21426
اگر موضوعی را مدام برای شما تکرار کردند بدانید که به احتمال زیاد یک دروغ است. ✍🏻 نوآم چامسکی
💢 خورخه پالما ، یکی از تاثیرگذارترین خوانندگان، ترانهسرایان و آهنگسازان موسیقی معاصر پرتغال، در ۷۶ سالگی درگذشت
شخصیت موسیقایی شگفتانگیز خورخه، ناآرام، آزاد، غیرقابل پیشبینی و مسحورکننده، حاضر بود.
نگاه و نوشتارش چابک بود، ملودیهایش لطیف و یگانه.
او جهانی را پیش چشم میآورد که یا از آن بودیم یا میخواستیم بخشی از آن شویم.
یکی از پرشنوندهترین اثر او که در ایران نیز طرفداران زیادی دارد تقدیم شما علاقمندان آثار موسیقی فاخر جهان.
🆔@ScientificDialectics
💢 ریشه خودارضایی در انسانها به اجداد نخستیسان در ۴۰ میلیون سال پیش بازمیگردد
زیستشناسان تکاملی میگویند منشاء خودارضایی را در پستانداران باستانی که دهها میلیون سال قبل از انسانهای اولیه میزیستهاند، ردیابی کردهاند.
یافتههای جدید حاصل بررسی «بزرگترین مجموعه داده» راجع به خودارضایی در نخستیسانان است که تا کنون گردآوری شده و تأیید میکند که این رفتار مختص انسانها نبوده و ریشه در خویشاوندان ژنتیکی بشر داشته که پیش از آن میزیستهاند. دانشمندان میگویند این رفتار دهها میلیون سال قبل از انسانها وجود داشته است، با این حال تصریح میکنند که هدف تکاملی آن روشن نیست.
در واقع از منظر تکاملی، خودارضایی عملی پرهزینه، بیهوده، باعث حواسپرتی و حتی خطرناک به نظر میرسد با این حال وجودش حفظ شده است. تیمی از محققان اکنون در دانشگاه کالج لندن در پژوهش خود به تاریخچه این رفتار پرداختند، به این امید که منشاء یک معمای تکاملی را بیابند.
دکتر ماتیلدا بریندل، محقق ارشد این مطالعه در دانشگاه کالج لندن، در این باره میگوید: «آنچه میتوانیم بگوییم این است که این رفتار حدود ۴۰ میلیون سال پیش در جد مشترک همه میمونها و شامپانزهها وجود داشته است. در واقع اینطور نیست که برخی از گونهها یک روز از خواب بلند شوند و شروع به انجام آن کنند، این یک خصوصیت باستانی و تکاملیافته است.»
برای بازسازی تاریخچه خودارضایی، دانشمندان صدها مقاله، پاسخ پرسشنامههای متعدد و یادداشتهای شخصی در مورد خودارضایی پستانداران را که توسط نخستیشناسان و نگهبانان باغ وحشها تهیه شده بود مورد مطالعه قرار دادند.
آنها سپس اطلاعات مربوط به درخت تکاملی نخستیسانان را نقشهبرداری کردند و نشان دادند که چگونه این فعالیت در ریشه در نسلهای گذشته داشته است. دانشمندان در مقاله خود گفتهاند که خودارضایی در میان پستانداران و در همه جنسها و سنین رایج بوده، با این حال اینکه چرا بیش از ۴۰ میلیون سال پیش تکامل یافته معلوم نیست.
تجزیه و تحلیلهای دانشمندان نشان میدهد که خودارضایی در جنس نر شانس جفتیابی و باردار شدن ماده را افزایش میدهد. به عنوان مثال، یک نر که در نزاع برای جفتگیری از رقیبان خود پایینتر است ممکن است آنقدر خودارضایی کند که زمان برانگیختگی خود را قبل از رابطه جنسی افزایش دهد.
این به معنی ارسال این پیام است که او میتواند سریعتر با شریکش جفتگیری کرده و آن را باردار کند قبل از اینکه رقیب تنومندش از راه برسد و مانع او شود. دانشمندان میگویند خودارضایی همچنین میتواند به جنس نر کمک کند تا اسپرمهای قدیمی را از بین ببرند و اسپرمهای تازهتر و رقابتیتری برای رابطه جنسی داشته باشند.
محققان همچنین دریافتهاند که خودارضایی جنس نر در پستانداران با سطح عفونتهای مقاربتی رابطه دارد. یک توضیح میتواند این باشد که خودارضایی بعد از رابطه جنسی به شستشوی دستگاه تناسلی کمک میکند و خطر ابتلا به عفونت را کاهش میدهد.
دکتر بریندل گفت که برای شناسایی عوامل تکاملی خودارضایی در زنان به دادههای بیشتری نیاز است. یک ایده این است که خودارضایی قبل از رابطه جنسی بر نخستیهای ماده که آماده بارداری هستند تأثیر میگذارد. به این نحو که با کاستن از میزان اسیدی بودن واژن، آن را برای اسپرم جفت انتخابی مساعدتر میکند.
وی افزود: «این یک رفتار رایج در سراسر قلمرو حیوانات است و به نظر من کاملاً گیجکننده میآید که هیچ کس قبلاً در مورد آن تحقیق نکرده است. در جواب افرادی که فکر میکنند خودارضایی اشتباه یا به نوعی غیرطبیعی است، باید گفت که این یک رفتار کاملا طبیعی است. این بخشی از کارنامه سالم رفتارهای جنسی ما است.»
https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rspb.2023.0061
🆔@ScientificDialectics
💢 عفونتهای نادر در بارداری با افزایش خطر اوتیسم و ناتوانی شدید ذهنی مرتبط است
یک مطالعه جدید نشان میدهد کودکان مبتلابه عفونتهایی مانند سیفلیس، سرخجه و سیتومگالوویروس بسیار بیشتر دچار اوتیسم و ناتوانی ذهنی میشوند.
بر اساس یک پژوهش جدید، کودکانی که در دوران بارداری به عفونتهای منتقلشده از مادر مبتلا شدهاند، در مقایسه با کودکانی که چنین عفونتی نداشتهاند، حدود سه برابر بیشتر در معرض تشخیص اوتیسم در سالهای بعد زندگی و بیش از هفت برابر بیشتر در معرض تشخیص ناتوانی ذهنی قرار دارند.
به گفته نویسندگان، این یافته نشان میدهد برخی عفونتهایی که در دوران بارداری به جنین منتقل میشوند ممکن است اثرات بلندمدتی بر رشد مغز داشته باشند.این دسته از عفونتها که با نام TORCH شناخته میشوند، یعنی گروهی از عفونتها که میتوانند از زن باردار به جنین منتقل شوند، شامل سیفلیس، سرخجه، توکسوپلاسموز، سیتومگالوویروس و هرپسویروس هستند.
برخلاف بسیاری از عفونتهای شایع، این عوامل بیماریزا گاهی میتوانند از جفت عبور کنند و مستقیما روی جنین اثر بگذارند و خطر سقط جنین، مردهزایی و عوارض بارداری را افزایش دهند.
رنه گاردنر، پژوهشگر در دپارتمان بهداشت عمومی جهانی در موسسه کارولینسکا و از مشارکتکنندگان این مطالعه، گفت: «هرچند این عفونتهای مادرزادی نادر هستند، بخشی از آنها قابل پیشگیری است و همین موضوع آنها را از منظر سلامت عمومی مهم میکند.»
در این پژوهش، سوابق ۳٫۷ میلیون نفر که بین سالهای ۱۹۸۷ تا ۲۰۲۱ در سوئد متولد شدهاند بررسی شد. از این میان، برای ۹۷۵ نفر عفونت مادرزادی TORCH تشخیص داده شده بود. پژوهشگران این افراد را تا سه دهه پیگیری کردند تا ببینند آیا این عفونتها با تشخیصهای بعدی و نتایج آموزشی مرتبط هستند یا نه.
هرچند این عفونتها سهم بسیار اندکی از کل موارد اوتیسم در جمعیت را تشکیل میدهند، کودکانی که درگیر آنها میشوند با خطر بالاتری برای ابتلا به اوتیسم و ناتوانی ذهنی روبهرو هستند.
به گفته نویسندگان، از هر پنج کودکی که با عفونت TORCH متولد میشود، ممکن است یک نفر بعدا دچار اوتیسم شود. علاوه بر اوتیسم، تولد با چنین عفونتهایی با افزایش خطر ناتوانی ذهنی در همه سطوح همراه بود.
خطر ناتوانی ذهنی شدید تا عمیق در این کودکان تا ۳۰ برابر بیشتر از کودکانی بود که عفونت نداشتند.حتی بدون آنکه تشخیصی ثبت شود، به نظر میرسد این عفونتها بر نتایج آموزشی اثر میگذارند.
در این مطالعه ۴۲۰ نفر با عفونت TORCH شناسایی شده بودند که بدون تشخیص اوتیسم یا ناتوانی ذهنی، عملکرد ضعیفی در مدرسه داشتند.عفونتهای TORCH از نظر الگوی همهگیری و شیوع با هم تفاوت دارند. شایعترین (منبع به زبان انگلیسی) عفونت مادرزادی در سطح جهان سیتومگالوویروس (CMV) است که حدود یک نوزاد از هر ۱۵۰ نوزاد را درگیر میکند.
