39177
کانال رسمی سایت علمی بیگ بنگ Bigbangpage.com -------------------- ارتباط با ادمین👇🏻 @bigbangpage
📖 برگی از تاریخ علم: در ۳۱ اکتبر ۲۰۰۰، فضاپیمای سایوز حامل سه فضانورد، ویلیام شپرد، سرگئی کریکالف و یوری گیدزنکو، به سوی ایستگاه فضایی بین‌المللی پرتاب شد. آنها دو روز بعد به ایستگاه رسیدند و نخستین گروه ساکن دائمی آن شدند. از آن زمان تاکنون، حضور انسان در ایستگاه فضایی بدون وقفه ادامه داشته؛ بیش از ۲۵ سال زندگی و پژوهش در مدار زمین!
ایستگاه فضایی در ارتفاع حدود ۴۰۰ کیلومتری به دور زمین می‌چرخد، با سرعتی نزدیک به ۲۸ هزار کیلومتر بر ساعت، تقریباً هر ۹۰ دقیقه یک‌بار زمین را دور می‌زند؛ یعنی فضانوردان روزانه حدود ۱۶ طلوع و غروب خورشید را تجربه می‌کنند!
هدف از ساخت این آزمایشگاه مداری، بررسی تأثیر بی‌وزنی بر بدن انسان، مطالعه مواد و انجام آزمایش‌هایی است که روی زمین امکان‌پذیر نیستند. دستاوردهای این پژوهش‌ها می‌توانند مسیر مأموریت‌های طولانی‌مدت انسان به ماه و مریخ را هموار کنند.
🆔 @big_bangpage
بزرگ‌ترین صرافی ارز دیجیتال جهان، بایننس، هدف بزرگ‌ترین سرقت تاریخ دنیای رمزارزها قرار گرفت؛ حمله‌ای هماهنگ که طی آن میلیاردها دلار از ذخایر این صرافی تنها در عرض ۲۰ دقیقه به سرقت رفت!
ساعت ۲۰:۰۵ روز ۲۹ اکتبر، حدود ۶/۳۶ میلیارد دلار ارز دیجیتال در جریان یک حمله هماهنگ از کیف پول‌ها منتقل شد.
در واکنش به این حمله، شرکت تتر حدود ۱/۷۷ میلیارد دلار USDT و شرکت Circle نیز حدود ۸۲۵ میلیون دلار USDC از دارایی‌های سرقت‌شده را مسدود کردند.
همچنین با مسدودسازی سایر رمزارزها، مجموع دارایی‌های توقیف‌شده به حدود ۲/۷ میلیارد دلار رسید؛ یعنی بخش قابل‌توجهی از مبالغ سرقت‌شده پیش از انتقال بیشتر، غیرقابل‌دسترس شد.
گفته می‌شود این حمله کار گروه هکری «TraderTraitor» بوده که با کره شمالی ارتباط دارد. این گروه پیش‌تر نیز مسئول هک صرافی ارز دیجیتال بای‌بیت در فوریه ۲۰۲۵ و سرقت حدود ۱/۵ میلیارد دلار از دارایی‌های آن بود.
وزارت خزانه‌داری آمریکا پیش‌تر اعلام کرده بود که کره شمالی از چنین سرقت‌هایی برای تأمین مالی برنامه هسته‌ای و موشکی خود استفاده می‌کند.
🆔 @big_bangpage
آلبرت اینشتین با نظریه‌ی نسبیت خود، مفهوم سنتی زمان را به چالش کشید و دیدگاه تازه‌ای را درباره‌ی طبیعت آن ارائه داد. به گفته‌ی وی زمان، به شکلی که ما آن را بعنوان یک جریان پیوسته و خطی تجربه می‌کنیم،شاید چیزی جز یک توهم نباشد.از نظر او، گذشته، حال و آینده، همان‌طور که ما آنها را درک می‌کنیم، همزمان وجود دارند. در این دیدگاه، زمان به شکلی ثابت و از پیش تعیین شده، همانند مکان، وجود دارد و جریان یافتن آن نتیجه‌ای از درک ذهنی ماست،نه یک واقعیت فیزیکی.
او در نامه‌ای به یکی از دوستانش در خصوص مرگ، نوشت که در واقع، افرادی که از این دنیا می‌روند “نرفته‌اند”، بلکه همچنان در بخشی دیگر از فضای-زمان وجود دارند.این بیان اینشتین می‌تواند گواهی بر این باشدکه از نظر او، زمان چیزی بیش از یک توهم نیست و اینکه همه‌ی نقاط زمانی در واقع همزمان هستند،هرچند ما در ذهن و درک خود آن را بصورت خطی تجربه می‌کنیم.
