pgulfstudies | Unsorted

Telegram-канал pgulfstudies - مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

4815

﷽ کانال تحلیلی-خبری گروه خلیج فارس اندیشکدهٔ مرصاد @mersadcss ارتباط با ادمین: @Mers_ad

Subscribe to a channel

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ ترامپ میان دو سنگ آسیاب؛ رقابت «اسپارت‌های خلیج فارس» و چالش میانجی‌گری واشنگتن

🔺 روزنامه لوموند در ستونی به قلم ژان پیر فیلیو، استاد علوم سیاسی پاریس، به تاریخ ۵ ژانویه ۲۰۲۶ به تحلیل فشارهای فزاینده بر دونالد ترامپ برای انتخاب میان دو متحد استراتژیک خود پرداخته است. این گزارش با عنوان ترامپ میان امارات و عربستان مستاصل شده است استدلال می‌کند که رئیس‌جمهور آمریکا اکنون تحت فشار شدید محمد بن سلمان قرار دارد تا در برابر استراتژی‌های تجزیه‌طلبانه امارات در سودان و به‌ویژه یمن بایستد. فیلیو معتقد است که پیمان ابراهیم در سال ۲۰۲۰ اگرچه همکاری استراتژیک اسرائیل و امارات را رقم زد، اما در عمل به جای حل منازعات، الگویی از قدرت‌طلبی تهاجمی را ایجاد کرد که در آن رهبرانی مانند نتانیاهو و محمد بن زاید با بی‌اعتنایی به قوانین بین‌المللی، مدل حکمرانی اسپارت‌گونه را برگزیده‌اند.

🔺 نویسنده اشاره می‌کند که امارات با وعده سرمایه‌گذاری ۱.۴ تریلیون دلاری در آمریکا و سرمایه‌گذاری ۲ میلیارد دلاری در استارت‌آپ ارز دیجیتال ترامپ، سعی در خرید وفاداری واشنگتن داشته است، اما این رویکرد اکنون با مطالبات جدی پادشاهی عربستان سعودی برخورد کرده است. روزگاری که محمد بن زاید به عنوان مرشد محمد بن سلمان شناخته می‌شد به پایان رسیده و اکنون ریاض به عنوان بزرگترین و پرجمعیت‌ترین کشور شبه‌جزیره، در حال بازپس‌گیری نقش رهبری خود است. یمن به نقطه کانونی این تنش‌ها تبدیل شده است؛ جایی که پس از آشتی ریاض با تهران در سال ۲۰۲۳، امارات حمایت خود از جدایی‌طلبان جنوب را تشدید کرد تا نفوذ خود را در مسیرهای دریایی حفظ کند.

🔺 در سودان نیز تضاد منافع به اوج رسیده است. در حالی که هر دو کشور در ابتدا از کودتای ۲۰۲۱ حمایت کردند، اکنون امارات از نیروهای پشتیبانی سریع حمایت می‌کند و ریاض در کنار ارتش سودان ایستاده است تا امنیت بندر پورت‌سودان در مقابل بندر جده را تضمین کند. فیلیو معتقد است انفعال دولت ترامپ در قبال بحران سودان باعث شد تا عربستان ابتکار عمل را در یمن به دست بگیرد. انهدام محموله تسلیحاتی امارات توسط نیروی هوایی سعودی در ۳۰ دسامبر و حملات هوایی دوم ژانویه که منجر به کشته شدن ۲۰ نفر شد، نشان‌دهنده جدی‌ترین خطر تصادم نظامی میان این دو متحد از ابتدای بحران یمن تاکنون است.

🔺 ژان پیر فیلیو در نهایت نتیجه می‌گیرد که ترامپ برخلاف ادعاهایش مبنی بر برقراری صلح در خاورمیانه، منطقه را به میدان رقابت شکارچیانی تبدیل کرده است که حتی در میان متحدان خودش نیز رحم ندارند. در حالی که امارات به دنبال ایجاد یک یمن جنوبی جدید و همسو با اسرائیل مشابه الگوی سومالی‌لند است، عربستان با چالش تجزیه‌طلبی در مرزهای زمینی و دریایی خود روبروست. این وضعیت ترامپ را در برابر یک انتخاب دشوار قرار داده است؛ انتخابی میان پول نقد بی‌پایان امارات و ضرورت‌های امنیتی و مشروعیت بین‌المللی عربستان سعودی که می‌تواند آینده ثبات در کریدور دریای سرخ را رقم بزند.

#عربستان #امارات

https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/01/05/trump-is-torn-between-the-uae-and-saudi-arabia_6749076_4.html

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

💢گزارش حسین ابراهیم | درباره محاسبات اشتباه امارات؛ عربستان سعودی چگونه در نبرد جنوب پیروز شد؟

🔹وقایع اخیر در یمن نشان داد که امارات متحده عربی با هماهنگ‌سازی تصرف استان‌های حضرموت و المهره در شرق یمن توسط شورای انتقالی جنوب از خطوط قرمز عبور کرده است؛ اقدامی که نه‌تنها امنیت ملی عربستان سعودی را تهدید می‌کرد، بلکه توهینی مستقیم بود که ریاض نمی‌توانست از کنار آن عبور کند.

🔹در واقع محمد بن زاید رئیس امارات متحده عربی _که به زیرکی سیاسی شهرت دارد _ بدون چراغ سبز ضمنی ایالات متحده (که در سکوت رسمی واشنگتن آشکار شد) و بدون همراهی اسرائیل (که با به‌رسمیت شناختن سومالی‌لند در ساحل مقابل خلیج عدن هم‌زمانی معناداری با این تحولات داشت) جسارت پیشبرد چنین پروژه‌ای را نداشت. از این منظر آنچه رخ داد به‌نظر یک عملیات هماهنگ اماراتی_ اسرائیلی برای نفوذ در این منطقه حیاتی بود؛ عملیاتی با هدف تضعیف صنعا و هموارسازی مسیری که حملات هوایی غرب و اسرائیل طی دو سال گذشته در تحقق آن ناکام مانده بودند.

🔹اما این پروژه ناگزیر به تهدید مستقیم امنیت عربستان سعودی انجامید؛ تهدیدی که این‌بار، موضع‌گیری سیاسی ریاض آن را در جایگاه برنده قرار داد. عربستان طی دو سال جنگ «طوفان الاقصی» از مشارکت مستقیم علیه صنعا خودداری کرد و هم‌زمان سیاست کاهش تنش با ایران و انصارالله را در پیش گرفت؛ رویکردی که نه‌تنها همدلی گسترده افکار عمومی عربی را به‌دلیل تهدیدات متوجه این کشور به همراه داشت، بلکه حمایت دیگر کشورهای خلیج فارس، به‌ویژه قطر و سلطنت‌نشین عمان را نیز برای ریاض به ارمغان آورد.

🔹هم‌زمان ریاض با اعلام حمایت از گفت‌وگوی جنوب_جنوب در پایتخت خود، مسیر سیاسی لازم برای تثبیت دستاوردهای میدانی را گشود. در این چارچوب «مسئله جنوب» از انحصار شورای انتقالی خارج شد و این شورا صرفاً به یکی از بازیگران این پرونده تبدیل گردید، نه پرچمدار تأسیس «دولت جنوب عربی»؛ پروژه‌ای که پس از کودتا رؤیای آن را در سر داشت و به‌نظر می‌رسید امارات نیز مشتاق تحقق آن بود.

🔹با این حال این موفقیت عربستان بدون نوعی همگرایی منافع با انصارالله ممکن نبود؛ فارغ از اتهاماتی که متحدان امارات درباره همکاری میدانی میان دو طرف مطرح می‌کنند. این تحول می‌تواند به احیای روابط ریاض با انصارالله و بازفعال‌سازی «خارطة الطريق» مورد توافق میان عربستان و صنعا منجر شود؛ نقشه‌ای که اگرچه به‌دلیل محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی آمریکا همچنان معلق مانده، اما شامل تقسیم درآمدهای نفتی میان صنعا و عدن است.

🔹 کنترل شورای انتقالی جنوب بر حضرموت با توجه به سهم بالای نفت این استان در منابع پیش‌بینی‌شده، عملاً این نقشه راه را تضعیف می‌کرد.

🔹مهم‌تر از همه این تحولات نخستین باری است که پیامدهای پرهزینه رابطه امارات با اسرائیل به‌طور عینی آشکار می‌شود؛ رابطه‌ای که ابوظبی تاکنون از آن سود برده بود، از جمله در جریان جنگ غزه، بی‌آنکه هزینه‌ای برای جانبداری و کمک به دشمن بپردازد.

🔹در سطح خلیج فارس نیز روشن شد که ابوظبی توان به چالش کشیدن ریاض _ که خود را «برادر بزرگ» شورای همکاری معرفی می‌کند _ ندارد؛ همان‌گونه که قطر در سال ۲۰۱۷، علی‌رغم چهار سال محاصره توسط عربستان، امارات، مصر و بحرین، توانست مقاومت کند و اهداف محاصره را خنثی سازد. قطر از موقعیت ژئوپلیتیکی، روابط منطقه‌ای و نقش حیاتی خود برای ایالات متحده _ به‌ویژه میزبانی بزرگ‌ترین پایگاه نظامی آمریکا در منطقه _ بهره برد.

🔹 در مقابل تلاش امارات برای تحمیل معادله‌ای مشابه به عربستان، بیش از حد تحمل ریاض بود؛ به‌ویژه آنکه این‌بار عربستان در جایگاه کشورِ هدف قرار گرفته بود، نه مهاجم.

🔹اکنون پرسش اصلی این است که عربستان سعودی چگونه بحران یمن را در ادامه مدیریت خواهد کرد، در حالی که ناگزیر از موازنه‌سازی میان منافع خود و نفوذ آمریکا در یمن است.

🔹 تاکنون ریاض متحدان امارات را به‌طور کامل از یمن اخراج نکرده و این مسئله بخشی از بحران را همچنان باز نگه داشته است.

🔹ارتباط میان تحولات یمن و آنچه در کل خاورمیانه جریان دارد کاملاً روشن است؛ از همین رو «خارطة الطريق»_ که به‌عنوان راه‌حلی واقع‌بینانه و منطبق با واقعیت‌های میدانی مطرح شده بود _ همچنان معلق باقی مانده است.

🔹سرنوشت این نقشه یا به توافقی گسترده میان ایران و آمریکا گره خورده که چندین بحران منطقه‌ای را در بر گیرد، یا به جنگی جدید که موازنه قدرت را تغییر دهد.

