1293
در رسانه تاریخی Historium مطالب تاریخی را با منبع بخوانید و از جدیدترین اخبار حوزه باستانشناسی ایران و جهان آگاهی یابید! راه ارتباطی (تبادل، تبلیغ، نظرات و انتقادات و پیشنهادات): @Historium_bot
💠برتری هنر ساسانی بر هنر رومی و تأثیر هنر اسلامی از هنر ساسانی💠
✨ هنر ساسانی که تا اندازه زیادی سنتهای هخامنشی و اشکانی را تعقیب و از لحاظ عظمت با هنر روم و بیزانس برابری میکرد و حتی به تدریج هنر بیزانس را تحت نفوذ قرارداد به نحوی که پس از ظهور اسلام و فتوحات اعراب، هنر اسلامی مستقیماً تأثیر هنر ساسانی را دریافت نمود.
📚منبع
📗تاثیر هنر ساسانی در هنر اسلامی، دکتر عباس زمانی، ۱۳۹۰، ص ۸
🌹@HistoriumClub🌹
🔴خلاصه ای از زندگی ساروتقی، اعتماد الدوله🔴
▪️ @HistoriumClub ▪️
🔺فتنه قزلباشان در نخستین قرن تشکیل دولت صفویه🔺
🟢در دوران شاه طهماسب یکم، که پادشاهی دانا و دیندار بود، اوضاع کشور پس از سالها جنگ و شورش قزلباشان به آرامش رسید. اما در اواخر عمر شاه، پس از بیماریاش، قزلباشان دوباره به اختلاف افتادند، پس از مرگ شاه طهماسب، او پسرش حیدر میرزا را جانشین خود کرده بود، ولی قزلباشان فرمان او را نپذیرفتند و برای بهدست گرفتن قدرت با یکدیگر جنگیدند. در این میان، حتی جسد شاه طهماسب نیز چند ماه بدون دفن ماند.
🟡سرانجام، قزلباشان با بیاحترامی وارد حرم شاه شدند، حیدر میرزا را از میان زنان بیرون کشیدند و او را کشتند. سپس اسماعیل میرزا را از قلعه قهقهه بیرون آورده و بهعنوان شاه اسماعیل دوم بر تخت نشاندند.
🔴شاه اسماعیل دوم مردی قوی و جنگجو بود، اما چون در برابر قزلباشان ایستادگی کرد، به نظر میرسد که آنان او را با زهر در مواد مخدرش مسموم کردند و کشتند. پس از مرگ او، برادرش شاه محمد خدابنده به سلطنت رسید. او مردی ضعیف و کمبینا بود و بیشتر قدرت در دست همسرش، خیرالنساء بیگم (مادر شاه عباس بزرگ) قرار گرفت.
🟣رفتار تند و خودرأی او باعث خشم قزلباشان شد. آنان بار دیگر وارد حرم شدند، خیرالنساء بیگم را از کنار شوهرش بیرون کشیدند و خفه کردند.
🔵بعد از این، مدتی قزلباشان بر همه امور مسلط شدند. ولی حمزه میرزا، پسر شجاع شاه محمد، در برابرشان ایستاد. قزلباشان که از نفوذ او بیم داشتند، با توطئه او را به دست دلاک مخصوصش کشتند. پس از این قتل، قزلباشان برای سلطنت میان فرزندان شاه اختلاف پیدا کردند، تا سرانجام عباس میرزا در خراسان به قدرت رسید و به عنوان شاه عباس یکم تاجگذاری کرد.
🟠شاه عباس با تدبیر و زیرکی، قدرت نظامی قزلباشان را کاهش داد و برای جلوگیری از تکرار شورشها، سپاهی تازه به نام غلامان خاصه از میان گرجیها، چرکسها و ارمنیها تشکیل داد که تنها از شاه فرمان میگرفتند. او همچنین منصبهای قدیمی قزلباشان را لغو کرد و نظام جدیدی از فرماندهان وفادار به خود پدید آورد. با این اصلاحات، نفوذ قزلباشان برای همیشه کمرنگ شد، هرچند هنوز از نظر جایگاه اجتماعی، در میان اشراف به شمار میرفتند.
🟢پس از مرگ شاه عباس اول، دورهی طلایی صفویه با کشتاری خونین به پایان رسید. در حرمسرا حدود چهل زن کشته شدند و بیشتر نوادگان شاه عباس از میان رفتند. گروهی از غلامان خاص شاه که در دوران او قدرت گرفته بودند، شاخهای از خاندان صفوی را نابود کردند. قزلباشان (طایفهی شیخاوند)، صاحبمنصبان ایرانی (مرعشیها) و دامادهای شاه از قدرت کنار گذاشته شدند
.
⚪️میان خویشاوندان او برای تصاحب تاج و تخت درگیری شدیدی درگرفت و سرانجام در سال ۱۰۴۲ قمری (۱۶۳۲ میلادی) با کشتاری گسترده این درگیریها پایان یافت و قدرت در دست شاه صفی اول، نوهی شاه عباس، تثبیت شد. برای تحکیم حکومت او، بیشتر خویشاوندان مادری و سببی (از جمله شاهزادهخانمها، داییزادهها و خالهها) نیز کشته شدند. پس از این پاکسازی، خاندان صفوی دوباره بر اساس نسل پدری شاه اسماعیل بازسازی شد و روحانیت شیعه با مشروعیت بخشیدن به این بازتعریف، غلامان خاص را پشتیبانی کرد.
🔴این کشتار، ساختار سیاسی و اجتماعی دربار را بهکلی تغییر داد؛ حرمسرا به مرکز اصلی قدرت تبدیل شد و زنان در سیاست نقش پررنگتری یافتند. در همین زمان، قزلباشان که زمانی صاحبان قدرت نظامی و سیاسی بودند، موقعیت خود را از دست دادند. شاه عباس با اصلاحات خود، بسیاری از مناصب ایالتی را به غلامان خاصه سپرد و آنان را بر طوایف قزلباش مسلط کرد.