از دیدگاه اینشتین، زمان مطلق و واقعی نیست، بلکه درک ما از آن نتیجه‌ی محدودیت‌های حسی و ذهنی ماست. نظریات او درباره‌ی زمان نه تنها در فیزیک،بلکه در فلسفه و فهم ما از واقعیت نیز تأثیر عمیقی بر جای گذاشته است.
🆔 @big_bangpage
این تصویر خیره‌کننده از تلسکوپ فضایی جیمز وب ما را به گوشه‌ای شگفت‌انگیز از کهکشان راه شیری می‌برد؛ جایی که نور خیره‌کننده ستاره‌ها و بادهای قدرتمند ستاره‌ای، ابرهای غبار را به شکل‌هایی عجیب و تماشایی تراشیده‌اند.
این منظره بخشی از سحابی کارینا است که حدود ۷۵۰۰ سال نوری از زمین فاصله دارد و در صورت فلکی شاه‌تخته قرار گرفته است. سحابی کارینا حدود ۲۶۰ سال نوری وسعت دارد و مجموعه‌ای باورنکردنی از اجرام آسمانی را در خود جای داده است؛ از جمله ساختار معروف «صخره‌های کیهانی» که در نخستین تصاویر منتشرشده از جیمز وب به نمایش درآمد.
این سحابی نزدیک‌ترین منطقه ستاره‌زایی پرجرم به ماست و به اخترشناسان اجازه می‌دهد طیف گسترده‌ای از فرایند شکل‌گیری ستاره‌ها را مطالعه کنند. درون آن، برخی از پرجرم‌ترین ستاره‌های کهکشان ما و همچنین ده‌ها هزار پیش‌ستاره وجود دارند؛ به همین دلیل سحابی کارینا آزمایشگاهی ارزشمند برای بررسی تأثیر ستاره‌ها بر محیط اطرافشان است.
جزئیات بیشتر در سایت:
bigbangpage.com/?p=109895
🆔 @big_bangpage
قطر کهکشان ما بیش از ۱۰۰ هزار سال نوری است، کهکشان ما در مقایسه با دیگر اجرام درونش بسیار بزرگ است، اما خود کهکشان ما در مقایسه با خوشه‌ی کهکشانی لانیاکیا با صد هزار کهکشان و ابرخوشه کهکشانی فراتر از آن و جهان قابل مشاهده بسیار ناچیز است، ما فواصل کیهانی را با سال نوری بیان می‌کنیم، اما سال نوری چیست و چطور محاسبه می‌شود؟ در این ویدئو با این مفهوم بیشتر آشنا می‌شویم.
“سال نوری” در نجوم واحد اندازه‌گیری فاصله است، فاصله‌ای است که نور در یک سال در فضا طی می‌کند. به طور دقیق‌تر، اتحادیه‌ی جهانی اخترشناسی سال نوری را فاصله‌ای می‌داند که نور در ۳۶۵ روز با سرعت سیصد هزار کیلومتر بر ثانیه طی می‌کند.
🆔 @big_bangpage
فرود بوستر غول‌پیکر سوپر هوی در سیزدهمین پرواز استارشیپ، گام مهمی در مسیر توسعه موشک‌های قابل‌استفاده مجدد و کاهش هزینه سفرهای فضایی است.
ارتفاع بوستر سوپر هوی حدود ۷۲ متر است؛ یعنی تقریباً به‌اندازهٔ یک ساختمان ۲۰ طبقه! قطر آن هم حدود ۹ متر است. در این پرواز سوپرهوی تا ارتفاع ۷۰ کیلومتری اوج گرفت و استارشیپ را به مدار زمین رساند، سپس سرعتش در ارتفاع ۲۵ کیلومتری به حدود ۴۵۰۰ کیلومتر بر ساعت رسید؛ در نهایت موتورهای رپتور سرعتش را کاهش دادند تا بازوهای غول‌پیکر آن را کنترل و مهار کنند.
بازگشت و فرود کنترل‌شده این بوستر، اوج دقت مهندسی و پیشرفت اسپیس‌ایکس را در مسیر تحقق پروازهای فضایی ارزان‌تر و پرتکرارتر به نمایش می‌گذارد.
هر آزمایش، بشر را یک قدم به بازگشت به ماه و سفر به مریخ نزدیک‌تر می‌کند. ایلان ماسک این فناوری را برای گسترش پایدار حضور انسان فراتر از زمین و تحقق رؤیای زندگی در چند سیاره، حیاتی می‌داند.
