📮 पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते विशेष 'स्मारक नाणे', 'स्मारक टपाल तिकीट' आणि '100 Landmark Judgements' या पुस्तकाचे प्रकाशन. 📚

💼 उमेदवारांसाठी 'प्रतिभा सेतू' (Pratibha Setu) पोर्टलचा उपक्रम आणि 'मिशन कर्मयोगी' अंतर्गत 'i-GOT' प्लॅटफॉर्मचा UPSC व राज्य लोकसेवा आयोगांच्या अंतर्गत क्षमता-वृद्धीसाठी वापर करण्यावर भर.

📅 १ ऑक्टोबर १९२६ रोजी सर रॉस बार्कर यांच्या अध्यक्षतेखाली पहिल्या लोकसेवा आयोगाची स्थापना झाली होती.

⚖️ भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १४ मध्ये (कलम ३१५ ते ३२३) लोकसेवा आयोगाची तरतूद आहे.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

गोवर्धन (GOBARdhan) योजना 🐄🌿

♻️ बायोगॅस उत्पादनाला आणि वर्तुळाकार अर्थव्यवस्थेला चालना देण्यासाठी 'गोवर्धन' (GOBARdhan) या केंद्रीय क्षेत्रीय योजनेचा शुभारंभ.

⛽ केंद्रीय पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय.

💰 २०२६-२७ ते २०३५-३६ या कालावधीसाठी ₹२३,७३१ कोटींची तरतूद; देशांतर्गत CBG उत्पादन १० पटींनी वाढवण्याचे उद्दिष्ट. 📈

🏙️ सिटी गॅस डिस्ट्रिब्युशन (CGD) कंपन्यांसाठी नैसर्गिक वायूत 'कॉम्प्रेस्ड बायोगॅस' (CBG) मिश्रण अनिवार्य (२०२६-२७ साठी ३%).

🌱 ही योजना 'कचऱ्यातून कांचन' आणि 'अन्नदाता ते ऊर्जादाता' या संकल्पनांवर आधारित आहे.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

संरक्षण 🛡️🔬

🧪 DRDO आणि CSIR कडून चिलखती वाहनांसाठी ॲडव्हान्स्ड नॅनोक्रिस्टलाइन ग्लास-सिरॅमिक' तंत्रज्ञानावर आधारित 'हलक्या वजनाची बुलेटप्रूफ काच' विकसित करण्यासाठी प्रकल्प हाती घेण्यात आला.

🪖 या तंत्रज्ञानामुळे पारंपरिक बुलेटप्रूफ काचेच्या तुलनेत वजन व जाडी ३० ते ५० टक्क्यांनी कमी करण्याचे उद्दिष्ट आहे.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

नियुक्त्या 👤
📰 प्रेस इन्फॉर्मेशन ब्युरो (PIB) च्या प्रधान महासंचालकपदी धीरेंद्र ओझा यांना १ वर्षाची मुदतवाढ (३० सप्टेंबर २०२७ पर्यंत).

दररोजच्या चालू घडामोडीसाठी जॉइन करा 👇
@chalughadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

30 September 2026 07:30

MPSC चालू घडामोडी: 30 सप्टेंबर 2026 📅✨

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

PRAGATI-50 उपक्रम आणि स्वच्छ भारत टेस्ट बेड 🧹🏙️

🏛️ केंद्रीय गृहनिर्माण आणि नागरी व्यवहार मंत्री मनोहर लाल यांनी स्वच्छतेसाठी 'PRAGATI-50' (प्रगती-५०) उपक्रमाचा शुभारंभ केला. 🚀

🏢 गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालय (MoHUA).

🌿 स्वच्छ भारत मिशन-शहरी 2.0 च्या अंतर्गत देशातील २४ राज्यांमधील ५० शहरांचा 'स्वच्छतेची मॉडेल शहरे' (Model Cities for Swachhata) म्हणून विकास करणे हे या उपक्रमाचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे.

याच कार्यक्रमात मंत्रालयाने सुरू केलेले इतर महत्त्वपूर्ण उपक्रम: 👇

🧪 स्वच्छ भारत टेस्ट बेड अँड इनोव्हेशन सेंटर (CSIR-CMERI, दुर्गापूर): स्वच्छता तंत्रज्ञानाचे संशोधन, उत्पादन विकास आणि चाचणीसाठी राष्ट्रीय सुविधा.

🚀 स्वच्छता स्टार्टअप्स (३ री तुकडी) (SIIC, IIT कानपूर): १३ नवीन स्टार्टअप्सचा समावेश; एकूण ७५ स्वच्छता स्टार्टअप्सचे राष्ट्रीय उद्दिष्ट पूर्ण

♻️ RRR (Reduce, Reuse, Recycle) केंद्र (संकल्प भवन, नवी दिल्ली): केंद्रीय मंत्रालयाच्या कार्यालयातील पहिले RRR केंद्र.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

पहिली 'PRAMAAN' (प्रमाण) प्रमाणपत्रे प्रदान 📜🌳

🌲 केंद्रीय पर्यावरण मंत्र्यांच्या हस्ते भारतातील पहिली 'प्रमाण' (PRAMAAN) प्रमाणपत्रे २९ सप्टेंबर २०२६ रोजी प्रदान करण्यात आली.

🔹 Scheme: 📋 भारतीय वन आणि लाकूड प्रमाणन योजना (Indian Forest and Wood Certification Scheme - IFWCS).

🏆 ही पहिली प्रमाणपत्रे आंध्र प्रदेश वन विकास महामंडळ (APFDC) आणि ओडिशातील एका बांबू उत्पादक शेतकऱ्याला देण्यात आली. 🎋

🌍 जागतिक स्तरावर लाकूड उत्पादनांची शाश्वतता सिद्ध करण्यासाठी भारताने स्वतःची राष्ट्रीय प्रमाणन योजना (IFWCS) डिसेंबर २०२३ मध्ये सुरू केली होती. 'प्रमाण' हे या योजनेअंतर्गत दिले जाणारे अधिकृत प्रमाणपत्र आहे.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ग्रीन हायवेज एक्सलन्स अवॉर्ड्स २०२६ (नागपूरला प्रथम क्रमांक) 🛣️🌿🥇

🏆 भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने (NHAI) 'ग्रीन हायवेज एक्सलन्स अवॉर्ड्स २०२६' चे विजेते जाहीर केले, ज्यामध्ये महाराष्ट्रातील नागपूरच्या प्रकल्पाने देशात प्रथम क्रमांक पटकावला.

🦜 महाराष्ट्रातील नागपूर येथील NH-44 वरील 'जामठा क्लोव्हर लीफ ऑक्सिजन बर्ड पार्क' (Jamtha Clover Leaf Oxygen Bird Park) ला 'लँड पार्सल्स' (Land parcels) श्रेणीमध्ये पहिला क्रमांक मिळाला आहे.

ग्रीन हायवेज एक्सलन्स अवॉर्ड्स २०२६ चे प्रमुख विजेते: 👇

🌳 Land Parcels: जामठा क्लोव्हर लीफ ऑक्सिजन बर्ड पार्क (NH-44), नागपूर, महाराष्ट्र

🌴 Avenue: चिलकलुरीपेठ बायपास (NH-16), आंध्र प्रदेश

🌺 Median: हैदराबाद-यादगिरी महामार्ग (NH-163), तेलंगणा

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

अग्निवीरांसाठी १०% समांतर आरक्षण 🪖📋

✅ महाराष्ट्र राज्य मंत्रिमंडळाने राज्यातील गणवेशधारी गट-क पदांच्या भरतीमध्ये 'अग्निवीरां'साठी (Agniveers) १० टक्के समांतर आरक्षणास (Horizontal Reservation) मंजुरी दिली.

💼 लष्करी सेवेतून परतलेल्या अग्निवीरांना रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्यासाठी हा निर्णय उपयुक्त ठरेल.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

सर्वोच्च न्यायालय: ३ नवीन न्यायाधीशांच्या नियुक्तीची शिफारस ⚖️👨‍⚖️

🏛️ भारताचे सरन्यायाधीश सूर्य कांत यांच्या अध्यक्षतेखालील सर्वोच्च न्यायालयाच्या कॉलेजियमने ३ उच्च न्यायालयांच्या मुख्य न्यायाधीशांना सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश म्हणून बढती देण्याची शिफारस केली.

शिफारस करण्यात आलेले मुख्य न्यायाधीश: 👇

👩‍⚖️ न्यायमूर्ती सुनीता अग्रवाल: मुख्य न्यायाधीश, गुजरात उच्च न्यायालय

👨‍⚖️ न्यायमूर्ती देवेंद्र कुमार उपाध्याय: मुख्य न्यायाधीश, दिल्ली उच्च न्यायालय

👨‍⚖️ न्यायमूर्ती अपरेश कुमार सिंग: मुख्य न्यायाधीश, तेलंगणा उच्च न्यायालय

📊 सर्वोच्च न्यायालयात न्यायाधीशांची मंजूर पदे ३८ (सरन्यायाधीशांसह) आहेत. या ३ नियुक्त्या झाल्यास कार्यरत न्यायाधीशांची संख्या ३७ होईल.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

दररोजच्या चालू घडामोडीसाठी जॉइन करा 👇
@chalughadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

28 September 2026 06:16

MPSC Daily Current Affairs : 28/09/2026 📅

जागतिक पर्यटन दिन २०२६ आणि 'नॅशनल डिजिटल टुरिझम स्टॅक' 🌍✈️

🔹 पर्यटन क्षेत्रातील तंत्रज्ञानाच्या वाढत्या भूमिकेवर लक्ष केंद्रित करत २७ सप्टेंबर हा दिवस जगभरात 'जागतिक पर्यटन दिन' (World Tourism Day) म्हणून साजरा करण्यात आला. यावर्षीचे अधिकृत यजमानपद अल साल्वाडोर (El Salvador) या देशाकडे होते. 🇸🇻

🔹 Theme: "Digital Agenda and Artificial Intelligence to Redesign Tourism" 🤖

🔹 🏛️ या दिनाचे औचित्य साधून केंद्रीय पर्यटन मंत्री गजेंद्र सिंह शेखावत यांनी नवी दिल्ली येथे 'नॅशनल डिजिटल टुरिझम स्टॅक' (National Digital Tourism Stack) आणि 'देखो अपना देश २.०' (Dekho Apna Desh 2.0 - National Mission for Alternative Destinations) या महत्त्वाच्या राष्ट्रीय मोहिमांचा शुभारंभ केला. 🚀


आशियाई क्रीडा स्पर्धा २०२६: २७ सप्टेंबरचे भारतीय पदक विजेते 🏅🇮🇳

🔹 🏟️ जपानमधील आयची-नागोया (Aichi-Nagoya) येथे सुरू असलेल्या २० व्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत २७ सप्टेंबर २०२६ रोजी भारताने ४ रौप्य 🥈 आणि ३ कांस्य 🥉 अशी एकूण ७ पदके जिंकली.

