-
سفر به پیش از تاریخ دگرگشت انسان فرهنگ‌های اولیه کانال میراث باستان @Mirase_Bastan
قطعه موزائیک شهداد کرمان
دوره: عصر مفرغ (۲۵۰۰–۱۸۰۰ پیش از میلاد)
ابعاد: طول ۱۰ سانتی‌متر
محل نگهداری موزه ملی ایران
این قطعه موزائیکِ کم‌نظیر، حاصل کاوش‌های زنده‌یاد علی حاکمی در سال 1356 خورشیدی از محوطه‌ی باستانی شهدادِ کرمان است و یکی از قدیمی‌ترین نمونه‌های شناخته‌شده از هنر موزائیک‌سازی در ایرانِ عصر مفرغ به شمار می‌آید.
این اثر از قطعات بسیار ریز سنگی با رنگ‌های سفید، سبز و قرمز تشکیل شده که با چیدمانی آگاهانه، نقوش هندسی را پدید آورده‌اند. مطالعات باستان‌سنجی بر روی رنگدانه‌ها نشان میدهد که برای ایجاد این رنگ‌ها از فلینت (قرمز)، کلسیت (سفید) و آزوریت (سبز) استفاده شده است...
موزائیک شهداد نشان میدهد که چینش هدفمند قطعات سنگی برای آفرینش نقش، هزاران سال پیش از رواج موزائیک‌های کلاسیک یونانی و رومی، در فلات ایران شناخته شده بوده است...
#کرمان #شهداد #باستانشناسی_ایران #عصرمفرغ #تاریخ_هنر
«آیا انسان بودنمان را مدیون اجداد اشپزمان هستیم؟»
ریچارد رنگام، انسان‌شناس و نخستی‌شناس دانشگاه هاروارد، کتاب جالبی تحت عنوان «در اختیار گرفتن آتش» منتشر کرد و در آن استدلال کرد این کشفِ پخت‌وپز توسط نیاکان اولیه‌مان و نه ابزارسازی، -زبان، یا گوشتخواری بوده که ما را از میمون‌های انسان‌ریخت جدا و تبدیل به انسان کرده است.
براساس فرضیهٔ پخت‌وپز، ظهور غذای پخته باعث شد مسیر تکامل انسان تغییر کند، و با تأمینِ یک رژیم از نظر انرژی غنی‌تر و آسان‌هضم‌تر برای نیاکانمان، باعث شد مغز بزرگتر شود(مغزها تشنه‌ی انرژی هستند) و در عوض، معده‌مان کوچک شود. به عبارت دقیق‌تر، برای جویدن و هضم مواد خام، زمان و انرژی بیشتری لازم است، و به همین دلیل است که دیگر نخستی‌های همسایز ما، صاحبِ جهاز هاضمه‌ی بسیار بزرگتری هستند و همینطور ساعات بسیار بیشتری از بیداری‌شان را صرفِ جویدن می‌کنند، حدود ۹ ساعت در روز.
پخت‌وپز، عملاً بخشی از کار جویدن و گوارش را انجام میدهد و این کار را برایمان بیرون از بدن و با استفاده از منابعِ انرژی خارجی انجام میدهد. همچنین، از آنجایی‌که با پخت‌وپز می‌توان بسیاری از منابع بالقوه غذایی را سمزدایی کرد و پس از آن مصرف کرد، این فناوریِ جدید یک منبعِ متفاوت از کالری را که برای دیگر حیوانات غیرقابل دسترس است در اختیار انسان قرار میدهد.
پخت‌وپز، نه تنها نوع تغذیه‌مان را تغییر داد، بلکه همچنین موقعیتی جدید ایجاد کرد: تجربه‌ی با هم غذا خوردن در یک زمان و مکانِ تعیین‌شده.
اما پخت‌وپز، تنها از ما موجوداتی اجتماعی‌تر و متمدن‌تر نساخت بلکه عملاً ما را تغییر شکل داد.
از زمانی که پخت‌وپز امکان داد ظرفیت شناختی‌مان را به بهای کوچک‌شدنِ ظرفیتِ گوارشی‌مان گسترش دهیم، دیگر از این روند، بازگشتی ممکن نبود. حالا دیگر، مغزهای بزرگ ما و معده‌های کوچک ما به یک رژیم متشکل از غذاهای پخته وابسته شده بود.(خامخواران به این نکته دقت کنند) معنایش این است که پخت‌وپز حالا دیگر اجباری است و در آناتومی‌مان حک شده است!