🆔 @big_bangpage
📖 برگی از تاریخ علم: اخترشناسان در ۲۷ اکتبر ۱۹۹۴ یک کوتوله قهوه‌ای بنام Gliese 229B را مشاهده کردند؛ جرمی کم نور که در فاصله‌ی حدود ۱۸ سال نوری از زمین قرار دارد. این جرم برای حفظ همجوشی هیدروژن در هسته‌اش به‌اندازه‌ی کافی پرجرم نیست. کوتوله‌های قهوه‌ای به همین دلیل گاهی «ستاره‌های ناکام» نامیده می‌شوند؛ هرچند از نظر علمی دسته‌ای مستقل از ستاره‌ها و سیاره‌ها هستند.
این کوتوله قهوه‌ای حدود ۷۰ برابر جرم مشتری دارد، اما جرمش برای آغاز همجوشی پایدار هیدروژن کافی نیست؛ فرایندی که انرژی ستاره‌هایی مانند خورشید را تأمین می‌کند. این جرم بیشتر انرژی خود را از گرمای باقی‌مانده از شکل‌گیری‌اش و واکنش‌های هسته‌ای محدودتر تولید می‌کند و به همین دلیل بسیار کم‌نور است.
🆔 @big_bangpage
📖 برگی از تاریخ علم: در ۲۶ اکتبر ۲۰۰۴ فضاپیمای کاسینی از فاصله حدود ۱۲۰۰ کیلومتری سطح تیتان گذشت و تصاویر و داده‌های ارزشمندی از جو غلیظ و مه‌آلود این قمر زحل به زمین فرستاد. تیتان یکی از جذاب‌ترین دنیاهای سامانه خورشیدی است؛ جایی با دریاچه‌ها و رودهایی از متان و اتان مایع.
نکته شگفت‌انگیز این است که تیتان تنها جرم سامانه خورشیدی، به‌جز زمین، است که روی سطحش مایعات پایداری به شکل دریاچه و دریا وجود دارند؛ با این تفاوت که به‌جای آب، این مایعات از هیدروکربن‌هایی مانند متان و اتان تشکیل شده‌اند.
دمای سطح آن حدود منفی ۱۷۹ درجه سانتی‌گراد است و دانشمندان احتمال می‌دهند زیر پوسته یخی‌اش، اقیانوسی از آب مایع پنهان شده باشد. همین ویژگی‌ها تیتان را به یکی از مهم‌ترین مقصدها برای بررسی شیمی پیش‌زیستی و احتمال شکل‌گیری شرایط مناسب برای حیات تبدیل کرده.
🆔 @big_bangpage
این چیزی است که سطح یک دنباله‌دار، در صدها میلیون کیلومتر دورتر از زمین، به نظر می‌رسد! این تصاویر حیرت‌انگیز را مأموریت روزتا متعلق به آژانس فضایی اروپا ثبت کرده و منظره‌ای بیگانه از دنباله‌دار ۶۷P/چوریوموف–گراسیمنکو را به نمایش می‌گذارد.
در سال ۲۰۱۴، روزتا به نخستین فضاپیمایی تبدیل شد که به دور یک دنباله‌دار چرخید. این فضاپیما همچنین کاوشگر فرودگر «فیله» را به سوی سطح آن فرستاد. این دنباله‌دار حدود ۴ کیلومتر قطر دارد و از یخ، غبار و مواد باستانی تشکیل شده که از زمان شکل‌گیری سامانه خورشیدی، بیش از ۴/۵ میلیارد سال پیش، باقی مانده‌اند.
چیزی که شبیه یک کولاک سهمگین به نظر می‌رسد، در واقع ذرات غبار و مواد ریزی هستند که در برابر دوربین حرکت می‌کنند؛ صحنه‌ای که نشان می‌دهد این جهان‌های دوردست تا چه اندازه عجیب، پویا و متفاوت از دنیای ما هستند!
🆔 @big_bangpage
کهکشان راه شیری حدود ۱۰۰ هزار سال نوری پهنا دارد و بین ۱۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد ستاره را در خود جای داده است. اگر کهکشان را به اندازهٔ قاره آمریکای شمالی کوچک کنیم، خورشید به اندازهٔ یک گلبول قرمز خون خواهد بود. نزدیک‌ترین ستاره به ما، پروکسیما قنطورس، فقط ۴/۲ سال نوری فاصله دارد، راه شیری حتی از کهکشان آندرومدا هم کوچک‌تر است که پهنایی حدود ۲۲۰ هزار سال نوری دارد.