🔹 🏃‍♂️ महाराष्ट्रातील नाशिकचा खेळाडू सर्वेश कुशारे (Sarvesh Kushare) याने पुरुषांच्या उंच उडीत २.२५ मीटरची कामगिरी करत रौप्य पदक जिंकले. या क्रीडा प्रकारात तब्बल ५६ वर्षांनंतर भारताला आशियाई स्पर्धेत पदक मिळाले आहे. 🥈

🔹 🏃‍♀️ नवी मुंबईची उदयोन्मुख धावपटू हरिता भद्रा (Harita Bhadra) हिने महिलांच्या २०० मीटर धावण्याच्या शर्यतीत २३.२० सेकंदाची वेळ नोंदवत ऐतिहासिक कांस्य पदक मिळवले. 🥉

🔹 ⏱️ महिलांच्या ३००० मीटर स्टीपलचेस प्रकारात पारुल चौधरी हिने नवा राष्ट्रीय विक्रम प्रस्थापित करत कांस्य पदक पटकावले. 🏆


४८ वी वर्ल्डस्किल्स स्पर्धा (शांघाय) २०२६ 🛠️🌏

🔹 🇨🇳 चीनमधील शांघाय येथे २२ ते २७ सप्टेंबर २०२६ दरम्यान पार पडलेल्या ४८ व्या 'वर्ल्डस्किल्स स्पर्धेत' (WorldSkills Competition) भारताने जागतिक स्तरावर १० वे स्थान पटकावले. 🔟

🔹 🥈 भारताने या प्रतिष्ठेच्या स्पर्धेत ६ रौप्य पदके आणि २० 'Medallions for Excellence' जिंकले. २०२४ मधील (लियॉन) १३ व्या स्थानावरून भारताने यंदा १० व्या स्थानावर मोठी झेप घेतली असून, भारताची आतापर्यंतची ही सर्वात मोठी (७० स्पर्धकांची) तुकडी होती. 📈

🔹 👩‍🍳 स्मृती नांबियार (Smriti Nambiar) हिने बेकरी (Bakery) कौशल्य प्रकारात रौप्य पदक जिंकले असून तिला भारतासाठी 'बेस्ट ऑफ नेशन' (Best of Nation) या किताबाने गौरवण्यात आले. 🎂

🔹 🦷💻 या स्पर्धेत भारताने पहिल्यांदाच डेंटल प्रोस्थेटिक्स, डिजिटल इंटरअॅक्टिव्ह मीडिया डिझाईन आणि अनमॅन्ड एरियल सिस्टीम्स यांसारख्या ११ नवीन तंत्रज्ञान व कौशल्य प्रकारांमध्ये सहभाग नोंदवला. 🚁


बहुराष्ट्रीय हवाई युद्धसराव 'तरंग शक्ती २०२६' ✈️⚔️

🔹 🛩️ भारतीय हवाई दलाने (IAF) आयोजित केलेल्या बहुराष्ट्रीय हवाई युद्धसराव 'तरंग शक्ती २०२६' (Tarang Shakti 2026) च्या ऑपरेशनल टप्प्याला २६ सप्टेंबर २०२६ रोजी जोधपूर (राजस्थान) येथे अधिकृतरीत्या सुरुवात झाली. 🗓️

🌏 हा भारताने आजवर आयोजित केलेला सर्वात मोठा बहुराष्ट्रीय हवाई युद्धसराव असून यात जगातील सुमारे ४० देशांचे हवाई दल आणि लढाऊ विमाने सहभागी होत आहेत. 4️⃣0️⃣


दररोजच्या चालू घडामोडीसाठी जॉइन करा 👇 @chalughadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

27 September 2026 08:54

MPSC चालू घडामोडी ✅ 27 सप्टेंबर 2026

आशियाई क्रीडा स्पर्धा २०२६: सुवर्ण आणि नवीन राष्ट्रीय विक्रम 🥇

🥇भारतीय पुरुष आणि महिला कबड्डी संघांनी सुवर्णपदके (Gold Medals) जिंकली. पुरुष संघाने अंतिम सामन्यात इराणचा ४०–३४, तर महिला संघाने इराणचा ३७–३४ असा पराभव केला. पुरुष संघाचे हे आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील ९वे, तर महिला संघाचे ४थे कबड्डी सुवर्णपदक ठरले.

🏃Record: भारतीय लष्कराचा धावपटू सावन बरवाल (Sawan Barwal) याने पुरुषांच्या ४२.१९५ किमी मॅरेथॉनमध्ये २:११:३७ अशी नवीन राष्ट्रीय विक्रमी वेळ नोंदवून रौप्यपदक जिंकले. ही त्याची वैयक्तिक सर्वोत्तम वेळही आहे.

📌 सावन बरवालचे रौप्यपदक हे आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील मॅरेथॉनमध्ये भारताचे ४४ वर्षांनंतरचे पहिले पदक ठरले.

📌 गोळाफेकीत तजिंदरपाल सिंग तूरने २०.६४ मीटरच्या फेकीसह रौप्यपदक, तर ४०० मीटर धावण्याच्या शर्यतीत प्राची चौधरीने ५३.२१ सेकंदांच्या वेळेसह कांस्यपदक पटकावले.


FIDE चे नवीन अध्यक्ष आणि उपाध्यक्ष ♟️

🔹 जागतिक बुद्धिबळ संघटनेच्या (FIDE) अध्यक्षपदी तैमूर तुर्लोव्ह (कझाकस्तान) यांची निवड झाली असून, भारताचे विश्वनाथन आनंद यांची उपाध्यक्ष (Deputy President) पदी नियुक्ती झाली आहे.


CBSE च्या नवीन अध्यक्षपदी मनदीप के. भंडारी👤

🔹वरिष्ठ प्रशासकीय अधिकारी मनदीप के. भंडारी यांची केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळाच्या (CBSE) नवीन अध्यक्षपदी नियुक्ती करण्यात आली आहे.


भारताच्या ४ प्रमुख बंदरांना 'मेगा पोर्ट्स' (Mega Ports) दर्जा ⚓

🔹 'भारतीय बंदर कायदा, २०२५' (Indian Ports Act, 2025) च्या कलम ७३ अंतर्गत केंद्रीय बंदरे व जलमार्ग मंत्रालयाने देशातील ४ बंदरांना ५ वर्षांसाठी 'मेगा पोर्ट्स'चा अधिकृत दर्जा दिला.

📍 यामध्ये दीनदयाळ बंदर (कांडला), जवाहरलाल नेहरू बंदर - महाराष्ट्र), पारादीप बंदर (ओडिशा) आणि मुंद्रा बंदर (Adani Ports, गुजरात) यांचा समावेश आहे.

📌 मेगा पोर्टचा दर्जा मिळवण्यासाठी बंदराचा मागील आर्थिक वर्षातील प्रत्यक्ष मालवाहतूक (cargo throughput) किमान १५० दशलक्ष मेट्रिक टन (MMT) किंवा कंटेनर वाहतूक किमान ७.५ दशलक्ष TEU असणे अनिवार्य करण्यात आले होते.


CSIR चा ८५ वा स्थापना दिवस आणि 'विज्ञान क्षितिज' मासिकाचे प्रकाशन📚

🔹 वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन परिषदेच्या (CSIR) ८५ व्या स्थापना दिनानिमित्त, केंद्रीय मंत्री डॉ. जितेंद्र सिंह यांनी CSIR-NIScPR तर्फे ५ प्रादेशिक भाषांमध्ये नवीन विज्ञान मासिकांचे प्रकाशन केले.

📌 कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा (AI) वापर करून अनुवादित झालेल्या या मासिकांमध्ये 'विज्ञान क्षितिज' (मराठी), 'विज्ञान लहर' (आसामी), 'विज्ञान वृत्तांत' (बंगाली), 'अरिवियाल अरीक्कैयालर' (तमिळ) आणि 'विज्ञान वेलुगू' (तेलुगू) यांचा समावेश आहे.

📖 CSIR ची स्थापना २६ सप्टेंबर १९४२ रोजी झाली; भारताचे पंतप्रधान याचे पदसिद्ध अध्यक्ष असतात आणि डॉ. एन. कलाईसेल्वी विद्यमान महासंचालक आहेत.


भारतातील पहिला बंदर-आधारित ई-मिथेनॉल (e-Methanol) प्रकल्प ⛽

🔹 भारतातील पहिल्या बंदर-आधारित 'ई-मिथेनॉल' उत्पादन प्रकल्पाची दीनदयाळ बंदर प्राधिकरण (कांडला, गुजरात) येथे पायाभरणी करण्यात आली.

🏢 हा २३०० कोटी रुपयांचा प्रकल्प दीनदयाळ बंदर आणि आसाम पेट्रो-केमिकल्स लिमिटेड (APCL) यांचा संयुक्त उपक्रम आहे.

📌 Important Fact: या प्रकल्पाची उत्पादन क्षमता १५० टन प्रतिदिन (TPD) असून, आशिया-युरोप मार्गावरील जहाजांना हरित इंधन (Green Marine Fuel) पुरवणे हे याचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.


९ वा इंडिया इंटरनॅशनल वॉटर वीक (IIWW) २०२६💧

🔹 नवी दिल्लीतील भारत मंडपम येथे २२ ते २६ सप्टेंबर दरम्यान ९ व्या 'इंडिया इंटरनॅशनल वॉटर वीक' चे आयोजन करण्यात आले.
🎯 Theme: "हवामान लवचिक जल व्यवस्थापन" (Climate Resilient Water Management).
📌 जलशक्ती मंत्रालयाने आयोजित केलेल्या या परिषदेत 'नेदरलँड्स' आणि 'जर्मनी' हे देश अधिकृत भागीदार (Partner Countries) होते.


'तरंग शक्ती २०२६' ची दुसरी आवृत्ती जोधपूरमध्ये सुरू✈️

🔹 भारतीय हवाई दलाचा (IAF) बहुराष्ट्रीय युद्धसराव 'तरंग शक्ती २०२६' (Tarang Shakti 2026) च्या दुसऱ्या आवृत्तीला २६ सप्टेंबर रोजी जोधपूर (राजस्थान) येथे सुरुवात झाली.
📌 या सरावात अमेरिका, फ्रान्स, जर्मनी, ऑस्ट्रेलिया, बांगलादेश, श्रीलंका आणि UAE हे ७ देश सहभागी आहेत. अमेरिकेचे 'F-35' लढाऊ विमान पहिल्यांदाच भारतासोबतच्या युद्धसरावात सहभागी झाले आहे.