بار این عفونت در کشورهای با درآمد پایین و متوسط بهمراتب بیشتر است. چگونه میتوان این خطرها را کاهش داد؟
به گفته نویسندگان، این مطالعه اهمیت تقویت راهبردهای پیشگیرانه را بهویژه در مناطقی با نرخ بالاتر عفونت برجسته میکند.این پژوهش بر اهمیت سلامت عمومیِ تدوین، اجرای و تداوم برنامههای واکسیناسیون گسترده برای پیشگیری از این عفونتها تاکید دارد.
نویسندگان همچنین اشاره کردند که نظامهای موجود (مانند نظام سوئد) ممکن است موارد بدون علامت را از قلم بیندازند زیرا غربالگری نوزادان برای عفونتهای TORCH به طور فراگیر اجرا نمیشود و خواستار تدوین راهبردهای بهتری برای شناسایی این موارد شدند.
این متن با کمک هوش مصنوعی تهیه شده؛ ترجمه شده از زبان: انگلیسی.
🆔@ScientificDialectics
💢 چگونه ظرف مدت یک سال و بدون صرف هزینه روند بیماری قلبی را به عقب برگردانیم؟
یکی از مهمترین کارهایی که میتوانید برای قلبتان انجام دهید، هیچ نیازی به تحرک ندارد.
پژوهشگران در یک مطالعه جدید به مقایسه یک داروی رایج کاهش وزن با ورزش پرداختند تا ببینند کدامیک تأثیر بیشتری روی عروق میگذارند.
ورزش در طول یک سال توانست روند بیماری قلبیعروقی را به عقب برگرداند.ورزش باعث کاهش التهاب شد و میزان پلاکهای موجود در عروق را به حداقل رساند، اما داروی مورد نظر نتوانست چنین تأثیری از خود بهجا بگذارد.
نتایج این مطالعه، که در نشریه سوختوساز نیچر منتشر شده است، نشان میدهد که توجه به کلسترول و دارو در رابطه با بیماریهای قلبی باعث میشود از موضوع مهمتری غافل بمانیم: دو ابزار بسیار مؤثر برای محافظت از قلب که هیچ هزینهای ندارند و بهنحوی عمل میکنند که خیلیها- حتی بیشتر پزشکان- متوجه آن نمیشود.
در دانشکده پزشکی درباره این مسئله صحبت نمیشود، اما در ادامه به واکاوی آن میپردازیم.
بیشتر در کامنت
🆔@ScientificDialectics
💢 معمای ژنتیکی بلوغ؛ از بلوند طلایی تا قهوهای تیره
چرا موهای روشن کودکان، با افزایش سن تیره میشود؟
قطعاً بارها در اطرافمان دیدهایم که کودکان یکی دو سال بعد از تولدشان، موهای بور و روشنی دارند ولی تدریجاً و با بزرگ شدنشان، رنگ موهایشان تیره میشود و درنهایت در بزرگسالی موهایی به رنگ قهوهای تیره یا حتی سیاه خواهند داشت؛ اما واقعاً ماجرا چیست؟
اگر بخواهیم جواب کوتاهی به این سؤال بدهیم، پاسخ این است که رنگ مو، توسط یک واکنش متقابل پیچیده از ژنها، سلولهای تولیدکننده رنگدانه و هورمونها کنترل میشود.
دانشمندان بخش عمدهای از ژنهای درگیر در رنگ مو را شناسایی کردهاند و به آنها واقفاند ولی هنوز در تلاشند تا بفهمند چرا موهای برخی از کودکان که در بچگی بلوند بوده، با گذر سن تیره میشود ولی رنگ روشن موهای برخی دیگر در تمام عمرشان روشن میماند.
بیشتر در کامنت
🆔@ScientificDialectics
💢 ماموگرافی میتواند به کمک هوش مصنوعی برای شناسایی بیماری قلبی زنان استفاده شود
با کمک یک مدل هوش مصنوعی، میتوان زنانی را که بیشتر در معرض خطر بیماری عروق کرونر قلب، سکته مغزی و فشار خون بالا قرار دارند، هنگام ماموگرافیهای معمول، زودتر شناسایی کرد.
پژوهش جدیدی نشان داد که غربالگریهای معمول پستان با کمک هوش مصنوعی میتوانند برای تشخیص بیماری قلبی به کار روند.با کمک یک مدل هوش مصنوعی، میتوان زنانی را که بیشتر در معرض خطر بیماری عروق کرونر قلب، سکته مغزی و فشار خون بالا قرار دارند، هنگام ماموگرافیهای معمول، زودتر شناسایی کرد.
این پژوهش دادههای ۲۹ هزار و ۹۲۱ زن با میانه سنی ۵۴ سال را شامل میشد که در مجموع ۹۷ هزار و ۳۶۴ بار تحت ماموگرافی قرار گرفته بودند.اطلاعات بالینی درباره وجود سه بیماری شایع قلبی عروقی یعنی فشار خون بالا، بیماری ایسکمیک قلبی (که بیماری عروق کرونر نیز نامیده میشود) و سکته مغزی از منابع مختلفی از جمله پروندههای الکترونیکی پزشکی [یا مدارک دیجیتال سوابق سلامت (EMR)]، نسخههای دارویی و یافتههای حاصل از اقدامهای پزشکی و تصویربرداری استخراج شد.
بیشتر در کامنت
🆔@ScientificDialectics
💢 دو برش نان سبوسدار و یک کاسه جو دوسر؛ روزانه ۹۰ گرم غلات کامل برای قلب مفید است
بررسی دهها مطالعه نشان میدهد مصرف روزانه وعده غلات کامل میتواند با بهبود برخی شاخصهای مرتبط با سلامتی قلب و سوختوساز بدن همراه باشد.
پژوهشهای گسترده در دو دهه گذشته نشان دادهاند که رژیم غذایی سرشار از غلات کامل با کاهش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، فشار خون بالا، کلسترول بالا و دیابت نوع ۲ ارتباط دارد و به افراد کمک میکند وزن خود را در محدوده سالم حفظ کنند.
اینک پژوهشگران در تحلیلی جدید، دهها مطالعه را بررسی کردند تا با جزئیات بیشتری مشخص کنند غلات کامل در سطح مولکولی، چگونه به سلامتی قلب و عروق و سوختوساز بدن کمک میکنند و برای بهرهمندی از این فواید، چه مقدار از آنها باید مصرف شود.
نتایج این بررسی که روز سهشنبه در «مجله قلب اروپا» منتشر شد، نشان میدهد فواید غلات کامل از مصرف روزانه حدود ۹۰ گرم، معادل سه وعده، آغاز میشود؛ مقداری تقریبا معادل با دو برش نان سبوسدار و یک کاسه جودوسر. بر اساس این مطالعه، مصرف روزانه چهار تا شش وعده تاثیر بیشتری دارد.
بیشتر در کامنت
🆔@ScientificDialectics
💢 ماینوکسیدیل و ریزش ناگهانی مو؛ اتفاقی که ممکن است نشانه اثر کردن درمان باشد
متخصصان تاکید میکنند پیش از کنار گذاشتن ماینوکسیدیل باید بدانیم که بسیاری از عوارض آن موقتی یا قابلکنترلاند.
ماینوکسیدیل موضعی ستاره بیرقیب محصولات رویش مجدد مو است که بدون نسخه، با نام تجاری «روگین» و همچنین بهصورت ژنریک عرضه میشود و تنها درمان بدوننسخه موردتایید سازمان غذا و داروی آمریکا (افدیای) برای ریزش موی الگویی در زنان و مردان است و میتواند نتایج واقعی به همراه داشته باشد.
با این حال یک مشکل وجود دارد: ممکن است ماهها طول بکشد تا نتایج درمان ظاهر شود، در حالی که خارش، افزایش موقت ریزش مو و رویش مو در نواحی ناخواسته احتمال دارد بسیار زودتر بروز و فرد را از ادامه مصرف ماینوکسیدیل منصرف کند.
متخصصان میگویند پیش از کنار گذاشتن ماینوکسیدیل، باید دانست که بسیاری از این عوارض موقتی یا قابلکنترلاند. افزایش ریزش مو نیز ممکن است در واقع نشانه موثر بودن درمان باشد.
در ادامه توضیح میدهیم که هنگام آغاز مصرف ماینوکسیدیل موضعی یا خوراکی باید چه مواردی را انتظار داشت.
بیشتر در کامنت
🆔@ScientificDialectics
💢 جایزه پزشکی لاسکِر به پژوهشگران ژاپنی اهدا شد
چهار دانشمند ژاپنی در مراسمی برای دریافت جوایز لاسکر، شرکت کردند. بسیاری این جایزه را معتبرترین افتخار پزشکی در ایالات متحده و پیشدرآمدی برای دریافت جایزه نوبل میدانند.
مراسم اهدای جوایز لاسکر ۲۰۲۶ به برندگان، روز پنجشنبه با اهدای تندیس یادبود در نیویورک برگزار شد.