بیشتر جرم کهکشان از مادهٔ تاریک تشکیل شده و برآورد می‌شود جرم کل آن بین ۰/۸۸ تا ۱/۵ تریلیون برابر جرم خورشید باشد. در مرکز کهکشان ما یک سیاه‌چالهٔ فوق‌پرجرم با جرمی حدود ۴ میلیون برابر خورشید. این اندازه‌گیری‌ها نشان می‌دهند که کهکشان‌ها بیش از آنکه با ستاره‌هایی که می‌بینیم تعریف شوند، با مادهٔ نامرئی و فضای خالی عظیم شناخته می‌شوند.
🆔 @big_bangpage
📖 برگی از تاریخ علم: در ۲۴ اکتبر ۱۹۴۶ دوربینی که روی موشک آلمانی V-2 نصب شده بود، از ارتفاع حدود ۱۰۵ کیلومتری تصویری سیاه‌وسفید از زمین ثبت کرد؛ بیش از یک دهه پیش از پرتاب اسپوتنیک، نخستین ماهواره مصنوعی زمین، این تصویر نگاه بشر به سیاره خودش را تغییر داد.
نکته‌ی جالب اینکه موشک در اصل آلمانی بود و پس از جنگ جهانی دوم، آمریکایی‌ها آن را برای پژوهش‌های علمی به کار گرفتند.
دوربین پس از ثبت تصویر، همراه موشک به زمین بازگشت و فیلم آن بازیابی شد. در آن زمان، تصویربرداری از چنین ارتفاعی دستاوردی بی‌سابقه بود؛ ارتفاعی که انحنای زمین را به‌وضوح نشان می‌داد و پیش‌نمایشی از عصر ماهواره‌ها و تصاویر فضایی بود که بعدها نگاه ما به سیاره‌مان را برای همیشه تغییر داد.
🆔 @big_bangpage
یکی از اون ویدئوهایی که خیلی دوستش دارم، بعضی از آدم‌هایی که بیشترین کمک رو توی زندگی بهت می‌کنن، غریبه‌هایی هستن که هنوز حتی ملاقاتشون نکردی…
🆔 @big_bangpage
📖 برگی از تاریخ علم: ارنست اوپیک، اخترشناس استونیایی، در روز ۲۳ اکتبر ۱۸۹۳ متولد شد. او در سال ۱۹۳۲ پیشنهاد کرد که مخزنی عظیم از دنباله‌دارها در فاصله‌های بسیار دور از خورشید وجود دارد؛ مخزنی که بعدها با نام «ابر اورت» شناخته شد.
ابر اورت، مخزنی عظیم و فرضی از میلیاردها تا تریلیون‌ها جرم یخی در دوردست‌ترین نواحی سامانه خورشیدی است. دانشمندان معتقدند بسیاری از دنباله‌دارهای دوره‌بلند از این ناحیه سرچشمه می‌گیرند؛ منطقه‌ای که هنوز مستقیماً مشاهده نشده و بقایای یخ‌زده دوران تولد سامانه خورشیدی را در خود جای داده است.
🆔 @big_bangpage
📖 برگی از تاریخ علم: در ۲۲ اکتبر ۱۹۷۵ کاوشگر ونرا ۹ متعلق به شوروی روی سیاره ناهید فرود آمد و نخستین تصاویر ارسال‌شده از سطح یک سیاره دیگر را به زمین مخابره کرد. این فضاپیما در شرایط داغ و پرفشار ناهید حدود ۵۳ دقیقه دوام آورد.
جالب اینکه ونرا ۹ تصاویری از سطح ناهید فرستاد که سنگ‌های پراکنده و زمین ناهموار این سیاره را نشان می‌دادند. دمای حدود ۴۶۵ درجه سانتی‌گراد و فشار جوی نزدیک به ۹۰ برابر زمین، ناهید را به یکی از خشن‌ترین محیط‌های سامانه خورشیدی تبدیل کرده‌اند؛ جایی که دوام آوردن یک کاوشگر حتی برای چند دقیقه، دستاوردی شگفت‌انگیز است!
🆔 @big_bangpage
لیونل مسی در حال آموزش شطرنج از چت جی‌پی تی ☺️
🆔 @big_bangpage
اسپیس‌ایکس در جریان آزمون آتش ایستا، هر ۳۳ موتور بوستر سوپرهوی را به‌طور همزمان روشن کرد؛ آزمایشی که در راستای آماده‌سازی برای پانزدهمین پرواز استارشیپ انجام شد.
اسپیس‌ایکس قصد دارد در پرواز پانزدهم استارشیپ، برای نخستین بار هم بوستر سوپرهوی و هم فضاپیمای استارشیپ را با بازوهای برج پرتاب در هوا بگیرد.