🔶اسکندر بیگ منشی، تاریخنگار دربار، مینویسد که پس از مرگ برخی از امیران قزلباش، در میان طایفهشان کسی شایستگی جانشینی نداشت و به جای آنان، غلامان شایسته و وفادار شاه به حکومت ولایات و فرماندهی سپاه منصوب میشدند.🔶
📚 کتاب آن روی سکه (پژوهشی در تاریخ نگاری ایران) نویسنده عباسقلی غفاری فرد، صفحه 138 الی 141
و کتاب، غلامان خاصه نخبگان نو خواسته دوران صفوی، ترجمه حسن افشار
صفحه 39 تا 40
▪️ @HistoriumClub ▪️
🔺این یافته که در محوطه باستانی «سان خرونیمو سوم» در نزدیکی شهر امروزی «نوگالس» آریزونا بهدست آمد، در پژوهشی منتشرشده در مجلهی International Journal of Historical Archaeology معرفی شد. نویسندگان مقاله تأکید کردهاند که این سلاح، نخستین تفنگ مرتبط با سفر کرونادو و قدیمیترین سلاح آتشین کشفشده در قارهی آمریکا بهشمار میرود.
🔸تفنگ یادشده که بیشتر به «توپ دستی» یا «توپ دیواری» شباهت دارد، ۱۰۶ سانتیمتر طول و حدود ۱۸ کیلوگرم وزن دارد؛ ابزاری سنگین که احتمالاً نیاز به دو نفر برای استفاده داشته است. با این حال، بررسیها نشان داد که این سلاح هرگز استفاده نشده است، چرا که نه گلولهای در اطراف آن یافت شد و نه اثری از سوختگی یا دوده در لوله آن دیده میشود.
🔸«دِنی سیمور»، باستانشناس و نویسنده اصلی این پژوهش، درباره لحظه کشف میگوید: «وقتی دیدمش شوکه شدم. حس عجیبی بود که خیلی کم پیش میآید تجربهاش کنم.» او توضیح میدهد که چنین سلاحهایی معمولاً در دیوار قلعهها یا بر لبه کشتیها نصب میشده و بهدلیل ساختار لولهی صاف خود، گاهی به عنوان توپ نیز شناخته میشوند.
🔸سیمور در ادامه افزود: «چنین آثار باستانی میتوانند مردم را به گذشته و تاریخ پیوند دهند و تخیلشان را برانگیزند.» او همچنین اشاره کرده که از زمان کشف اولیه در سال ۲۰۲۰، یک توپ مشابه دیگر نیز در همان منطقه یافته است. به گفتهی او: «هر شئ تازهای که پیدا میکنیم، بخشی از داستان فراموششده آن دوران را بازگو میکند. همین است که ما را شیفته ادامه کاوشها میسازد.»
منبع: Popular Mechanics
ترجمه توسط نیما شیخسعدی
▪️ @HistoriumClub ▪️
💠معرفی کتاب جاودان خرد دوره ساسانی(بخش دوم)💠
🔴بنا به گفته فضل پسر سهل هنگامی که مأمون در خراسان به خلافت نشسته بود هر یک از پادشاهان و امرای اطراف برای اظهار دوستی تحف و هدایایی نزد او می فرستادند. پادشاه کابلستان هم در عوض پیر دانشمندی را که در سراج الملوک به نام ذوبان خوانده شده است. ذوبان مدتها در دربار مأمون بماند و خلیفه هم پیوسته از رای و تدبیر او بهره مند میشد تا وقتی که در موضوع نزاعی که بین مأمون و برادرش امین در گرفته بود و ذوبان راهنمائی های ذی قیمتی به مأمون نمود.
🟠 مأمون برای پاداش صدهزار درهم به وی عطا کرد، لیکن او نپذیرفت و گفت من چیزی میخواهم که از حیث قدر و قیمت از این مال افزون تر باشد؛ مأمون پرسید آن چیست؟ گفت کتابی است تألیف یکی از بزرگان ایران که در آن مکارم اخلاق و علوم آفاق جمع است و پس از شرح مفصلی که در تعریف و توصیف این کتاب بیان کرد گفت این کتاب اکنون در ایوان مدائن موجود است. مأمون کس فرستاد تا وسط ایوان را بشکافتند و صندوق کوچکی از شیشه در آن یافتند و به نزد مأمون آوردند.
🟢مأمون آن را به ذوبان داد آنگاه از میان آن بسته ای از دیبا بیرون آورده بگسترد و در میان آن اوراقی پراکنده یافتند که چون بشمردند صد برگ بود. ذوبان آنها را برداشته به منزلش بازگشت.باز فضل پسر سهل گوید: پس از رفتن ذوبان من به خانه او رفتم و درباره آن کتاب سؤالهایی از او کردم گفت این کتاب جاودان خرد تألیف گنجور وزیر پادشاه ایرانشهر است. من از آن کتاب چند ورق بگرفتم و خضر بن علی آنها را ترجمه کرد. وقتی که خبر به مأمون رسید آن ترجمه را خواست و چون آن را بخواند گفت سوگند به خدا که سخن این است نه آن چه ما داریم.