🔹با این حال نکته قابل توجه آن است که این رویداد، شکست دیگری را به کارنامه ناکامی‌ها در یمن افزود؛ شکستی که به مجموعه ناکامی‌های ناوگان‌ها و حملات هوایی مشترک آمریکا، اروپا و اسرائیل طی دو سال گذشته در شکستن صنعا اضافه می‌شود؛ این‌بار، بدون آنکه حتی یک گلوله شلیک شود.

🔸 کانال مطالعات یمن
@yemenstudies_ir

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️عقب‌نشینی تاکتیکی امارات و تلاش شورای همکاری برای جلوگیری از تشدید تنش

🔺تلاش‌های دیپلماتیک فشرده سایه سنگین تنش میان ریاض و ابوظبی را از سر شورای همکاری خلیج‌فارس دور و و از سرایت آن به بحران داخلی در این منطقه جلوگیری کرد؛ تنشی که پس از حمله هوایی عربستان به محموله نظامی امارات در بندر مکلا در حضرموت علنی شد.

🔺کشورهای عضو شورا پس از چند ساعت سکوت، با صدور بیانیه‌هایی -تقریباً- هم‌زمان و با ادبیاتی نزدیک به هم، بر لزوم جلوگیری از تشدید تنش، حفظ وحدت اعضای شورا و نقش کلیدی ریاض و ابوظبی در ثبات یمن تأکید کردند و امنیت عربستان را بخشی جدایی‌ناپذیر از امنیت کل منطقه دانستند.

🔺اعلام خروج نیروهای امارات از یمن، به گفته ناظران خلیج فارس نقش مهمی در مهار پیامدهای بحران داشت و به‌عنوان عقب‌نشینی‌ای تاکتیکی ارزیابی شد. هم‌زمان، تماس‌های تلفنی وزیر خارجه آمریکا با همتایان سعودی و اماراتی درباره امنیت منطقه انجام شد. بحرین، قطر، کویت و عمان نیز با حمایت از راه‌حل‌های دیپلماتیک و دولت قانونی یمن، بر گفت‌وگو و خویشتنداری تأکید کردند.

🔺تحلیلگران می‌گویند هرچند اختلاف دیدگاه‌ها در مسائل استراتژیک همچنان پابرجاست، اما منافع مشترک و نگرانی از مداخله‌های خارجی، کشورهای خلیج فارس را به مدیریت اختلاف و حفظ حداقل اجماع برای ثبات منطقه سوق داده است.
▫️ العربي الجدید

#عربستان #امارات #کویت #عمان #قطر #بحرین

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️از «عقده برادر بزرگ‌تر» تا «مرگ ائتلاف»؛ جدل تازه در روابط سعودی–اماراتی

🔺اظهارات عبدالخالق عبدالله، استاد دانشگاه و چهره شناخته‌شده اماراتی، موجی از واکنش‌ها و جدل‌ها را در شبکه‌های اجتماعی برانگیخته و به نمادی از تنش فزاینده میان عربستان سعودی و امارات تبدیل شده است.

🔺او در چند پست، ریشه اختلافات دوره‌ای میان کشورهای خلیج فارس را «عقده برادر بزرگ‌تر» دانست؛ کنایه‌ای که به‌طور ضمنی عربستان را خطاب قرار می‌دهد و تأکید دارد کشورهای عربی خلیج فارس، در کنار احترام، زیر بار تبعیت سیاسی و واگذاری تصمیم مستقل خود نمی‌روند.

🔺عبدالله همچنین با لحنی تند، با اشاره به این که «زمان صدور گواهی فوت ائتلاف عربی در یمن» رسیده، این ائتلاف را متهم کرد که در تحقق اهدافش شکست خورده است. این اظهارات با واکنش‌های تند کاربران سعودی و اماراتی همراه شد؛ برخی آن را حمله‌ای مستقیم به ریاض و برخی بازتاب بحران عمیق‌تر در روابط دو کشور دانستند.

🔺این جدل رسانه‌ای در حالی رخ می‌دهد که طی روزهای اخیر، تنش‌های میدانی بی‌سابقه‌ای در یمن گزارش شده؛ و نیروهای تحت حمایت ائتلاف سعودی کنترل بخش‌های گسترده‌ای از شرق و جنوب یمن را از نیروهای وابسته به امارات باز پس گرفته‌اند.

#امارات #عربستان

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ گسل ریاض-ابوظبی؛ قمار دوگانه و چالش بزرگ ترامپ در ۲۰۲۶

🔺 مجله «نیوزویک» در یادداشتی تحلیلی به قلم «دانیال دی‌پتریس» (۳ ژانویه ۲۰۲۶)، به پیامدهای مخرب شکاف میان عربستان سعودی و امارات بر سیاست خارجی دولت دوم دونالد ترامپ پرداخته است. این گزارش با عنوان «شکاف سعودی-اماراتی کار ترامپ را سخت‌تر می‌کند»، استدلال می‌کند که رویای ترامپ برای ایجاد یک «نظم نوین و پایدار» در خاورمیانه، اکنون با واقعیتی تلخ روبروست: دو متحد اصلی او در منطقه، بیش از آنکه نگران نفوذ ایران باشند، درگیر یک جنگ قدرت حذفی علیه یکدیگرند.

🔺 نیوزویک معتقد است که دکترین ترامپ بر پایه یک «بلوک متحد عربی» علیه تهران بنا شده بود. اما بمباران محموله تسلیحاتی امارات توسط عربستان در یمن، این انسجام را از بین برده است. اکنون واشنگتن با منطقه‌ای روبروست که در آن متحدانش نه تنها با هم همکاری نمی‌کنند، بلکه در یمن و سودان وارد «جنگ نیابتی» علیه یکدیگر شده‌اند.
🔺 نویسنده اشاره می‌کند که هدف بزرگ ترامپ (عادی‌سازی روابط عربستان و رژیم صهیونیستی) در گروی ثبات منطقه بود. با شعله‌ور شدن تنش‌های مرزی و نظامی میان ریاض و ابوظبی، ریاض تمرکز خود را بر «امنیت ملی فوری» و مقابله با نفوذ امارات در حیاط خلوت خود (یمن) قرار داده و موضوع عادی‌سازی را به عنوان یک ابزار فشار دیپلماتیک معلق نگه داشته است.
🔺 ترامپ به دیپلماسی تراکنشی و شخصی علاقه دارد. اما نیوزویک هشدار می‌دهد که محمد بن سلمان و محمد بن زاید، هر دو با وعده سرمایه‌گذاری‌های تریلیون دلاری در آمریکا، در حال رقابت برای جلب حمایت ترامپ علیه دیگری هستند. این موضوع ترامپ را در موقعیت دشواری قرار می‌دهد که انتخاب هر یک، به معنای از دست دادن دلارهای نفتی و نفوذ راهبردی طرف دیگر است.

🔺نیوزویک نتیجه می‌گیرد که «ماه عسل» ترامپ با حکام خلیج فارس به پایان رسیده است. در سال ۲۰۲۶، خاورمیانه دیگر آن منطقه یکپارچه دوره اول ترامپ نیست. شکاف کنونی، تلاش‌های واشنگتن برای حل بحران‌های غزه و سودان را فلج کرده است. دی‌پتریس معتقد است که اگر ترامپ نتواند فوراً میان ریاض و ابوظبی میانجی‌گری کند، معماری امنیتی که او قصد داشت به عنوان میراث خود بر جای بگذارد، پیش از آنکه کامل شود، فرو خواهد ریخت.

#عربستان #امارات

https://www.newsweek.com/the-saudi-uae-schism-could-make-trumps-job-even-harder-opinion-11299621

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

💢خبرگزاری رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش داد که عیدروس الزبیدی، رئیس شورای انتقالی جنوب به ریاض سفر خواهد کرد

🔹این سفر در حالی انجام می‌شود که تنها چند روز از استقبال شورای انتقالی جنوب از دعوت عربستان سعودی برای برگزاری کنفرانس جناح‌های جنوب در ریاض درباره مسئله جنوب می‌گذرد؛ دعوتی که پس از تحولات اخیر و آنچه شورای انتقالی «بازگرداندن مشروعیت یمن به استان حضرموت» توصیف کرده مطرح شد.

🔹شورای انتقالی جنوب در بیانیه‌ای که پس از نشست رهبری این شورا در عدن منتشر شد، آمادگی خود را برای مشارکت فعال در کنفرانس آتی ریاض اعلام کرد؛ کنفرانسی که هدف آن تقویت گفت‌وگو میان جریان‌ها و جناح‌های مختلف جنوب یمن عنوان شده است. در این بیانیه، از نقش و تلاش‌های عربستان سعودی در فراهم‌سازی بستر این گفت‌وگوها قدردانی شده است.

🔹در این نشست عیدروس الزبیدی و اعضای هیئت رئیسه شورای انتقالی جنوب از آنچه «تلاش‌های عربستان سعودی برای آماده‌سازی برگزاری کنفرانس جامع گفت‌وگوی جنوب با هدف بررسی راه‌های حل مسئله مردم جنوب» خوانده شد استقبال کردند.

🔹شرکت‌کنندگان همچنین بر آمادگی شورای انتقالی جنوب برای مشارکت مؤثر در موفقیت این کنفرانس و کمک به تدوین یک چشم‌انداز جامع جنوبی تأکید کردند؛ چشم‌اندازی که به گفته آنان باید با «مبارزات و آرمان‌های مردم جنوب» در زمینه حق تعیین سرنوشت همسو بوده و در یک بازه زمانی مشخص، تحت نظارت بین‌المللی و سازمان ملل متحد دنبال شود.

🔹در همین حال، صبح روز دوشنبه ابو زرعه عبدالرحمن المحرمی عضو شورای ریاستی و معاون رئیس شورای انتقالی جنوب، از سفر خود به ریاض و دیدار با شاهزاده خالد بن سلمان وزیر دفاع عربستان سعودی، خبر داد.

🔹المحرمی نخستین چهره ارشد شورای انتقالی جنوب است که از زمان آغاز بحران اخیر در یمن، و پس از آنکه این شورا در سوم دسامبر کنترل استان‌های حضرموت و المهره را به دست گرفت، با یک مقام سعودی دیدار می‌کند.

🔹این دیدار در ریاض به‌عنوان اولین تماس مستقیم میان شورای انتقالی جنوب و مقامات عربستان سعودی ارزیابی می‌شود.

🔹 پیش از این، دیداری نیز با طارق صالح عضو شورای ریاستی انجام شده بود؛ فردی که یکی از چهار عضو این شورا به شمار می‌رود و مخالفت خود را با اقدامات رشاد العلیمی برای اخراج امارات از یمن و اعلام وضعیت اضطراری اعلام کرده بود.

🔹در تحولی مرتبط سالم الخنبشی استاندار حضرموت، روز یکشنبه و سه روز پس از آغاز عملیات بازپس‌گیری اردوگاه‌ها و مراکز تحت کنترل شبه‌نظامیان شورای انتقالی جنوب، از بازپس‌گیری کامل شهرهای استان حضرموت خبر داد.