یاناگیساوا ماساشی، استاد دانشگاه تسوکوبا، به همراه یکی از اساتید دانشگاه استنفورد، جایزه تحقیقات پزشکی پایه را به خاطر کشف مادهای به نام اورِکسین که در کنترل خواب نقش دارد، بهطور مشترک دریافت کردند.
آنها موفق به تولید دارویی برای کنترل نارکولِپسی شدند؛ اختلالی که باعث میل ناگهانی و شدید به خواب میشود.
یاناگیساوا گفت که مصاحبههای پیدرپی با رسانههای خارجی باعث شد ابعاد این افتخار را بهتر باور و درک کند.
او با اشاره به اینکه ماه گذشته دارویی بر اساس مطالعات آنها مجوز گرفت، گفت معتقد است به این دلیل که تحقیقات اولیهاش نتیجه دادهاند، این جایزه را دریافت کرده است.
یاناگیساوا با بیان اینکه تحقیقات مربوط به خواب مدتها مورد کمتوجهی قرار گرفته بود، ابراز خرسندی کرد که اکنون این حوزه مورد توجه قرار گرفته است.
سه محقق از شرکت داروسازی چوگای ژاپن، جایزه تحقیقات پزشکی بالینی را برای توسعه دارویی برای هموفیلی نوع A دریافت کردند.
هاتّوری کونیهیرو، کیتازاوا تاکههیسا و ایگاوا تومویوکی موفق به کشف پادتنی شدند که نقش پروتئینی را بازی میکند که کمبود آن بند آوردن خونریزی را دشوار میکند.
کیتازاوا گفت وقتی یکی از بیمارانش از او به خاطر بهبود کیفیت زندگیاش تشکر کرد، عمیقاً تحت تأثیر قرار گرفت.
او به عنوان یک پیشگام، گفت که امیدوار است در آینده پزشکی سهم بیشتری داشته باشد.
https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/news/20260918de51149/
🆔@ScientificDialectics
💢 پیوند عضو به چه کسی برسد؟ پاسخ هوشمصنوعی با نظر پزشکان فرق دارد
چتباتهای هوش مصنوعی در انتخاب دریافتکنندگان پیوند نجاتبخش کلیه، سریعتر و با اعتمادبهنفس بیشتر از پزشکان انسان تصمیم میگیرند اما تصمیمهایشان کمظرافتتر است.
اگر هوشمصنوعی تصمیمگیر نهایی باشد، حاضر هستید پیوند عضو انجام دهید؟ یک پژوهش جدید از تفاوتها در شیوه تصمیمگیری و اولویتبندی میان مدلهای زبانی هوشمصنوعی و پزشکان خبر میدهد.
به گفته پژوهشگران، مدلهای هوشمصنوعی هنگام تصمیمگیری درباره این که کدام بیمار باید پیوند دریافت کند، اعتمادبهنفس بیش از حد نشان میدهند، به عوامل دیگری بها میدهند و تصمیمهای پیچیده را سادهسازی میکنند. این نتایج در یک مطالعه جدید منتشر شده است.
در این پژوهش، محققان دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا در آمریکا سناریوهای فرضی را بر پایه مجموعهدادههای موجود از مطالعات انسانی منتشرشده درباره تخصیص کلیه، در اختیار مدلهای زبانی بزرگ قرار دادند؛ همان موقعیتهایی که شرکتکنندگان واقعی پیشتر در آنها انتخاب کرده بودند.
هر سناریو شامل دو بیمار بود، بیمار الف و بیمار ب، که هر دو واجد شرایط برای دریافت یک کلیه موجود بودند و بر اساس سن، وضعیت سلامت و عادات نوشیدن توصیف میشدند. تصمیمگیرنده باید انتخاب میکرد کدام یک از این دو بیمار کلیه را دریافت کند.
بیشتر در کامنت
🆔@ScientificDialectics
💢 گرینلند و جنوبگان از ۱۹۷۹ تاکنون ۱۲ تریلیون تن یخ از دست دادهاند
بر اساس یک مطالعه علمی مهم، از دهه ۱۹۹۰ شتاب از دست رفتن یخها آغاز شده است.
بر اساس یک پژوهش بزرگ علمی، گرینلند و جنوبگان از سال ۱۹۷۹ تاکنون ۱۲.۵ تریلیون تن یخ از دست دادهاند که این امر سطح آب دریاهای جهان را حدود ۳.۲ سانتیمتر بالا برده است.
پژوهشگران دریافتهاند که میزان از دست رفتن یخ در دهههای اخیر بهویژه از دهه ۱۹۹۰ به این سو شتاب گرفته است. بخش عمده این کاهش به گرمتر شدن دمای آب اقیانوسها نسبت داده میشود که باعث میشود یخچالها یخ بیشتری را روانه دریا کنند.
شتاب چشمگیر از دست رفتن یخها در دهه ۲۰۱۰این مطالعه مشاهدات ماهوارهای را در بازهای بیش از چهار دهه کنار هم گذاشته است. دادهها برای جنوبگان تا سال ۱۹۷۹ و برای گرینلند تا سال ۱۹۷۲ به گذشته برمیگردد.
بر اساس این دادهها، صفحات یخی در دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ و تا اوایل دهه ۱۹۹۰ نسبتا پایدار بودهاند.سپس میزان از دست رفتن یخ افزایش یافته و بیشترین شتاب این روند در دهه ۲۰۱۰ ثبت شده است.
اینس اوتوساکا، پژوهشگر یخچالهای طبیعی در دانشگاه نورثامبریا، میگوید: «روند روشنی نشان میدهد که صفحات یخی به طور فزاینده جرم خود را از دست میدهند و این روند از دههای به دهه دیگر شدت گرفته است.»او میگوید این تغییرات به طور آشکار با افزایش دمای هوا و دمای آب اقیانوسها ارتباط دارد.
پژوهشگران میگویند حدود ۸۴ درصد کاهش یخ به افزایش تخلیه یخ به اقیانوسها مربوط است.فرایندهای سطحی ۱۶ درصد باقیمانده را توضیح میدهند. آب گرمتر دریا میتواند یخ را از زیر و حاشیه یخچالها فرسایش دهد و جریان آنها را به سوی اقیانوس افزایش دهد.
اوتوساکا میگوید در گرینلند یخچال یاکوبسهاون روزانه تا ۵۰ متر عقبنشینی میکند.کاهش یخ سطح دریاها را بالا میبردکاهش یخ از سال ۱۹۷۹ تاکنون حدود ۳.۲ سانتیمتر به افزایش سطح آب دریاهای جهان افزوده است.
دانشمندان میگویند حتی افزایشهای کوچک نیز میتواند پیامدهای قابل توجهی برای مناطق ساحلی به همراه داشته باشد. برآورد میشود به ازای هر سانتیمتر افزایش سطح دریا، بین دو تا سه میلیون نفر دیگر در معرض سیلابهای سالانه ساحلی قرار بگیرند.
آب شدن یخها بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳ کندتر شده است اما پژوهشگران میگویند این وضعیت بیشتر بازتاب الگوهای کوتاهمدت آبوهوایی است نه تغییری در روند بلندمدت.
آنها همچنین هشدار میدهند واکنش صفحات یخی به تغییرات آبوهوایی ممکن است دههها طول بکشد و به این معناست که کاهش یخ حتی در صورت مهار گرمایش جهانی نیز میتواند ادامه پیدا کند.
https://www.nature.com/articles/s41597-026-08088-0
🆔@ScientificDialectics
💢 چرا بعضیها بعد از قهوه شبانه راحت میخوابند و برخی تا صبح بیدار میمانند؟
متخصصان تاکید میکنند که کافئین انرژی بیشتری در اختیار بدن قرار نمیدهد، بلکه کمک میکند احساس خستگی پنهان شود.
برای بعضیها، نوشیدن یک فنجان قهوه عصرگاهی کافی است تا خواب شبشان به هم بریزد، اما بعضی دیگر میتوانند شبها قهوه یا نوشیدنی انرژیزا بنوشند و کمی بعد بدون مشکل بخوابند. واقعیتی که نشان میدهد تاثیر کافئین بر همه یکسان نیست. متخصصان میگویند ژنتیک، سرعت سوختوساز کافئین در کبد، مصرف سیگار و برخی داروها، بارداری و میزان عادت بدن، همگی در این تفاوت نقش دارند و توصیه میکنند افراد حساس دستکم شش ساعت پیش از خواب از مصرف کافئین خودداری کنند.
کافئین با اختلاف بسیار زیاد، پرمصرفترین ماده محرک مغز و دستگاه عصبی در جهان است. روزانه بیش از دو میلیارد فنجان قهوه در سراسر جهان نوشیده میشود. این میزان کافئین بدون در نظر گرفتن نوشیدنیهای انرژیزا، کوکاکولا و برخی شکلاتها، آدامسها و مکملهای ورزشی است که آنها نیز حاوی این ماده شیمیاییاند.