📚منبع
📘فرهنگ ایرانی پیش از اسلام و آثار آن در تمدن اسلامی و ادبیات عربی، محمد محمدی ملایری، ۱۳۹۶، ص ۲۸۰
🌹@Historiumclub🌹
🏛️دورههای آموزشی بنیاد فرهنگی ایران و انیران باستان
کارگاه آنلاین خط و زبان پهلویساسانیکتابی(دورهٔ مقدماتی)
آموزگار: دکتر پریسا پورمحمدی
زمان: شنبهها ساعت ۲۰
آغاز دوره: ۳ آبانماه ۱۴۰۴
هزینهٔ نامنویسی: ۷۰۰ هزار تومان
برای نامنویسی به شمارهٔ زیر در تلگرام و واتساپ، پیام ارسال کنید:
📱 09300794789
🌏با ما باشید، تا
جهان باستان در خانههایتان باشد.
🏛️بنیاد فرهنگی ایران و انیران باستان
🔻از قیام تا سقوط سید احمد خان مرعشی صفوی به عنوان شاه🔻
🌹@HistoriumClub🌹
#کتاب
#معرفی_کتاب
#یونانی
🔺انتشار کتاب «دستور زبان مقدماتی یونانی باستان»🔺
✍«فرهاد صولت»، پژوهشگر زبان یونانی باستان، در صفحهٔ خود در سایت Academia از انتشار ترجمهاش از کتاب Streamlined Greek اثر «رابرت چارلز باس» خبر داده است. این اثر با عنوان «دستور زبان مقدماتی یونانی باستان» بهتازگی توسط انتشارات پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری منتشر شده است.
🔹او در توضیح انگیزهاش از ترجمه مینویسد که از آغاز یادگیری زبان یونانی باستان، همواره خلأ وجود یک دستور زبان و واژهنامه یونانی-فارسی را احساس میکرده است. او پس از سالها مطالعه منابع انگلیسی و یادداشتبرداری، تصمیم گرفت نخستین گام را برای رفع این کمبود بردارد و اثری آموزشی را به فارسی در دسترس علاقهمندان قرار دهد.
🔹این کتاب میتواند راهنمایی ارزشمند برای دانشجویان رشتههای زبانهای باستانی، تاریخ، فلسفه، زبانشناسی، ادیان و حتی علوم پزشکی باشد؛ آنانی که در مسیر پژوهش خود نیازمند درک و تحلیل متون یونانی هستند.
▪️ @HistoriumClub ▪️
#خبر
#باستانشناسی
🔺آغاز فصل تازه کاوشها در شهر باستانی اَنشان🔺
✍پس از سه دهه، باستانشناسان بار دیگر کاوش در محوطهی تاریخی شهر کهن اَنشان، در نزدیکی روستای ملیان بیضا را آغاز کردند. هدف از این کاوشها، شناسایی دقیقتر ساختار و لایههای باستانی این شهر بزرگ ۲۰۰ هکتاری است که از مهمترین مراکز تمدنهای پیشاهخامنشی ایران بهشمار میرود.
🔸به گفتهی رئیس اداره میراث فرهنگی بیضا، اَنشان از حدود ۴۰۰۰ سال پیش از میلاد بهطور پیوسته مسکونی بوده و در دوران باستان با حکومتهای ایلامی در شوش و تمدنهای میانرودان ارتباط سیاسی و فرهنگی داشته است. مکان دقیق این شهر تا دههی ۱۹۷۰ ناشناخته بود تا آنکه یافتههای حفاری در «تپهی ملیان» جایگاه آن را آشکار کرد.
🔸از دل این محوطه تاکنون لوحهای گِلی ایلامی مربوط به ۱۰۰۰ تا ۱۳۰۰ سال پیش از میلاد بهدست آمده که بخش زیادی از آنها اکنون در دانشگاه پنسیلوانیا نگهداری میشود. محوطهی ملیان با شمارهی ثبت ۱۰۴۶ در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد و آغاز دوبارهی کاوشها میتواند فصل تازهای در شناخت تاریخ ایلام و ریشههای شکلگیری شاهنشاهی هخامنشی بگشاید.
▪️ @HistoriumClub ▪️
🟡👑اتحادیه ایرانیسم👑، از برترین و خاص ترین کانال های ملی گرای ایرانی را گرد هم آورده👑
◀️پوشه گفتگوی مارا همین حالا اضافه کنید
🔗/channel/addlist/TYTAfmPvhCEyMjg0
❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥
❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥
❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥
❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥
❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥
❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥
❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥
❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥❤️🔥
اگر با خطا (❌ error ) محدودیت دو فولدر
مواجه شدید👈 آموزش رفع خطا
✍«سبئوس»، مورخ ارمنی سده هفتم میلادی که سقوط ساسانی و برآمدن خلافت اسلامی را به چشم دیده بود، درمورد وضعیت شاهنشاهی ساسانی پس از مرگ خسروپرویز چنین روایت میکند:
📜روزی خُرئام (نام ارمنیِ شهربراز) جامهی شاهی بر تن کرد و سوار بر اسب، برای نمایش شکوه خود در میان سپاه به گردش پرداخت. ناگهان از پشت بر او یورش بردند، بر زمینش زدند و کشتند.
🔸پس از او، بور (بوراندخت)، دختر خسرو و همسر خُرئام، را به پادشاهی برگزیدند؛ و خوروخ اُرمزد (فرخهرمز)، شاهزادهی ناحیهی آترپاتاکان (آذربایجان)، را بهعنوان وزیر اعظم دربار منصوب کردند.
🔸اندکی بعد، خوروخ اُرمزد پیغامی برای ملکه فرستاد و گفت: «با من ازدواج کن.»
ملکه پذیرفت و پاسخ داد: «نیمهشب با یک نفر بیا، تا خواستهات را برآورم.»
خوروخ نیمهشب، تنها با یک ملازم به دربار رفت؛ اما نگهبانان قصر بر او تاختند، او را زدند و کشتند.
