Telegram-канал reza_ghanipur - رضا غنی پور (بازارهای مالی): Unsorted

رضا غنی پور (بازارهای مالی)

24 September 2026 21:22

اقتصاد ایران توی بهار امسال ۱۰.۱ درصد کوچیک شده. یعنی چی؟ یعنی در مقایسه با بهار پارسال، ارزش واقعی کالا و خدماتی که اقتصاد ایران تولید کرده، حدود یک‌دهم کمتر شده.

فقر و رفاه در نهایت با تعداد صفرهای حساب بانکی یا قیمت اسمی دلار و طلا تعیین نمیشه. با این تعیین میشه که چقدر کالا و خدمات تولید می‌کنیم و هر ایرانی چقدر از اون سهم می‌بره.

ممکنه قیمت همه‌چی بره بالا، حقوق‌ها چند برابر بشه، قیمت ماشین و خونه هم چند برابر بشه؛ ولی اگر تولید واقعی اقتصاد کم بشه، جامعه در مجموع فقیرتر شده. حالا قسمت ترسناک ماجرا چیه؟ ما همین الان هم چندین ساله داریم از نظر درآمد سرانه از خودمون عقب می‌افتیم.

یعنی مسئله فقط این نیست که «امسال وضعمون بد شده». مسئله اینه که داریم از سطح زندگی‌ای که می‌تونستیم داشته باشیم، هر سال بیشتر فاصله می‌گیریم. و حالا فرض کن یک معجزه اتفاق بیفته، اقتصاد ثبات پیدا کنه و از فردا به بعد، هر سال ۸ درصد رشد واقعی داشته باشیم. ۸ درصد نه اسماً؛ واقعی.

یعنی تولید واقعی، سرمایه‌گذاری، بهره‌وری و درآمد واقعی هر سال رشد کنه. اون‌وقت تازه شاید بعد از ده سال می‌تونیم به سطح درآمد سرانه‌ای که دو دهه قبل داشتیم برگردیم.

این یعنی وقتی یک اقتصاد چند سال رشد نمی‌کنه، فقط «امروز» رو از دست نمی‌ده. آینده رو هم می‌سوزونه. چون کارخانه‌ای که ساخته نشد، سرمایه‌ای که فرار کرد، کسب‌وکاری که راه نیفتاد، مهارتی که به خاطر فقر فرصت رشد پیدا نکرد و سرمایه‌گذاری‌ای که انجام نشد، همه این‌ها تولیدی هستن که هیچ‌وقت اتفاق نمی‌افتن.

گرونی فقط یکی از علائم ماجراست. مشکل عمیق‌تر اینه که اقتصاد ایران داره توانایی تولید ثروت جدید رو از دست میده. و اقتصادی که تولید نکنه، با چاپ پول فقط می‌تونه قیمت‌ها رو بالا ببره؛ نه اینکه واقعاً ثروتمندتر بشه.

و پشت این اعداد، زندگی آدم‌هاست. جونی که هر سال بیشتر کار می‌کنه و کمتر می‌تونه زندگی کنه. خانواده‌ای که هر سال باید یک آرزوی دیگه رو حذف کنه. نسلی که به جای اینکه از نسل قبل ثروتمندتر بشه، داره تلاش می‌کنه فقط به جایی برگرده که دو دهه قبل بوده.

➖➖➖➖➖➖➖➖
@Reza_Ghanipur