दररोजच्या चालू घडामोडीसाठी जॉइन करा 👇
@chalughadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

25 September 2026 05:27

MPSC चालू घडामोडी: 25 सप्टेंबर 2026) 📰

भारतात 'ब्रिक्स रंगमंच महोत्सव २०२६' चे आयोजन🎭

💡 भारताच्या २०२६ मधील ब्रिक्स (BRICS) अध्यक्षपदांतर्गत, केंद्रीय सांस्कृतिक मंत्रालयाकडून १२ ते १४ ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीत नवी दिल्लीत 'ब्रिक्स रंगमंच महोत्सव २०२६' (BRICS Theatre Festival) आयोजित करण्याची अधिकृत घोषणा २४ सप्टेंबर रोजी करण्यात आली.

📌 हा महोत्सव ऑगस्ट २०२६ मध्ये ब्रिक्स देशांच्या सांस्कृतिक मंत्र्यांच्या बैठकीत स्वीकारण्यात आलेल्या 'भोपाळ जाहीरनाम्या'वर (Bhopal Declaration) आधारित आहे.

📝 'भोपाळ जाहीरनामा' आणि हा रंगमंच महोत्सव यातून भारताच्या 'सॉफ्ट पॉवर' मुत्सद्देगिरीचे (Soft Power Diplomacy) एक नवे स्वरूप समोर येते. जागतिक स्तरावर केवळ आर्थिक आणि राजकीय सहकार्यापुरते मर्यादित न राहता, ब्रिक्स राष्ट्रांमध्ये 'पीपल-टू-पीपल' (People-to-people) संपर्क वाढवणे आणि कलाकारांची सामायिक 'आर्टिस्ट रजिस्ट्री' (Artist Registry) तयार करणे हा यामागील दीर्घकालीन उद्देश आहे. यामुळे सदस्य राष्ट्रांमधील सांस्कृतिक देवाणघेवाण वाढून भविष्यात रचनात्मक जागतिक धोरणांवर एकमत होण्यास मदत होईल.

संरक्षण परिषदेत 'पेरिमीटर फॅलसी' (Perimeter Fallacy) संकल्पनेचा वेध🛡️

💡 २४ सप्टेंबर २०२६ रोजी नवी दिल्ली येथे आयोजित एका उच्चस्तरीय संरक्षण परिषदेत संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह यांनी राष्ट्रीय सुरक्षेच्या अनुषंगाने 'पेरिमीटर फॅलसी' (Perimeter Fallacy) या आधुनिक सामरिक संकल्पनेवर भर दिला.

📌 राष्ट्रीय सुरक्षेकडे केवळ 'भौगोलिक सीमांचे रक्षण' या मर्यादित दृष्टिकोनातून पाहणे म्हणजे 'पेरिमीटर फॅलसी' (सीमा संबंधी भ्रम) असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

📝 आधुनिक युद्धनीतीचे स्वरूप वेगाने बदलत असून, ड्रोन हल्ले (UAVs), सायबर हल्ले, लोन वुल्फ अटॅक (Lone wolf attacks) आणि दिशाभूल करणाऱ्या मोहिमा यांसारख्या 'नॉन-कायनेटिक' (Non-kinetic) धोक्यांचा सामना करण्यासाठी लष्कराला पारंपरिक विचारसरणीच्या पलीकडे जावे लागेल. राष्ट्रीय सुरक्षा ही थेट देशाच्या आर्थिक आणि ऊर्जा सुरक्षेशी जोडली गेली असल्यामुळे, केवळ सीमेवर सैन्य तैनात करण्याऐवजी पुरवठा साखळी आणि अर्थव्यवस्थेचे संरक्षण करण्यावर आधारित सर्वसमावेशक राष्ट्रीय धोरण विकसित करणे आजच्या काळात अपरिहार्य बनले आहे.


दररोजच्या चालू घडामोडीसाठी जॉइन करा 👇
@chalughadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

23 September 2026 05:06

📚 Static Fact: NAMASTE (National Action for Mechanized Sanitation Ecosystem) ही योजना सफाई कामगारांच्या सुरक्षेसाठी आणि मलनिस्सारण प्रक्रियेतील यांत्रिक स्वच्छतेला (Mechanized Sanitation) चालना देण्यासाठी सुरू करण्यात आली आहे.

दररोजच्या चालू घडामोडीसाठी जॉइन करा 👇
@chalughadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

22 September 2026 04:54

MPSC चालू घडामोडी ✅ 22 सप्टेंबर 2026

WWF जागतिक संवर्धन परिषद 2026🐯

💡 Key Fact: जागतिक वन्यजीव निधी (WWF) च्या ‘जागतिक संवर्धन परिषदेचे’ (Global Conservation Conference) आयोजन.
📍 Place: जयपूर (राजस्थान).
👤 केंद्रीय पर्यावरण मंत्री भूपेंद्र यादव यांच्या हस्ते या परिषदेचे उद्घाटन.
📌 Important Fact: वन्यजीव संरक्षण, मानव-वन्यजीव सहजीवन आणि स्थानिक समुदायांचा सहभाग यावर भर.
📚 Static Fact: भारतामध्ये सध्या 101 रामसर स्थळे, 58 व्याघ्र प्रकल्प आणि 33 हत्ती प्रकल्प आहेत.

7 वी नॅशनल फॉर्म्युलरी ऑफ इंडिया (NFI) आणि बायोव्हिजिलन्स प्रोग्राम💊

💡 Key Fact: आरोग्य राज्यमंत्री अनुप्रिया पटेल यांच्या हस्ते ‘7th National Formulary of India 2026’ (NFI) चे प्रकाशन आणि ‘Biovigilance Programme of India’ लाँच.
🏢 Organisation: भारतीय फार्माकोपिया आयोग (IPC) द्वारा प्रकाशित.
📌 Important Fact: मंजूर झालेल्या ‘बायोव्हिजिलन्स प्रोग्राम’चा उद्देश अवयव आणि ऊती प्रत्यारोपणाशी संबंधित औषधे व जैविक उत्पादनांमुळे होणाऱ्या प्रतिकूल घटनांवर लक्ष ठेवून रुग्णांची सुरक्षा वाढवणे हा आहे.
📚 Static Fact: 17 ते 23 सप्टेंबर 2026 दरम्यान 6 वा ‘राष्ट्रीय फार्माकोव्हिजिलन्स सप्ताह’ (National Pharmacovigilance Week) साजरा करण्यात आला.

‘नोमॅडिक एलिफंट’ संयुक्त लष्करी सराव 2026 🐘🪖

💡 Key Fact: भारत आणि मंगोलिया यांच्यातील 18 वा संयुक्त लष्करी सराव ‘नोमॅडिक एलिफंट’ (NOMADIC ELEPHANT) सुरू.
📍 Place: फॉरेन ट्रेनिंग नोड, पिथौरागढ (उत्तराखंड).
🗓️ Date: 21 सप्टेंबर ते 3 ऑक्टोबर 2026.
📌 Important Fact: निमशहरी आणि पर्वतीय भागात संयुक्त राष्ट्रांच्या आदेशानुसार बंडखोरीविरोधी कारवाया (Counter-Insurgency Operations) आणि लष्करी क्षमता वाढवणे हा या सरावाचा मुख्य उद्देश आहे.

सविता पुनियाचा ऐतिहासिक विक्रम 🏑

👤 सविता पुनिया (भारतीय महिला हॉकी संघाची गोलकीपर) भारतीय महिला हॉकीच्या इतिहासात सर्वाधिक आंतरराष्ट्रीय सामने खेळणारी (Most-capped) खेळाडू ठरली आहे.
📌 Important Fact: 20 सप्टेंबर 2026 रोजी उझबेकिस्तानविरुद्ध तिने आपला 320 वा सामना खेळून वंदना कटारियाच्या सर्वाधिक सामन्यांच्या विक्रमाची बरोबरी केली. त्यानंतर 21 सप्टेंबर 2026 रोजी इंडोनेशियाविरुद्ध 321वा सामना खेळून तिने हा विक्रम मोडला.

आंतरराष्ट्रीय शांतता दिवस 2026 ☮️

🗓️ Date: 21 सप्टेंबर. (काल झाला)
🎯 Theme: “Invest in Peace – For Everyone, Everywhere, Every Day”
🏢 Organisation: संयुक्त राष्ट्र (UN).
📚 Static Fact: संयुक्त राष्ट्र महासभेने 1981 मध्ये या दिवसाची स्थापना केली होती आणि 2001 मध्ये याला ‘अहिंसा आणि 24 तास युद्धविराम’ दिवस म्हणून घोषित केले.

दररोजच्या चालू घडामोडीसाठी जॉइन करा 👇
@chalughadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

21 September 2026 04:57

65 हजार रिक्त पदांची भरती 🔥

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

20 September 2026 05:24

MPSC चालू घडामोडी ✅ 20 सप्टेंबर 2026

पहिल्या 'नेक्स्ट जनरेशन मिसाईल व्हेसेल' (NGMV) ची पायाभरणी🚢

💡 Key Fact: भारतीय नौदलासाठी बांधण्यात येणाऱ्या पहिल्या 'नेक्स्ट जनरेशन मिसाईल व्हेसेल' (NGMV) चे 'कील लेईंग' (Keel Laying) कोचीन शिपयार्ड लिमिटेड (CSL), कोची येथे पार पडले.
📌 Important Fact: भारतीय नौदलासाठी एकूण ६ NGMV युद्धनौका ९,८०५ कोटी रुपयांच्या करारांतर्गत बनवल्या जात असून या सर्व युद्धनौका 'आत्मनिर्भर भारत' अंतर्गत पूर्णपणे स्वदेशी बनावटीच्या आहेत.
📚 Static Fact: या उच्च-गती युद्धनौका पृष्ठभागावरून पृष्ठभागावर मारा करणारी ब्रह्मोस (BrahMos) क्षेपणास्त्रे, प्रगत अँटी-मिसाईल डिफेन्स सिस्टीम आणि अत्याधुनिक रडार प्रणालीने सुसज्ज असतील.

राष्ट्रीय हरित न्यायाधिकरण (NGT) आंतरराष्ट्रीय परिषद आणि ॲप लाँच ⚖️

💡 Key Fact: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते नवी दिल्लीतील विज्ञान भवन येथे 'पर्यावरण आणि हवामान गतिशीलतेचे भविष्य' (The Future of Environment and Climate Dynamics) या दोन दिवसीय आंतरराष्ट्रीय परिषदेचे उद्घाटन करण्यात आले.
📌 Important Fact: याच कार्यक्रमात पंतप्रधानांनी 'NGT Mobile App' (एनजीटी मोबाईल ॲप) चे अधिकृत अनावरण केले. या परिषदेत १७ देशांतील तज्ञ आणि न्यायिक प्रतिनिधींनी सहभाग घेतला.
📚 Static Fact: पंतप्रधानांनी परिषदेत नमूद केले की, भारताचे दरडोई कार्बन उत्सर्जन जागतिक सरासरीच्या निम्म्याहून कमी असून, विकसित देशांचे उत्सर्जन भारताच्या सहा पटीने अधिक आहे.