🆔 @big_bangpage
📖 برگی از تاریخ علم: در ۳۰ اکتبر ۱۹۶۱ بمب تزار قدرتمندترین بمب هسته‌ای تاریخ توسط شوروی در مجمع‌الجزایر نوایا زملیا آزمایش شد. بمب تزار یک بمب هیدروژنی (ترمونوکلئار) بود که با استفاده از همجوشی هسته‌ای کار می‌کرد. این نوع بمب‌ها، برخلاف بمب‌های شکافت هسته‌ای (مانند بمب‌های هیروشیما و ناکازاکی)، از واکنش‌های همجوشی ایزوتوپ‌های هیدروژن برای تولید انرژی فوق‌العاده زیاد استفاده می‌کنند.
این بمب با قدرت ۵۰ مگاتُن، معادل ۳۳۰۰ برابر بمب هیروشیما، چنان ویرانگر بود که حتی طراحانش را شگفت‌زده کرد و ابر قارچی آن تا ۶۴ کیلومتری جو زمین بالا رفت. موج ضربه‌ای این انفجار سه بار کل زمین را دور زد و دمای مرکز آن چندین برابر دمای سطح خورشید بود.
بمب تزار به قدری قدرتمند بود که حتی برای جنگ هم غیرعملی به نظر می‌رسید و بیشتر به‌عنوان نمایش قدرت شوروی در جنگ سرد ساخته شد. نسخه اولیه این بمب ۱۰۰ مگاتُن قدرت داشت اما برای کاهش اثرات رادیواکتیو، شدت آن کاهش یافت.
🆔 @big_bangpage
ایستگاه فضایی بین‌المللی، بزرگ‌ترین آزمایشگاه بشر در مدار زمین، در ارتفاع حدود ۴۰۰ کیلومتری و با سرعتی نزدیک به ۲۸ هزار کیلومتر بر ساعت حرکت می‌کنه؛ یعنی تقریباً هر ۹۰ دقیقه یک‌بار زمین رو دور می‌زنه! این سازه حاصل همکاری چندین کشوره و از سال ۱۹۹۸ به‌تدریج در فضا ساخته شده تا دانشمندان بتونن تأثیر شرایط بی‌وزنی رو بر انسان، فناوری و علوم مختلف بررسی کنن.
فضاپیمای دراگون اسپیس‌ایکس با کمک حسگرها و سیستم‌های ناوبری، سرعت و موقعیت خودش رو تنظیم می‌کنه تا با دقتی بالا به درگاه اتصال ایستگاه پهلو بگیره. این فضاپیما محموله‌های علمی، تجهیزات و آذوقه رو به مدار می‌رسونه و در مسیر بازگشت، نمونه‌های آزمایشگاهی رو به زمین برمی‌گردونه؛ پژوهش‌هایی که می‌تونن راه رو برای مأموریت‌های آینده به ماه و مریخ هموار کنن.
🆔 @big_bangpage
📖 برگی از تاریخ علم: در روز ۲۹ اکتبر ۱۹۹۱، فضاپیمای گالیله از کنار سیارک گاسپرا ۹۵۱ عبور کرد و به نخستین فضاپیمایی تبدیل شد که از یک سیارک نزدیک، بازدید انجام داد. این ملاقات در فاصله حدود ۱۶۰۰ کیلومتری فضاپیما تا سیارک رخ داد و نخستین تصاویر نزدیک از سطح یک سیارک را در اختیار دانشمندان گذاشت. گاسپرا جسمی نامنظم و پوشیده از دهانه‌های برخوردی بود که مطالعه آن به شناخت بهتر بقایای اولیه منظومه شمسی کمک کرد.
نکته جالب این است که گاسپرا فقط حدود ۱۸ تا ۲۰ کیلومتر طول دارد و فضاپیمای گالیله با سرعت نسبی نزدیک به ۸ کیلومتر بر ثانیه از کنار آن گذشت. دوربین فضاپیما توانست دهانه‌ها، شیارها و شکستگی‌های سطح این سیارک را ثبت کند؛ نشانه‌هایی که به دانشمندان کمک کردند احتمال دهند گاسپرا تکه‌ای از جرمی بزرگ‌تر است که در برخوردهای باستانی متلاشی شده. گالیله در سال ۱۹۹۳ نیز از سیارک آیدا بازدید کرد و قمری کوچک به نام داکتیل را کشف کرد؛ نخستین قمر شناخته‌شده یک سیارک.
🆔 @big_bangpage
📖 برگی از تاریخ علم: زیگمونت وروبلِفسکی، فیزیک‌دان لهستانی، در روز ۲۸ اکتبر ۱۸۴۵ متولد شد. او به همراه کارول اولشفسکی در سال ۱۸۸۳ موفق شد اکسیژن و چند گاز دیگر را به حالت مایع پایدار درآورد. این پژوهش‌ها گامی مهم در شکل‌گیری علم سرماشناسی یا کرایوژنیک بودند؛ حوزه‌ای که بعدها به کشف پدیده‌هایی مانند ابررسانایی کمک کرد.