🔸بوراندخت دو سال بر تخت پادشاهی نشست و سپس درگذشت. پس از او، خسرو از خاندان ساسان به تخت نشست؛ سپس آذرمیدخت، دختر خسرو، و پس از او اورمزد (هرمز)، نوهی خسرو. پس از آنان، یزدگرد، پسر قباد و نوهی خسرو، پادشاه شد.
🔸یزدگرد با بیم و هراس بر کشور فرمان میراند، چرا که سپاه ایران به سه بخش تقسیم شده بود:
یک بخش در فارس و سرزمینهای شرقی،
بخشی در آشورستان،
و بخشی در آترپاتاکان (آذربایجان).
اما تخت و پایتخت در تیسفون بود، و همگان هنوز با یکدلی شاه را گرامی میداشتند.
📚منبع
📗Sebeos, trans. Thomson, R. W., eds. Howard-Johnston, J., & Greenwood, T. (1998). The Armenian History Attributed to Sebeos. Liverpool University Press,
📄P. 89.
▪️ @HistoriumClub ▪️
🔺دیدگاه رومیان درمورد جامعه ایران🔺
✍ژوستن مورخ رومی سده دوم میلادی درمورد جامعه دوره اشکانی چنین مینویسد:
🔹هر مرد، برای ارضای میلهای گوناگون، چندین زن دارد. سنگینترین مجازاتشان برای زناست؛ و بههمین دلیل زنان را از مهمانیها کنار میگذارند و حتی از دیدار مردان نیز منع میکنند.
🔸اجساد را به پرندگان و سگها میسپارند تا پارهپاره شوند، و در نهایت استخوانها را دفن میکنند. در میان آیینها، بیشترین احترام را به رودخانهها دارند.
🔸خوی و خصلتشان مغرور، ستیزهجو، خیانتکار و گستاخ است. خشونت را مردانه، و ملایمت را زنانه میدانند. مردم ناآرام و همیشه آمادهٔ آشوباند؛ ساکت و کمحرف، ولی اهل عمل، و هم کامیابی و هم شکست را در سکوت میپوشانند.
🔸فرمانبرداریشان از شاه نه از فروتنی، بلکه از ترس است. شهوتراناند، اما در خوراک سادهزیست. به قولوقرار پایبند نیستند، مگر آنکه با منافعشان سازگار باشد.
📚منبع
📕Watson, J. S. (Trans.). (1853). Justin, Cornelius Nepos, and Eutropius: Literally translated, with notes and a general index. London: Henry G. Bohn.
📄p273_274
▪️ @HistoriumClub ▪️
💠جایگاه جشن مهرگان در دوره عباسیان💠
🔴علاوه بر جشن نوروز جشن مهرگان در دوره خلافت عباسیان و حتی تا پیش از هجوم مغول با استقبال و گرایش بسیار جامعه این عصر همراه بود. این جشن که عربها آن را مهرجان می نامیدند چند ماهی بعد از نوروز برپا می شد. در این روز مردم با پوشیدن لباس های ویژه تعطیلات و فرستادن شادباش و آرزوی خوشی برای یکدیگر جشن می گرفتند و به شادی می پرداختند. از رسوم دیگر این روز چراغانی کردن طبل زدن و عیدی دادن بود.در این روز نیز خلیفه و بزرگان بار عام میدادند و هدایایی دریافت می کردند. همچنین گفته شده است که خلفا در این روز به سرداران و درباریان خلعت و نشان می دادند و عامه مردم وسایل زندگی خود را نو می کردند.
🟠رواج جشن مهرگان تا جایی بود که مهدی خلیفه عباسی در پیشگاه امام موسی کاظم این جشن را برپا کرد. نمونه دیگری از توجه خلفا به این جشن را میتوان در پرس و جوی مأمون درباره علت آن یافت. در مختصر البلدان آمده است که مأمون یکی از سرهنگان خود را نزد موسی بن حفص طبری به طبرستان فرستاد تا از جایگاه ضحاک در دهکده آهنگران دیدن کنند از سرگذشت او اطلاع یابند و درستی داستان او را که مربوط به جشن مهرگان بود روشن کنند. این داستان نیز به خوبی گویای توجه و آشنایی خلفای عباسی با اعیاد ایرانی و منشأ آنهاست اهمیت این جشن در نزد خلفا و مردم به اندازه ای بود که شاعران و نویسندگان بسیاری در این دوره از مهرگان نیز یاد کرده اند.
🟢حسن بن وهب هدایایی را به همراه نوشته ای به حضور متوکل فرستاد و در شعری علاوه بر نوروز از مهرگان نیز نام برد هزار سال مهرگان بیاید و تو آن را به نوروز برسانی.فردی دیگر نیز چنین سروده است:
المهرجان لنا يوم تُسَرُّ بِهِ يَوْم تُنظمه الأشراف و العجم
یعنی مهرگان روزی است که در آن مسرور میشویم روزی است که بزرگان و ایرانیان آن را بزرگ می شمارند
🔵در این جشن نوازندگان نیز به نواختن می پرداختند و ایرانیان دارای قدرت و مناصب با حمایت از آنها مشوق برپایی باشکوه مهرگان بودند به طوری که گفته شده است خاندان برمکی به موسیقی دانانی همچون ابراهیم موصلی برای نواختن موسیقی هدایایی گرانبها اهدا می کردند. همچنین از دیگر وزرا فضل بن سهل ذوالریاستین، دستور داد در این روز به شاعری که در وصف مهرگان شعری سروده بود هدیه های بسیاری داده شود.بنابراین، توجه خلفا و بزرگان ایرانی مسلمان به جشن مهرگان در کنار سایر اعیاد اسلامی بیانگر آن است که بزرگداشت این جشن را با اعتقادات اسلامی خود مغایر نمی دیدند.