सेमिकॉन इंडिया २०२६' चा समारोप💻

💡 Key Fact: नवी दिल्लीतील यशोभूमी येथे आयोजित 'सेमिकॉन इंडिया २०२६' (SEMICON India 2026) या पाचव्या पर्वाचा समारोप झाला.
🎯 Theme: "सिलिकॉन टू सिस्टीम्स: बिल्डिंग द इकोसिस्टीम" (Silicon to Systems: Building the Ecosystem).

दीनदयाल उपाध्याय ग्रामीण कौशल्य योजना (DDU-GKY) २.० 👨‍🎓

💡 Key Fact: केंद्रीय ग्रामविकास मंत्रालयाने ऑक्टोबर २०२६ पासून बहुतांश राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये DDU-GKY 2.0 अंतर्गत नवीन प्रशिक्षण तुकड्या (Training Batches) सुरू करण्याची घोषणा केली.
📌 Important Fact: पहिल्या टप्प्यात १४ राज्यांमधील ३४,९२० ग्रामीण तरुणांना कौशल्य प्रशिक्षण दिले जाईल. डिसेंबर २०२७ पर्यंत ३,५७,११२ तरुणांना प्रशिक्षित करण्याचे लक्ष्य निर्धारित करण्यात आले आहे.
📚 Static Fact: DDU-GKY ही ग्रामीण गरीब तरुणांना हमखास रोजगार देणारी 'रोजगार-आधारित कौशल्य प्रशिक्षण' (Placement-linked skill training) योजना आहे. या प्रशिक्षणाचा कालावधी ३ ते १२ महिन्यांचा असतो.

आयएनएस त्रिशूल (INS Trishul) ची इजिप्तला भेट ⚓

💡 Key Fact: भारतीय नौदलाची मार्गदर्शित क्षेपणास्त्र युद्धनौका 'आयएनएस त्रिशूल' (INS Trishul) ने १४ ते १७ सप्टेंबर २०२६ या काळात अलेक्झांड्रिया, इजिप्त येथे सदिच्छा भेट (Port Call) दिली.
📌 Important Fact: या भेटीदरम्यान भारतीय नौदलाने इजिप्शियन नौदलाच्या 'ENS Bernees' या युद्धनौकेसोबत 'PASSEX' (Passage Exercise) हा संयुक्त नौदल सराव पार पाडला.

मोढेरा सूर्य मंदिरासाठी विशेष स्मारक नाणे🪙

💡 Key Fact: गुजरातच्या ऐतिहासिक मोढेरा सूर्य मंदिराच्या स्मरणार्थ (१०२६-२०२६) केंद्र सरकारकडून एक विशेष स्मारक नाणे जारी करण्यात येणार आहे.
📌 Important Fact: या ३२ ग्रॅम वजनाच्या नाण्याच्या एका बाजूला अशोक स्तंभ आणि दुसऱ्या बाजूला मोढेरा सूर्य मंदिराची प्रतिकृती (Motif) कोरलेली असेल. हे नाणे निकेल, तांबे आणि जस्त यांच्या मिश्रणातून तयार केले जाईल.
📚 Static Fact: मोढेरा येथील सूर्य मंदिर हे सूर्य देवाला समर्पित असलेले एक ऐतिहासिक मंदिर आहे.

जागतिक अन्न कार्यक्रम (WFP) च्या नव्या कार्यकारी संचालकपदी नियुक्ती🌾

🌐 संयुक्त राष्ट्रांच्या 'जागतिक अन्न कार्यक्रम' (World Food Programme - WFP) च्या नवीन कार्यकारी संचालकपदी अमेरिकेचे कृषी अधिकारी ल्यूक जे. लिंडबर्ग यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे.
📌 Important Fact: त्यांनी सिंडी मॅककेन (Cindy McCain) यांची जागा घेतली आहे.
📚 Static Fact: WFP ची स्थापना १९६१ मध्ये झाली असून त्याचे मुख्यालय रोम (इटली) येथे आहे. जगभरात भूकबळी रोखण्याच्या प्रयत्नांसाठी या संस्थेला २०२० चा शांततेचा नोबेल पुरस्कार मिळाला होता.

कर्नाटकचे नवे सागरी जैवतंत्रज्ञान धोरण २०२६-३१ 🌊

💡 Key Fact: कर्नाटक राज्याने १२० कोटी रुपयांच्या खर्चासह 'सागरी जैवतंत्रज्ञान धोरण २०२६-३१' (Marine Biotechnology Policy 2026-31) ला मंजुरी दिली आहे.

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

19 September 2026 05:37

MPSC चालू घडामोडी: 19 सप्टेंबर 2026

रेल्वे पायाभूत सुविधा विस्तार: चौक-कर्जत आणि मुकुटबन-गडचांदूर मार्ग (महाराष्ट्र)🚂

💡 Key Fact: भारतीय रेल्वेने १८ सप्टेंबर २०२६ रोजी महाराष्ट्रातील दोन प्रमुख रेल्वे प्रकल्पांना अधिकृत मंजुरी दिली आहे. यात 'चौक-कर्जत' रेल्वे मार्गाचे दुपदरीकरण आणि 'मुकुटबन-गडचांदूर' या नवीन रेल्वे मार्गाचा समावेश आहे.
📌 Important Fact: या प्रकल्पांमुळे महाराष्ट्र आणि तेलंगणा सीमाभागातील औद्योगिक आणि खाण क्षेत्रातील मालवाहतुकीला मोठी गती मिळेल, तसेच पनवेल-कर्जत या अत्यंत महत्त्वाच्या मार्गावरील प्रवासी क्षमता वाढेल.
📚 Static Fact: चौक-कर्जत मार्ग हा मध्य रेल्वेच्या (Central Railway) अंतर्गत येतो.
🚧 चौक - कर्जत प्रकल्प: १०.८६ किमी लांबीच्या या मार्गाचे दुपदरीकरण करण्यात येणार असून, यासाठी ४९७ कोटी रुपये खर्च अपेक्षित आहे. याचा मुख्य उद्देश पनवेल-कर्जत मार्गावरील प्रवासी व मालवाहतूक क्षमता वाढवणे हा आहे.
🚧 मुकुटबन (आदिलाबाद) - गडचांदूर प्रकल्प: ३८.२१ किमी लांबीचा हा नवीन रेल्वे मार्ग असून, यासाठी ४९३ कोटी रुपये खर्च अपेक्षित आहे. याचा मुख्य उद्देश प्रादेशिक कनेक्टिव्हिटी आणि कोळसा/सिमेंट मालवाहतूक सुलभ करणे हा आहे.

ग्रो इंडिगोचा 'आदि' कार्यक्रम: भारतातील पहिले 'सॉइल कार्बन पेमेंट'🌱💰

💡 Key Fact: शाश्वत शेती पद्धतींचा अवलंब केल्याबद्दल पंजाब आणि हरियाणामधील २५५० पेक्षा जास्त छोट्या शेतकऱ्यांना भारतातील पहिले 'मृदा कार्बन देयक' (Soil Carbon Payment) थेट बँक खात्यात (DBT) वितरीत करण्यात आले.
🏢 Organisation: 'ग्रो इंडिगो' (Grow Indigo) द्वारे भारतीय कृषी संशोधन परिषदेच्या (ICAR) तांत्रिक मार्गदर्शनाखाली हा 'आदि' (Aadi) कार्यक्रम राबवला जातो.
📌 Important Fact: शेतकऱ्यांनी 'डायरेक्ट सीडेड राइस' (DSR), शून्य मशागत आणि पीक अवशेष व्यवस्थापन (स्टबल बर्निंग टाळणे) केल्यामुळे कार्बन उत्सर्जनाला आळा बसला. यासाठी त्यांना 'Verra VM0042' या जागतिक मानकांवर आधारित ५०,००० कार्बन क्रेडिट्सच्या स्वरूपात २.९ कोटी रुपयांपेक्षा जास्त मोबदला मिळाला.

SCO देशांच्या आर्थिक आणि व्यापार मंत्र्यांची २५ वी बैठक 🌐

💡 Key Fact: शांघाय सहकार्य संघटना (SCO) सदस्य देशांच्या आर्थिक आणि परराष्ट्र व्यापार मंत्र्यांची (Ministers Responsible for Economic and Foreign Trade) २५ वी उच्चस्तरीय बैठक संपन्न झाली.
📍 Place: ताजिकिस्तान.

केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाचा 'रुग्ण सुरक्षा दिन २०२६' विशेष कार्यक्रम_ 🏥

💡 Key Fact: केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने नवी दिल्लीतील राष्ट्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण संस्थेत (NIHFW) 'जागतिक रुग्ण सुरक्षा दिनानिमित्त' (World Patient Safety Day) विशेष कार्यक्रमाचे आयोजन केले.
🎯 Theme: 'सेफ केअर फॉर नॉन-कम्युनिकेबल डिसीजेस' (Safe Care for Noncommunicable Diseases - NCDs).
📌 Important Fact: भारतातील एकूण मृत्यूंपैकी जवळपास ६३% मृत्यू असंसर्गजन्य आजारांमुळे (NCDs) होतात. त्यामुळे या आजारांच्या प्रतिबंध, निदान आणि सुरक्षित उपचारांवर लक्ष केंद्रित करण्याची गरज या परिषदेत व्यक्त करण्यात आली.


👇 दररोजच्या चालू घडामोडीसाठी जॉइन करा 👇
@chalughadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

18 September 2026 06:48

👉 लिंग तफावत निर्देशांक.

👉 यामध्ये 145 देशांपैकी भारत 131 व्या क्रमांकावरती.
👉 हा निर्देशांक वर्ल्ड इकॉनॉमिक फोरमतर्फे जाहीर.
👉 या निर्देशांकात प्रथम तीन देश
1) आइसलँड
2) फिनलँड
3) नॉर्वे.

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

06 October 2026 18:49

The Nobel Prize in Physics 2026

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

05 October 2026 15:14

🏅 नोबेल पारितोषिक 2026 : शरीरक्रियाशास्त्र / वैद्यकशास्त्र

🔹 विजेते: Karl Deisseroth, Peter Hegemann आणि Georg Nagel

🔹 पुरस्काराचे कारण: “Light-gated ion channels आणि Optogenetics यासंबंधीच्या शोधांसाठी”

🔹 महत्त्व: त्यांच्या संशोधनामुळे प्रकाशाच्या साहाय्याने विशिष्ट मज्जापेशी (nerve cells) नियंत्रित व अभ्यास करणे शक्य झाले, ज्यामुळे मेंदू व मज्जासंस्थेच्या कार्याचा अभ्यास करण्यासाठी Optogenetics हे महत्त्वाचे तंत्र विकसित झाले.

Join : @Chalughadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

04 October 2026 12:04

🏏 भारतीय पुरुष क्रिकेट संघ: क्रिकेट (T20) - सुवर्ण. अंतिम फेरीत पाकिस्तानचा पराभव करत आशियाई स्पर्धेतील विजेतेपद कायम राखले. 🇮🇳vs🇵🇰

🏑 भारतीय पुरुष हॉकी संघ: हॉकी - सुवर्ण. मलेशियाचा पराभव करत सलग दुसऱ्यांदा सुवर्ण आणि आशियाई स्तरावर एकूण ५ वे सुवर्णपदक जिंकले.