آنچه زمانی وینستون چرچیل در مورد معماری گفته بود، “اول ما ساختمان‌ها را شکل دادیم، و سپس آنها ما را شکل دادند.” ممکن است برای پخت‌وپز نیز صادق باشد. ابتدا ما موادغذایی را پختیم، و سپس آنها ما را پختند.
از کتاب "پخت و پز" «جنبه‌های روانی، اجتماعی، سیاسی»
اثر: مایکل پولان
ترجمه: آرش حسینیان
چاتال‌هویوک بزرگ‌ترین سکونتگاه نوسنگی شناخته‌شده در آناتولی مرکزی است؛
جایی که مردم ۹ هزار سال پیش مردگانشان را زیر کف خانه‌ها دفن می‌کردند،
مراسم آیینی را در اتاق نشیمن انجام می‌دادند و دیوارها را با شاخ گاو نر، نقوش هندسی و تصاویر حیوانات می‌آراستند.
نه معبد مرکزی داشت، نه الهه‌ی قطعی.
خانه = محل زندگی + محل آیین + شاید محل خاطره‌ی اجداد.
دیدن ویدیو در اینستاگرام
#چاتال_هویوک #باستان_شناسی #نوسنگی
R. Matthews and H. Fazeli Nashli (2022). The Archaeology of Iran from the Palaeolithic to the Achaemenid Empire
Читать полностью…
باستانشناسی ایران: از پارینه‌سنگی تا شاهنشاهی هخامنشی» اثر راجر متیوز و حسن فاضلی نشلی
ترجمه جواد حسین‌زاده ساداتی و اشکان اولی‌پوریان
منتشر شده در سایت موزه ملی
چشمِ مصنوعی 4900 هزار سالهای که در خطر نابودی‌ست
در گور شماره‌ی ۶۷۰۵ شهر سوخته، باستان‌شناسان اسکلت زنی ۲۵ تا ۳۰ ساله را یافتند که در حدقه‌ی چشم چپش چشمی مصنوعی قرار داشت؛ ساخته‌شده از قیر طبیعی و پودر طلا با رشته‌های ظریف طلایی که رگ‌های عنبیه را شبیه‌سازی می‌کردند.
این چشم که در سال ۱۳۸۵ / ۲۰۰۶ میلادی کشف شد، کهن‌ترین نمونه‌ی شناخته‌شده‌ی چشم مصنوعی در جهان به‌شمار می‌رود؛ نمادی از دانش پزشکی و زیبایی‌شناسی در ایران باستان.
اما اکنون، به گفته‌ی دکتر سیدمنصور سیدسجادی، بر اثر نگهداری نامناسب، لایه‌ی زرین سطح آن ریخته، چند میلی‌متر از اندازه‌اش کاسته شده و خطر شکستگی آن را تهدید می‌کند.
@Mirase_Bastan
#شهر_سوخته #باستانشناسی_ایران #میراث_فرهنگی #پیش_از_تاریخ #عصر_مفرغ #شهرسوخته
قره‌تپه‌ی قمرود؛ نشانه‌های زندگی در هزاره‌ی پنجم پیش از میلاد
📍 موقعیت جغرافیایی:
در ۲۰ کیلومتری شمال‌شرقی قم، کنار روستایی به همین نام؛ یکی از مهمترین محوطه‌های پیش‌از‌تاریخ فلات مرکزی ایران.
⛏️ کاوش‌ها از سال ۱۳۷۳ تا ۱۳۸۲، به سرپرستی زنده‌یاد میرعابدین کابلی در هفت فصل باستانشناسی انجام شده،
یافته‌های شاخص:
هفت لایه‌ی فرهنگی شامل معماری خشتی، کوره‌ها، تاپوها (ظروف ذخیره)، ابزارهای سنگی، مهرها، مهره‌ها و گوی‌های گلی توخالی که احتمالاً ابزار شمارش بودند.
سفال‌های قمرود متعلق به هزاره‌ی پنجم و چهارم پیش از میلاد؛ در رنگ‌های قرمز و نخودی با نقوش سیاه و قهوه‌ای.