🔹او در این‌باره گفت: «ما مأموریت را تکمیل کرده‌ایم و در صورت لزوم آماده گسترش عملیات هستیم. استان در حال ورود به مرحله‌ای جدید است که تمرکز آن بر تحکیم امنیت و ثبات خواهد بود.»

✍️به نظر می‌رسد عیدروس الزبیدی باید خود را در برابر اقداماتی از سوی عربستان سعودی، از جمله محدودسازی‌های سیاسی یا حتی حصر خانگی، آماده کند.

🔸 کانال مطالعات یمن
@yemenstudies_ir

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️افشای کمک مالی کلان امارات به رهبر دروزی‌های اسرائیل؛ ریشه تنش بی‌سابقه ولید جنبلاط با ابوظبی چیست؟

🔺چندی پیش، ولید جنبلاط، رهبر پیشین حزب سوسیالیست ترقی‌خواه لبنان با انتشار یک پست جنجالی در شبکه اجتماعی «ایکس» واکنش تند فعالان نزدیک به دولت ابوظبی را برانگیخت؛ و از جمله، عبدالخالق عبدالله، وی را به «حماقت سیاسی» متهم کرد؛ این تنش‌ها تا جایی پیش رفت که جنبلاط خیلی زود پست خود را حذف کرد. او در این پست، بدون نام بردن مستقیم از امارات، این کشور را به فتنه‌انگیزی و ایجاد هرج‌ومرج در سودان، حمایت از جدایی‌طلبان در یمن و محاصره عربستان متهم کرده بود.

🔺منابع مطلع فاش کرده‌اند که انگیزه اصلی این موضع‌گیری تند جنبلاط، دریافت اطلاعاتی مبنی بر پرداخت بیش از ۱۰۰ میلیون دلار توسط امارات به شیخ موفق طریف، رهبر مذهبی دروزی‌های ساکن اراضی اشغالی است. بر اساس این گزارش‌ها، بخشی از این مبالغ برای حمایت از مخالفان جنبلاط در لبنان و تضعیف نفوذ سنتی او در طایفه دروزی به کار گرفته می‌شود.

🔺روابط میان ابوظبی و جنبلاط، پس از تحولات سوریه به شدت تیره شده است؛ تا جایی که اعضای حزب وی اکنون با محدودیت صدور ویزا از سوی ابوظبی مواجه‌اند.

🔺همزمان، نزدیکی شیخ موفق طریف به رژیم صهیونیستی و دیدارهای رسمی او با مقامات اماراتی، شکاف‌های سیاسی و مذهبی عمیقی را در میان دروزی‌های منطقه ایجاد کرده و به پیچیدگی رقابت‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه افزوده است.

#امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ شکستن پیوند آهنین؛ چگونه دو متحد کلیدی واشنگتن در یمن به روی هم تیغ کشیدند؟

🔺 روزنامه «نیویورک تایمز» در گزارشی ویژه به قلم «ویویان نریم» (۱ ژانویه ۲۰۲۶)، به تحلیل ابعاد بحرانی پرداخته است که طی هفته گذشته روابط عربستان سعودی و امارات متحده عربی را به نقطه انفجار رساند. این گزارش استدلال می‌کند که حمله هوایی عربستان به محموله اماراتی در یمن، تنها یک حادثه نظامی نیست، بلکه نقطه اوج شکافی عمیق میان دو حاکم مستبد است که زمانی «برادران خونی» پنداشته می‌شدند اما اکنون در حال بازترسیم نقشه قدرت در خاورمیانه و آفریقا علیه یکدیگر هستند.

🔺نیویورک تایمز می‌نویسد که تنش‌های نهفته، روز سه‌شنبه زمانی علنی شد که جنگنده‌های سعودی محموله‌ای را که ریاض مدعی بود حامل سلاح برای جدایی‌طلبان جنوب یمن (STC) است، هدف قرار دادند. این حادثه نشان‌دهنده گسست کامل در استراتژی‌های منطقه‌ای دو کشور است:

عربستان سعودی (MBS): به یک «عمل‌گرای سرسخت» تبدیل شده که به دنبال فرونشاندن تنش‌های منطقه‌ای برای پیشبرد دستور کار اقتصادی داخلی و جذب سرمایه است.
امارات متحده عربی (MBZ): به عنوان یک «بازیگر جسور با جاه‌طلبی‌های امپریالیستی» توصیف می‌شود که از ابزارهای مالی و نظامی خود برای کنترل آبراه‌های استراتژیک و نفوذ در آفریقا استفاده می‌کند.

🔺یک نکته کلیدی در گزارش نیویورک تایمز، ارتباط میان جنگ سودان و درگیری در یمن است. طبق این گزارش، محمد بن سلمان در دیدار ماه نوامبر خود با دونالد ترامپ، فشار زیادی آورده است تا واشنگتن امارات را برای توقف حمایت از نیروهای «پشتیبانی سریع» (RSF) در سودان تحت فشار بگذارد. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، صراحتاً اعلام کرده است که واشنگتن می‌داند چه کسی (امارات) در حال تأمین سلاح و پول در سودان است. تحلیلگران معتقدند پیشروی نیروهای تحت حمایت امارات در شرق یمن (حضرموت)، واکنشی خشمگینانه از سوی ابوظبی به این فشارهای دیپلماتیک ریاض در واشنگتن بوده است.

🔺نیویورک تایمز تأکید می‌کند که رقابت اقتصادی، زیربنای این درگیری نظامی است. تلاش MBS برای تبدیل ریاض به قطب جهانی تجارت و هوش مصنوعی، تهدیدی وجودی برای جایگاه دبی به عنوان هاب مالی منطقه محسوب می‌شود. اولتیماتوم عربستان به شرکت‌های بین‌المللی برای انتقال دفاتر مرکزی به ریاض، از سوی اماراتی‌ها به عنوان یک «تهاجم مستقیم» قلمداد شده است.

🔺این گزارش به فضای ملتهب رسانه‌ای نیز می‌پردازد. ضاحی خلفان، معاون پلیس دبی، در واکنشی تند و با ستایش از پادشاه سابق (ملک عبدالله)، به طور ضمنی مشروعیت سیاست‌های MBS را زیر سوال برد. در مقابل، اینفلوئنسرهای سعودی، امارات را کشوری کوچک توصیف کردند که دچار «توهم قدرت» شده و بیش از وزن خود در حال مشت‌زنی است.

🔺نیویورک تایمز هشدار می‌دهد که این گسست، نه تنها تلاش‌های صلح در یمن و سودان را مختل می‌کند، بلکه برای دولت ترامپ که روی دلارهای این دو کشور حساب باز کرده، یک سردرد بزرگ دیپلماتیک است. یمن اکنون به زمین بازیِ «جنگ قدرت» دو متحد سابق تبدیل شده که هر یک جهان‌بینی کاملاً متفاوتی برای آینده منطقه دارند.

#عربستان #امارات

https://www.nytimes.com/2026/01/01/world/middleeast/uae-saudi-arabia-yemen.html

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️اوپک‌پلاس با وجود تنش‌های عربستان و امارات، سیاست تولید نفت را حفظ می‌کند

🔺گزارش‌های رسیده از نشست روز گذشته اوپک‌پلاس نشان می‌دهد که این ائتلاف علی‌رغم تنش‌های بی‌سابقه سیاسی میان اعضای کلیدی و تحولات دراماتیک بین‌المللی، سیاست فعلی تولید نفت خود را حفظ خواهد کرد. هشت کشور تأثیرگذار این گروه، از جمله عربستان سعودی، روسیه و امارات، بر توافق پیشین مبنی بر توقف افزایش تولید در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۶ تأکید دارند. این تصمیم واکنشی مستقیم به افت ۱۸ درصدی قیمت نفت در سال ۲۰۲۵ است که بر اثر نگرانی از مازاد عرضه، شدیدترین کاهش قیمت سالانه از سال ۲۰۲۰ به این سو محسوب می‌شود.

🔺همزمان، تنش‌های علنی میان ریاض و ابوظبی بر سر جنگ یمن و درگیری میان نیروهای تحت حمایت دو کشور، یکی از جدی‌ترین شکاف‌های دهه‌های اخیر را میان این دو متحد سابق رقم زده است. این وضعیت با شوک ناشی از تحولات ونزوئلا پیچیده‌تر شده است. با این حال، تاریخچه اوپک نشان داده که این سازمان همواره مدیریت بازار را بر اختلافات سیاسی، نظیر جنگ ایران و عراق یا تحریم‌های روسیه، ارجحیت داده است. تحلیل‌گران معتقدند اولویت اصلی این ائتلاف در حال حاضر، حفظ انسجام برای مقابله با کاهش تقاضای فصلی و جلوگیری از سقوط بیشتر قیمت‌هاست. اعضای اوپک‌پلاس قرار است در نشست اول فوریه بار دیگر تحولات بازار را ارزیابی کنند.

#عربستان #امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ بازآفرینی نقش منطقه‌ای ایران: دال مشترک «دکترین مقاومت» و «سیاست همسایگی»

👤 نویسنده: وحید اخوت

🔸 تحولات شگرف سال ۲۰۲۵ و پیامدهای جنگ دوازده‌روزه، تصویر «رژیم صهیونیستیِ عاقل و مهارشده» را در ذهن پایتخت‌های عربی فرو ریخت. در حالی که پیش از این، «سیاست همسایگی» و «محور مقاومت» دو خط متصادم دیده می‌شدند، امروز جنون نظامی تل‌آویو و حمله به حاکمیت کشورهایی نظیر قطر، ضرورت یک همگرایی جدید را ایجاد کرده است. ایران که زمانی از سوی همسایگان بازیگری ستیزه‌جو قلمداد می‌شد، حالا با دیپلماسی مسئولانه در قبال ریاض و ایستادگی در برابر آنارشی صهیونیستی، به «لنگرگاه ثبات منطقه» تغییر وضعیت داده است.

🔸 در این میان، امارات متحده عربی با خروج از زیر سایه سعودی، به «پیمانکار امنیتی» نظم صهیونیستی تبدیل شده است. از دسیسه علیه حاکمیت ریاض در یمن و واقعه المکلا، تا محاصره ژئوپلیتیک ترکیه در قبرس و سودان؛ ابوظبی بقای خود را در تضعیف قدرت‌های تمدنی منطقه تعریف کرده است. این تعجیل برای تثبیت نظم جدید در «پنجره زمانی دولت ترامپ»، امنیت ملی تمام بازیگران سنتی منطقه را هدف گرفته و نزاع را به سطح خصمانه و عیان کشانده است.