کافئین میتواند ما را هوشیارتر کند، تمرکز را بهبود بخشد و خستگی را به تعویق بیندازد، اما مصرف بیشازحد آن ممکن است باعث سردرد، بیقراری و لرزش، تپش قلب و شبهای ناآرام شود. متخصصان تاکید میکنند که کافئین انرژی بیشتری در اختیار بدن قرار نمیدهد، بلکه کمک میکند احساس خستگی پنهان شود. این ماده با مسدود کردن عملکرد «آدنوزین» چنین اثری ایجاد میکند؛ مادهای شیمیایی که در طول روز در مغز تجمع مییابد و باعث میشود احساس خوابآلودگی کنیم.
بیشتر در کامنت
🆔@ScientificDialectics
💢 لیزری که برای مقابله با موشکها ساخته شده است
چین نشانهای تازه از توسعه سلاحهای لیزری برای جنگندههای نسل ششم خود ارائه کرده است. یک موسسه وابسته به صنعت هوانوردی این کشور سامانهای برای رهگیری و نشانهروی سلاح لیزری هواپایه را به نمایش گذاشته که میتواند در آینده برای مقابله با موشکهای مهاجم به کار رود.
چین در نمایشگاه دفاعی پکن (سپتامبر ۲۰۲۶) «سامانه رهگیری و نشانهروی سلاح لیزری جنگنده» را به نمایش گذاشت. این سامانه که وزن آن کمتر از ۳۸۰ کیلوگرم اعلام شده، برای نصب بر روی جنگنده نسل ششم (احتمالاً J-36) و دفاع نزدیک در برابر موشکهای مهاجم طراحی شده است. چالش اصلی این فناوری، استقرار تجهیزات سنگین و پیچیده (مانند خنککننده و کنترل پرتو) بر روی هواپیمای در حال مانور با سرعت بالا است.
تصور کنید جنگندهای در حال پرواز با سرعت بالا، هدف یک موشک هوابههوا یا سامانه پدافندی قرار گرفته است. در چنین شرایطی، یک لیزر پرقدرت میتواند به جای شلیک یک موشک رهگیر، انرژی متمرکزی را به سمت موشک مهاجم هدایت کند و با آسیبزدن به بدنه یا اجزای حساس آن، تهدید را از بین ببرد. این همان ایدهای است که اکنون در برنامههای مربوط به جنگندههای نسل بعدی چین توجه کارشناسان را به خود جلب کرده است.
از سامانه لیزری چین چه میدانیم؟
در چهاردهمین نمایشگاه بینالمللی تجهیزات الکترونیک دفاعی چین که از ۱۵ تا ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶ در پکن برگزار شد، مؤسسه مهندسی دقیق هواپیماهای پکن از مجموعه شرکت دولتی AVIC، مشخصات سامانهای با عنوان «سامانه رهگیری و نشانهروی سلاح لیزری جنگنده» را به نمایش گذاشت.
بر اساس اطلاعات منتشرشده در این نمایشگاه، وزن سامانه کمتر از ۳۸۰ کیلوگرم اعلام و بخشهایی از مشخصات فنی پوشانده شده بود.
یکی از کاربردهای مهم لیزرهای پرانرژی در هواپیما، دفاع نزدیک از خود هواپیما در برابر موشکهای هوابههوا و زمینبههواست.
لیزر برخلاف موشک رهگیر، مهمات مصرفی به معنای معمول ندارد و پرتو آن با سرعت نور به سمت هدف حرکت میکند. اما این به معنی نابودی فوری هر موشکی که در مسیر پرتو قرار بگیرد نیست. برای ایجاد آسیب موثر، پرتو باید برای مدت کافی روی نقطهای مناسب از هدف متمرکز بماند.
بزرگترین مشکل قدرت لیزر نیست
ساخت یک لیزر پرقدرت برای نصب روی زمین یک مسئله است و قرار دادن همین فناوری روی جنگندهای که با سرعت بالا مانور میدهد، مسئلهای کاملا متفاوت است.
سامانه باید علاوه بر منبع لیزر، تجهیزات تولید و مدیریت انرژی، سامانه خنککننده و مجموعهای بسیار دقیق برای کنترل پرتو را نیز در خود جای دهد. وزن و حجم این تجهیزات مستقیماً بر طراحی هواپیما اثر میگذارد.
از طرف دیگر، هواپیما در معرض لرزش، جریان هوای متلاطم و مانورهای سریع قرار دارد. آزمایشگاه تحقیقات نیروی هوایی آمریکا نیز هنگام توسعه SHiELD تأکید کرده بود که باد، آشفتگی هوا و مانورهای سریع هواپیما از چالشهای اصلی شلیک لیزر به سمت موشکهای بسیار سریع هستند.
در نمایشگاه پکن، تصویر یک هواپیمای بدون دم و سهموتوره نیز در کنار اطلاعات مربوط به این سامانه دیده شد. این هواپیما به جی ۳۶ نسبت داده شده است، نامی غیررسمی برای هواپیمایی که نخستینبار در دسامبر ۲۰۲۴ بر فراز چنگدو مشاهده شد و به عنوان یکی از پروژههای جنگنده نسل ششم چین شناخته میشود.
https://www.scmp.com/news/china/military/article/3368015/could-chinas-sixth-generation-fighter-carry-laser-defend-against-incoming-missiles
🆔@ScientificDialectics
💢 آسیب زندگی مدرن به مچ دست؛ چهار توصیه برای مراقبت از یکی از مهمترین مفصلهای بدن
در نگاه اول شاید وزن بدن ارتباط چندانی با سلامت مچ دست نداشته باشد، اما به گفته کیم، کاهش چربی اضافه به توزیع متوازنتر فشار بر این مفصل کمک میکند.
زندگی مدرن فشار زیادی به مچ دست وارد میکند؛ از ساعتها تایپ کردن و کار با تلفن همراه گرفته تا فعالیتهای ورزشی و حرکات تکراری روزمره که میتوانند به تدریج به مچ دست آسیب بزنند و پیامد آن ۲۰ سال بعد با درد مداوم در مچ دست بروز کند.
متخصصان میگویند برای محافظت از مچ باید عضلات شانه را تقویت کرد. همچنین افزایش قدرت پنجه نیز میتواند کمک کننده باشد.
آنها توصیه میکنند که هر روز تمرینهایی برای مچ دست انجام دهید برای مثال مچ را با مقاومت ملایم خم و راست کنید و مچ را به داخل و خارج بچرخانید.
بیشتر در کامنت
🆔@ScientificDialectics
📖 بانک جامع pdf کتاب های نایاب
🎓 فلسفه تحلیلی، تاریخ فلسفه و فلسفه علم
🌐 اخبار و تحلیل سیاسی ایران و جهان
⭐️برای ورود، متن را لمس کنید یا روی لینک مربوطه کلیک نمایید.⭐️
💢 الگوی غذایی روزانهای که به مقابله با التهاب کمک میکند
ابرغذاها نجاتتان نمیدهند. متخصصان تغذیه میگویند الگوی غذایی روزانه است که به کاهش التهاب کمک میکند.
به یک ماده غذایی خاص نیاز ندارید، بلکه باید به الگوی غذاییتان دقت کنید. همه با غذاهای ضدالتهابی آشنایی دارند. اما اگر از این غذاها استفاده کنید و رژیم غذایی ضعیفی داشته باشید، تغییر خاصی رخ نمیدهد.
مهم این است که مدام غذاهای ضدالتهابی بخورید؛ غذاهایی که بیشترشان همهجا در دسترس هستند، تهیهشان آسان بوده و طعم خوبی هم دارند.
کربوهیدراتها دشمن شما نیستند
شاید اگر بدانید غذاهای ضدالتهاب اغلب به دسته کربوهیدراتها تعلق دارند- سبزیجات، میوهها، دانهها و گیاهان معطر- در برنامه غذایی کمکربوهیدرات خود تجدیدنظر کنید.
مارتا مککیتریک، متخصص تغذیه و کارشناس دیابت می گوید: «خیلیها با مشکل مقاومت به انسولین دستبهگریبان هستند و تصور میکنند که با وجود این مشکل نباید کربوهیدرات بخورند. آیا رژیم کمکربوهیدرات نتیجه میدهد؟ قطعاً.»
کربوهیدراتها برای بیشتر افراد مشکلساز نمیشوند، به شرط آنکه بهشکل طبیعی خود مصرف شوند و فوقفرآوریشده نباشند، با مواد التهابزا مانند شکر تصفیهشده ترکیب نشده باشند و پختشان در دمای پایین انجام گرفته باشد.
برای تشخیص ظرفیت ضدالتهابی مواد غذایی باید به رنگشان دقت کنید: قرمز تیره، بنفش، نارنجی و سبز. این رنگها نشان میدهند که خوراکی مورد نظر سرشار از ترکیبات پلیفنلی است؛ ترکیباتی که آنزیمهای التهابزا را خنثی میکنند.
این خوراکیها سرشار از فیبر هستند که غذای باکتریهای مفید بهشمار میروند؛ باکتریهایی که با تولید اسیدهای چرب کوتاهزنجیر با التهاب مقابله میکنند. چربیهای سالم هم مفید هستند.