🤼 अमन सेहरावत: कुस्ती (५७ किलो फ्रीस्टाइल) - सुवर्ण. ५७ किलो वजनी गटात सुवर्णपदक पटकावले.

🥉 दीपक पुनिया: कुस्ती (९७ किलो फ्रीस्टाइल) - कांस्य. ९७ किलो वजनी गटात कांस्यपदक मिळवले.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

भारत-आसियान सागरी सराव २०२६ (AIME-2026) ⚓🌊

🚢 भारत आणि आसियान (ASEAN) देशांच्या नौदलांचा दुसरा 'आसियान-भारत सागरी सराव' (AIME-2026) यशस्वीरित्या संपन्न झाला.

📍 फिलिपिन्स (Philippines). 🇵🇭

🛳️ भारतीय नौदलाच्या 'आयएनएस सह्याद्री' (INS Sahyadri) आणि 'आयएनएस कुलिश' (INS Kulish) या युद्धनौकांनी यामध्ये सहभाग घेतला.

⚔️ आयएनएस सह्याद्री (INS Sahyadri) ही 'शिवालिक क्लास'ची स्वदेशी स्टील्थ फ्रिगेट युद्धनौका आहे.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
*८. भारताची पहिली ५.५६ किमी 'फ्री-स्पेस क्वांटम की डिस्ट्रिब्युशन' (QKD) लिंक* 🔐🔬

🛰️ भारताने देशातील पहिली ५.५६ किलोमीटर लांबीची 'फ्री-स्पेस क्वांटम की डिस्ट्रिब्युशन' (Free-Space QKD) लिंक यशस्वीरित्या कार्यान्वित केली.

🛡️ हे प्रगत तंत्रज्ञान अत्यंत सुरक्षित क्वांटम संप्रेषण आणि eavesdropping शोधण्याची क्षमता प्रदान करण्यासाठी विकसित केले गेले आहे. संरक्षण आणि राष्ट्रीय सुरक्षेच्या दृष्टीने क्वांटम संप्रेषणातील हा एक अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा मानला जातो.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

दररोजच्या चालू घडामोडीसाठी जॉइन करा 👇
@chalughadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

03 October 2026 05:43

MPSC चालू घडामोडी ✅ 3 ऑक्टोबर 2026


जवाहर द्वीप: भारतातील पहिले प्लास्टिक-मुक्त तेल टर्मिनल 🚢♻️

⚓ मुंबई पोर्ट ऑथॉरिटीने (MbPA) 2 ऑक्टोबर 2026 रोजी 'जवाहर द्वीप मरीन ऑइल टर्मिनल' (Jawahar Dweep Marine Oil Terminal) हे देशातील पहिले प्लास्टिक-मुक्त (Plastic-free) तेल टर्मिनल म्हणून घोषित केले. 🛢️

🧹 केंद्रीय बंदर, जहाज बांधणी आणि जलमार्ग मंत्री सर्बानंद सोनोवाल यांच्या हस्ते मुंबई पोर्टवरील 'स्वच्छता अभियान 2026' दरम्यान ही घोषणा करण्यात आली. याच कार्यक्रमात बंदरावरील 'ऑइल स्पिल रिस्पॉन्स' (OSR) सुविधा राष्ट्राला समर्पित करण्यात आली. 🇮🇳

🏝️ 'जवाहर द्वीप' (ज्याला बुचर आयलंड असेही म्हणतात) हे मुंबई किनाऱ्याजवळील एक बेट आहे, ज्याचा वापर प्रामुख्याने कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) साठवणुकीसाठी आणि जहाजांमधून तेल उतरवण्यासाठी केला जातो.


आशियाई क्रीडा स्पर्धा 2026: भारताची ऐतिहासिक कामगिरी 🏆🇮🇳

🥇 2 ऑक्टोबर 2026 रोजी भारतीय खेळाडूंनी आशियाई क्रीडा स्पर्धेत तिरंदाजी, हॉकी, बॉक्सिंग आणि कुस्ती यांसारख्या विविध क्रीडा प्रकारांत सुवर्णपदकांची ऐतिहासिक कमाई केली.

अंकिता भकत, कुमकुम अनिल मोहोड, कीर्ती: 🏹 तिरंदाजी - महिला रिकर्व्ह टीम (Women's Recurve Team) मध्ये सुवर्ण (Gold) पदक. विशेष नोंद: या क्रीडा प्रकारातील भारताचे हे पहिले-वहिले ऐतिहासिक सुवर्णपदक आहे. ✨

भारतीय महिला हॉकी संघ: 🏑 महिला हॉकी मध्ये सुवर्ण (Gold) पदक. विशेष नोंद: अंतिम फेरीत चीनचा 1-0 असा पराभव; लॉस एंजेलिस ऑलिम्पिक 2028 साठी थेट पात्रता. 🎯

लव्हलिना बोरगोहेन: 🥊 बॉक्सिंग (महिला 75 किलो) मध्ये सुवर्ण (Gold) पदक.

परवीन हुडा: 🥊 बॉक्सिंग (महिला 65 किलो) मध्ये सुवर्ण (Gold) पदक.

अंकुश: 🥊 बॉक्सिंग (पुरुष 80 किलो) मध्ये सुवर्ण (Gold) पदक.

सुजित कलकल: 🤼 कुस्ती (पुरुष 65 किलो फ्रीस्टाईल) मध्ये सुवर्ण (Gold) पदक.


लडाखमधील 28 भौगोलिक ठिकाणांची मानक नावे निश्चित 🗺️🏔️

📍 केंद्र सरकारने लडाख प्रशासनाच्या सल्लामसलतीने 'भारतीय सर्वेक्षण विभागाच्या' (Survey of India - SoI) अधिकृत नकाशावर लडाखमधील 28 ठिकाणांची आणि भौगोलिक वैशिष्ट्यांची मानक नावे (Standard Names) निश्चित केली आहेत.

Important Fact: 🧭 सीमेवरील भौगोलिक स्थानांबद्दल (उदा. अतिशा गिरी, झांस्कर पीक, गोग्रा, हॉट स्प्रिंग) नागरिकांमध्ये योग्य आणि अचूक जागरूकता निर्माण करण्यासाठी हे पाऊल उचलण्यात आले आहे. (यापूर्वी याच धर्तीवर अरुणाचल प्रदेशातील 27 ठिकाणांची नावे निश्चित करण्यात आली होती).


पहिली महिला शेतकरी कामगार परिषद (First Female Farmer Worker Conference) 👩‍🌾

🌾 महिलांच्या शेतीतील आणि ग्रामीण उपजीविकेतील योगदानाला मान्यता देण्यासाठी नवी दिल्ली येथे 30 सप्टेंबर 2026 रोजी 'पहिली महिला शेतकरी कामगार परिषद' पार पडली.

👩‍🌾 शेतीतील 60-80% मजुरीचे काम महिला करत असूनही महिलांद्वारे संचालित agricultural holdings चा वाटा सुमारे 14% आहे, त्यामुळे महिलांना 'मदतनीस' (Helper) ऐवजी 'शेतकरी' (Kisan) म्हणून ओळख मिळवून देणे हा या परिषदेचा मुख्य उद्देश होता.

🇺🇳 संयुक्त राष्ट्रांनी (UN) 2026 हे वर्ष 'आंतरराष्ट्रीय महिला शेतकरी वर्ष' (International Year of the Woman Farmer 2026) म्हणून घोषित केले आहे.

दररोजच्या चालू घडामोडीसाठी जॉइन करा
@chalughadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

01 October 2026 06:30

MPSC चालू घडामोडी ✅ | 01 ऑक्टोबर 2026

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

आशियाई क्रीडा स्पर्धा २०२६: तिरंदाजी व नेमबाजीत सुवर्ण 🏹🥇🇮🇳

🎯 भारताने कंपाउंड तिरंदाजीतील महिला सांघिक, मिश्र सांघिक आणि पुरुष सांघिक या तिन्ही प्रकारांत सुवर्णपदके जिंकून हॅटट्रिक साधली. 🥇🥇🥇

Women’s Team: 👩‍👩‍👧 ज्योती सुरेखा वेन्नम, चिकिथा तनिपार्थी आणि पृथिका प्रदीप यांनी सुवर्णपदक जिंकले. 🏹✨

Mixed Team: 👫 चिकिथा तनिपार्थी आणि साहिल जाधव यांनी सुवर्णपदक पटकावले. 🥇

Men’s Team: 👨‍👨‍👦 कुशल दलाल, साहिल जाधव आणि गणेश मणी रत्नम थिरुमुरू यांच्या संघाने सुवर्णपदक जिंकले. 💪🏹

Shooting: 🔫 नीरू धांडा आणि कायनान चेनाई यांनी Trap Mixed Team प्रकारात सुवर्णपदक जिंकले. 🎯🥇

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ग्रीन एनर्जी कॉरिडॉर टप्पा-३ (PM-DHARA) ⚡🌿

💰 केंद्रीय मंत्रिमंडळाने ₹१,८६,४०५ कोटींच्या 'ग्रीन एनर्जी कॉरिडॉर टप्पा-३' (PM-DHARA) प्रकल्पाला मंजुरी दिली.

🔋 १३५ GW नवीकरणीय ऊर्जेचे वहन आणि ५० GWh क्षमतेची बॅटरी साठवणूक प्रणाली (BESS) उभारण्याचे उद्दिष्ट

🗓️ हा प्रकल्प २०३२-३३ पर्यंत पूर्ण करण्याचे लक्ष्य आहे.

🎯 भारताचे २०३० पर्यंत ५०० GW बिगर-जीवाश्म इंधन क्षमतेचे राष्ट्रीय उद्दिष्ट आहे.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

रब्बी पिकांसाठी किमान आधारभूत किंमत (MSP) २०२७-२८ 🌾💰

🏛️ आर्थिक घडामोडींच्या मंत्रिमंडळ समितीने (CCEA) २०२७-२८ रब्बी पणन हंगामासाठी ६ पिकांच्या किमान आधारभूत किमतीत वाढ केली.

🌻 करडईच्या (Safflower) हमीभावात सर्वाधिक ₹६७५ ची वाढ (नवीन दर ₹७,२१५/क्विंटल) झाली आहे, तर गव्हाचा हमीभाव ₹२,६१०/क्विंटल करण्यात आला आहे.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

नवीन CAFE III निकष (२०२७-३२) 🚗⛽

⚙️ केंद्रीय विद्युत मंत्रालयाने प्रवासी वाहनांसाठी नवीन CAFE (Corporate Average Fuel Economy) निकष अधिसूचित केल

🗓️ १ एप्रिल २०२७ ते ३१ मार्च २०३२ या कालावधीसाठी लागू.