📚منبع
📕جشن های ایرانی در دوره اول عباسی، شکرالله خاکرند و زهرا زردشت،جستارهای تاریخی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی،سال دوم، شماره دوم پاییز و زمستان ۱۳۹۰، صص٢٣ - ٤١
🌹@HistoriumClub🌹
🔻بختیاری ها و مشروطه از دید یک فرنگی🔻
🟢بختیاریها همواره برای حکومت مرکزی ایران (بهویژه در تهران) دردسرساز بودهاند؛ زیرا گاه به غارت و حمله به روستاها و کاروانها دست میزدند و سپس به کوههای صعبالعبور خود بازمیگشتند.
⚪️ دولت مرکزی هیچگاه نتوانست در سرزمین آنان نفوذ کند و تنها با ترکیبی از خشونت و نیرنگ با ایشان رفتار میکرد. در دوران قاجار، ظلالسلطان ـ حاکم مقتدر اصفهان ـ توانست بختیاریها را مطیع کند و حتی واهمهخان بختیاری را به قتل رساند.
🔴اما پس از برکناری او، بختیاریها اصفهان را گرفتند و در سال ۱۹۰۹ میلادی به فرماندهی سردار اسعد بختیاری تهران را فتح کردند. نویسنده در پایان بختیاریها را بازماندگان قبایل کهن ایرانی میداند که حتی در زمان اسکندر مقدونی نیز استقلال خود را حفظ کرده بودند.
📚منبع :کتاب اوراق ایرانی، خاطرات سفر کلودانه در آغاز مشروطه، ترجمه ایرج پروشانی صفحه 212-213
▪️ @HistoriumClub ▪️
#باستانشناسی
#مجله
🔺ایرانیانِ عصر مس، پیشگامتر از بینالنهرین!🔺
✍کاوشهای تازه در محوطه باستانی چگاسفلی به سرپرستی «عباس مقدم» نشان میدهد که مردمان جنوبغرب ایران حدود ۶۰۰۰ سال پیش، در بسیاری از زمینهها از تمدنهای همدوره خود در بینالنهرین پیشرفتهتر بودهاند.
ادامه متن...👇
▪️ @HistoriumClub ▪️
🔴خلاصه ای از زندگی ساروتقی🔴
🟢میرزا محمدتقی، فرزند میرزا هدایتالله تبریزی، همراه پدرش برای یافتن شغل از تبریز به قزوین آمد. پدرش در آنجا نانوا شد و محمدتقی را برای خدمت سربازی به اصفهان فرستاد. او در اصفهان به خدمت نظام درآمد، اما بهدلیل همنشینی با دوستان ناباب از نظر اخلاقی دچار لغزش شد. با این حال، به سبب هوش و تواناییاش به منشیگری ذوالفقارخان، سردار شاه عباس و حاکم اردبیل، منصوب شد.
🔵پس از مدتی، برای پیشرفت بیشتر، به محمدخان زیاداوغلی، حاکم قراباغ و گنجه، نزدیک شد و به وزارت او رسید. در جنگ میان شاه عباس اول و تهمورثخان والی گرجستان، محمدخان کشته شد و محمدتقی بهخاطر شجاعتش مورد توجه شاه عباس قرار گرفت.
🔴روزی جوانی گمشده در خانه محمدتقی پیدا شد و خانوادهاش از او به شاه شکایت کردند. شاه که شوخطبع بود، گفت او را اخته کنید. همین کار را کردند، اما بعدها با وساطت حاکم قراباغ، شاه توبهاش را پذیرفت و او را وزیر مازندران و گیلان کرد. در سال ۱۰۴۴ قمری، در دوران شاه صفی اول، به مقام وزارت اعظم رسید.
🟡بهدلیل موهای طلاییرنگش، شاه عباس او را «ساریتقی» یا «ساروتقی» (یعنی تقی زردمو) نامید که همین نام بعدها مشهور شد.
در دوران شاه صفی اول، پس از اعدام وزیر قبلی (میرزا طالنجان اعتمادالدوله)، ساروتقی به وزارت اعظم رسید و پس از مرگ شاه، با همکاری مادر شاه عباس دوم (آناخانم) اداره امور کشور را ادامه داد.
🟠او در سالهای نخست سلطنت شاه عباس دوم با قدرت و استقلال حکومت میکرد، اما در نهایت بر اثر دشمنی داودخان، حاکم گیلان، و توطئه جانیخان قورچیباشی، در خانهای که خود ساخته بود به قتل رسید. شاه عباس دوم از مرگ وزیر محبوبش بسیار ناراحت شد و چند روز بعد دستور داد قاتلانش را تیرباران کنند.
🔵از ساروتقی آثار ارزشمندی در اصفهان بهجا مانده است، از جمله مسجد، بازار، کاروانسرا و کاخی باشکوه که بعدها ویران شد. او همچنین به دستور شاه صفی مأمور بازسازی گنبد و حرم حضرت علی(ع) در نجف شد و این کار را با ساخت نهر و توسعه حرم، طی سه سال بهپایان رساند.
📚منبع: کتاب لطفالله هنرفر، گنجینه آثار تاریخی اصفهان، 1350:صص547-548 و کتاب شاه عباس دوم وزمان او، نویسنده احمد فاضل صفحه :171 و 172
▪️ @HistoriumClub ▪️
#خبر
#موزه
🔺نمایشگاه «ارمغان ابریشم» در موزه ملی ایران افتتاح شد🔺
✍نمایشگاه «ارمغان ابریشم» با حضور جمعی از مدیران ارشد وزارت میراثفرهنگی، رئیس پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، رئیس موزه ملی ایران و سفیر چین در تهران، صبح روز ۲۲ مهر در موزه ملی ایران گشایش یافت.