مصرف این خوراکیها تا حدی تأثیر ناشی از مصرف تفریحی غذاهای التهابزا از جمله نوشیدنیها و خوراکیهای شیرین، کربوهیدراتهای تصفیهشده، غذاهای سرخکردنی، مصرف بیشازحد گوشت قرمز و چربیهای ترانس مانند مارگارین، روغنهای جامد و چربی حیوانی را خنثی میکند.کربوهیدراتهای ضدالتهابی شامل موارد زیر هستند:
بیشتر در کامنت
🆔@ScientificDialectics
💢 لیتیوم: مادهای معدنی با اثرات گسترده بر مغز و بدن
لیتیوم که زمانی بهعنوان داروی اختلال دوقطبی شناخته میشد، اینبار بهعنوان یک ماده مغذی ضروری برای بدن مورد توجه قرار گرفته است.
لیتیوم که بیشتر بهعنوان داروی اختلال دوقطبی شناخته میشود، بهشکل طبیعی در مقادیر اندک در بدن وجود دارد و از طریق آب و غذا به بدن راه پیدا میکند.
این ماده بر دهها مسیر پیامرسانی سلولی اثر میگذارد که در سلامت مغز، التهاب و ترمیم سلولی دخیل هستند. آپیجیان از معدود پزشکانی است که لیتیوم را جزو مواد مغذی ضروری برای بدن میداند.
فرایند درمان بیماران کلیوی و دیالیزی باعث دفع لیتیوم میشود. از اینرو، این افراد در معرض خطر کمبود لیتیوم قرار دارند. با اینحال، ممکن است این کمبود علل دیگری هم داشته باشد. هنوز مقدار مشخصی برای لیتیوم دریافتی روزانه تعیین نشده است.
میزان لیتیوم بدن تا حدی به میزان تماس روزانه با این ماده بستگی دارد که بخش عمده آن از طریق آبهای زیرزمینی تأمین میشود. میزان لیتیوم موجود در آبهای زیرزمینی بسته به محل زندگی بین ۲٫۳ میکروگرم در هرلیتر و بیش از ۱۴۹ میلیگرم در هرلیتر متغیر است.
لیتیوم از طریق روده جذب و بعد از یک روز از طریق کلیهها دفع میشود و با نوشیدن آب، مصرف غلات صبحانه و خوردن سیبزمینی، گوجهفرنگی، نخود، سبزیهای برگدار و کلم جایگزین میشود.تغییرات مربوط به رژیم غذایی بهویژه تصفیه آب به روش اسمز معکوس با کاهش میزان دریافت لیتیوم ارتباط دارد.
نتایج یک مطالعه نشان داد غذاهای فوقفرآوریشده میزان لیتیوم دریافتی را کاهش میدهند. براساس مطالعات جمعیتی گستردهای که انجام گرفته است، لیتیوم عموماً با بهبود سلامت روان ارتباط دارد.
تحلیل فراگیر مجله روانپزشکی بریتانیا نشان میدهد که نرخ خودکشی در مناطقی که لیتیوم بیشتری در آب آشامیدنی خود دارند بهمراتب پایینتر است. پژوهشگران میگویند این مسئله از تأثیر لیتیوم در کاهش علائم اختلالات خلقی یا کاهش پرخاشگری نشأت میگیرد.
بیشتر در کامنت
🆔@ScientificDialectics
💢 باستانشناسی در ترویا: کشف یک آگورای ۲۸۰۰ ساله، شهر پس از جنگ متروکه نشد
کاوشهای تپه هیصارلیک در ترکیه قدیمیترین آگورای شهر را آشکار کرده و نشان میدهد تروا پس از جنگ نه رها، که ۸۰ تا ۹۰ سال بعد دوباره آباد شده و پیش از ورود ایولیها قرنها متروکه نبوده است.
شهر باستانی تروا که بر فراز تپه هیسرلیک در شمالغربی ترکیه قرار دارد و همچنان برای پژوهشگران و علاقهمندان شگفتیهای تازهای رو میکند ، بهویژه این روزها با اکران فیلم «اودیسه» ساخته کریستوفر نولان.
کاوشهای باستانشناسی که از سال ۲۰۱۴ بهوسیله وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه و دانشگاه چاناکقلعه ۱۸ مارس انجام میشود، بقایای کهنترین آگورای این شهر را که حدود ۲۸۰۰ سال قدمت دارد آشکار کرده است.
تا کنون تاریخدانان بر این باور بودند که این شهر پس از سقوطش، که بهطور سنتی سال ۱۱۸۴ پیش از میلاد تاریخگذاری میشود، برای چندین سده کاملا متروک مانده بود تا آنکه در سده هشتم پیش از میلاد یونانیان آئولی رسیدند و نام آن را «ایلیون» تغییر دادند.
تاریخ باستانشناسی تروا چیست؟
بازکشف این شهر باستانی که در سال ۱۹۹۸ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد، پیشینهای طولانی دارد.
حدود سال ۱۸۷۰ بود که باستانشناس آلمانی هاینریش شلیمان نخستین کاوشها را با تکیه بر منظومههای حماسی هومر، «ایلیاد» و «اودیسه»، آغاز کرد و برای تاریخگذاری محوطه، نه دوره اصلی از تروا ۱ تا تروا ۹ در نظر گرفت.
منطقهای که اکنون بررسی شده، بخشی از یک فضای عمومی متعلق به تروا ۶ (حدود ۱۷۰۰ تا ۱۳۰۰ پیش از میلاد) است؛ دورهای که اوج شکوفایی شهر پیش از جنگ افسانهای بهشمار میرود.
کشف آگورای تازه همراه با یافتن یک خیابان سنگفرششده بهسوی دروازه جنوبی و سفالهای عصر آهن روایت پذیرفتهشده تاکنون درباره دورهای طولانی از خالیشدن شهر از سکنه را زیر سوال میبرد.
ریحان کورپه، معاون مدیر حفاریها، توضیح میدهد که مهاجران جدید تنها ۸۰ تا ۹۰ سال پس از سقوط تروا به اینجا رسیدند و با استفاده دوباره از دیوارهای شهر خانههای خود را ساختند.
این متن با کمک هوش مصنوعی تهیه شده؛ ترجمه شده از زبان: ایتالیایی
🆔@ScientificDialectics
💢 شاید جای دو ادویه مهم در ماست صبحانه شما خالی باشد؛ دو ادویهای که برای تقویت باکتریهای روده مفید هستند.
دارچین و زنجبیل در بهبود عطر و طعم غذا خلاصه نمیشود.
یک کارآزمایی کوچک و جدید نشان داده که گنجاندن ایندو ادویه در رژیم غذایی باعث افزایش سطح باکتریهایی میشود که به کنترل قند خون کمک میکنند؛ ترفندی کمهزینه که به گفته پژوهشگران ارزش امتحان کردن را دارد.
پژوهشگران در این مطالعه که در همایش تغذیه ۲۰۲۶ ارائه شد، نقش پلیفنلها یا همان ترکیبات طبیعی موجود در ادویهها را در تغذیه باکتریهای مفید روده بررسی کردند تا ببینند آیا این ترکیبات به ارتقای سطح سلامتی هم کمک میکنند یا خیر.
پژوهشگران از ۲۵ داوطلب خانم با میانگین سنی ۵۸ سال خواستند روزی دو مرتبه بهمدت چهار هفته از ماست حاوی زنجبیل و دارچین یا ماست ساده استفاده کنند و بین دوره مصرف آنها یک وقفه دوهفتهای در نظر بگیرند.ماست به این دلیل انتخاب شد که حامل ترکیبات پریبیوتیک است و به تقویت سلامت روده کمک میکند.
پژوهشگران به ماست دارچین و زنجبیل اضافه کردند تا فواید آنها را بررسی کنند.بررسی نمونه مدفوع داوطلبان نشان داد که ترکیب باکتریهای روده آنها تغییر قابلتوجهی نداشته است.
با اینحال، جمعیت سه گروه باکتریایی به نام آلیستیپس، روزبوریا و رومینوکوک افزایش داشت. اینسه گروه باکتریایی با افزایش سطح پپتید وایوای و بوتیرات ارتباط دارند.
بوتیرات نوعی اسید چرب کوتاهزنجیر است که باعث کنترل قند خون میشود.پپتید وایوای با کنترل اشتها و کاهش سرعت هضم به کاهش وزن کمک میکند.
سطح این ترکیب در مطالعه حاضر حتی بعد از اتمام دوره مصرف ادویهها همچنان بالا بود.اسیدهای چرب کوتاهزنجیر از اسیدهای چرب گوناگون تشکیل شدهاند که هرکدام فواید خاص خود را دارند.
بوتیرات یکی از رایجترین اسیدهای چرب است و باعث فعالشدن سازوکاری میشود که از افزایش قند خون جلوگیری میکند. بوتیرات بافت پوششی روده بزرگ را تقویت میکند و وجود آن برای حفظ یکپارچگی سد دفاعی روده ضروری است.
این یافتهها نشان میدهند که افزودن دارچین و زنجبیل به ماست باعث تقویت رشد باکتریهای مفید روده میشود که بهنوبهخود باعث تولید ترکیبات مؤثر و کنترل قند خون میشوند.