📈 वाहनांच्या इंधन कार्यक्षमतेत १६.७% सुधारणा करण्याचे महत्त्वाकांक्षी लक्ष्य.

📜 हे निकष २००१ च्या ऊर्जा संवर्धन कायद्यांतर्गत केंद्रीय विद्युत मंत्रालयाकडून अधिसूचित केले जातात; BEE त्यांच्या अंमलबजावणीत महत्त्वाची भूमिका बजावते.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

बँकर बुक्स एव्हिडन्स कायदा, २०२६ 🏦📚

📅 १ ऑक्टोबर २०२६ पासून देशभरात 'बँकर बुक्स एव्हिडन्स कायदा, २०२६' ची अंमलबजावणी सुरू.

💻 हा नवा कायदा १८९१ च्या जुन्या कायद्याची जागा घेईल, ज्यामुळे बँकांच्या इलेक्ट्रॉनिक/डिजिटल नोंदींच्या न्यायालयीन पुराव्यासाठी आधुनिक कायदेशीर चौकट उपलब्ध होईल.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

'CAG-BHASHINI Anuvaad' टूल लाँच 🤖🌐

💻 कॅग (CAG) आणि डिजिटल इंडिया भाषिणी विभागाने (DIBD) संयुक्तपणे 'CAG-BHASHINI Anuvaad' हे AI आधारित दस्तऐवज भाषांतर टूल लाँच केले.

Person: 👤 श्री. के. संजय मूर्ती (कॅग)

📄 सरकारी लेखापरीक्षण अहवालांचे विविध भारतीय भाषांमध्ये अचूक व सुरक्षित भाषांतर करणे हा यामागील प्रमुख उद्देश आहे.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

चाइम (CHIME) दुर्बिणीद्वारे हायड्रोजनच्या सर्वात जुन्या प्रकाशाचा शोध 🔭🌌

💫 'चाइम' (CHIME) रेडिओ दुर्बिणीने सुमारे ९ अब्ज वर्षांपूर्वी उत्सर्जित झालेल्या हायड्रोजनच्या प्रकाशाचा पहिल्यांदाच स्वतंत्रपणे शोध लावला. त्या वेळी विश्वाचे वय सुमारे ५ अब्ज वर्षे होते.

🔬 या जागतिक संशोधनात भारतातील 'रमण संशोधन संस्थेच्या' (RRI) शास्त्रज्ञांचा सक्रिय सहभाग आहे.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

दररोजच्या चालू घडामोडीसाठी जॉइन करा 👇
@chalughadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

29 September 2026 10:42

MPSC चालू घडामोडी: 28 सप्टेंबर 2026

KAZIND-2026 संयुक्त लष्करी सराव 🪖🤝

🇮🇳🇰🇿 भारत आणि कझाकस्तान यांच्यातील 'KAZIND-2026' या संयुक्त लष्करी सरावाच्या ९ व्या आवृत्तीला सुरुवात झाली.

📍 ओस्केमेन (Oskemen), कझाकस्तान.

🔹 Date: 🗓️ २८ सप्टेंबर ते ११ ऑक्टोबर २०२६.

🔹 🎯 निमशहरी आणि पर्वतीय प्रदेशातील दहशतवादविरोधी कारवायांवर (Counter-Terrorism) लक्ष केंद्रित करणाऱ्या या सरावात भारताकडून ६० सदस्यांचे पथक, मुख्यतः 'गढवाल रायफल्स'च्या बटालियनमधील जवानांचे, सहभागी झाले आहे. संयुक्त राष्ट्रांच्या (UN) आदेशानुसार हा सराव आयोजित केला जातो. 🇺🇳


भारतातील पहिली LNG-संचलित ट्रेन 🚆💨

👤 केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांच्या हस्ते भारतातील पहिल्या लिक्विफाइड नॅचरल गॅस (LNG) संचलित ट्रेनचे उद्घाटन करण्यात आले.

📍 साबरमती रेल्वे स्थानक, अहमदाबाद (गुजरात).

🗓️ २७ सप्टेंबर २०२६.

⚙️ या ट्रेनमध्ये 'ड्युअल-फ्युअल' (LNG-डिझेल) DEMU तंत्रज्ञान (१४०० HP) वापरले असून, यामुळे पारंपरिक डिझेलच्या वापरात सुमारे ४०% बचत होणार आहे आणि प्रदूषण कमी होण्यास मदत होईल. ⛽🌿

🛡️ याच कार्यक्रमात साबरमती-कलोल-साबरमती मार्गावर ४८ कोटी रुपये खर्चून 'कवच' (Kavach - Train Protection System) सुरक्षा प्रणाली कार्यान्वित करण्यात आली, तसेच WAG-12 लोको मेंटेनन्स शेडचे उद्घाटन झाले.


६५ वे राष्ट्रीय कला प्रदर्शन आणि ललित कला अकादमी पुरस्कार २०२६ 🎨🖼️

🏛️ नवी दिल्लीतील रवींद्र भवन येथे आयोजित ६५ व्या राष्ट्रीय कला प्रदर्शनात (National Exhibition of Art) देशभरातील २० कलाकारांना 'ललित कला अकादमी पुरस्कार २०२६' जाहीर झाले.

✅ प्रमुख विजेते कलाकृती माध्यम (Medium/Category)

प्रीतम मधुकर देऊस्कर Of Time and The City प्रिंटमेकिंग (Etching) 🖨️

रमेश विठ्ठल थोरात Untitled - II ऑइल ऑन कॅनव्हास (Painting) 🎨

चंद्रशेखर सैन (राजस्थान) My Entire World - I टेराकोटा (Sculpture) 🗿

पंकज कुमार शर्मा Haloed Traveler - II ड्रॉईंग (Panel Works) ✏️

🔹 Static Fact: 📜 ललित कला अकादमीची स्थापना ५ ऑगस्ट १९५४ रोजी केंद्रीय संस्कृती मंत्रालयांतर्गत करण्यात आली.


मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन: महाराष्ट्रातील पहिला स्टील पूल 🚄🌉

🚧 मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पांतर्गत (Mumbai-Ahmedabad Bullet Train Project) महाराष्ट्रातील पहिल्या स्टील पुलाचे यशस्वीरीत्या लाँचिंग करण्यात आले.

🔹 Place: 📍 दिवे-अंजूर गाव, भिवंडी (जि. ठाणे).

✅ वैशिष्ट्य माहिती

लांबी आणि वजन 📏 १०० मीटर लांब, १४०५ मेट्रिक टन (MT) वजन
स्थान 🛣️ राष्ट्रीय महामार्ग-३ (NH-3 - नाशिक महामार्ग) वर उभारणी



IRDAI मध्ये नव्या पूर्णवेळ सदस्यांची नियुक्ती 🏦📋

📜 भारतीय विमा नियामक आणि विकास प्राधिकरण (IRDAI) च्या पूर्णवेळ सदस्यपदी (Whole-Time Members) दोन वरिष्ठ अधिकाऱ्यांची नियुक्ती करण्यात आली.

👔 दिनेश पंत (LIC चे माजी व्यवस्थापकीय संचालक) यांची 'सदस्य (Actuary)' म्हणून, तर गिरीजा सुब्रमण्यम (न्यू इंडिया अश्युरन्सच्या माजी CMD) यांची 'सदस्य (Distribution)' म्हणून ५ वर्षांच्या कार्यकाळासाठी नियुक्ती झाली आहे.


पशुधन विमा पोर्टल (Livestock Insurance Portal) 🐄💻

🌐 देशभरातील पशुपालकांसाठी स्वतंत्र 'लाइव्हस्टॉक इन्शुरन्स पोर्टल'चे (पशुधन विमा पोर्टल) नवी दिल्ली येथे अधिकृत अनावरण करण्यात आले.

🏛️ केंद्रीय मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय (DAHD).

🗣️ हे पोर्टल इंग्रजी, हिंदी आणि इतर ११ प्रादेशिक भाषांमध्ये उपलब्ध करण्यात आले असून, Livestock Insurance Scheme अंतर्गत पशुपालकांना जोखीम व्यवस्थापनाची (Risk Management) सुलभ सुविधा देण्यासाठी हे पोर्टल सुरू करण्यात आले आहे.

दररोजच्या चालू घडामोडीसाठी जॉइन करा 👇
@chalughadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

27 September 2026 18:21

खोट्याच्या कपाळी कुऱ्हाडीचा घाव👆

मराठी विषयाचा अभ्यास आणखी सोपा करण्यासाठी जॉईन करा: @marathi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

26 September 2026 10:48

MPSC चालू घडामोडी: 26 सप्टेंबर 2026📰


आरोग्य मंथन 2026 (Arogya Manthan 2026) आणि नवीन डिजिटल उपक्रम 🏥

💡 केंद्रीय आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री जे. पी. नड्डा यांच्या हस्ते 25 सप्टेंबर 2026 रोजी नवी दिल्लीतील विज्ञान भवन येथे 'आरोग्य मंथन 2026' चे उद्घाटन करण्यात आले.

🎯 या कार्यक्रमाद्वारे 'आयुष्मान भारत प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजनेला' (AB PM-JAY) 8 वर्षे आणि 'आयुष्मान भारत डिजिटल मिशनला' (ABDM) 5 वर्षे पूर्ण झाल्याचे औचित्य साधण्यात आले.

📌 कार्यक्रमांतर्गत नॅशनल हेल्थकेअर प्रोव्हायडर्स रजिस्ट्री (NHPR) मोबाईल ॲप, दाव्यांच्या स्वयंचलित मूल्यांकनासाठी (Auto-Adjudication Framework) प्रणाली आणि आरोग्य डेटाच्या सुरक्षित व संशोधनात्मक वापरासाठी नॅशनल हेल्थ ऑथॉरिटी (NHA) व IISc बंगळुरू द्वारे विकसित 'सिक्युअर डेटा एन्व्हायर्नमेंट' (SDE) हे प्रमुख डिजिटल उपक्रम लॉन्च करण्यात आले.

📚 PM-JAY योजना 23 सप्टेंबर 2018 रोजी सुरू करण्यात आली असून, आता ती 70 वर्षे व त्यापुढील सर्व ज्येष्ठ नागरिकांसाठी (सामाजिक-आर्थिक स्थितीची अट न ठेवता) विस्तारित करण्यात आली आहे.
*AB PM-JAY व ABDM मधील उत्कृष्ट कामगिरीसाठी राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशांचे पुरस्कार: 🏆*

🏅 सर्वाधिक कार्ड संपृक्तता (मोठे राज्य): आंध्र प्रदेश

🏅 सर्वाधिक कार्ड संपृक्तता (लहान राज्य): सिक्कीम

🏅 सर्वाधिक कार्ड संपृक्तता (केंद्रशासित प्रदेश): जम्मू आणि काश्मीर

🏅 पोर्टेबिलिटी क्लेम सेटलमेंट (Top Performers): छत्तीसगड, महाराष्ट्र, गुजरात

🏅 ABDM मॉडेल जिल्हे: बिहार, लडाख, दादरा व नगर हवेली


20 वी आशियाई क्रीडा स्पर्धा 2026 (Asian Games): भारताला नेमबाजीत सुवर्ण🥇

💡 आयची-नागोया (Aichi-Nagoya), जपान येथे सुरू असलेल्या 20 व्या आशियाई क्रीडा स्पर्धांमध्ये 25 सप्टेंबर 2026 रोजी भारताच्या सुरुची इंदर सिंग आणि कमलजीत यांच्या जोडीने नेमबाजीत सुवर्णपदक पटकावले.