🔸 دال مشترک جدید سیاست خارجی ایران، دعوتی برای مشارکت عملگرایانه جهت صیانت از حاکمیت منطقه است. ایران امروز نه یک تهدید، بلکه «دیوار آخر» امنیتی است؛ دیواری که اگر در برابر نظم تحمیلی خارجی ترک بخورد، استقلال و تمامیت ارضی ریاض و آنکارا نیز بی‌دفاع خواهد بود. این رویکرد، تلاشی زیربنایی برای ایجاد کنسرت قدرت‌های اصیل (ایران، عربستان، ترکیه) علیه پیمانکاران آشوب در غرب آسیاست.

🔗 متن کامل يادداشت را از اینجا مطالعه کنید.

©️@mersadcss🔷🔷🔷

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ از «برادری» تا «برادرکشی»؛ کالبدشکافی طلاق سیاسی ریاض و ابوظبی در یمن

🔺واقعه المکلا؛ نقطه بازگشت‌ناپذیر: تی‌آر‌تی ورلد حمله هوایی عربستان به محموله‌های تسلیحاتی امارات در بندر المکلا را «پایان رسمی» ائتلاف عربی می‌داند. این اقدام نظامی نشان داد که ریاض دیگر حاضر نیست هزینه‌های امنیتی جاه‌طلبی‌های دریایی ابوظبی در شرق یمن (حضرموت و المهره) را بپردازد. از نگاه ریاض، تسلط امارات بر این مناطق، تهدیدی مستقیم برای «عمق استراتژیک» پادشاهی و پروژه‌های ترانزیتی آن به دریای عرب است.

🔺تضاد در معماری آینده یمن: تحلیل بر این نکته استوار است که دو کشور دو تصویر کاملاً متفاوت برای یمن پساجنگ دارند. عربستان به دنبال یک یمن متحد و باثبات (تحت کنترل دولتی مرکزی و همسو) است تا امنیت مرزهایش تضمین شود. در مقابل، امارات از «تجزیه یمن» و تشکیل دولت مستقل در جنوب حمایت می‌کند تا کنترل خود بر بنادر استراتژیک و مسیرهای تجارت جهانی را تثبیت نماید.

🔺 جنگ قدرت در خلیج فارس: این گزارش استدلال می‌کند که یمن تنها نوک کوه یخ است. رقابت اصلی بر سر «رهبری جهان عرب» در جریان است. محمد بن سلمان با اتکا به وزن اقتصادی و مذهبی عربستان، درصدد است دبی را از جایگاه قطب تجاری منطقه به حاشیه براند. سیاست‌های تهاجمی جذب شرکت‌های بین‌المللی به ریاض و رقابت در حوزه‌های هواپیمایی و هوش مصنوعی، ابوظبی را در موضع دفاعی قرار داده است.

🔺 فرصت‌طلبی بازیگران ثالث: تی‌آر‌تی ورلد تحلیل می‌کند که این شکاف، فضا را برای نفوذ بیشتر ایران و قدرت‌نمایی انصارالله باز کرده است. همچنین، واگرایی در مواضع این دو کشور نسبت به چین و رژیم صهیونیستی، انسجام شورای همکاری خلیج فارس را از بین برده و مانور دیپلماتیک آمریکا را در منطقه دشوارتر کرده است.

🔺 از این رو سال ۲۰۲۶ با منطقه‌ای روبروست که در آن «رقابت برای بقا» میان ریاض و ابوظبی، جایگزین «همکاری برای ثبات» شده است. یمن در این میان، قربانی اصلی است که به میدان تصفیه‌حساب دو همسایه قدرتمند تبدیل شده است.

#عربستان #امارات

https://www.trtworld.com/article/30f665f242bb

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

💢گفتگوی وزیر دفاع عربستان با طارق محمد صالح درباره ثبات این کشور

🔹رسانه‌های سعودی گزارش دادند خالد بن سلمان بن عبدالعزیز، وزیر دفاع عربستان سعودی روز شنبه با طارق محمد صالح عضو شورای ریاستی، درباره تلاش‌ها برای حمایت از ثبات در یمن و امنیت منطقه گفتگو و تبادل نظر کرده است.

🔹طارق محمد صالح نیز با انتشار پیامی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی «ایکس» تأیید کرد که این دیدار در فضایی آکنده از روحیه برادری برگزار شده است.

🔹طارق صالح نوشت: «با برادرم، شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع پادشاهی عربستان سعودی دیدار کردم. در این نشست که بازتاب‌دهنده روحیه برادری بود، درباره آخرین تحولات صحنه یمن و راه‌های تقویت تلاش‌های مشترک برای حمایت از ثبات یمن و امنیت منطقه گفت‌وگو کردیم».

✍به نظر می‌رسد که طارق صالح قبل از اینکه غضب سعودی به الزبیدی دامن او را نیز بگیرد، دست به کار شده است. احتمالا بابت بیانیه‌های حمایتی از امارات و انتقالی عذرخواهی کرده است.

🔸 کانال مطالعات یمن
@yemenstudies_ir

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

💢 گزارش اندیشکده آمریکایی CSIS از چرایی واکنش عربستان به تحولات شرق یمن

🔹از اول دسامبر، بیانیه‌ها شدید و اقدامات تندی در شرق یمن صورت گرفته است. نیروهای سعودی پس از اخراج اماراتی‌ها، پیشروی برای بازپس‌گیری شرق یمن را آغاز کرده‌اند، اما دلیل این‌گونه تعامل سعودی چیست؟

🔹 هرچند نقش و انگیزه‌های امارات همچنان مبهم است، اما واکنش شدید عربستان قابل درک است. اولاً، رویکرد عربستان در منطقه بر کاهش تنش‌ها متمرکز است، زیرا درگیری‌های مداوم منطقه تهدیدی برای موفقیت برنامه‌های اجتماعی و اقتصادی بلندپروازانه آن است.

🔹 سرمایه‌گذاران و گردشگران بین‌المللی تنها وقتی به عربستان اعتماد می‌کنند که امنیت برقرار باشد و خطر حمله راکت‌ها یا پهپادها به شهرها کم باشد. در چنین شرایطی، اقدام امارات، چه درست باشد چه غلط، تنش‌ها را تشدید می‌کند.

🔹 ثانیاً، عربستان جدایی‌طلبی در مرز جنوبی را تهدیدی مستقیم برای امنیت ملی می‌داند. درگیری در جنوب یمن، که ممکن است به اعلام استقلال شورای انتقالی منجر شود، شورای ریاستی را تضعیف می‌کند و این به نفع انصارالله است. قوی‌تر شدن انصارالله از منظر عربستان یعنی افزایش نفوذ ایران در شبه جزیره عربستان.

🔹 ثالثاً، عربستان ممکن است از نیروهای نزدیک به دیگر کشورهایی مانند ایران تهدیدهایی را تجربه کند، اما مواجهه با چنین تهدیداتی با حمایت یک عضو شورای همکاری خلیج فارس بسیار شوکه‌کننده است.

🔹 این موضوع شدت ناامیدی عربستان از رفتار امارات را نشان می‌دهد و ادامه چنین روندی می‌تواند انسجام شورای همکاری خلیج فارس و توانایی جمعی آن برای مقابله با دشمنان مشترک را تهدید کند.

🔹 در چنین شرایطی، بن سلمان نمی‌تواند بدون اتخاذ تصمیمات قاطع، امنیت ملی عربستان را تضمین کند. او همچنین باید اعتبار تلاش‌های کشور برای وحدت یمن را حفظ کرده و نفوذ ایران در منطقه را کاهش دهد.

🔹 بحران خلیج در سال ۲۰۱۷، که منجر به محاصره و انزوای قطر شد، ناشی از ادعاهایی مشابه بود. این ادعاها مطرح می‌کردند که قطر باعث تشدید تنش‌های منطقه‌ای شده و برخلاف امنیت جمعی شورای همکاری عمل کرده است.

🔹 این بحران نهایتاً حل شد، نه به دلیل فشار یا مداخله خارجی، بلکه به خاطر اینکه رهبران شورای همکاری راهی برای مصالحه یافتند. آن‌ها همچنین الزامات اقتصادی مشترکشان را در نظر گرفتند که نقش مهمی در حل اختلافات داشت.

🔹بحران یمن اکنون بزرگ‌ترین درگیری علنی در شورای همکاری از زمان بحران قطر تاکنون محسوب می‌شود. عربستان طی هفته‌های اخیر تلاش کرده به‌صورت پنهانی اختلافات خود با امارات را حل کند.

🔹با این حال، محموله تسلیحاتی ادعایی به مکلا «قطره‌ای بود که پیمانه را لبریز کرد». این موضوع باعث شد عربستان شکایات خود را علنی کرده و اقدام نظامی انجام دهد.

🔹 این وضعیت لحظه‌ای خطرناک برای شورای همکاری خلیج فارس است. بار دیگر نشان می‌دهد که کاهش تنش‌ها و هماهنگی سریع میان اعضا، حیاتی است.

🔹هر روز تأخیر در رسیدگی به این اختلافات، فرصت و امتیازی برای ایران و دیگر دشمنان شورای همکاری در منطقه محسوب می‌شود.

🔸 کانال مطالعات یمن
@yemenstudies_ir

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ جنگ بنادر و دلار؛ پس‌لرزه‌های اقتصادی شکاف ریاض-ابوظبی در زمین سوخته یمن

🔺 گزارش تازه نشریه فوربز به قلم «گونی یلدیز» (۳۰ دسامبر ۲۰۲۵) زاویه جدید و مغفول‌مانده‌ای از رقابت فزاینده عربستان و امارات را روشن می‌کند: «جنگ اقتصادی در جغرافیای یمن». این تحلیل استدلال می‌کند که شکاف میان دو متحد سابق، از اختلافات تاکتیکی و نظامی فراتر رفته و اکنون به نبردی بی‌رحمانه و استراتژیک برای تسلط بر شریان‌های اقتصادی، منابع انرژی و زیرساخت‌های حیاتی یمن تبدیل شده است. پیامد این رقابت، نه تنها نابودی آخرین امیدهای اقتصاد یمن است، بلکه ریسک‌های مالی جدی برای چشم‌اندازهای توسعه ریاض و ابوظبی نیز ایجاد کرده است.