نقوش در سه دسته‌ی هندسی، گیاهی و جانوری (بز، عقاب، مار، پلنگ) دیده می‌شوند.
بررسی سبک و فرم آنها نشانگر ارتباط فرهنگی گسترده با مناطق اطراف است.
راز پیکرک‌های مرموز مارلیک؛ چهره‌هایی با دهان باز و شش انگشت !؟
پیکرک‌های برهنه بسیاری در شمال ایران، به‌ویژه از گیلان و مربوط به عصر آهن یافت شده‌اند. در این دوره، علاوه بر پیکره‌های سفالین، نمونه‌هایی از مفرغ، عاج و طلا نیز ساخته شده است.بیشترین این پیکرک‌های سفالی عصر آهن در آرامگاه شماره ۳۶ محوطه باستانی مارلیک کشف شده‌اند؛ آثاری با ویژگی‌هایی غیرمعمول: دهانی باز، گویی در حال فریاد یا خواندن‌اند، گوش‌های سوراخ‌شده، چشمان بیضی، بینی‌های بزرگ و کشیده، بالاتنه‌ای لاغر و پایین‌تنه‌ای بزرگ با ران‌های فربه.در برخی، تاکید آشکار بر اندام‌های باروری دیده می‌شود. چهار پیکرک مرد با خنجری بر کمر و دو پیکرک زن با زیورآلات ساخته شده‌اند. جلوی بدن بعضی از آنها ظرفی با لوله بلند قرار دارد و جالب آن‌که برخی شش انگشت دارند.جز دو نمونه‌ی گردونه‌سوار و کماندار توخالی، بقیه پیکرک‌ها یکپارچه ساخته شده‌اند. ارتفاعشان بین ۳۵ تا ۴۶ سانتی‌متر متغیر است.
دیدن ویدیو در یوتیوب
https://youtu.be/irb_urq4iIA?si=67NjlD_B_ZSw5wHv
آرامگاه بانوی نجیب‌زاده خراسان بزرگ
حدود چهار هزار سال پیش، در انتهای شرقی دشت جاجرم و در نزدیکی شهر سنخواست، بانویی جوان با کمتر از ۱۸ سال سن در گورستان چلو به خاک سپرده شد؛ محوطه‌ای با وسعت حدود ۴۰ هکتار، در ارتفاع ۹۸۵ متری از سطح دریا.
این گور (شماره ۱۲) در سال ۱۳۹۲، طی دومین فصل کاوش مشترک ایران و ایتالیا به سرپرستی دکتر علی‌اکبر وحدتی و رافائل بیشونه کشف شد. پیکر بانو بر پهلوی راست، رو به شرق و در حالتی نسبتاً خمیده آرمیده بود و در کنار او ۳۴ قلم گورآوند شگفت‌انگیز قرار داشت.
هدایای تدفینی شامل طلا، لاجورد، سنگ صابون، مفرغ، عاج و سفال بود. بر گردن بانو، مهر مدور مفرغی با حاشیهٔ کنگره‌وار و نقش پای انسان، و در کنار او هفت ظرف سنگی از جمله جعبه‌ای سنگ‌صابون با نقش مارهای درهم‌تنیده و عقرب‌های مسلح، همچون نگهبانانی ابدی، قرار داشتند.
دیدن ویدیو در یوتیوب میراث باستان
https://youtu.be/RBrQ53B0pdY
داستان پیدایش انسان 1
از آغاز آفرینش انسان در اسطوره‌های ایران و متون مقدس تا کشفیات علمی مدرن، داستان دگرگشت انسان یکی از شگفت‌انگیزترین سفرهای تاریخ است. در این ویدیو با هم از نگاه مردم ایران باستان به آفرینش انسان شروع می‌کنیم، سپس به داروین و نظریه انتخاب طبیعی می‌رسیم و در نهایت با شواهد سنگواره‌ای و کشفیات باستانشناسی، مسیر حیرت‌انگیز پیدایش ما را دنبال می‌کنیم.