📌 या भारतीय जोडीने 10 मीटर एअर पिस्तूल मिश्र दुहेरी (Mixed Team) प्रकारात अंतिम फेरीत 484.6 गुणांची कमाई करत नवा 'आशियाई विक्रम' (Asian Record) प्रस्थापित केला.

📚 या स्पर्धेत भारताने मिळवलेले हे दुसरे सुवर्णपदक ठरले असून, दक्षिण कोरियाला रौप्य पदकावर समाधान मानावे लागले.


महाराष्ट्र: दुष्काळ निवारणासाठी मंत्रिमंडळ उपसमितीची स्थापना 🌧️

💡 राज्यातील दुष्काळ, पाणीटंचाई आणि चारा टंचाईवर तातडीने उपाययोजना करण्यासाठी महाराष्ट्र सरकारने 22 सप्टेंबर 2026 रोजी महसूलमंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांच्या अध्यक्षतेखाली मंत्रिमंडळ उपसमितीची स्थापना केली.

📌 या समितीला प्रत्यक्ष टंचाईग्रस्त भागांची पाहणी करणे, दर आठवड्याला आढावा बैठक घेणे, उपलब्ध पाण्याचे नियोजन करणे आणि पिकांच्या नुकसानीचे पंचनामे करून तातडीच्या मदतीबाबत राज्य मंत्रिमंडळाला शिफारस करण्याचे संपूर्ण अधिकार देण्यात आले आहेत.

🏢 या समितीचे नियोजन आणि समन्वयाचे काम 'मदत व पुनर्वसन विभागामार्फत' केले जाईल, तसेच राज्याचे मुख्य सचिव या समितीचे सदस्य असतील.


'मेक इन इंडिया' आणि 'DDU-GKY' योजनांची 12 वर्षे पूर्ण🏭

💡 25 सप्टेंबर 2026 रोजी भारत सरकारच्या 'मेक इन इंडिया' (Make in India) आणि 'दीनदयाल उपाध्याय ग्रामीण कौशल्य योजना' (DDU-GKY) या दोन महत्त्वपूर्ण उपक्रमांना 12 वर्षे पूर्ण झाली.

📜 या निमित्ताने केंद्रीय ग्रामीण विकास मंत्रालयाने 'DDU-GKY 2.0' च्या राज्यस्तरीय अंमलबजावणीची घोषणा केली. या अंतर्गत 24 राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये ऑक्टोबर 2026 पासून सुमारे 70,000 ग्रामीण तरुणांना प्लेसमेंट-लिंक्ड कौशल्य प्रशिक्षण दिले जाईल.

📌 DDU-GKY 2.0 या नवीन टप्प्यात केवळ प्रशिक्षण आणि रोजगार देण्यावर (Placement) न थांबता, तरुणांना नोकरीत टिकवून ठेवण्यावर (Retention) आर्थिक प्रोत्साहन दिले जाणार आहे.


ICAT ची 20 वर्षे आणि देशातील पहिली कृषी यंत्रसामग्री चाचणी सुविधा🚜

💡 इंटरनॅशनल सेंटर फॉर ऑटोमोटिव्ह टेक्नॉलॉजी (ICAT), मानेसर या संस्थेने देशाच्या ऑटोमोटिव्ह उद्योगातील आपल्या सेवेची 20 वर्षे पूर्ण केली.

📌 या वर्धापन दिनाचे औचित्य साधून केंद्रीय अवजड उद्योग मंत्रालयाने (Ministry of Heavy Industries) ICAT मध्ये देशातील पहिल्या स्वदेशी 'कृषी यंत्रसामग्री चाचणी सुविधेचे' (Agri Machinery Test Facility) उद्घाटन केले.


दररोजच्या चालू घडामोडीसाठी जॉइन करा 👇 @chalughadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

23 September 2026 16:55

राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार👆

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

23 September 2026 05:06

MPSC Current Affairs : 23 सप्टेंबर 2026

७२ वा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (२०२४ च्या चित्रपटांसाठी) 🎬

💡 २२ सप्टेंबर २०२६ रोजी राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या हस्ते '७२ वे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार' प्रदान करण्यात आले.
📍 एकता नगर (केवडिया), गुजरात. राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार सोहळा पहिल्यांदाच दिल्लीबाहेर आयोजित करण्यात आला.
📌 (प्रमुख विजेते)
🏆 दादासाहेब फाळके पुरस्कार (२०२४): अनंत नाग (ज्येष्ठ कन्नड अभिनेते).
🎥 सर्वोत्कृष्ट चित्रपट (Best Feature Film): आर्टिकल ३७० (Article 370 - दिग्दर्शक: आदित्य सुहास जांभळे).
👨‍🎤 सर्वोत्कृष्ट अभिनेता: कार्तिक आर्यन (Chandu Champion) आणि मम्मूटी (Bramayugam).
👩‍🎤 सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री: यामी गौतम (Article 370).
🎬 सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक: राजकुमार पेरियासामी (Amaran).
🌟 सर्वोत्कृष्ट पदार्पण दिग्दर्शक (Feature): रणदीप हुड्डा (Swatantry Veer Savarkar).
🎞️ सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट: मुक्काम पोस्ट बोंबिलवाडी (दिग्दर्शक: परेश मोकाशी).
🎞️ सर्वोत्कृष्ट नॉन-फीचर चित्रपट: भंगार (Bhangaar - मराठी/इंग्रजी, दिग्दर्शिका: सुमिरा रॉय).
📝 सर्वोत्कृष्ट पटकथा (Adapted): योगेश देशपांडे (चित्रपट: स्वर्गांधर्व सुधीर फडके).
🎤 सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायक (पुरुष): अभय जोधपूरकर (गाणे: 'नवसाची गौरी माझी', चित्रपट: घरत गणपती).

📚 Static Fact: 'आंगेन' (Angen - दिग्दर्शक: रवी राज मुर्मू) हा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळवणारा पहिला संथाली (Santhali) भाषिक चित्रपट ठरला आहे. हा पुरस्कार Best Debut Film of a Director – Non-Feature या श्रेणीत मिळाला.


९ वा इंडिया इंटरनॅशनल वॉटर वीक (IIWW) २०२६💧

💡 २२ सप्टेंबर २०२६ रोजी उपराष्ट्रपती सी. पी. राधाकृष्णन यांच्या हस्ते नवी दिल्लीतील भारत मंडपम येथे ९ व्या 'इंडिया इंटरनॅशनल वॉटर वीक'चे उद्घाटन झाले.
🎯 Theme: "Climate Resilient Water Management" (हवामान अनुकूल जल व्यवस्थापन).
📌 जलशक्ती मंत्रालयाद्वारे आयोजित या पाच दिवसीय आंतरराष्ट्रीय परिषदेत नेदरलँड्स (Netherlands) आणि जर्मनी (Germany) हे 'पार्टनर देश' (Partner Countries) म्हणून सहभागी झाले आहेत.
🚀 याप्रसंगी तंत्रज्ञानावर आधारित जल नियोजनासाठी ‘Sustainable Urban River Management Framework’ आणि ‘AI and ML Driven Integrated Reservoir Sediment Management’ ही दोन महत्त्वाची प्रकाशने लाँच करण्यात आली.


'वीर गार्डियन २०२६' (Veer Guardian 2026) लष्करी सराव ✈️

💡 भारत आणि जपानच्या हवाई दलांमधील (IAF आणि JASDF) द्विपक्षीय हवाई सराव 'वीर गार्डियन २०२६' ची सांगता २२ सप्टेंबर २०२६ रोजी जोधपूर (राजस्थान) येथे झाली.
📌 १४ दिवस चाललेल्या या युद्धसरावात भारताकडून स्वदेशी बनावटीचे 'तेजस' (LCA Tejas), Su-30 MKI आणि राफेल लढाऊ विमानांनी, तर जपानकडून F-2A लढाऊ विमानांनी सहभाग घेतला.


३ री राष्ट्रीय ANTF (Anti-Narcotics Task Force) परिषद_ 🚨

💡 २२ सप्टेंबर २०२६ रोजी केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांच्या हस्ते नवी दिल्लीत 'नार्कोटिक्स कंट्रोल ब्युरो' (NCB) द्वारे आयोजित तिसऱ्या राष्ट्रीय 'अँटी-नार्कोटिक्स टास्क फोर्स' (ANTF) परिषदेचे उद्घाटन झाले.
🎯 Theme: "United Resolve, Shared Responsibility".
📌 केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांनी ३१ डिसेंबर २०२९ पर्यंत देशातील अमली पदार्थांचा व्यापार उखडून टाकण्याचे लक्ष्य व्यक्त केले.
📄 Vision Document: ‘Vision Document on Narcotics Control (2026–2029)’ हे जून २०२६ मध्येच प्रसिद्ध करण्यात आले होते.


आशियाई क्रीडा स्पर्धा २०२६: भारतीय महिला क्रिकेट संघाला सुवर्णपदक🏏🥇

💡 जपानमध्ये सुरू असलेल्या २०२६ च्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भारतीय महिला क्रिकेट संघाने श्रीलंकेचा १४७ धावांनी पराभव करत सुवर्णपदक जिंकले.
📌 आशियाई क्रीडा स्पर्धेच्या इतिहासात हे भारतीय महिला क्रिकेट संघाचे सलग दुसरे सुवर्णपदक आहे. यापूर्वी भारताने हांगझोऊ २०२२ आशियाई क्रीडा स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकले होते.
🏅 Record: या अंतिम सामन्यात स्मृती मंधानाने ७९ धावा केल्या आणि आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये ११,००० धावांचा टप्पा ओलांडला; हा टप्पा गाठणारी ती पहिली भारतीय महिला क्रिकेटपटू ठरली.
👩‍✈️ भारतीय संघाचे नेतृत्व हरमनप्रीत कौर हिने केले.


नमस्ते (NAMASTE) योजनेअंतर्गत ९०,१८६ कामगारांची नोंदणी 🧹

💡 Key Fact: २२ सप्टेंबर २०२६ रोजी सामाजिक न्याय मंत्रालयाने दिलेल्या अधिकृत माहितीनुसार, 'नमस्ते' योजनेअंतर्गत भारतातील ३६ राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमधील ९०,१८६ गटार व सेप्टिक टँक कामगारांची ओळख पटवून त्यांची नोंदणी/validation पूर्ण करण्यात आली आहे.