🔺 محور اصلی این نزاع، «ژئوپلیتیک بنادر» است. تحلیلگر فوربز تشریح می‌کند که امارات متحده عربی با پیگیری استراتژی «امپراتوری دریایی»، کنترل انحصاری بر بنادر کلیدی عدن، مکلا و مجمع‌الجزایر سقطری را برای تکمیل زنجیره لجستیکی جهانی خود (و شبکه DP World) حیاتی می‌داند. در مقابل، عربستان سعودی که سال‌هاست رویای ایجاد خط لوله و مسیر ترانزیتی از طریق استان «المهره» به دریای عرب (برای دور زدن تنگه هرمز) را در سر می‌پروراند، نفوذ و سنگ‌اندازی نیروهای نیابتی امارات در نوار ساحلی را تهدیدی مستقیم برای امنیت انرژی و منافع ملی خود می‌بیند.

🔺 بعد دیگر این جنگ سرد، تسلط بر منابع هیدروکربنی در استان‌های نفت‌خیز «شبوه» و «حضرموت» است. ریاض فشار می‌آورد تا درآمدهای حاصل از صادرات نفت این مناطق به صورت متمرکز به بانک مرکزی یمن واریز شود تا دولت وابسته به آن بتواند ارزش پول ملی یمن را حفظ کرده و از فروپاشی مطلق اقتصادی جلوگیری کند. اما نیروهای شورای انتقالی جنوب (وابسته به امارات)، با کنترل فیزیکی بر تاسیسات، خواهان سهم‌خواهی مستقیم برای تأمین مالی پروژه خودمختاری خود هستند. نتیجه این بن‌بست، توقف صادرات، فرار سرمایه‌گذاران و تشدید بحران انسانی است.

🔺 فوربز هشدار می‌دهد که این بی‌ثباتی اقتصادی در مرزهای جنوبی، به مثابه «سم» برای فضای سرمایه‌گذاری در عربستان سعودی است. محمد بن سلمان برای موفقیت ابرپروژه‌های توریستی در ساحل دریای سرخ و نئوم، نیاز مبرمی به ثبات منطقه‌ای دارد. تداوم هرج‌ومرج و جنگ اقتصادی در یمن، ریسک اعتباری منطقه را بالا می‌برد و سرمایه‌گذاران بین‌المللی را که ریاض برای جذب آن‌ها تلاش می‌کند، دچار تردید خواهد کرد.

🔺 در نهایت، گزارش نتیجه می‌گیرد که این وضعیت یک بازی «باخت-باخت» کلاسیک است. اگر ریاض و ابوظبی نتوانند بر سر یک نقشه راه اقتصادی برای یمن توافق کنند، عربستان مجبور خواهد بود تا دهه‌ها «یارانه بقا» به یمن بپردازد تا از موج مهاجرت و ناامنی جلوگیری کند، و امارات نیز با خطر ناامنی مزمن در کریدورهای دریایی باب‌المندب مواجه خواهد شد که شریان حیات اقتصاد تجاری آن است.

#عربستان #امارات

https://www.forbes.com/sites/guneyyildiz/2025/12/30/the-saudi-uae-rift-in-yemen-and-its-economic-fallout/

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️آیا تنش‌های امارات و عربستان در یمن «نظم پایدار» در اوپک را تهدید می‌کند؟

🔺تارنمای تحلیلی «اویل پرایس» در تحلیلی به بررسی تأثیر اختلافات اخیر عربستان و امارات بر بازار نفت پرداخته است؛ به نوشته این تارنما، تنش‌های اخیر میان عربستان سعودی و امارات بر سر یمن، اگرچه در ظاهر دراماتیک به نظر می‌رسد، اما انسجام «اوپک‌پلاس» همچنان متغیر اصلی و تعیین‌کننده در بازارهای جهانی نفت است. این تقابل پس از آن علنی شد که نیروهای سعودی یک محموله تسلیحاتی متعلق به امارات را در بندر «المکلا» هدف حمله هوایی قرار دادند؛ اقدامی که ریاض آن را نقض امنیت و ابوظبی آن را ارسال تجهیزات برای مبارزه با تروریسم خواند. با این حال، واکنش محدود قیمت‌ها نشان داد که بازار نفت بیش از آنکه نگران درگیری‌های نظامی باشد، به ریاضیاتِ تولید توجه دارد.

🔺به نوشته این رسانه، اوپک باشگاهی مبتنی بر ارزش‌ها یا سیاست خارجی مشترک نیست، بلکه نهادی است که اعضای آن می‌توانند در سیاست با یکدیگر بجنگند اما در مدیریت عرضه متحد بمانند. پیشینه این اختلافات به سال ۲۰۲۱ بازمی‌گردد، جایی که امارات توافق تولید را به چالش کشید، اما در نهایت ضرورت حفظ ثبات بازار بر اختلافات سیاسی غلبه کرد. نویسنده «اویل پرایس» تأکید می‌کند که چالش واقعی ریاض در سال ۲۰۲۶، مدیریت عرضه در سایه مازاد تولید جهانی است؛ جایی که اوپک نشان داده می‌تواند بدون «برادری سیاسی»، تا زمانی که بر سر ارقام توافق وجود دارد، به فعالیت خود ادامه دهد.

#عربستان #امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

💢سقطری در آستانه چرخش راهبردی؛ پایان نفوذ امارات و ورود عربستان به صحنه

🔹جزیره سقطری بزرگ‌ترین جزیره یمن در اقیانوس هند، از اواخر دسامبر شاهد تشدید بی‌سابقه تنش‌هاست. شورای انتقالی جنوب (STC) تحت حمایت امارات که از ژوئن ۲۰۲۰ کنترل این جزیره را در اختیار دارد با افزایش مخالفت‌های مردمی و فشارهای میدانی روبه‌رو شده است.

🔹 تحول مهم و معنادار آغاز پروازهای مستقیم هواپیمایی یمن ایرویز بین سقطری و جده پس از سال‌ها توقف است؛ اقدامی که به‌طور عملی به انحصار پروازهای اماراتی به این جزیره پایان داد.

🔹نخستین پرواز با هدف انتقال صدها گردشگر خارجی سرگردان انجام شد و یمن ایرویز اعلام کرده برنامه‌ریزی برای پروازهای منظم هفتگی میان سقطری و عربستان در دستور کار است.

🔹در حالیکه طبق گزارش‌ها صدها گردشگر خارجی از جمله شهروندان ایتالیا، آمریکا، روسیه، بریتانیا و لهستان طی هفته‌های اخیر به‌دلیل توقف پروازهای شرکت اماراتی «ایر عربیا» در جزیره سرگردان شده بودند؛ موضوعی که واکنش سفارتخانه‌های آمریکا و روسیه را نیز در پی داشت.

🔹با وجود پایان مهلت تعیین‌شده از سوی شورای ریاستی برای خروج امارات از سقطری، منابع یمنی تأکید می‌کنند که منافع اقتصادی و زیرساختی ابوظبی همچنان فعال است؛ با این حال تحولات میدانی، امنیتی و هوایی نشان می‌دهد موازنه قدرت در سقطری به‌طور آشکار در حال چرخش به نفع عربستان سعودی است؛ چرخشی که می‌تواند پایان دوره نفوذ بی‌چالش امارات در این جزیره راهبردی را رقم بزند.

🔸 کانال مطالعات یمن
@yemenstudies_ir

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️موج سررسید بدهی‌ها در خلیج فارس؛ امارات در کانون فشار مالی

🔺گزارش تازه شرکت «کامکو اینوست» که در دسامبر ۲۰۲۵ منتشر شده، از افزایش فشار بدهی بر اقتصادهای خلیج فارس خبر می‌دهد؛ فشاری که ناشی از رشد سریع استقراض دولتی و شرکتی و نزدیک شدن موج بزرگی از سررسید بدهی‌ها تا سال ۲۰۳۰ است. بر اساس این گزارش، مجموع بدهی‌های سررسیدشده در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس به ۵۰۸.۱ میلیارد دلار می‌رسد که ۸۵.۴ میلیارد دلار آن تنها در سال آینده سررسید می‌شود.

🔺امارات با ۱۷۱.۸ میلیارد دلار بدهی سررسیدشده، پس از عربستان در جایگاه دوم منطقه قرار دارد، اما به دلیل تمرکز بخش عمده این بدهی‌ها بر شرکت‌ها و بانک‌ها و سهم بالای بخش‌های حساسی مانند مالی و املاک، در کانون فشار بازتأمین مالی قرار گرفته است. بخش عمده بدهی‌های امارات، معادل ۱۳۶.۲ میلیارد دلار، مربوط به شرکت‌هاست که ۱۸.۵ میلیارد دلار آن فقط در سال آینده باید بازپرداخت شود. بیشترین تمرکز بدهی در این کشور بر دوش بانک‌های محلی با ۸۰.۹ میلیارد دلار و سپس شرکت‌های توسعه املاک با ۱۱.۲ میلیارد دلار است.

🔺در عین حال، انتظار می‌رود بانک‌های مرکزی خلیج فارس همسو با فدرال رزرو آمریکا به کاهش نرخ بهره ادامه دهند؛ روندی که می‌تواند به کاهش هزینه تأمین مالی کمک کند. در امارات، نرخ بهره احتمالاً تا دسامبر ۲۰۲۶ به ۳.۰۸ درصد کاهش می‌یابد. این کشور همچنین با جذب ۵.۶ میلیارد دلار اوراق بدهی سبز، فعال‌ترین بازار منطقه در این حوزه بوده است.

🔺گزارش هشدار می‌دهد که توان مدیریت بازتأمین مالی، به‌ویژه برای شرکت‌ها، آزمونی جدی برای ثبات و تاب‌آوری مالی خلیج فارس در سال‌های پیش‌رو خواهد بود.

#عربستان #امارات #کویت #عمان #قطر #بحرین

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️گشایش مالکیت تجاری و صنعتی برای خارجی‌ها در عربستان؛ محدودیت‌های مسکونی در شهرهای کلیدی

🔺عربستان سعودی در راستای اصلاحات اقتصادی، قانون جدید مالکیت مستغلات برای اتباع خارجی را از ابتدای ماه جاری میلادی به اجرا گذاشته است. طبق این مقررات، خارجیان مقیم مجاز به خرید یک واحد مسکونی در اکثر شهرها هستند؛ اما تملک آن‌ها در شهرهای مکه، مدینه، جده و ریاض همچنان ممنوع است. در این میان، تملک در دو شهر مقدس مکه و مدینه صرفاً در انحصار مسلمانان باقی می‌ماند.

🔺با این حال، قوانین برای بخش‌های تجاری، صنعتی و کشاورزی بسیار منعطف‌تر بوده و مالکیت در این حوزه‌ها برای تمامی افراد و شرکت‌های خارجی بدون محدودیت جغرافیایی آزاد شده است. حتی شرکت‌های سهامی عام و صندوق‌های سرمایه‌گذاری می‌توانند با هماهنگی نهادهای ناظر، در سراسر عربستان از جمله شهرهای مقدس ملک بخرند.