🔔 دیدن ویدیو در کانال یوتیوب
https://youtu.be/z1PUMiY0mE8
روانشناسی زیست پس‌نگر 3
دیوید باس
آرش حسینیان، الهام ذوالقدر
چالش‌های والدینی و خویشاوندی
#️⃣ #روانشناسی_تکاملی #دیوید_باس
🔘
روانشناسی تکاملی دانشی نوین در کنکاش ذهن
نوشته دیوید باس
ترجمه آرش حسینیان
🟡 دیوید باس در کتاب روان شناسی تکاملی؛ دانشی نوین در کاوش ذهن، تلاش قابل تقدیری داشته تا بتواند مفهوم روانشناسی تکاملی را در ۱۰۵ زیرعنوان علمی و با نگاهی جامع ارائه بدهد. پایه اصلی روان شناسی تکاملی بر دو پدیده مرگ تدریجی یا زوال و زایش و بازآفرینی (Generation) استوار میباشد. ماده بدون روان، دائم در حال مرگ و زوال است، اما انسان با روح و روان هر چقدر که از عمر و دوامش میگذرد، رشد و تکامل پیدا می‌کند. شاخه روان شناسی تکاملی، شاخه‌ای پویا و سرشار از کشفیات علمی و نوآوری‌های نظری است. در این کتاب، نویسنده تلاش کرده تا ابتدا تحولات برجسته نظریه تکامل درطول تاریخ را توصیف کند. به همین منظور، این کتاب با نظریه‌های تکاملی مطرح شده پیش از #داروین شروع شده و موضوع تا نسخه‌های نوین نظریه تکاملی که به طور گسترده در علوم زیستی امروزی مورد پذیرش و کاربرد قرار گرفته اند، ادامه دارد. پس از بررسی بدفهمی‌های رایج در پیوند با نظریه تکاملی، سرانجام به برجسته ترین تحولات دانش روان شناسی در طول تاریخ پرداخته می‌شود.
➕ فصل دوم کتاب به ارائه مفاهیم بنیادی روان شناسی تکاملی در دوران کنونی پرداخته و ابزاری برای سنجش فرضیات روان شناسی تکاملی معرفی می‌کند. ابتدا نظریاتی مورد بررسی قرار گرفته است که به ماهیت سرشت بشر می‌پردازند و آنگاه، از مفهوم کلیدی سازوکار روانی- تکاملی تعریفی ارائه می‌شود. گفته شده که روان و منش انسان، حاصل ضرب ژنتیک او در محیط پیرامونش شامل: خانواده، افراد همسان، دوستان، اجتماع و بالاخره، محیط‌های چالشی چون محل کار فرد میباشد. لذا دیوید باس، کج فهمی ناشی از نظریه داروین را با این رویکرد در این پدیده‌ها خلاصه می‌کند: نظریه تکامل به معنای جبرگرایی ژنتیکی نیست، این نظریه به این معنا نیست که ما قدرتی برای تغییر چیزها نداریم و این نظریه به این معنا نیست که سازگاری‌های کنونی ما ایده آل طراحی شده‌اند.
➕ نویسنده در این کتاب ضمن بررسی سیر دانش روانشناسی از فروید تاکنون، نتیجه می‌گیرد که این نگاه ناقص به ذهن، به لطف انبوهی از یافته‌های تجربی و چالش‌های موجود در علوم تجربی، نهایتا به ظهور روان شناسی تکاملی انجامید. روان شناسی تکاملی قطعه گمشده این پازل را تکمیل کرد و گونه‌هایی از مسائل پردازش اطلاعات را پیش کشید که ذهن انسان به طور تخصصی برای حل آنها طراحی شده است: مسائل بقای تولید مثل.