🔸این نمایشگاه حاصل همکاری موزه ملی ایران، پژوهشگاه میراثفرهنگی و چند مجموعه شاخص همچون کاخ گلستان، مجموعه شیخ صفیالدین اردبیلی و موزه هنرهای تزئینی اصفهان است. در این رویداد فرهنگی نزدیک به ۹۰ اثر تاریخی از دوره اشکانی تا قاجار به نمایش گذاشته شده که بیشتر آنها از گنجینهی موزه ملی ایران و کاخ گلستان انتخاب شدهاند.
🔹نمایشگاه «ارمغان ابریشم» جلوهای از تبادلات فرهنگی و هنری در مسیر تاریخی جاده ابریشم را بازتاب میدهد و علاقهمندان میتوانند تا ۲۲ آبانماه برای بازدید از آن به موزه ملی ایران مراجعه کنند.
📸تصاویر آثار موزه ارسال شده توسط دوست عزیز، جناب سینا برجیان
▪️ @HistoriumClub ▪️
🔴فتنه قزلباشان در نخستین قرن تشکیل دولت صفویه🔴
▪️ @HistoriumClub ▪️
#خبر
#باستانشناسی
🔺باستانشناسان بهطور اتفاقی قدیمیترین سلاح گرم کشفشده در آمریکا را پیدا کردند🔺
✍باستانشناسان در ایالت آریزونا، هنگام کاوش در بقایای یک سازهی سنگی و خشتی اسپانیایی، به طور اتفاقی به کشفی تاریخی دست یافتند: تفنگی ۴۸۰ ساله که اکنون به عنوان قدیمیترین سلاح گرم کشفشده در خاک اصلی ایالات متحده شناخته میشود.
🔸بررسیهای علمی از جمله تاریخگذاری رادیوکربن نشان داد که این «تفنگ دیواری» متعلق به دورهی سفر اکتشافی «فرانسیسکو واسکس دِ کرونادو» در سالهای ۱۵۳۹ تا ۱۵۴۲ میلادی است؛ همان مأموریتی که به دنبال یافتن افسانهای شهرهای طلایی سیبولا در جنوبغرب آمریکا انجام شد.
ادامه متن...👇
▪️ @HistoriumClub ▪️
💠معرفی کتاب جاودان خرد دوره ساسانی(بخش یکم)💠
🔴جاودان خرد از کتب مهم در موضوع حکمت عملی از زبان پهلوی به عربی ترجمه شده و ابوعلیمسکویه آن را در آغاز کتاب خود نقل کرده و به همین سبب کتاب وی هم به جاودان خرد معروف گردیده است. راجع به زمان تألیف و مؤلف این کتاب هم مانند بسیاری دیگر از کتابهای پهلوی معلومات صحیحی در دست نداریم این جاودان خرد مجموعه ای از حکمتهای عملی و اندرزها و تعالیم اخلاقی زردشتی بوده که ظاهراً در ادبیات پهلوی به دیده تجلیل و تقدیر در آن می نگریسته اند و این نظر در ادبیات عرب نیز انعکاس یافته به طوری که درباره اصل و منشأ و همچنین کیفیت ترجمه آن حکایت افسانه مانندی روایت کرده اند.
🟠در آغاز نسخه خطی ای که از کتاب جاودان خرد مسكويه يا ادب العرب والفرس، در کتابخانه شرقی بیروت موجود است عبارتی است که چنین ترجمه می شود: کتاب جاودان خرد که هوشنگ شاه آن را برای جانشینش به یادگار گذاشت و گنجور پسر اسفندیار وزیر پادشاه ایران آن را از زبان باستانی به فارسی نقل نمود و حسن پسر سهل برادر ذوالریاستین آن را به عربی برگردانید و احمد پسر مسکویه با افزودن حکم ایران و هند و عرب و روم به تکمیلش کوشید.
🟢 برای این که نمونه ای از اینگونه روایات در دست باشد و ضمناً معلوم گردد که ایرانیان تا چه اندازه به این گونه کتابهای اخلاقی قیمت می نهاده اند و چگونه این نظر به محیط اسلامی نیز سرایت کرده و اعراب را هم به احترام این آثار واداشته است.حکایت زیر را که در کتاب مسکویه نقل شده و طرطوسی هم در سراج الملوک از قول فضل بن سهل روایت کرده خلاصه میکنیم:
📚منبع
📘فرهنگ ایرانی پیش از اسلام و آثار آن در تمدن اسلامی و ادبیات عربی، محمد محمدی ملایری، ۱۳۹۶، ص ۲۷۹
🌹@Historiumclub🌹
🔺از قیام تا سقوط سید احمد خان مرعشی صفوی🔺
🟢در آغاز قرن هجدهم و در بحبوحهی نابسامانیهای ناشی از اشغال ایران بهدست افغانها، شخصی به نام سید احمد خان در صحنهی سیاسی و نظامی کشور ظهور کرد. او که ابتدا از یاران طهماسب میرزا (بعدها شاه طهماسب دوم صفوی) بود، با همراهی وی موفق شد محاصرهی اصفهان را بشکند. اما بیکفایتی، عیاشی و بیتوجهی طهماسب میرزا به امور کشور باعث شد که احمد خان از او جدا شود.
⚪️احمد خان پس از جدایی، به شهر ابرکوه رفت و در آنجا فرمانی جعلی به نام طهماسب میرزا تهیه کرد که به موجب آن خود را به لقب «خان» و مقام سپهسالار فارس مفتخر میساخت. در این فرمان، مردم مأمور شده بودند از سید احمد خان همچون شخص شاهزاده اطاعت کنند. در نتیجه، بسیاری از مردم به او پیوستند و قدرتش رو به فزونی گذاشت.