🔺ثبت رسمی در سامانه املاک برای شناسایی قانونی مالکیت الزامی است و تراکنش‌ها مشمول مالیاتی تا سقف ۵ درصد ارزش ملک می‌شوند. دولت سعودی با تعیین جریمه‌های سنگین تا ۱۰ میلیون ریال عربستان برای ارائه اطلاعات نادرست و احتمال مصادره اموال، نظارت دقیقی بر این بازار اعمال می‌کند تا ضمن جذب سرمایه‌گذاری بین‌المللی، امنیت حقوقی این بخش را تضمین کند.

#عربستان

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ بلندپروازی در لبه پرتگاه؛ کالبدشکافی ریسک‌های استراتژیک امارات در مسیر قدرت

🔺 نشریه «مدرن دیپلماسی» (Modern Diplomacy) در تحلیلی انتقادی به تاریخ ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵، به بررسی فرآیند «از هم گسیختگی بلندپروازی‌های امارات» پرداخته است. این گزارش استدلال می‌کند که پادشاهی کوچک امارات که روزگاری به عنوان «سوئیس خاورمیانه» و نماد قدرت نرم شناخته می‌شد، اکنون در دام یک «رئالیسم تهاجمی» گرفتار شده که بقای استراتژیک آن را با ریسک‌های بی‌سابقه‌ای مواجه کرده است. نویسنده معتقد است که اشتهای سیری‌ناپذیر ابوظبی برای تبدیل شدن به یک «امپراتوری کوچک»، این کشور را در تقابلی خطرناک با قدرت‌های بزرگ‌تر منطقه قرار داده است.

🔺 مدرن دیپلماسی تشریح می‌کند که چگونه امارات تحت رهبری محمد بن زاید، دکترین خود را از میانجی‌گری اقتصادی به مداخلات نظامی و اطلاعاتی تغییر داده است. از لیبی و سودان تا یمن و شاخ آفریقا، امارات در حال «بیش‌توسعه‌یافتگی استراتژیک» (Strategic Overstretch) است. این گزارش هشدار می‌دهد که اتکای بیش از حد به تکنولوژی‌های نظارتی پیشرفته، هوش مصنوعی و ارتش‌های مزدوران، لزوماً تضمین‌کننده امنیت برای یک دولت کم‌جمعیت نیست، بلکه آن را در برابر «واکنش‌های متقابل» آسیب‌پذیر می‌کند.

🔺این تحلیل، سال ۲۰۲۵ را سالِ «برخورد واقعیت‌ها» برای امارات می‌داند. اصرار ابوظبی بر حفظ پیمان ابراهیم و همکاری‌های امنیتی-اطلاعاتی گسترده با اسرائیل، آن هم در بحبوحه جنگ‌های منطقه‌ای، امارات را به هدفی برای گروه‌های مقاومت و افکار عمومی جهان عرب تبدیل کرده است. از سوی دیگر، تقابل اخیر با عربستان سعودی در یمن (واقعه المکلا)، نشان داد که دکترین «اول امارات» به قیمت تخریب شورای همکاری خلیج فارس دیگر حتمی شده است؛ امری که امارات را در یک «انزوا» قرار می‌دهد.

🔺 مدرن دیپلماسی به سیاست «توازن دوجانبه» امارات اشاره دارد؛ جایی که ابوظبی تلاش می‌کند همزمان متحد استراتژیک واشنگتن، شریک تجاری پکن و پناهگاه مالی مسکو باشد. گزارش هشدار می‌دهد که در سال ۲۰۲۶، با افزایش فشارهای دولت ترامپ برای انتخاب بین «واشنگتن یا پکن»، فضای مانور امارات به شدت محدود خواهد شد. حضور اخیر نیروی هوایی چین در خاک امارات، می‌تواند آخرین میخ بر تابوت اعتماد امنیتی میان کاخ سفید و ابوظبی باشد.

🔺 این تحلیل نتیجه می‌گیرد که بلندپروازی‌های امارات به مرحله «بازده نزولی» رسیده است. تلاش برای «مشت‌زنی بالاتر از وزن خود»، ابوظبی را در شبکه‌ای از دشمنی‌های محلی و رقابت‌های جهانی گرفتار کرده که هزینه‌های نگهداری آن ممکن است در درازمدت از توان اقتصادی این کشور خارج شود. امارات در سال ۲۰۲۶ با این پرسش بنیادی روبروست: آیا قدرت در «توسعه نفوذ نظامی» است یا در «بازگشت به مدل ثبات‌بخش تجاری»؟

#امارات #عربستان

https://moderndiplomacy.eu/2025/12/31/the-unraveling-ambition-inside-the-uaes-risky-quest-for-power/

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

⭕️ ابوظبی و همکاری با گروه‌های سلفی یمنی برای پیشبرد اهداف!

بیشتر توافق‌هایی که اماراتی‌ها با رهبران و اعضای سازمان القاعده ـ از عدن تا دیگر استان‌ها ـ انجام می‌دادند، مشروط به جذب آنان در صفوف نیروهای شبه‌نظامی‌ از جمله «حزام الأمنی» و «نخبه حضرمی» بود که تحت مدیریت امارات فعالیت می‌کردند. این روند نشان می‌دهد همکاری‌ها صرفاً امنیتی نبوده، بلکه به ادغام ساختاری نیروها منجر شده است.

فرماندهان نظامی امارات و رهبران گروه‌های وابسته به آن، جنگجویان القاعده را نیروهایی استثنایی می‌دانستند، چرا که از آموزش و تجربه عملی برخوردار بودند. از همین رو، روند جذب این افراد در نیروهای تحت حمایت امارات به‌طور فعال و هدفمند دنبال شد.

برای نمونه، در توافق مربوط به عملیات «شمشیر قاطع»، مقرر شد ده‌ها نفر از اعضای القاعده در قالب نیروهای «نخبه حضرمی» ادغام شوند؛ به‌گونه‌ای که در برابر هر هزار رزمنده، بین ۵۰ تا ۷۰ نفر از اعضای القاعده حضور داشته باشند. این نسبت[....]

🔗 ادامه مطلب:
syaaq.com/36063

@yemenstudies_ir

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️سرمایه‌گذاری میلیاردی و مهار ایران؛ ابعاد همکاری امنیتی رژیم صهیونی و امارات در شاخ آفریقا

🔺«ایال زیسر»، خاورشناس برجسته صهیونیست و نایب‌رئیس دانشگاه تل‌آویو، در تحلیلی راهبردی بر اهمیت حیاتی پیوند میان رژیم صهیونی و «سومالی‌لند» در شاخ آفریقا تأکید کرده و پرده از همکاری‌های گسترده تل‌آویو و ابوظبی در این منطقه برداشته است. زیسر معتقد است سومالی‌لند به دلیل موقعیت استراتژیک در دهانه دریای سرخ و هم‌جواری با پایگاه‌های حوثی‌ها در یمن، وزنه امنیتی و اقتصادی مهمی برای رژیم است. بر اساس این گزارش، «اسرائیل در این مسیر تنها نیست» و با هماهنگی کامل امارات متحده عربی عمل می‌کند؛ کشوری که نه تنها به دنبال تثبیت نفوذ خود در سومالی‌لند است، بلکه آمادگی خود را برای سرمایه‌گذاری‌های کلان مالی جهت دستیابی به این هدف اعلام کرده است.

🔺نکته حائز اهمیت دیگر که زیسر به آن اشاره می‌کند، قراردادهای تسلیحاتی و خرید تجهیزات نظامی به ارزش میلیاردها دلار است که اخیراً میان امارات و رژیم صهیونی منعقد شده و بخشی از منظومه همکاری‌های عمیق نظامی در منطقه محسوب می‌شود. این هم‌گرایی که با حمایت ایالات متحده برای مهار نفوذ ایران و چین صورت می‌گیرد، در واقع نسخه نوین «دکترین پیرامون» بن‌گوریون است که در آن متحدانی چون یونان، قبرس و امارات، جایگزین شرکای سابق نظیر ترکیه و ایران شده‌اند. زیسر تأکید می‌کند که این پیوندهای راهبردی، از جمله وابستگی مصر و اردن به منابع انرژی رژیم صهیونی، در کنار نوسازی «پیمان اقلیت‌ها» با گروه‌هایی چون دروزی‌ها و کردها، بخشی از یک نقشه کلان برای تغییر بنیادین جغرافیای سیاسی خاورمیانه است. این راهبرد به دنبال تثبیت دستاوردهای نظامی رژیم از طریق ایجاد یک نظام همکاری پایدار با کشورهای عربی میانه‌رو و تأمین امنیت در آبراه‌های حیاتی منطقه است.

#امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️سقطری؛ میدان جدید رویارویی متحدان

🔺گزارش‌ها از یمن حاکی از تشدید بی‌سابقه تنش‌های نظامی میان عربستان سعودی و امارات متحده عربی در مجمع‌الجزایر راهبردی سقطری است. جرقه این درگیری زمانی زده شد که یک کشتی اماراتی به نام «تکریم» بدون مجوز و با امتناع از بازرسی‌های معمول ائتلاف، تحت حمایت نیروهای شورای انتقالی جنوب وارد بندر سقطری شد. منابع آگاه از صدور دستور مستقیم افسران اماراتی برای پیشبرد این اقدام خبر داده‌اند. این اقدام با واکنش تند نیروهای سعودی موسوم به «808» مواجه گردید که خواستار بازرسی محموله و تخلیه فوری مراکز نظامی، فرودگاه و بندر توسط نیروهای اماراتی شدند.

🔺این تقابل میدانی که جدی‌ترین شکاف در بدنه ائتلاف طی سال‌های اخیر و تغییر موازنه قدرت در جنوب یمن محسوب می‌شود، با اقدام تنبیهی ریاض در اجباری کردن بازرسی پروازهای اماراتی در فرودگاه جده همراه شده است. در همین حال، اتحادیه اروپا با ابراز نگرانی از تحولات اخیر، نسبت به به خطر افتادن ثبات منطقه خلیج فارس هشدار داده و خواستار تنش‌زدایی فوری شده است.

#عربستان #امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ جنگ سرد در قاره سیاه؛ چگونه رقابت ریاض-ابوظبی امنیت آفریقا را به گروگان گرفت؟

🔺 وب‌سایت «میدل ایست مانیتور» (MEMO) در تحلیلی به تاریخ ۳ ژانویه ۲۰۲۶، به بررسی ابعاد نگران‌کننده سرایت تنش‌های عربستان و امارات به قاره آفریقا پرداخته است. این گزارش استدلال می‌کند که خاورمیانه دیگر برای جاه‌طلبی‌های این دو قدرت کوچک است و اکنون «شاخ آفریقا» و «ساحل دریای سرخ» به زمین بازی اصلی برای تثبیت تسلط منطقه‌ای تبدیل شده‌اند. این «جنگ سرد» جدید، نه تنها صلح در آفریقا را تهدید می‌کند، بلکه امنیت مسیرهای تجارت جهانی را نیز با مخاطره روبرو کرده است.