➕ در واقع در فصل دوم کتاب، دیوید باس مفهوم روان شناسی تکاملی را به عنوان دانشی نوین که از دل دانش روان شناسی زاده شده است، مورد بررسی قرار میدهد؛ بایر و هکل هاوزر در این خصوص معتقدند که ظهور روان شناسی تکاملی، یکی از مهمترین تحولات علوم رفتاری بیست سال گذشته بوده است. از این حیث، می‌توان روان شناسی تکاملی را ترکیب علمی جدیدی از زیست شناسی تکاملی مدرن و روان شناسی مدرن دانست. این رشته از دو منبع تغذیه می‌کند: پیشرفت‌های نظری صورت گرفته در شاخه زیست شناسی تکاملی، مثل نظریه زیست مایه فراگیر، نظریه سرمایه گذاری والدینی و انتخاب جنسی و همین طور معیارهایی نوین برای ارزیابی سازگار بودن یا نبودن یک رفتار؛ پیشرفت‌های مفهومی و تجربی در شاخه روان شناسی از جمله مدل‌های پردازش اطلاعات، دانش حاصل از هوش مصنوعی و نیز کشفیاتی همچون عواطف و هیجانات جهان شمول، نقاط مشترکی که بین مردم مناطق مختلف جهان برای دسته بندی گیاهان و جانوران وجود دارد و جهان شمول‌هایی درمورد استراتژی‌های جفت شدن در انسان. روان شناسی تکاملی به چیستی سرشت انسان نیز توجه دارد؛ از این منظر باید گفت که همه گونه‌های زیستی از جمله انسان، دارای سرشتی هستند که می‌توان آن را توصیف کرد و چرایی و چگونگی پیدایش آن را توضیح داد. از منظر سازوکارهای روانی- تکاملی نیز باید گفت که این ها، همان واحدهای بنیادی میباشند که در مجموع سرشت انسان را تشکیل میدهند.
➕ در فصل سوم کتاب با عنوان نبرد یا نیروهای متخاصم طبیعت، مسائل مربوط به بقای انسان، مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد و براساس آن چارچوب‌های روانی و رفتاری تکاملی از دیدگاه زیست شناسی و فیزیولوژی، مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد و در نهایت، دیوید باس نتیجه گیری می‌کند که تمامی این سازوکارهای تکاملی، کمک می‌کنند تا انسان بتواند تا هنگام بالغ شدن زنده بماند و….
@PishAzTarikh
چگاسفلی، یکی از کهن‌ترین محوطه‌های آیینی جنوب‌غرب آسیاست؛ شهری آیینی با قدمتی شش‌هزار ساله که نه‌تنها میزبان نخستین گورهای آجری جهان است، بلکه با کشف استل‌های سنگی و شواهدی از دست‌کاری جمجمه‌ها، تصویری بی‌نظیر از نظام‌های اعتقادی، زیبایی‌شناسی و مناسک آیینی جوامع پیش‌تاریخی را نمایان کرده است. این محوطه، پلی است میان تمدن‌های بین‌النهرین و حوزه خلیج فارس؛ چگاسفلی اطلاعات ذی‌قیمتی درباره ساختارهای اجتماعی و اعتقادات مذهبی هزاره پنجم پیش از میلاد به ما میدهد... به همین دلیل، پرونده ثبت آن در میراث جهانی یونسکو در دست اقدام است...
دیدن ویدئو در اینستاگرام
https://www.instagram.com/reel/DKxNybho9ng/?igsh=MWN5ZXViZDJxY2lyMw==
جام سفالی شهر سوخته
در گور سردابه‌ای شماره ۷۳۱ شهر سوخته، مردی آرمیده بود؛ حدوداً ۴۵ ساله… اما آنچه این گور را استثنایی می‌کند، نه فقط اسکلت او، بلکه یافته‌هایی‌ست که در کنارش دفن شده بودند.
باستان‌شناسان در این گور، ۶۱ گورآوند کشف کردند؛ از جمله یکی از شگفت‌انگیزترین آثار تمدن شهر سوخته؛ جامی سفالی با نقش بزی در حال جهش به‌سوی درخت. این نقش در پنج فریم پی‌در‌پی طراحی شده و نشان‌دهنده نخستین ایده‌ی پویانمایی در تاریخ بشر است. در کنار این جام، تخته‌بازی‌ای از چوب آبنوس نیز یافت شده؛ نشانی از تفریح، تفکر و ظرافت فرهنگی مردمان شهر سوخته. جام انیمیشنی شهر سوخته هم‌اکنون در موزه ملی ایران نگهداری می‌شود.
#شهرسوخته #عصرمفرغ
✈️ @Mirase_Bastan
❤️ @PishAzTarikh
در دل کوهستان‌های صعب‌العبور، امپراتوری‌ای شکل گرفت که سال‌ها در برابر قدرتمندترین نیروی نظامی زمان خود ایستاد: آشور.