🔴از آنجا که ابرکوه در نزدیکی اصفهان قرار داشت و خطر حملهی افغانها وجود داشت، احمد خان به سوی جنوب ایران رفت و در پایان سال ۱۷۲۴ میلادی به جهرم رسید. مردم و حاکم محلی آنجا، عبدالغنی بیگ، از او استقبال کرده و به وی پیوستند. در پی آن، حاکم افغانی شیراز با ۹۰۰ سرباز برای بیرون راندن احمد خان به جهرم حمله کرد، اما پس از شش ماه محاصره ناکام ماند.
🟢در سال ۱۷۲۵، احمد خان برای گردآوری نیرو از جهرم خارج شد و مردم شهرهای داراب، نیریز، فسا، اصطهبانات و خفر به سپاهش پیوستند. اما فعالیتهای او از سوی شاه طهماسب دوم خیانتآمیز تلقی شد و طی فرمانی، احمد خان شورشی و غاصب شناخته شد.
⚪️در همین دوران، احمد خان وارد کرمان شد و مردم آن شهر با استقبال فراوان از او پذیرایی کردند. وی بیگلربیگی کرمان را زندانی کرد و عملاً قدرت را به دست گرفت. در ژانویهی ۱۷۲۶، احمد خان خود را شاه خواند، به نام خود سکه زد و تشکیلاتی درباری با تمام مظاهر سلطنت برپا نمود.
🔹مقامهای دربار او شامل : محمدجعفر خان (قوللر آقاسی و سپهسالار)، محمد حسین خان (ایشک آغاسیباشی)، عنایت خان (تفنگچیباشی)، حسنعلی خان (قورچیباشی) و محمد مؤمن خان (ناظر بیوتات) بودند🔹
🔴هلندیان و انگلیسیان مقیم جنوب ایران نیز اخبار و گزارشهایی از دربار تازهتأسیس احمد شاه (لقب جدید او) ارسال کردند. بر اساس گزارشهای آنان، احمد شاه مردی دادگر، شجاع و میانهرو توصیف میشد که میتوانست امنیت و نظم را به کرمان بازگرداند. گفته میشد وی دو بار بلوچها را شکست داده و خانوادهاش را پنهانی به کرمان آورده است. با این حال، در اواخر حکومتش، گزارشهایی از میگساری و فساد مالی در دربار او نیز منتشر شد.
🟢در سال ۱۷۲۷ میلادی، نیروهای شاه طهماسب دوم به فرمان میرزا فخرالدین برای سرکوب احمد شاه به کرمان حمله کردند. پس از نبردی سخت، احمد خان شکست خورد و همراه با کلانتر کرمان به قلعهی شهر پناه برد. قلعه مدت کوتاهی در محاصره بود تا سرانجام احمد خان تسلیم شد و به دربار طهماسب دوم فرستاده شد.
⚪️هلندیان در گزارش پایانی خود از او چنین یاد کردند:
«سید احمد یکی از بهترین جنگجویان خانهبهدوش بود که دستکم دو بار کوشید حکومت افغانان را در جنوب ایران از درون متلاشی کند تا پایههای قدرتشان در اصفهان سست گردد.»
🔴به این ترتیب، زندگی سیاسی و نظامی سید احمد خان ، که با شور و جسارت آغاز شده بود، پس از سه سال تلاش برای استقلال و بازسازی قدرت ایرانی در برابر افغانان، با شکست و تسلیم پایان یافت. اما او در تاریخ ایران به عنوان یکی از شجاعترین و مستقلترین سرداران عصر فروپاشی صفویان شناخته میشود.
📚 منبع : کتاب اشرف افغان در تختگاه اصفهان (به روایت شاهدان هلندی) دکتر ویلم فلور ترجمه دکتر ابولقاسم سری، از صفحه 35 تا 50
🌹@HistoriumClub🌹
💠نعمت ایلدیریم مترجم شاهنامه به زبان ترکی استانبولی درباره شعر و ادب پارسی در آناتولی 💠
✨کشور ما آناتولی و نام جدیدش ترکیه از قدیم الایام از مهدهای زبان و ادب فارسی بوده است.
💥علاقه ما به زبان فارسی خیلی دیرین است.
🌹@HistoriumClub🌹
🔸«صوفیا آندرسون»، کارشناس آثار باستانی، گفته است: «احتمالا این یکی از بزرگترین گنجینههای نقرهای از اوایل قرون وسطی در سوئد است. هنوز دقیق نمیدانیم چند سکه وجود دارد، اما احتمال دارد بیش از بیستهزار عدد باشد.»
🔹تحلیل اولیه نشان میدهد بیشتر سکهها به قرن دوازدهم میلادی تعلق دارند و برخی با نام لاتین KANUTUS ضرب شدهاند؛ یعنی در دوران پادشاهی کنوت اریکسون (۱۱۷۳ تا حدود ۱۱۹۵). در میان آنها چند سکه کمیاب نیز وجود دارد که توسط اسقفهای بانفوذ ضرب شده و تصویر اسقفی با عصای شبانی را نشان میدهند.
🔹«لین آنربک»، مدیر موزه قرون وسطی استکهلم، این کشف را «کاملاً منحصربهفرد» دانست و گفت: «از استکهلم هیچ گنجینه قرون وسطایی دیگری نداریم، و بهنظر میرسد این یکی بسیار بزرگ است؛ واقعا هیجانانگیز است.» او افزود که در پایان قرن دوازدهم شهر استکهلم هنوز تأسیس نشده بود و بعدها در سال ۱۲۵۲ پایهگذاری شد.
🔹به گفتهی آنربک، پایان قرن دوازدهم دوران پرآشوبی بود، زیرا سوئدیها در تلاش برای گسترش قلمرو خود در فنلاند بودند. به همین دلیل، مردم معمولا داراییهای خود را برای حفظ آن، دفن میکردند. ترکیب نقره با مروارید و زیورآلات نشان میدهد این گنج، ثروت شخصی فردی بوده که آن را پنهان کرده است.