🔺 طبق این تحلیل، سودان به واضح‌ترین میدان نبرد میان دو متحد سابق تبدیل شده است. امارات متحده عربی با حمایت لجستیکی و مالی از نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) به رهبری حمیدتی، به دنبال تضمین جریان طلا به دبی و کنترل بنادر سودان است. در مقابل، عربستان سعودی که پایداری سودان را برای امنیت پروژه‌های ساحلی خود (مانند نئوم) حیاتی می‌بیند، از ارتش سودان (SAF) حمایت می‌کند. این تضاد منافع، عملاً تمام تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ داخلی سودان را فلج کرده است.

🔺 میدل ایست مانیتور تأکید می‌کند که ابوظبی با استراتژی «محاصره دریایی»، در حال خرید یا اجاره بنادر استراتژیک از شاخ آفریقا تا لیبی است. نفوذ امارات در «بربره» (سومالی‌لند) و «بوساسو» (پانتلند)، زنگ خطر را برای ریاض به صدا درآورده است. عربستان در پاسخ، با تشکیل «شورای کشورهای ساحل دریای سرخ و خلیج عدن»، تلاش کرده است تا رهبری این آبراه حیاتی را در دست بگیرد و نفوذ دریایی امارات را محدود کند.

🔺 گزارش به تفاوت بنیادین در رویکرد دو کشور اشاره دارد. عربستان سعودی به دنبال «ثبات ساختاری» است تا محیطی امن برای سرمایه‌گذاری‌های چشم‌انداز ۲۰۳۰ ایجاد کند. اما امارات به عنوان یک «قدرت سنت‌شکن»، از خلأهای امنیتی و بی‌ثباتی در کشورهای آفریقایی برای توسعه «امپراتوری تجاری-نظامی» خود بهره می‌برد. این واگرایی باعث شده است که پایتخت‌های آفریقایی اکنون ناچار به انتخاب میان دلارهای ریاض یا حمایت‌های امنیتی-تسلیحاتی ابوظبی باشند.

🔺 میدل ایست مانیتور هشدار می‌دهد که تداوم این رقابت، آفریقا را به «حیاط خلوتِ جنگ‌های کوچک» تبدیل خواهد کرد. اگر واشنگتن یا اتحادیه اروپا نتوانند میان این دو متحد خود توازن ایجاد کنند، رقابت ریاض و ابوظبی می‌تواند به یک انفجار بزرگ در دریای سرخ منجر شود که ترکش‌های آن تمام اقتصاد جهانی را هدف قرار خواهد داد.

#عربستان #امارات

https://www.middleeastmonitor.com/20260103-the-gulfs-cold-war-saudi-uae-rivalry-spills-into-africa/

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️جابه‌جایی در کنسولگری سعودی در دبی در بحبوحه اختلاف ریاض و ابوظبی

🔺در بحبوحه تشدید تنش‌های کم‌سابقه میان عربستان سعودی و امارات متحده عربی بر سر تحولات یمن، تغییر در سطح نمایندگی دیپلماتیک ریاض در دبی نیز به عنوان نشانه‌ای معنادار مورد توجه قرار گرفته است. عبدالله المطوع، سرکنسول عربستان در دبی، اعلام کرد پس از نزدیک به پنج سال فعالیت، از سمت خود کناره‌گیری کرده و مأموریتش که از ژانویه ۲۰۲۱ آغاز شده بود، به پایان رسیده است. زمان‌بندی این تصمیم، هم‌زمان با بالا گرفتن اختلافات سیاسی و نظامی دو کشور، واکنش‌هایی را برانگیخته و به گمانه‌زنی‌ها درباره پیوند آن با بحران اخیر دامن زده است.

🔺چند روز پس از این کناره‌گیری، کنسولگری عربستان در دبی از آغاز به کار سرکنسول جدید خبر داد. بر اساس این اعلام، مشعل بن احمد الغامدی برای تصدی سمت سرکنسول پادشاهی عربستان در دبی و امارات شمالی وارد این شهر شده است. این جابه‌جایی دیپلماتیک در شرایطی صورت می‌گیرد که روابط ریاض و ابوظبی به دلیل حمایت از طرف‌های رقیب در یمن، حملات هوایی اخیر و اتهام‌های متقابل، در یکی از پرتنش‌ترین مقاطع خود قرار دارد. هرچند دو طرف به‌طور رسمی این تغییر را در چارچوب روال عادی توصیف کرده‌اند، اما هم‌زمانی آن با بحران یمن، توجه ناظران منطقه‌ای را به پیامدهای سیاسی و دیپلماتیک این تحولات جلب کرده است.

#عربستان #امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ گسل در قلب خلیج فارس؛ کالبدشکافی فروپاشی اتحاد ریاض و ابوظبی در پایان ۲۰۲۵

🔺 روزنامه «فایننشال تایمز» در گزارشی تحلیلی به قلم «اندرو انگلاند»، سردبیر بخش خاورمیانه (منتشر شده در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵)، از تبدیل جدی‌ترین اتحاد دهه اخیر منطقه به یک «رویارویی آشکار» خبر داده است. جرقه‌ای که این انبار باروت را منفجر کرد، بمباران محموله تسلیحاتی امارات توسط نیروی هوایی عربستان در سواحل یمن بود؛ اقدامی که نشان داد رقابت میان «محمد بن سلمان» (MBS) و «محمد بن زاید» (MBZ) از پرده دیپلماسی خارج شده و به عرصه نظامی رسیده است.

🔺 در ابتدای قدرت‌گیری MBS، بسیاری MBZ را «مرشد» و مربی او در واشنگتن می‌دیدند. آن‌ها در مداخلات یمن (۲۰۱۵) و محاصره قطر (۲۰۱۷) شانه به شانه هم ایستادند. اما با تثبیت قدرت MBS، او نقش «برادر کوچک‌تر» را رها کرد و مدعی رهبری طبیعی جهان عرب شد. اکنون دو مدل متفاوت از حکمرانی در تقابل هستند: عربستان با تکیه بر «وزن ژئوپلیتیک و نمادین» و امارات با اتکا بر «چابکی مالی و نفوذ شبکه‌ای».

🔺تحلیل فایننشال تایمز چهار گسل اصلی را عامل این فروپاشی می‌داند:

۱. یمن؛ حیاط خلوت و خطوط قرمز: اشغال استان‌های «حضرموت» و «المهره» توسط نیروهای تحت حمایت امارات (STC) در دسامبر ۲۰۲۵، عبور از خط قرمز امنیتی ریاض بود. عربستان این مناطق را عمق استراتژیک خود می‌داند و هرگونه تلاش برای تجزیه جنوب یمن را ضربه‌ای به امنیت ملی خود قلمداد می‌کند.
۲. جنگ نیابتی در سودان: در حالی که ریاض از ارتش سودان (SAF) حمایت می‌کند، امارات متهم به تجهیز نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) است. MBS در دیدار ماه نوامبر خود با دونالد ترامپ، نگرانی خود را از نقش تخریبی امارات در سودان مطرح کرده بود؛ موضوعی که ابوظبی آن را تلاشی برای جلب تحریم‌های آمریکا علیه خود می‌بیند.
۳. رقابت حذفی اقتصادی: سیاست MBS برای اجبار شرکت‌های بین‌المللی به انتقال دفاتر مرکزی از دبی به ریاض (Project HQ)، ضربه‌ای مستقیم به مدل اقتصادی امارات بود. ابوظبی این حرکت را نه یک رقابت تجاری، بلکه یک «تهاجم اقتصادی» برای به حاشیه بردن دبی می‌بیند.
۴. سهمیه‌های نفتی: اختلافات در اوپک پلاس بر سر میزان تولید، شکاف‌های فنی و مالی عمیقی بین دو کشور ایجاد کرده است.

🔺 کارشناسان معتقدند این تقابل شخصی میان دو مرد قدرتمند منطقه، حل بحران‌های غزه، سوریه، لبنان و سودان را دشوارتر خواهد کرد؛ چرا که هرگونه ابتکار عمل دیپلماتیک اکنون در گروِ رقابت «برد-باخت» ریاض و ابوظبی است. اگرچه امارات برای تنش‌زدایی اعلام کرده که نیروهایش را از یمن خارج می‌کند، اما زخمی که بر پیکر این اتحاد وارد شده، به نظر نمی‌رسد به این زودی‌ها التیام یابد.

#عربستان #امارات

https://www.ft.com/content/2097d5e6-5e59-4af8-bcda-3707d8e9f9ef

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

💢کشور های خلیج فارس خواستار کاهش تنش در یمن شدند و از کنفرانس ریاض در مورد مسئله جنوب استقبال کردند

🔹کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس روز شنبه از تلاش‌های دولت یمن برای پیگیری گفت‌وگو و رسیدگی به بحران در جنوب این کشور استقبال کردند.

🔹وزارت امور خارجه قطر در بیانیه‌ای از «تلاش‌های دولت مشروع یمن برای حمایت از روند گفت‌وگوهای یمن و رسیدگی به مسئله جنوب» استقبال کرد و اعلام داشت این اقدام با هدف گردهم‌ آوردن طرف‌ها برای گفت‌وگو و بررسی راه‌حل‌های منصفانه انجام می‌شود؛ اقدامی که بیانگر تعهد رهبری یمن به گفت‌وگو به‌عنوان ابزاری برای حل مسائل ملی است.

🔹قطر همچنین از عربستان سعودی به‌دلیل میزبانی این کنفرانس قدردانی کرد و آن را بخشی از حمایت مستمر ریاض از تلاش‌ها برای تحقق امنیت و ثبات در جمهوری یمن توصیف نمود.

🔹در این بیانیه بر اهمیت مشارکت سازنده تمامی اجزای جنوبی در کنفرانس آتی ریاض، به‌گونه‌ای که منافع مردم یمن در اولویت قرار گیرد، تأکید شده است.

🔹وزارت خارجه قطر بر لزوم پایبندی به نتایج کنفرانس گفت‌وگوی ملی به‌عنوان چارچوب مورد توافق و سازوکار جامع برای دستیابی به راه‌حلی سیاسی، فراگیر و حافظ وحدت، حاکمیت و تمامیت ارضی یمن تأکید کرد و هشدار داد که اقدامات و اعلامیه‌های یکجانبه بدون اجماع و گفت‌وگوی مسئولانه می‌تواند به هرج‌ومرج منجر شده و روند دستیابی به توافق سیاسی پایدار را تضعیف کند.