اما این پادشاهی چگونه از دل قبایل پراکنده زاده شد؟
چرا منابع آشوری از آن با وحشت یاد می‌کنند؟
و چه شد که یکی از قدرتمندترین تمدن‌های عصر آهن،
تقریباً به‌طور کامل از حافظه تاریخی ما محو شد؟
در این ویدیو، با تکیه بر کتیبه‌های باستانی، یافته‌های باستانشناسی و روایت‌های کمتر شنیده‌شده، به سراغ امپراتوری اورارتو می‌رویم؛ از نبردهای خونین و معماری شگفت‌انگیز آن تا سقوط نهایی و میراثی که به تمدن‌های بعدی رسید...
دیدن این ویدیو در کانال یوتیوب
https://youtu.be/SkkpWFQfSHI
سه مومیایی اینکایی در قله یویای‌یاکو
در این ویدیو داستان واقعی سه کودک اینکایی رو روایت کردم؛ مومیایی‌هایی که ۵۰۰ ساله تو ارتفاع ۶۷۳۹ متری تقریباً دست‌نخورده موندن. توضیح می‌دم چه‌طور انتخاب شدن، چی باعث شد بدنشون سالم بمونه، چرا قربانی شدن، چه آزمایش‌هایی روشون انجام شده و هرکدوم دقیقاً چطور از دنیا رفتن....
دیدن ویدیو در یوتیوب میراث باستان
https://youtu.be/k8IUVL9BVUo
The Archaeology of Iran from the Palaeolithic to the Achaemenid Empire
به زبان انگلیسی
کتاب «باستانشناسی ایران: از پارینه‌سنگی تا شاهنشاهی هخامنشی» اثر راجر متیوز و حسن فاضلی نشلی و با ترجمه جواد حسین‌زاده ساداتی و اشکان اولی‌پوریان، یکی از مهمترین منابع در زمینه باستانشناسی ایران است که به تحلیل و بررسی تاریخ باستانی این سرزمین از دوران پارینه‌سنگی تا ظهور شاهنشاهی هخامنشی می‌پردازد.
این کتاب برای اولین بار در چهار دهه اخیر، با همکاری یک پژوهشگر ایرانی و یک باستان‌شناس برجسته اروپایی نوشته شده و به‌طور خاص با استفاده از نتایج کاوش‌های جدید و یافته‌های باستانشناسی روزآمد، بررسی‌هایی جامع و علمی از تاریخ ایران به دست میدهد.
کتاب در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شده و سپس نسخه فارسی آن در مهرماه ۱۴۰۴ توسط انتشارات موزه ملی ایران به چاپ رسید.
چاپ و تولید: کتاب در ۸۷۶ صفحه با بیش از ۴۰۰ تصویر تمام‌رنگی و گلاسه منتشر شده است.
طراحی و گرافیک: تصاویر کتاب توسط امی ریچاردسون طراحی شده است.
ویراستاری: ویراستار متن فارسی ام‌البنین غفوری است.
سرفصل‌ها و محتوای کتاب:
کتاب در ۱۲ فصل به موضوعات مختلف باستانشناسی ایران می‌پردازد و موضوعاتی چون روندهای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی ایران از عصر پارینه‌سنگی تا شاهنشاهی هخامنشی را بررسی می‌کند.
۱. باستانشناسی دوره‌های اولیه ایران: چشم‌اندازهای گذشته برای عصر حاضر
بررسی تاریخ و جایگاه باستانشناسی ایران در دنیای امروز.
2. جغرافیای ایران: سرزمین، زیست‌محیط و بوم‌شناسی
تحلیل ویژگی‌های جغرافیایی ایران و تاثیر آن بر زندگی مردم در طول تاریخ.
3. رویکردهای مختلف به گذشته ایران: تاریخچه‌های از پژوهش‌های باستانشناسی
بررسی روندهای مختلف پژوهشی و تغییرات در روش‌های باستانشناسی ایران.
4. ورود انسان به ایران: دوران پارینه‌سنگی، ۵۰۰،۰۰۰-۱۲،۰۰۰ سال پیش
تحلیل حضور انسان‌ها در ایران و زندگی آنها در دوره پارینه‌سنگی.