افرادی که از ناراحتیهای خفیف گوارشی مانند نفخ، گاز یا عملکرد نامنظم روده رنج میبرند، اما مشکلشان همچنان نامعلوم است.افرادی که آنتیبیوتیک مصرف کردهاند. آنتیبیوتیکها علاوه بر باکتریهای مضر باعث ازبینرفتن باکتریهای مفید میشوند.
افرادی که به حفظ سلامت روده اهمیت میدهند؛ بهویژه سالمندان که بیش از همه با مشکلات گوارشی دستبهگریبان هستند.افرادی که از التهاب خفیف و مزمن رنج میبرند. دارچین و زنجبیل خواص ضدالتهابی دارند.
این دو ادویه برای افرادی که از نفخ ناشی از مصرف شیر، تجمع گاز، دفع نامنظم یا ناراحتیهای گوارشی رنج میبرند و مشکل حادی در رودههای خود ندارند مفید هستند.
مواد غذایی سرشار از پریبیوتیک حاوی فیبر هضمنشده فراوانی هستند و به تغذیه میکروبهای روده کمک میکنند. سیر، پیاز، مارچوبه، موز، جو دوسر، سیب، دانههای کتان و چیا، حبوبات، شلغم شیرازی، ریشه کاسنی و جو چند نمونه از این مواد غذایی هستند.
این مواد غذایی حاوی باکتریهای مفیدی هستند که در روده مستقر شده یا بر میکروبیوم روده اثر میگذارند. ماست، کفیر، کلمترش، کیمچی، تمپه، میسو، کامبوچا و خیارشور تخمیری چند نمونه از این مواد غذایی هستند.
بعضی از ادویهجات از جمله زنجبیل، زردچوبه و فلفل دلمهای کاین باعث رقیقشدن خون میشوند و مقدار زیاد آنها ممکن است با داروهای ضدانعقاد تداخل داشته باشد یا بر جذب و سوختوساز بعضی از داروها تأثیر منفی بگذارد.
اگر دارو میخورید، بهتر است قبل از افزودن ادویهجات به رژیم غذایی خود با پزشک، داروساز یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
دارچین هم ملاحظات خاص خود را میطلبد؛ بهویژه دارچین ارزانقیمت کاسیا که در بیشتر فروشگاهها عرضه میشود. این دارچین حاوی کومارین فراوان است و به خطر خونریزی دامن میزند.
مقدار کومارین موجود در دارچین سیلان، که بهعنوان دارچین اصلی شناخته میشود، ناچیز است.کومارین ممکن است برای افراد مبتلا به بیماریهای کبدی، کودکان، خانمهای باردار و مادران شیرده خطرناک باشد.
🆔@ScientificDialectics
💢 فشار در حال افزایش است: نقض ۷ مرز از ۹ مرز سیارهای و راههای تغییر مسیر
گزارش تازه «ارزیابی سلامت سیارهای» هشدار میدهد که هفت سامانه حیاتی پشتیبان زندگی در زمین با رکوردشکنی از مرزهای ایمنی عبور کردهاند.
فشار بر سامانههای حیاتی پشتیبان زندگی روی زمین رو به افزایش است و دانشمندان هشدار میدهند که هفت مرز سیارهای که پیشتر نقض شدهاند همچنان در حال وخیمتر شدن هستند.
آخرین گزارش «بررسی سلامت سیاره» که توسط بیش از ۶۰ دانشمند تهیه شده و محصول موسسه پوتسدام تحقیقات تاثیرات اقلیمی (PIK) است، پس از ۱۲ ماه گرمای رکوردشکن اقیانوسها، سیلها، آتشسوزیهای جنگلی و موجهای گرمای شدید که سال ۲۰۲۶ را رقم زدهاند منتشر شدهاست. این ارزیابی نشان میدهد هر هفت مرز سیارهای نقضشده اکنون در بالاترین سطح ثبتشده تخطی قرار دارند؛ با این حال تاکید میکند که ما «دانش، ظرفیت و راهحلها» را برای تغییر مسیر در اختیار داریم.
بوریس ساکشوفسکی، دانشمند PIK (منبع به زبان انگلیسی) و نویسنده اصلی این گزارش، میگوید: «تشخیص کاملا روشن است.» او اضافه میکند: «فشار بر همه مرزهای سیارهای که از فضای امن بهرهبرداری خارج شدهاند رو به افزایش است. این یعنی خطر تغییرات گسترده، پایدار و بالقوه غیرقابل بازگشت در حال بیشتر شدن است، در حالی که حاشیه خطای ما برای مقابله با این مشکلات رو به کاهش است.»
۹ مرز سیارهای کداماند؟
علم مرزهای سیارهای که در سال ۲۰۲۳ راهاندازی شد، هدفش پر کردن شکافهای مهم در درک ما از سامانههای پشتیبان حیات روی زمین است. این چارچوب ۹ مرز را تعریف کردهاست که باید در محدودههای امن باقی بمانند تا انسانیت «ایمن» و جهان طبیعی «تابآور» بماند. دانشمندان دهههاست این مرزها را پایش میکنند تا وضعیت سیاره را رصد کنند.
هفت مرز نقضشده عبارتاند از تغییرات اقلیمی (تغییر بلندمدت دمای زمین و الگوهای آبوهوایی)، تغییر در یکپارچگی زیستکره (سلامت، کارکرد و تابآوری کلی سامانه زنده زمین)، تغییر در سامانههای کاربری زمین (بر اثر فعالیتهای انسانی مانند کشاورزی)، تغییر در منابع آب شیرین، دستکاری جریانهای بیوژئوشیمیایی، ورود موجودات و ترکیبات نو (مانند میکروپلاستیکها) و اسیدی شدن اقیانوسها.
اسیدی شدن اقیانوسها سال گذشته از مرز امن عبور کرد؛ پس از آنکه دانشمندان دریافتند pH سطح اقیانوس حدود ۰.۱ واحد کاهش یافته و از آغاز عصر صنعتی تاکنون موجب افزایش ۳۰ تا ۴۰ درصدی اسیدی بودن آب شدهاست.
اکنون تنها مرزهای سیارهای که انسانها هنوز نقض نکردهاند کاهش لایه ازن در استراتوسفر (نازک شدن سپر حفاظتی زمین) و بارگذاری ذرات معلق در جو (آلودگی هوا) هستند؛ دو شاخصی که در دهه گذشته نشانههایی از بهبود نشان دادهاند. با این حال دانشمندان هشدار میدهند پیشرفت جهانی ممکن است سطحهای ناایمن ذرات معلق را که در برخی مناطق همچنان پابرجاست «آشکار» کند.
«راهحلهایی برای تغییر مسیر داریم»
این گزارش مخازن طبیعی کربن مانند اقیانوسها، جنگلها و باتلاقهای توربدار را برای دستیابی به انتشار خالص صفر حیاتی میداند.
پوشش گیاهی و خاکها بخش قابل توجهی از دیاکسیدکربن ناشی از فعالیتهای انسانی را جذب میکنند، اما تکرار رویدادهای حدی آبوهوایی که با تغییرات اقلیمی محتملتر شدهاند این سامانهها را فرسوده میکند. در برخی مناطق، اکوسیستمها عملا از مخزن کربن به منبع کربن تبدیل شدهاند، یعنی اکنون بیش از آنکه CO2 جذب کنند آن را تولید میکنند.
ساکشوفسکی هشدار میدهد سیاره ما اکنون در معرض از دست دادن «ظرفیت ضربهگیری در برابر فشارهای فزایندهای» است که بر آن وارد میکنیم و استدلال میکند که ممکن است تابآوری مخازن کربن زمینی را بیشبرآورد کرده باشیم.
یوهان راکستروم، مدیر PIK و همنویسنده گزارش، میگوید: «ما از موهبت زمان برخوردار نیستیم، اما دانش، ظرفیت و راهحلهایی برای تغییر مسیر داریم.» او تاکید میکند: «شتاب دادن به اقداماتی که ما را در همه مرزهای سیارهای به فضای امن بهرهبرداری بازگرداند برای حفاظت از جانها و معیشتها و عمل به وعده رفاه مشترک در آینده ضروری است.»
پروفسور تیم لنتون، رئیس گروه تغییر اقلیم و علم سامانه زمین در دانشگاه اکستر، میگوید: «برای معکوس کردن آسیب وارد شده به اکوسیستمها پیش از آنکه دیر شود، باید نقاط عطف مثبت را آزاد کنیم؛ جایی که پیشرفت بر خودش بنا میشود، هزینهها با گسترش مقیاس کاهش مییابد و روند ترمیم خودبهخود شتاب میگیرد.»
🆔@ScientificDialectics
💢 دندانی از عصر یخبندان: فسیل ماستودون در منطقه خلیج سانفرانسیسکو کشف شد
دندان فسیلشدهای به طول ۲۳ سانتیمتر که در یک نهر در کالیفرنیا کشفشده به دانشمندان امکان میدهد نگاهی به گذشته پیشاتاریخی منطقه خلیج بیندازند.
یک دندان فسیلشده از خویشاوند پیشتاریخی فیلهای امروزی در شمال کالیفرنیا کشف شده است؛ دندانی که به گفته دانشمندان پنجره ارزشمندی به دوران یخبندان باز میکند.