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

21 September 2026 05:54

MPSC चालू घडामोडी ✅ 21 सप्टेंबर 2026

स्लिनेक्स-26 (SLINEX-26) द्विपक्षीय सागरी सराव⚓🚢

💡 Key Fact: भारत आणि श्रीलंका यांच्यातील 'स्लिनेक्स-26' या द्विपक्षीय सागरी सरावाच्या 13 व्या आवृत्तीचे आयोजन 17 ते 21 सप्टेंबर 2026 या कालावधीत विशाखापट्टणम येथे करण्यात आले आहे.
📌 Important Fact: या सागरी सरावात भारतीय नौदलाकडून स्वदेशी बनावटीची पाणबुडीविरोधी युद्धनौका 'आयएनएस कवरत्ती' (INS Kavaratti) आणि ताफ्याला इंधन पुरवणारी नौका 'आयएनएस ज्योती' (INS Jyoti) सहभागी झाल्या आहेत. तर श्रीलंकेच्या नौदलाचे प्रतिनिधित्व 'एसएलएनएस सिंदुराला' (SLNS Sindurala) या नौकेने केले आहे.
📚 Static Fact: 'आयएनएस कवरत्ती' ही प्रोजेक्ट 28 (Project 28) अंतर्गत गार्डन रीच शिपबिल्डर्स अँड इंजिनियर्स (GRSE) द्वारे बांधण्यात आलेली कामोर्टा-क्लास (Kamorta-class) पाणबुडीविरोधी युद्धनौका असून ती ऑक्टोबर 2020 मध्ये नौदलात दाखल झाली होती. भारत-श्रीलंका नौदलांमधील SLINEX सरावाची सुरुवात 2005 मध्ये झाली होती.


ब्रिक्स (BRICS) देशांमधील भारताची निर्यात 34 टक्क्यांनी वाढली 📈

💡 Key Fact: केंद्रीय वाणिज्य मंत्रालयाने 20 सप्टेंबर 2026 रोजी प्रसिद्ध केलेल्या आकडेवारीनुसार, एप्रिल-ऑगस्ट 2026 या कालावधीत चार प्रमुख ब्रिक्स (BRICS) देशांमधील भारताच्या निर्यातीत 34% ची लक्षणीय वाढ नोंदवली गेली आहे.
📌 Important Fact: चीन, दक्षिण आफ्रिका, ब्राझील आणि रशिया या चार देशांमधील भारताची निर्यात मागील वर्षीच्या याच कालावधीतील $14.9 अब्ज वरून वाढून $19.9 अब्ज इतकी झाली आहे. भारताच्या एकूण जागतिक निर्यातीतील या चार देशांचा वाटा 8.1% वरून 9.2% पर्यंत वाढला आहे.

दररोजच्या चालू घडामोडीसाठी जॉइन करा 👇
@chalughadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

20 September 2026 05:24

📌 Important Fact: या धोरणांतर्गत उडुपी (Udupi) येथे मरीन बायोटेक्नॉलॉजी इन्स्टिट्यूट आणि सीवीड (Seaweed) उत्पादनासाठी विशेष पीएलआय (PLI) योजना राबविली जाणार आहे. २०३१ पर्यंत कर्नाटकची 'ब्ल्यू बायोइकॉनॉमी' ६-८ अब्ज डॉलर्सपर्यंत वाढवण्याचे उद्दिष्ट आहे.

आंतरराष्ट्रीय रेड पांडा दिवस २०२६🐼

🗓️ Date: १९ सप्टेंबर २०२६ (सप्टेंबर महिन्यातील तिसरा शनिवार).
📌 Important Fact: रेड पांडा नेटवर्कतर्फे रेड पांडा (Ailurus fulgens) या लुप्तप्राय प्रजातीचे आणि पूर्व हिमालयातील त्यांच्या अधिवासाचे संरक्षण करण्याविषयी जागरूकता निर्माण करण्यासाठी हा दिवस पाळला जातो.
📚 Static Fact: रेड पांडा हा सिक्कीम राज्याचा 'राज्य प्राणी' (State Animal) असून, तो भारतात प्रामुख्याने सिक्कीम, पश्चिम बंगालच्या दार्जिलिंग टेकड्या आणि अरुणाचल प्रदेशात आढळतो. IUCN च्या लाल यादीत त्याला 'धोक्यात असलेला' (Endangered) म्हणून वर्गीकृत केले आहे.

👇दररोजच्या चालू घडामोडीसाठी जॉइन करा 👇
@chalughadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

19 September 2026 07:58

ऑस्करसाठी मराठी चित्रपट गोंधळ ची निवड

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

18 September 2026 06:54

18 सप्टेंबर 2026 - MPSC चालू घडामोडी

ईपीएफओ (EPFO) अनिवार्य वेतन मर्यादेत वाढ💰

💡 Key Fact: केंद्र सरकारने 17 सप्टेंबर 2026 (विश्वकर्मा जयंती) पासून कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेच्या (EPFO) अनिवार्य कव्हरेजसाठीची वेतन मर्यादा 15,000 रुपयांवरून 25,000 रुपये प्रति महिना इतकी वाढवली आहे.
📌 Important Fact: या धोरणात्मक निर्णयामुळे भारतातील संघटित क्षेत्रातील 51 लाखांहून अधिक नवीन कामगारांना ईपीएफ (EPF), पेन्शन (EPS) आणि आयुर्विमा (EDLI) चे अनिवार्य संरक्षण मिळणार आहे. पेन्शन योजनेतील वाढीव योगदानासाठी केंद्र सरकारला अंदाजे 11,339 कोटी रुपयांचा वार्षिक अतिरिक्त भार सोसावा लागेल.
📚 Static Fact: याआधी सप्टेंबर 2014 मध्ये ही वेतन मर्यादा 6,500 रुपयांवरून 15,000 रुपये करण्यात आली होती.

दिघी (रायगड) येथे ग्रीनफिल्ड जहाजबांधणी क्लस्टर🚢

💡 Key Fact: महाराष्ट्रातील रायगड जिल्ह्यातील दिघी येथे 'ग्रीनफिल्ड जहाजबांधणी औद्योगिक समूह' (Greenfield Shipbuilding Cluster) उभारण्यासाठी 27,000 कोटी रुपयांच्या गुंतवणुकीचा सामंजस्य करार करण्यात आला.
🏢 Organisation: हा करार सार्वजनिक क्षेत्रातील 'माझगाव डॉक शिपबिल्डर्स लिमिटेड' (MDL) आणि 'नॅशनल शिपबिल्डिंग अँड हेवी इंडस्ट्रीज पार्क महाराष्ट्र लिमिटेड' (NSHIPML) यांच्यात झाला.
📌 Important Fact: या महाप्रकल्पामुळे महाराष्ट्रात मोठ्या व्यावसायिक जहाजांची बांधणी होणार असून, प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्षरीत्या सुमारे 90,000 रोजगार निर्माण होतील. तसेच, वार्षिक 2 दशलक्ष ग्रॉस टन जहाजबांधणीचे उद्दिष्ट निश्चित करण्यात आले आहे.
📚 Static Fact: हा उपक्रम केंद्र सरकारच्या 'ग्रीनफिल्ड शिपबिल्डिंग क्लस्टर डेव्हलपमेंट प्लॅन' आणि भारताला जागतिक स्तरावर आघाडीवर नेणाऱ्या 'मॅरीटाईम अमृत काळ व्हिजन 2047' (Maritime Amrit Kaal Vision 2047) च्या उद्दिष्टांशी सुसंगत आहे.

सेमिकॉन इंडिया 2026 (SEMICON India 2026) 💻

💡 Key Fact: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते 17 सप्टेंबर 2026 रोजी 'सेमिकॉन इंडिया 2026' या पाचव्या पर्वाचे उद्घाटन झाले.
📍 Place: यशोभूमी (IICC), द्वारका, नवी दिल्ली.
🎯 Theme: 'सिलिकॉन टू सिस्टिम्स: बिल्डिंग द इकोसिस्टिम' (Silicon to Systems: Building the Ecosystem).
📌 Important Fact: भारताला सेमीकंडक्टर डिझाईन आणि उत्पादनाचे जागतिक केंद्र बनवण्याच्या उद्देशाने इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (MeitY) व 'SEMI' द्वारे याचे आयोजन करण्यात आले. या परिषदेत जपान, दक्षिण कोरिया आणि सिंगापूरसह 52 देशांतील 600 हून अधिक कंपन्या सहभागी झाल्या आहेत.
📚 Static Fact: सेमीकंडक्टर उत्पादन परिसंस्था मजबूत करण्यासाठी अलीकडेच 'सेमिकॉन 2.0' या नवीन टप्प्याला मंजुरी देण्यात आली आहे.

स्वच्छता ही सेवा 2026 (Swachhata Hi Seva 2026)🧹

💡 Key Fact: देशभरात 17 सप्टेंबर ते 2 ऑक्टोबर 2026 या कालावधीसाठी 'स्वच्छता ही सेवा 2026' मोहिमेचा शुभारंभ करण्यात आला.
🎯 Theme: 'स्वच्छता में सहभाग, स्वच्छ भारत, विकसित भारत' (Swachhata Mein Sahbhag, Swachh Bharat, Viksit Bharat).

भारताचे 51 वे डॉपलर वेदर रडार (51st Doppler Weather Radar)📡

💡 Key Fact: केंद्रीय भूविज्ञान मंत्री डॉ. जितेंद्र सिंह यांच्या हस्ते भारतातील 51 व्या डॉपलर वेदर रडारचे ओडिशातील संबळपूर येथे 17 सप्टेंबर 2026 रोजी उद्घाटन करण्यात आले.
📋 Scheme: हे रडार नव्याने मंजूर झालेल्या 'मिशन मौसम' (Mission Mausam) या महत्त्वाकांक्षी उपक्रमाचा एक भाग आहे.
📚 Static Fact: अति तीव्र हवामान आणि हवामान बदलाचा अचूक अंदाज घेण्यासाठी केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 2,000 कोटी रुपयांच्या खर्चासह 'मिशन मौसम'ला मंजुरी दिली आहे. हे मिशन प्रामुख्याने भारतीय हवामान विभाग (IMD), इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ ट्रॉपिकल मेटिऑरोलॉजी (IITM) आणि नॅशनल सेंटर फॉर मीडियम-रेंज वेदर फोरकास्टिंग (NCMRWF) या संस्था राबवणार आहेत.

👇दररोजच्या चालू घडामोडीसाठी जॉइन करा👇
@chalughadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

17 September 2026 18:34

आजच्या चालू घडामोडींवर आधारित प्रश्न👆👆

/channel/ChaluGhadamodi/23763

दररोजच्या चालू घडामोडींसाठी जॉइन करा @chalughadamodi