5. اهلی شدن در ایران: دوره نوسنگی ۱۰،۰۰۰-۵۲۰۰ پیش از میلاد
مطالعه بر روی فرایند اهلی شدن گیاهان و حیوانات و تحولات اجتماعی آن دوره.
6. پیچیدگی‌های اجتماعی اولیه در ایران: دوره مس‌سنگی ۵۲۰۰-۳۲۰۰ پیش از میلاد
بررسی تمدن‌های ابتدایی و شکل‌گیری جوامع پیچیده‌تر در ایران.
7. نخستین حکومت ایران: افق آغاز عیلامی در ایران، ۳۲۰۰-۲۹۰۰ پیش از میلاد
آغاز تمدن عیلام و ویژگی‌های آن در تاریخ ایران.
8. جوامع در حال حرکت: شبکه‌های پیش‌ازتاریخی دوره مفرغ در ایران، ۳۴۰۰-۱۱۰۰ پیش از میلاد
بررسی تحولات اجتماعی و اقتصادی در دوره مفرغ ایران و پیوندهای فرهنگی آن با دیگر مناطق.
9. فراتر از مرزهای ایران: جوامع دوره مفرغ شرق ایران از ۳۱۰۰-۱۲۵۰ پیش از میلاد
مطالعه جوامع و تمدن‌های شرق ایران در دوران مفرغ.
10. عیلام در سپهر دوره مفرغ جنوب‌غرب آسیا، ۲۹۰۰-۱۱۰۰ پیش از میلاد
تحلیل نقش عیلام در روابط سیاسی و فرهنگی جنوب‌غرب آسیا در دوره مفرغ.
11. شاهنشاهی ایران: روستاها، شهرها، حکومت‌ها و شاهنشاهی‌های ایران در دوره آهن، ۲۵۰-۳۳۰ پیش از میلاد
بررسی دوران آهن و تأسیس نخستین حکومت‌های مرکزی در ایران.
12. زمین‌ها و موضوعات باستانشناسی ایران در دوران اولیه
بررسی موضوعات باستانشناسی مختلف و مناطق جغرافیایی خاص ایران در دوران‌های اولیه
این کتاب نه تنها یک اثر مرجع برای متخصصان باستانشناسی است، بلکه برای علاقه‌مندان به تاریخ ایران نیز منابع مفید و آموزنده‌ای فراهم می‌آورد.
🏺 ظرف بزرگ لایه‌ی سوم:
یکی از بزرگ‌ترین سفالینه‌های دوره‌ی مس‌سنگی ایران؛
قطر دهانه: ۱۲۰ سانتی‌متر – ارتفاع: ۹۷ سانتی‌متر – ضخامت: کمتر از ۳ سانتی‌متر.
پیش از دفن، اتاقکی خشتی در کف چاله ساخته شده بود تا ته ظرف روی آن قرار گیرد.
در ابتدا برای ذخیره‌ی مایعات ساخته شد، اما بعدها به‌عنوان تاپو (انبار غلات) استفاده شد.
گاهنگاری و مقایسه:
آثار لایه‌ی سوم با سفال‌های سیلک ۲، موشلان تپه‌ی اسماعیل‌آباد شباهت دارد و مرحله‌ی پیشرفته‌ی فرهنگ چشمه‌علی را نشان میدهد.
گاهنگاری نسبی: میانه‌ی هزاره‌ی پنجم تا آغاز هزاره‌ی چهارم پیش از میلاد.
🔬 اهمیت مطالعات سفال:
سفال کلید شناخت الگوهای استقراری، گاهنگاری، ارتباطات فرهنگی و حتی رژیم غذایی است.
آنالیزهای آزمایشگاهی، ترکیبات مواد غذایی باقی‌مانده بر دیواره‌ی ظروف را آشکار می‌کند.