این دندان متعلق به ماستودون پاسیفیک بود؛ جانوری شبیه فیل که در آمریکای شمالی زندگی میکرد. بریجید لینچ، زمینریختشناس، هنگام کار روی پروژه بازسازی زیستگاه در آبراههای در شهرستان سنمتیو در جنوب سانفرانسیسکو آن را دید.
این دندان تا حدی زیر آب بود و در میان سنگهای اطراف به چشم میآمد.لینچ گفت: «این دندان وسط آبراهه بود؛ نیمی در آب و نیمی بیرون از آن.»با این حال، او و همکارانش در ابتدا مطمئن نبودند دقیقا چه چیزی پیدا کردهاند.
این فسیل در نهایت با استفاده از جستوجوی معکوس تصویر شناسایی شد.لینچ گفت: «تقریبا بلافاصله نتیجه ظاهر شد و مشخص شد که این یک دندان آسیاب فسیلشده ماستودون پاسیفیک است.» پژوهشگران میگویند این دندان به شکل شگفتآوری سالم مانده و هم تاج و هم ریشه آن دستنخورده است.
کریسی گارسیا، متصدی مجموعه نمونههای علوم زمین دانشگاه استنفورد، گفت دانشمندان از پیش میدانستند ماستودونها و ماموتها در دوران پلیستوسن در منطقه خلیج زندگی میکردند، اما او از نحوه کشف این فسیل خاص شگفتزده شد.
این دندان به دانشگاه استنفورد اهدا شده و پژوهشگران قصد دارند سن آن را تعیین کنند و یک نسخه سهبعدی برای آموزش عمومی بسازند.دانشمندان میگویند این نمونه میتواند با پیشرفت فناوری و طرح پرسشهای تازه علمی، فرصتهای جدیدی برای تحقیق فراهم کند.
این کشف همچنین نقش فضاهای باز حفاظتشده را در حفظ شواهد مربوط به گذشته دور منطقه پررنگ میکند.این دندان ماستودون هزاران سال در آبراههای در کالیفرنیا پنهان بود و اکنون به پنجرهای رو به جهانی تبدیل شده است که مدتها پیش از شکلگیری چهره امروزی منطقه خلیج ناپدید شده بود.
این متن با کمک هوش مصنوعی تهیه شده؛ ترجمه شده از زبان: انگلیسی
🆔@ScientificDialectics
💢 انتروپیک هشدار میدهد هوش مصنوعی به ساخت جانشین خود نزدیکتر میشود
شرکت Anthropic میگوید چتبات Claude اکنون بیش از یکچهارم پژوهش و توسعه در این شرکت را هدایت میکند و همزمان نگرانیها درباره توان خودبهبوددهی سریعتر سامانههای هوش مصنوعی نسبت به انسانها رو به افزایش است.
شرکت بزرگ فعال در حوزه هوش مصنوعی «انتروپیک» روز پنجشنبه اعلام کرد سیستمهای هوش مصنوعی هر چه بیشتر قادر میشوند نسخههای بعدی خود را بسازند؛ موضوعی که نگرانیها درباره خطرهای این فناوری قدرتمند را افزایش میدهد.
بحث درباره خطرهای هوش مصنوعی در ماههای اخیر و در پی چندین رویداد و هشدارهای آخرالزمانی از سوی فعالان این صنعت شدت گرفته است.
انتروپیک گفت چتبات «کلود» اکنون بیش از یکچهارم کار تحقیق و توسعه این شرکت را بر عهده دارد و در بیش از ۹۰ درصد وظایف با کارکنان انسانی همکاری میکند.
این شرکت اعلام کرد انتشار این اطلاعات با هدف آن است که به افکار عمومی، نهادهای مستقل و دولتها «دید بهتری از سرعت توسعه هوش مصنوعی» بدهد، در زمانی که جهان در حال «بررسی کاهش این سرعت» است.
داریو آمودی، مدیرعامل انتروپیک، در ماه جاری خواستار کند شدن روند توسعه هوش مصنوعی شد؛ زیرا پیشرفتهای سریع در این فناوری نگرانیها درباره از دست رفتن مشاغل، افزایش شدید تقاضای انرژی و تاثیر زیستمحیطی مراکز داده را دامن زده است.
ترس از آن که طراحان عاملهای هوش مصنوعی کنترل ساختههای خود را از دست بدهند، پس از آن بالا گرفت که گزارش شد چند مدل از انتروپیک و رقیبش «اوپنایآی» به طور خودکار از محیطهای محدود خود خارج شدند، به اینترنت دسترسی یافتند و به وبسایتها و پلتفرمها نفوذ کردند.
انتروپیک در گزارشی گفت: «مدلهایی که توسعه خود را شتاب میدهند میتوانند درک یا کنترل این سیستمها را برای انسان دشوارتر کنند.»
این شرکت افزود: «بنابراین مهم است که این شاخصها به اشتراک گذاشته شود تا مشخص شود جهان تا چه حد به خودبهبوددهی بازگشتی، یعنی مدلی که به طور کاملا خودکار جانشین خود را میسازد، نزدیک شده است.»
بر اساس دادههای ماه اوت، «کلود» ۲۶ درصد از کار تحقیق و توسعه انتروپیک را هدایت میکند؛ به این معنا که میتواند بیشتر یک وظیفه را از ابتدا تا انتها با نظارت انسان انجام دهد.انتروپیک گفت «کلود» هنوز قادر نیست «به طور کاملا خودران» عمل کند.
این شرکت اعلام کرد حدود ۳۰ هزار عامل هوش مصنوعی در انجام کارهای پژوهشی و مهندسی به کار گرفته است؛ عاملهایی که به گفته شرکت، رباتهایی هستند که قابلیت انجام وظایف را دارند.
انتظار میرود انتروپیک با وجود نگرانیها درباره مقرراتگذاری این صنعت، امسال با یک عرضه اولیه بزرگ سهام، پیش از «اوپنایآی» وارد بازارهای عمومی شود.
این متن با کمک هوش مصنوعی تهیه شده؛ ترجمه شده از زبان: انگلیسی
🆔@ScientificDialectics
💢 پژوهش جدید: بخشی از واکنش ایمنی مرتبط با تخریب مغز در بیماری آلزایمر ممکن است خارج از مغز و در گرههای لنفاوی آغاز شود
کشفی که میتواند مسیر تازهای برای درمان این بیماری، بدون نیاز به عبور دارو از سد خونی و مغزی، باز کند.
آلزایمر تنها به تجمع پروتئینهای آسیبزا در مغز محدود نمیشود و سیستم ایمنی نیز در روند تخریب سلولهای عصبی نقش دارد.
اکنون پژوهشگران دریافتهاند گروه کوچکی از سلولهای ایمنی در گرههای لنفاوی ممکن است در فعالکردن واکنش التهابی مؤثر بر تخریب مغز نقش داشته باشند.
پژوهش روی موشهای مبتلا به نوعی تخریب عصبی مرتبط با پروتئین «تاو» انجام شد.
حذف سلولهای دندریتیک در موشها باعث کاهش ورود سلولهای T به مغز شد.
موشهای فاقد این سلولها، با وجود تجمع پروتئین تاو، آسیب عصبی کمتری داشتند.
این موشها در برخی آزمونهای شناختی نیز عملکرد بهتری نشان دادند.
پژوهشگران معتقدند گرههای لنفاوی ممکن است محل آغاز بخشی از واکنش ایمنی علیه مغز باشند.
هنوز مشخص نیست همین سازوکار در انسان نیز وجود دارد یا خیر.
بیشتر در کامنت
🆔@ScientificDialectics
💢 مدل هوش مصنوعی جمینای (Gemini) متعلق به گوگل، در جریان یک آزمایش امنیت سایبری از محیط آزمایشی خارج شد و بهطور مستقل به سامانههای ۳ شرکت واقعی نفوذ کرد.
این اتفاق در ماه مه و در جریان آزمایشی توسط شرکت ارزیابی امنیت سایبری ایرگولار (Irregular) رخ داد.
جمینای که قرار بود در محیطی بسته و بدون دسترسی به اینترنت فعالیت کند، به دلیل یک خطای پیکربندی به اینترنت دسترسی پیدا کرد و از کنترل خارج شد.
این مدل پس از اتصال به اینترنت، اطلاعات عمومی را جستوجو کرد و با حدس زدن اطلاعات ورود، به وبسایتهای متعلق به ۳ شرکت حمله سایبری کرد.
این مدل هوش مصنوعی، در یکی از موارد، با آزمودن گذرواژههای مختلف وارد یک سامانه محافظتشده شد و در موارد دیگر، اطلاعات ورود را از مخازن عمومی اینترنتی پیدا کرد.
به گفته ایرگولار، جمینای تنها آسیبپذیریها را شناسایی نکرد، بلکه پس از دسترسی به سامانهها، خودش اقدام به نفوذ و حمله سایبری کرد.
این شرکت این رویداد را نخستین نمونه شناختهشده از حمله مستقل یک سیستم هوش مصنوعی گوگل به شرکتهای واقعی توصیف کرده است.