در آن دوران، مایع‌کردن گازهایی مانند اکسیژن یکی از چالش‌های بزرگ علم بود؛ زیرا این گازها فقط در دماهای بسیار پایین به مایع تبدیل می‌شوند. وروبلِفسکی و اولشفسکی با استفاده از روش‌های پیشرفته سردسازی و افزایش فشار، توانستند دما را به‌شدت کاهش دهند و اکسیژن مایع به دست آورند. این دستاورد راه را برای پژوهش درباره خواص مواد در دماهای نزدیک به صفر مطلق، یعنی منفی ۲۷۳/۱۵ درجه سانتی‌گراد، هموار کرد؛ شرایطی که در آن مواد می‌توانند رفتارهای شگفت‌انگیزی از خود نشان دهند.
🆔 @big_bangpage
💠 رکوردشکنی فوق‌العادۀ کامپیوتر کوانتومی IBM
بعضی محاسبات آن‌قدر پیچیده و سنگین هستند که حتی فکر کردن به اجرای آنها، به یک مرکز محاسباتی با توان خارق‌العاده نیاز دارد.
این همان جایی است که ابرکامپیوترها وارد میدان می‌شوند؛ تأسیسات عظیم محاسباتی که با انبوهی از پردازنده‌های گرافیکی (GPU) و پردازنده‌های مرکزی (CPU) کار می‌کنند و محاسباتی را انجام می‌دهند که اجرای آنها روی یک کامپیوتر معمولی می‌تواند صدها تا هزاران سال طول بکشد.
اکنون یک کامپیوتر کوانتومی تجاری و قابل‌دسترسی کاری انجام داده که نشان می‌دهد این فناوری جدید ممکن است روزی در برخی محاسبات، ابرکامپیوترها را پشت سر بگذارد. پردازنده Nighthawk r2 شرکت IBM توانسته در تنها ۱۹ ثانیه، یک میلیون نمونه محاسباتی تولید کند؛ کاری که بر اساس برآوردها انجام آن با یک ابرکامپیوتر حدود ۱۱۰ سال زمان می‌برد…
جزئیات بیشتر در سایت:
bigbangpage.com/?p=110033
🆔 @big_bangpage
تپ‌اختر، هسته‌ای فوق‌العاده چگال از یک ستاره مرده است که با قطری حدود ۲۰ کیلومتر، جرمی بیشتر از خورشید دارد.
اگر چنین جرمی به منظومه شمسی نزدیک شود، گرانش شدیدش می‌تواند مدار سیارک‌ها و سیارات را به آشوب بکشد و تعادل منظومه را برهم بزند؛ حتی بدون بلعیدن مستقیم آنها.
فقط یک قاشق چای‌خوری از ماده تپ‌اختر می‌تواند حدود یک میلیارد تن جرم داشته باشد.
🆔 @big_bangpage
تری، که در سال ۲۰۲۴ به بیماری ای‌ال‌اس (اسکلروز جانبی آمیوتروفیک) مبتلا شد، به کمک تراشه مغزی نورالینک توانسته دوباره با صدای خودش صحبت کند؛ آن هم فقط با فکر کردن به کلمات!
با پیشرفت بیماری و دشوارتر شدن صحبت کردن برای تری، او به آزمایش بالینی ویس نورالینک پیوست تا به توسعه سامانه‌ای کمک کند که افکار مغز را به گفتار تبدیل می‌کند. او ابتدا با تقلید حرکات گفتاری به هوش مصنوعی آموزش داد و سپس به مرحله‌ای رسید که می‌توانست کلمات را در ذهنش تصور کند، بدون اینکه آنها را به زبان بیاورد؛ سامانه هم همان کلمات را با صدای طبیعی خود او پخش می‌کرد.
وقتی این سامانه برای نخستین‌بار به جای تری صحبت کرد، او به‌شدت تحت تأثیر قرار گرفت و احساساتی شد. کمی بعد، توانست با کمک این فناوری به همسرش بگوید: «دوستت دارم.»
این لحظه نشان می‌دهد که فناوری رابط مغز و کامپیوتر چگونه می‌تواند به افرادی که توانایی صحبت کردن را از دست داده‌اند کمک کند تا دوباره با صدای خودشان با اطرافیان ارتباط برقرار کنند؛ فرصتی برای بازگشت بخشی از ارتباطات انسانی که بیماری از آنها گرفته است.