تلفظ درست واژه تاپو tâpu (ظرفی برای ذخیره سازی غلات)
#قره_تپه_قمرود #باستان_شناسی #باستانشناسی_ایران #فرهنگ_چشمه_علی #فلات_مرکزی #مس_سنگی #پیش_از_تاریخ #میراث_فرهنگی
دیدن ویدیو در یوتیوب
https://youtu.be/o_x2jfOFtao
زیویه، قلایچی و... رازهای مانناها
مشاهده ویدیو در یوتیوب
https://youtu.be/izo3_sOKP2U
داخل یوتیوب موسیقی زمینش کپی رایت خورد دوباره آپلود شد، جالبه موسیقی زمینه رو از خود کتابخانه یوتیوب دانلود کردم!
https://youtu.be/z1PUMiY0mE8
روانشناسی زیست‌پس‌نگر 4
حسادت، خشونت، همکاری، سلطه
در دل کوه‌های زاگرس، جایی در جنوب شرق خرم‌آباد، محوطه باستانی «پاتخت سنگتراشان» واقع شده است. این مکان، در بازه سالهای ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۰، طی شش فصل کاوش به سرپرستی دکتر مهرداد ملک‌زاده و بعدها عطا حسن‌پور مورد بررسی و کاوش قرار گرفت. در این کاوش‌ها، بیش از ۲ هزار شیء مفرغی، آهنی، سفالی و سنگی به‌دست آمد که در نوع خود بی‌نظیر بودند.
مطالعات انجام‌شده نشان میدهد که این محوطه احتمالاً کاربری آیینی داشته و در هزاره اول پیش از میلاد، هم‌زمان با عصر آهن ۱ تا ۳ حیات فرهنگی داشته است. ساختار معماری سنگ‌چین با پلان مدور و وجود پیکرک‌های نیایشگر، ظروف منقوش و سرپیکان‌های سنگی، گواهی بر این فرضیه هستند. برخی پژوهشگران بر این باورند که مسافران و کوچ‌نشینان، در مسیر عبور از مناطق کوهستانی، نذورات خود را در این مکان مقدس اهدا می‌کردند.
محوطه سنگتراشان، با توجه به کشف آثار در بستری منسجم و دست‌نخورده، یکی از مکان‌های مرجع برای مطالعه عصر آهن در لرستان و غرب زاگرس محسوب می‌شود.
دیدن ویدئو در اینستاگرام
https://instagram.com/MiraseBastan
#باستان_شناسی #سنگتراشان #لرستان
سری که در 4800 سال پیش در شهر سوخته جراحی شد
📌 در یکی از گورهای شهر سوخته، جمجمه‌ی دختری نوجوان کشف شد که نشانه‌ی واضحی از یک بریدگی هدفمند داشت؛ برشی که نه‌تنها با دقت انجام شده، بلکه نشانه‌های ترمیم هم در اطرافش دیده می‌شود...
یعنی چه کسی این کار را کرده؟ با چه دانشی؟ و چرا؟
برای کاهش درد؟ برای تخلیه مایعات؟ یا شاید با هدفی آیینی و اعتقادی؟
✔️ ابزار تیز
✔️ نشانه‌های ترمیم
✅ احتمال بقا پس از عمل حدود 6 ماه تا یک سال
✅ نیاز به مراقبت پس از بریدگی
ما هنوز دقیق نمی‌دانیم.
🧠 دیدن در اینستاگرام میراث باستان
ردپاهای لایتولی
در شمال کشور تانزانیا، در منطقه آروشا و نزدیکی آتشفشان خاموش سادیمان، دشت باستانی لایتولی (Laetoli) گنجینه‌ای بی‌نظیر از تاریخ تکامل انسان را در خود جای داده است.
در سال 1978، در این دشت خاکستری، ردپاهایی کشف شدند که متعلق به Australopithecus afarensis، یکی از انسان‌نمایان نخستین، هستند. این ردپاها—که قدمتی حدود ۳.۶ میلیون سال دارند—نخستین شواهد محکم از راه‌رفتن ایستاده (بایپدالیسم) در گونه‌های پیشابشری محسوب می‌شوند.
در کنار این گام‌های انسان‌ریخت‌ها، بیش از ۲۰ گونه جانوری از جمله فیل‌ها، بوفالوها، زرافه‌ها، کرگدن‌ها و اسب سه‌انگشتی منقرض‌شده‌ای به‌نام هیپاریون (Hipparion) نیز ردپای خود را بر بستری از خاکستر مرطوب بر جای گذاشته‌اند.
یکی از ویژگی‌های قابل‌توجه در Australopithecus afarensis، میزان بالای تفاوت جنسی (sexual dimorphism) در اندازه‌ی بدن بوده است.
✅️ #تانزانیا #فرگشت_انسان #دگرگشت