گوگل اعلام کرد جمینای پس از تشخیص اینکه به سامانههای واقعی و نه زیرساختهای شبیهسازیشده دسترسی پیدا کرده، فعالیت خود را متوقف کرد. این شرکت همچنین ۳ شرکت تحت تاثیر را در جریان اتفاق قرار داد و روندهای آزمایش امنیتی خود را تغییر داد.
https://www.abc.net.au/news/2026-09-19/gemini-google-ai-hacks-three-companies/107172128
🆔@ScientificDialectics
💢 کدو سبز و نخود برشته برای حفظ فشار خون سالم
این غذای ساده سیردار با کدو سبز و نخود داخل سینی فر آماده میشود و میتواند بههمراه غلات وعده غذای اصلیتان باشد یا در کنار ماهی یا مرغ کبابی بهعنوان دورچین سرو شود.
کدو سبز و نخود برشته فراتر از یک شام ساده است. مواد اولیه این غذا همزمان چند نقش مختلف دارند: هم به غذا طعم میدهند و هم به تثبیت فشار خون کمک میکنند.این مواد در کنار هم به یک بشقاب گیاهی و سرشار از فیبر، پتاسیم، منیزیم و چربیهای مفید تبدیل میشوند.
چگونه ممکن است این غذای ساده به تثبیت فشار خون کمک کند؟
تثبیت فشار خون همزمان به چند عامل مختلف بستگی دارد. رگها باید بهشکل طبیعی منبسط شوند، کلیهها باید تعادل مایعات بدن را کنترل کنند، التهاب و تنش اکسایشی باید تحت کنترل باشد و بدن هم برای عملکرد صحیح خود به مواد مغذی از جمله پتاسیم و منیزیم نیاز دارد. دستور پخت زیر موادی را گردهم میآورد که به بهبود عملکرد چند مسیر متابولیکی کمک میکنند.
در ادامه میبینیم هرماده چه نقشی دارد:
سیر:
تحلیل فراگیر چند کارآزمایی تصادفی و کنترلشده با دارونما نشان داده که فرآوردههای سیر در افراد مبتلا به فشار خون بالا با کاهش ۸.۴ واحدی فشار خون سیستولیک و کاهش ۷٫۳ واحدی فشار خون دیاستولیک همراه است. اثربخشی سیر تا حدی به افزایش تولید نیتریک اکسید در بدن مربوط میشود؛ مادهای که به گشادشدن رگها کمک میکند.
نخود:
حبوباتی مانند نخود حاوی فیبر، پروتئین گیاهی و مواد معدنی از جمله پتاسیم و منیزیم هستند که باعث تثبیت فشار خون سالم میشوند. افزودن نخود باعث میشود غذا بیشتر سیرتان کند.
روغن زیتون:
مطالعات نشان دادهاند که رژیمهای غذایی حاوی روغن زیتون فرابکر باعث کاهش فشار خون میشوند و فرایند گشادشدن رگها را بهبود میبخشند. مصرف روغن زیتون در برخی از افراد با کاهش فشار خون ارتباط مستقیم دارد.
پسته:
پژوهشها نشان دادهاند که مصرف پسته با کاهش ۲ واحدی فشار خون سیستولیک و بهبود چندین شاخص قلبیمتابولیکی همراه است.
کدو سبز:
یک فنجان کدو سبز ۲۹۵ میلیگرم پتاسیم دارد؛ مادهای که کلیهها از آن برای مقابله با تأثیر سدیم مازاد بر فشار خون استفاده میکنند.
هرفنجان کدو سبز ۱۹ کالری دارد و در مقایسه با دیگر منابع پتاسیم مانند موز و سیبزمینی تأثیر چندانی روی قند خون نمیگذارد.ریحان و لیمو با افزودن پتاسیم و آنتیاکسیدان، طعم و فواید این غذا را کاملتر میکنند.
درباره نخود:
شستوشوی کامل نخود میتواند مقدار سدیم و فیتاتها و لکتینهای آن را به حداقل برساند. اگر وقت دارید، خیساندن و پختن نخود خشک در زودپز میتواند مقدار سدیم و مواد ضدتغذیهای موجود در آن را به حداقل برساند که هضم نخود را آسانتر میکند.
ایجاد تنوع:
دو عدد بلال تازه را به تکههای کوچک برش دهید و آنها را قبل از برشته کردن طبق دستور با نخود، کدو سبز و روغن مخلوط کنید.
🆔@ScientificDialectics
💢 لکههای زرد اطراف چشم ممکن است نشانه افزایش خطر حمله قلبی و سکته باشند
این لکهها زمانی برجسته و متورم میشوند که سلولهای ایمنی موسوم به ماکروفاژها، از کلسترول و دیگر چربیها انباشته شوند.
پژوهشی تازه نشان میدهد لکههای زرد و برجسته اطراف چشم، موسوم به «گزانتلاسما» یا چربی پلک، ممکن است فراتر از یک عارضه ظاهری بیضرر و نشانهای هشداردهنده از افزایش خطر حمله قلبی و سکته مغزی باشند.
پژوهشگران میگویند مشاهده این لکهها میتواند دلیلی برای بررسی زودهنگام سلامتی قلب و عروق و کنترل عوامل خطر زمینهای باشد.عامل بیشتر حملات قلبی و سکتههای مغزی تصلب شرایین است، یعنی تجمع پلاکهای چربی در سرخرگها که جریان خون را محدود میکند.
این عارضه اغلب پیش از آنکه به یک وضعیت پزشکی اضطراری و جدی منجر شود، بهآرامی و بدون بروز علائم پیشرفت میکند. به همین دلیل، پژوهشگران در جستوجوی نشانههای هشداردهنده برای تصلب شراییناند که بتواند به پزشکان در تشخیص زودهنگام آن کمک کند.
بیشتر در کامنت
🆔@ScientificDialectics
💢 آیا میتوان بعد از ۷۵ سالگی از مصرف استاتین دست کشید؟ شواهد اطمینانبخش هستند
یافتههای این مطالعه نشان میدهند که تصمیمگیری درباره ادامه درمان بیش از سن و سال بیماران به وضعیت سلامتی، خطر بیماریهای قلبیعروقی و امید به زندگی بستگی دارد.
اساس مطالعهای که در فرانسه انجام شد، بعضیها میتوانند بعد از ۷۵ سالگی از مصرف داروهای کلسترول با هدف پیشگیری دست بردارند.
در این کارآزمایی که در نشریه طول عمر لنست منتشر شد، شواهد جدیدی درباره ایمنی قطع مصرف استاتین (داروهای کلسترول) بعد از ۷۵ سالگی ارائه شده است؛ بهویژه در رابطه با افرادی که سابقه حمله قلبی یا سکته مغزی نداشتهاند.
پژوهشگران فرانسوی دریافتند داوطلبان ۷۵ ساله و مسنتری که از مصرف استاتین دست برداشتند، طی سه سال آتی در مقایسه با داوطلبانی که به مصرف دارو ادامه دادند، با افزایش خطر مرگومیر مواجه نشدند.
برخلاف چیزی که پزشکان و بیماران انتظار داشتند، قطع مصرف دارو باعث بهبود حال داوطلبان نشد و کیفیت زندگی، عملکرد جسمانی و روانی و علائم آنها تقریباً همتراز افرادی بود که به مصرف دارو ادامه داده بودند.
بیشتر در کامنت
🆔@ScientificDialectics
✨ اگر به دنبال دسترسی به معتبر ترین کانال های تلگرامی هستید، متن را لمس کرده و وارد شوید. 🔵
Читать полностью…
🔵 جامع ترین بانک PDF کتابها، جزوات و ویدئو های آموزشی دانشگاهی، کنکوری🌝
Читать полностью…
💢 مطالعه تازه درباره آنتیبیوتیک پرمصرف؛ «سفپیم» ممکن است کشنده باشد؟
«سفپیم»برای درمان عفونتهایی مانند ذاتالریه، عفونتهای ادراری و عفونتهای پوستی به کار میرود و معمولا در بیمارستان بهصورت تزریقی تجویز میشود.
نتایج مطالعهای گسترده نشان میدهد تجویز «سفپیم»، آنتیبیوتیکی که برای درمان برخی عفونتهای جدی باکتریایی استفاده میشود، ممکن است در بزرگسالان با افزایش خطر مرگ همراه باشد.
با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند این یافته ثابت نمیکند که خود دارو عامل افزایش خطر مرگ است و توصیهای نیز برای کنار گذاشتن آن مطرح نشده است.
«سفپیم» (Cefepime) برای درمان ذاتالریه و عفونتهای ادراری و پوستی به کار میرود و معمولا در بیمارستان تزریق میشود. این آنتیبیوتیک در برابر طیف گستردهای از باکتریها مؤثر است و به همین دلیل در درمان برخی عفونتهای شدید کاربرد دارد.
این دارو ممکن است عوارض جدی مانند گیجی، کاهش سطح هوشیاری و تشنج ایجاد کند. احتمال بروز این عوارض بهویژه در سالمندان و افرادی که مشکلات کلیوی دارند بیشتر است.
بیشتر در کامنت
🆔@ScientificDialectics