🔹قطر بار دیگر حمایت کامل خود را از تمامی تلاش‌های منطقه‌ای و بین‌المللی برای پیشبرد روند سیاسی و پایان دادن به بحران یمن از طریق گفت‌وگو و روش‌های مسالمت‌آمیز اعلام کرد.

🔹در همین راستا کویت نیز از اقدام رشاد العلیمی رئیس شورای ریاستی، برای برگزاری کنفرانس در ریاض استقبال و از عربستان سعودی به‌دلیل میزبانی این نشست قدردانی کرد.

🔹وزارت امور خارجه بحرین با ابراز نگرانی عمیق از تشدید تنش‌ها در یمن، نسبت به تأثیر آن بر حاکمیت، استقلال و امنیت منطقه هشدار داد و از مردم یمن خواست خرد و منطق را در اولویت قرار داده و از تشدید تنش‌ها پرهیز کنند.

🔹این مواضع در حالی مطرح می‌شود که پس از تسلط نیروهای شورای انتقالی جنوب بر استان‌های حضرموت و المهره در اوایل دسامبر، یمن شاهد تشدید بی‌سابقه تنش‌ها بوده است؛ دو استانی که نزدیک به نیمی از خاک یمن را تشکیل می‌دهند و با عربستان سعودی مرز مشترک دارند.

🔸 کانال مطالعات یمن
@yemenstudies_ir

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

💢خبرها از عقب نشینی کامل نیروهای انتقالی از المهره و جنوب حضرموت حکایت دارد

✍انبارهای تسلیحات توسط مردم عادی در حال غارت است. (تسلیحات سلف سرویس)

🔸 کانال مطالعات یمن
@yemenstudies_ir

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️عقب‌نشینی یا تغییر نقاب؛ تردید جدی سعودی‌ها نسبت به مواضع امارات

🔺امارات متحده عربی روز جمعه اعلام کرد با خروج آخرین نفرات نیروهایش از یمن، فرآیند عقب‌نشینی از این کشور تکمیل شده است. امارات همچنین بر پایبندی به تنش‌زدایی در منطقه و حفظ صلح و آرامش تأکید کرده است. با این حال، ریاض ضمن استقبال از این رویداد، با نگاهی تردیدآمیز به این اقدام می‌نگرد. چنان‌که یک مقام نزدیک به دولت عربستان به خبرگزاری فرانسه گفته: کشورش درحال ارزیابی «جدیت» ابوظبی در تغییر سیاست‌هایش در منطقه‌ است.

🔺این مقام سعودی افزوده: ریاض با اتخاذ رویکرد «صبر و انتظار»، خروج فیزیکی نیروها را لزوماً به معنای پایان مداخله نمی‌داند؛ و آزمون اصلی برای عربستان، توقف حمایت‌های مالی و تسلیحاتی ابوظبی از جدایی‌خواهان «شورای انتقالی جنوب» (STC) است.

🔺این تردید سعودی‌ها، در رسانه‌های مختلف عربستان نیز بازتاب دارد؛ در این راستا، روزنامه «مکه»، در مقاله‌ای نوشته: کشور دوست، امارات، از یمن اعلام عقب‌نشینی کرده، اما پرسش این است: آیا واقعا عقب نشست؟ چرا که عقب‌نشینی در جنگ‌ها، نه با بیانیه و اظهارات، بلکه با نتایج میدانی و واقع پشت‌پرده سنجیده می‌شود.

🔺این مقاله افزوده: در جنگ‌ها، معمولا "دشمن"، هنگام وانمود به عقب‌نشینی، منطقه‌ای که درحال ترک آن است را، مین‌گذاری می‌کند تا آسیب بزند... اما کمین، همیشه در قالب مین نیست؛ گاه شبه‌نظامیان نیابتی هستند که خطرشان کمتر از مین نیست... گاه کارزارهای رسانه‌ای سازمان‌یافته با هدف ایجاد آشوب هستند.. از هنگام اعلام عقب‌نشینی امارات، آشوب در یمن فروننشسته، بلکه ابزارهای آن تغییر کرده؛ و اکنون، حضور [امارات] دیگر نه نظامی آشکار، بلکه سیاسی، امنیتی و رسانه‌ای است..

🔺این رسانه سعودی در ادامه یک گام فراتر رفته و نوشته: موضوع تنها یمن نیست؛ تداوم کمپین‌های رسانه‌ای گمراه‌کننده علیه عربستان، نشان می‌دهد این عقب‌نشینی صرفاً یک نمایش برای افکار عمومی بوده است؛ آن هم پس از آنکه نقاب از چهره برداشته و نیات واقعی آشکار شد.

🔺این مقاله در پایان همچنین "ادعاها درباره دستاوردهای امارات" در یمن را نیز به دلیل عدم مقبولیت ابوظبی و شبه‌نظامیان وابسته در مناطق یمنی، به شدت زیر سؤال برده است.

#عربستان #امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️ گسل‌های امنیتی و اقتصادی؛ چگونه شکاف ریاض-ابوظبی نظم جدید منطقه را ترسیم می‌کند؟

🔺 خبرنامه تخصصی «المانیتور» در شماره ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، با تمرکز بر تحولات دراماتیک روزهای اخیر، از مرحله جدیدی در روابط عربستان و امارات پرده برداشته است که فراتر از رقابت‌های لفظی، به «تقابل سخت» در میدان جنگ یمن و واگرایی راهبردی در شاخ آفریقا و همکاری‌های نظامی با چین رسیده است. این گزارش استدلال می‌کند که شکاف میان دو قطب قدرت در خلیج فارس، اکنون به موتور محرکه تغییرات امنیتی و اقتصادی در کل منطقه تبدیل شده است.

🔺 جدی‌ترین سیگنال این واگرایی، حمله هوایی عربستان به بندر «المکلا» بود؛ جایی که ریاض محموله‌های تسلیحاتی ارسالی از سوی امارات برای نیروهای جدایی‌طلب «شورای انتقالی جنوب» (STC) را هدف قرار داد. این حمله پس از پیشروی سریع این نیروها به سمت استان‌های «حضرموت» و «المهره» صورت گرفت؛ دو منطقه‌ای که ریاض آن‌ها را «خط قرمز امنیت ملی» خود می‌داند. المانیتور فاش می‌کند که بلافاصله پس از این حملات، رئیس دولت مورد حمایت سعودی در یمن، رسماً خواستار خروج نیروهای اماراتی ظرف ۲۴ ساعت شد. این حرکت، گذار از «هماهنگی پنهان» به «رویارویی آشکار» را نشان می‌دهد.

🔺 در لایه‌ای عمیق‌تر، المانیتور به تضاد منافع در شاخ آفریقا می‌پردازد. شناسایی «سومالی‌لند» توسط رژیم صهیونیستی، شکاف جدیدی ایجاد کرده است؛ در حالی که عربستان به ائتلاف مخالفان این حرکت پیوسته، امارات (که بنادر سومالی‌لند را اداره می‌کند) موضعی دوپهلو اتخاذ کرده است. همزمان، استقرار بی‌سابقه هواپیماهای جنگی ارتش چین (PLA) در خاک امارات برای رزمایش هوایی، نشان‌دهنده استراتژی امارات برای ایجاد توازن میان غرب و شرق است؛ اقدامی که لزوماً با اولویت‌های امنیتی واشنگتن و ریاض همسو نیست.

🔺 در بخش اقتصادی، گزارش به تلاش‌های مستقل دو کشور برای نفوذ در بازارهای جدید اشاره دارد. عربستان با رشد ۳۸ درصدی تجارت با تونس و سرمایه‌گذاری ۳۷۵ میلیون دلاری، به دنبال تثبیت جایگاه خود در شمال آفریقاست. همچنین شرکت سعودی ACWA Power با تصاحب پروژه‌های بادی در چین، در حال صدور سرمایه انرژی پاک به آسیاست. در مقابل، قطر نیز با نزدیک شدن به دولت جدید سوریه (احمد الشرع) و تمرکز بر بازسازی نهادهای امنیتی این کشور، در حال بازپس‌گیری نقش منطقه‌ای خود است.

🔺 المانیتور نتیجه می‌گیرد که خروجی این تنش‌ها در سال ۲۰۲۶، موازنه قدرت در یکی از حساس‌ترین آبراه‌های جهان (باب‌المندب و دریای سرخ) را تعیین خواهد کرد. اگر ریاض و ابوظبی نتوانند این رقابت را مهار کنند، یمن به جای صلح، به میدان جنگ نیابتی مستقیم میان دو متحد سابق تبدیل خواهد شد؛ امری که ریسک‌های اقتصادی بزرگی برای تمام پروژه‌های توسعه‌ای منطقه به همراه دارد.

#عربستان #امارات

https://www.al-monitor.com/newsletter/2025-12-30/saudi-uae-divide-shapes-regional-security-economy

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

Читать полностью…

مطالعات خلیج فارس | اندیشکده مرصاد

♨️سومالی‌لند؛ مینِ جدید در مسیر روابط ریاض و تل‌آویو

🔺یک منبع آگاه در خاندان سلطنتی عربستان سعودی هشدار داد که به رسمیت شناختن استقلال «سومالی‌لند» از سوی رژیم صهیونیستی، مسیر عادی‌سازی روابط میان ریاض و تل‌آویو را دشوارتر کرده و به انزوای منطقه‌ای رژیم دامن زده است.

🔺این منبع در گفتگو با شبکه ۱۲ رژیم صهیونیستی تاکید کرد که این اقدام خشم عربستان را برانگیخته و تهدیدی آشکار علیه امنیت ملی کشورهایی نظیر مصر محسوب می‌شود که مرزهای دریایی مشترکی با پادشاهی سعودی در دریای سرخ و نزدیکی تنگه استراتژیک باب‌المندب دارند.

🔺ریاض این حرکت را حمایت از تجزیه‌طلبان و نقض صریح قوانین بین‌المللی و حاکمیت ملی سومالی، به عنوان عضوی از اتحادیه عرب، قلمداد می‌کند. طبق گفته این منبع، سیاست‌های بنیامین نتانیاهو نه تنها ثبات منطقه را به خطر انداخته، بلکه برخلاف منافع کشورهایی است که پیش‌تر پیمان ابراهیم را امضا کرده‌اند.

🔺این مقام سعودی با انتقاد شدید از عملکرد نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی، وی را متهم کرد که برای بقا در قدرت، آگاهانه هنجارهای دیپلماتیک را زیر پا گذاشته و در حال ایجاد آشفتگی در سراسر خاورمیانه است؛ اقدامی که از نظر ریاض، اسرائیل را بیش از هر زمان دیگری از مسیر ادغام در منطقه دور می‌کند.

#عربستان

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

Читать полностью…
Subscribe to a channel