🆔 @big_bangpage
📖 برگی از تاریخ علم: در ۲۵ اکتبر ۱۶۷۱، اخترشناس ایتالیایی جووانی کاسینی، یاپتوس قمر زحل را کشف کرد. این قمر ویژگی عجیبی داشت: گاهی از زمین به‌خوبی دیده می‌شد و گاهی تقریباً ناپدید می‌شد. کاسینی دریافت که یک سمت آن بسیار تاریک‌تر از سمت دیگر است؛ موضوعی که بعدها با تصاویر فضاپیمای کاسینی ناسا تأیید شد. امروزه یاپتوس به‌دلیل تضاد شدید میان نیمکره روشن و تاریکش، به «قمر یین و یانگ» معروف است.
دانشمندان معتقدند این تفاوت رنگی عجیب احتمالاً به ذرات تیره‌ای مربوط است که از قمرهای بیرونی زحل، به‌ویژه فِیبی، به سطح یاپتوس می‌رسند. این مواد روی نیمکره‌ای که در جهت حرکت قمر قرار دارد جمع می‌شوند و با جذب بیشتر نور خورشید، آن را گرم‌تر می‌کنند؛ در نتیجه، یخ‌های سطحی راحت‌تر تبخیر می‌شوند و روی بخش‌های دیگر دوباره می‌نشینند. حاصل این فرایند، تضادی خیره‌کننده است: یک سمت یاپتوس بسیار تاریک و سمت دیگرش به‌شدت روشن!
🆔 @big_bangpage
دانشمندان در آلمان روشی یافتند که می‌تواند سن مولکولی سلول‌های انسانی را به طور چشمگیری کاهش دهد. آنها سلول‌های خونی فردی ۸۰ ساله را به سلول‌های بنیادی عصبی تبدیل کردند که نشانگرهای سنی مولکولی آنها با سن کمتر از ۲۰ سال مطابقت داشت.
پژوهشگران بیمارستان دانشگاهی بن و دانشگاه بن با بازبرنامه‌ریزی سلول‌های نابالغ پیش‌ساز گلبول‌های قرمز، آنها را به سلول‌های بنیادی عصبی تبدیل کردند؛ سلول‌هایی که در نهایت می‌توانند به سلول‌های مغزی تبدیل شوند. در جریان این فرایند، نشانگرهای مولکولی مرتبط با پیری عملا به حالت اولیه بازگشتند و سلول‌ها از نظر مولکولی بیش از ۶۰ سال جوان‌تر شدند.
پژوهشگران با بررسی تغییرات اپی‌ژنتیکی DNA دریافتند که می‌توانند روند پیری مولکولی سلول‌ها را به شکل چشمگیری معکوس کنند. این دستاورد می‌تواند به دانشمندان در شناخت سازوکارهای پیری و پژوهش درباره بیماری‌های عصبی مانند آلزایمر کمک کند؛ هرچند هنوز به معنای جوان‌سازی کل بدن انسان یا اثبات یک درمان ضدپیری نیست…
جزئیات بیشتر در سایت:
bigbangpage.com/?p=110118
🆔 @big_bangpage
ایلان ماسک قصد دارد با تراشه نورالینک نابینایی را درمان کند. فناوری بلایندسایت قرار است با کاشت یک تراشه در قشر بینایی مغز، مسیر طبیعی چشم و عصب بینایی را دور بزند و مستقیماً سیگنال‌های بینایی را به مغز ارسال کند. هدف اولیه این پروژه، بازگرداندن نوعی بینایی به برخی افراد نابیناست؛ هرچند در آغاز، این بینایی احتمالاً محدود به تشخیص نور، اشکال و موانع خواهد بود و نه دید کاملاً طبیعی.
اما جاه‌طلبانه‌ترین بخش این پروژه، چشم‌انداز بلندمدت آن است. به گفته ایلان ماسک، این فناوری در آینده می‌تواند وضوحی بسیار بالاتر از بینایی انسان داشته باشد و حتی امکان دیدن طول‌موج‌هایی مانند مادون‌قرمز و فرابنفش را فراهم کند؛ قابلیتی که امروز بیشتر شبیه یک ابرقدرت به نظر می‌رسد. البته این بخش هنوز در حد یک هدف آینده است و تا تحقق آن، تحقیقات و آزمایش‌های بیشتری لازم خواهد بود.
🆔 @big_bangpage
بیشتر ستاره‌ها سفیدند، اما رنگ آنها به دمایشان بستگی دارد؛ ستاره‌های آبی داغ‌تر از ستاره‌های قرمز هستند. بااین‌حال، اخترشناسان بتازگی دریافته‌اند بعضی کوتوله‌های سفید، برخلاف نامشان، می‌توانند زرد، سبز، فیروزه‌ای، صورتی یا بنفش به نظر برسند!
این رنگ‌های غیرمعمول احتمالاً به عناصر جذب‌شده از محیط اطراف و برهم‌کنش آنها با جو ستاره مربوط‌اند. اما این ستاره‌ها آن‌قدر کم‌نورند که دیدنشان با چشم غیرمسلح تقریباً غیرممکن است.
🆔 @big_bangpage
نور با سرعت باورنکردنیِ حدود ۳۰۰ هزار کیلومتر بر ثانیه حرکت می‌کند؛ یعنی در هر ثانیه می‌تواند ۷/۵ بار دور زمین بچرخد! با این حال، نور خورشید حدود ۸ دقیقه و ۲۰ ثانیه طول می‌کشد تا به زمین برسد. فاصله‌ای که نور در یک سال طی می‌کند، «یک سال نوری» نام دارد؛ چیزی حدود ۹/۵ تریلیون کیلومتر! نزدیک‌ترین ستاره به خورشید، پروکسیما قنطورس، بیش از ۴ سال نوری از ما فاصله دارد. حالا تصور کنید قطر کهکشان راه شیری، خانه کیهانی ما، حدود ۱۰۰ هزار سال نوری است؛ یعنی نور برای پیمودن آن باید ۱۰۰ هزار سال بی‌وقفه سفر کند!
اما شگفت‌انگیزترین بخش ماجرا اینجاست: قطر کیهانِ قابل مشاهده حدود ۹۳ میلیارد سال نوری برآورد می‌شود! شاید بپرسید چطور ممکن است وقتی عمر کیهان فقط ۱۳/۸ میلیارد سال است؟ چون در طول سفر نور، خود فضا هم منبسط شده و کهکشان‌های دوردست از ما فاصله گرفته‌اند. وقتی به اعماق کیهان نگاه می‌کنیم، در واقع به گذشته نگاه می‌کنیم؛ نوری را می‌بینیم که میلیاردها سال پیش سفرش را آغاز کرده، زمانی که زمین هنوز وجود نداشت!
🆔 @big_bangpage
ژاپن مأموریتی تاریخی را برای آوردن نمونه خاک فوبوس قمر مریخ آغاز کرد؛ نمونه‌ای که شاید راز پیدایش این قمر را فاش کند! این قمر هر ۱۰۰ سال، حدود ۲ متر به این سیاره نزدیک‌تر می‌شود!
موشک قدرتمند H3 ژاپن، از مرکز فضایی تانگاشیما به فضا پرتاب شد تا کاوشگر MMX را راهی این مأموریت کند. قرار است این کاوشگر حدود سال ۲۰۳۰ روی فوبوس فرود بیاید، دست‌کم ۱۰ گرم خاک از سطح آن جمع‌آوری کند و سفری طولانی را برای بازگرداندن این نمونه‌ها به زمین آغاز کند. کپسول حامل نمونه‌ها نیز قرار است در سال ۲۰۳۱ در استرالیا فرود بیاید.
ژاپن پیش از این هم سابقه چنین مأموریتی را داشته است؛ کاوشگر هایابوسا ۲ در سال ۲۰۲۰ موفق شد ۵/۴ گرم نمونه از یک سیارک را به زمین بازگرداند. اما بخش هیجان‌انگیز ماجرا اینجاست: دانشمندان هنوز نمی‌دانند فوبوس دقیقاً چگونه به وجود آمده است!
شاید این قمر، سیارکی باشد که در گذشته به دام گرانش مریخ افتاده؛ یا شاید بقایای برخوردی عظیم باشد که میلیاردها سال پیش، تکه‌هایی از مریخ را به فضا پرتاب کرده است.
🆔 @big_bangpage
زمین هیچ‌وقت واقعاً در تاریکی فرو نمی‌رود! آن نوار درخشان اطراف افق، پدیده‌ای به نام «تابش جوی» است؛ نوری ضعیف که بر اثر واکنش‌های طبیعی در جو زمین ایجاد می‌شود و با شفق قطبی تفاوت دارد.
این درخشش در ارتفاعات مختلف، رنگ‌های متفاوتی دارد؛ سبز از اتم‌های اکسیژن تشکیل شده و نارنجی از سدیم حاصل از سوختن شهاب‌واره‌ها و مولکول‌های هیدروکسیل تشکیل شده.
منظره‌ای شگفت‌انگیز از فضا که نشان می‌دهد لایه‌ی محافظ زمین چقدر نازک است و خانه ما، حتی در تاریکی، چقدر زیباست!
🆔 @big_bangpage