🔹بررسیها درباره این گنجینه همچنان ادامه دارد و قرار است اداره ناحیهای استکهلم یافته را به سازمان ملی میراث فرهنگی گزارش دهد تا دربارهی پرداخت پاداش به یابنده تصمیمگیری شود. آندرسون در پایان تأکید کرد: «یابنده بهدرستی کشف خود را گزارش کرده است. براساس قانون میراث فرهنگی، هرکس گنجینهای از نقره یا اشیای باستانی بیابد، موظف است آن را برای ارزیابی و پرداخت احتمالی پاداش، به دولت ارائه دهد.»
منبع: Live Science
ترجمه خبر توسط نیما شیخسعدی
▪️ @HistoriumClub ▪️
🟡 پوشه ای «VIP» از بهترین کانال های میهنپرستانه تلگرام (علمی، فلسفی، سیاسی، تاریخی، میم، ادبی و هنری) 👑
👑 این پست موقت است؛ با لمس کردن متن زودتر وارد شوید 📂▶️
🦁❈ اتحادیه خورشید جاویدان ❈🦁
👑 پوشهای از کانالهای مرتبط با حوزۀ ملیگرایی و میهنپرستی 👑
👑 همین حالا لینک را لمس کنید و دکمۀ Add را بزنید و این پوشه ارزشمند را در تلگرام خود ذخیره کنید ⬇️
▶️ /channel/addlist/5pKGpIhIbhthYTFk
👑 آیدی هماهنگی برای پیوستن به جمع ما ◀️ [ @Great_Eternal ]
🔺روزگار پرآشوب ایران پس از خسروپرویز🔺
Читать полностью…
#خبر
#باستانشناسی
🔺رازهای پنهان معبد آناهیتا🔺
✍مدیر پایگاه ملی معبد آناهیتا، مرتضی گراوند، اعلام کرد که برای کشف کامل ساختار این بنای شگفتانگیز، نیاز به کاوشهای گسترده و پرهزینه وجود دارد. وسعت حدود پنج هکتاری باعث شده کاوشهای محدود در آن بینتیجه باشد و لازم است حتی دو تیم باستانشناسی به طور همزمان در آن فعالیت کنند.
🔹او تأکید کرد که معبد آناهیتا طی قرنها، از دوره ساسانی تا اسلامی، دستخوش ساختوسازهای متعددی بوده است و برای رسیدن به سازه اصلی باید لایههای بعدی با دقت مستندنگاری و سپس برداشته شوند.
🔹او افزود: برای هر فصل کاوش حدود سه میلیارد تومان اعتبار لازم است و تنها برای سکوی دوم معبد (با ابعاد ۹۴ در ۹۴ متر) به ۱۰ تا ۱۵ فصل کاوش نیاز خواهد بود.
🔹گراوند همچنین خبر داد که هرچند اعتبارات کاوشهای باستانشناسی محدود بوده، اما پروژههای زیرساختی مانند پارکینگ، گیت بلیتفروشی و ایجاد یک هکتار فضای سبز در محوطه انجام شده است. گراوند از اختصاص دو میلیارد تومان برای احداث موزه باستانشناسی و سالن معرفی معبد خبر داد و ابراز امیدواری کرد که این مجموعه در سال ۱۴۰۵ راهاندازی شود.
▪️ @HistoriumClub ▪️
💠جایگاه جشن مهرگان در دوره عباسیان💠
🌹@HistoriumClub🌹
🔸در مقالهای با عنوان «جلوتر از زمان» منتشرشده در مجله علمی Archaeology، آمده است که ایرانیان آن دوران در ساخت آجر پخته، ایجاد نظام استاندارد وزنکشی و ساخت جواهرات نقره و طلا، گامهایی جلوتر از همسایگان بینالنهرینی خود برداشته بودند.
🔸در این محوطه، بقایای ۱۰۲ تدفین شناسایی شده که بخش بزرگی از آنها مربوط به زنان است. برخی از زنان دارای جمجمههای اصلاحشده، زیورآلات طلا و نقره، و نشانههای منزلت اجتماعی بالا بودهاند. در میان این گورها، تدفین زنی بهنام «خاتون» با شمشیر مسی تشریفاتی و زیورآلات گرانقیمت، از شاخصترین یافتهها بهشمار میآید.
🔸همچنین در چگاسفلی، قدیمیترین معبد عصر مس ایران شناسایی شده است؛ معبدی ساختهشده از آجر پخته با پلان بنایی Hشکل، تدفین حیوانات قربانی و کاسه مرمری کوچکی با علائم عددی که احتمالاً نشانگر نظام شمارش یا آیین مذهبی بوده است.
🔸این یافتهها تصویری کاملاً تازه از جایگاه ایران در آغاز تمدنهای انسانی ارائه میکند؛ جایی که مردمان دشت زهره نه در حاشیه، بلکه در قلب نوآوریهای فرهنگی، فنی و اجتماعی ایستاده بودند. جلوتر از زمان خود، حتی از شهرهای بزرگی چون شوش و اوروک.
▪️ @HistoriumClub ▪️
💠برگزاری جشن باشکوه مهرگان در دوره غزنویان به روایت تاریخ بیهقی💠
🔴شرح برگزاری جشن مهرگان در تاریخ بیهقی چندین جا آمده است در این اخبار متوجه می شویم که رسوم و آیینهای گذشته چون نشاط کردن و سرور و سماع و تغنی و شراب و اهدای هدایا و تهنیت گفتن و عرضه کردن قصاید ستایش آمیز همراه با شادباش های عید به چند روز برگزار میشده است. اما البته جهت حفظ شعایر اسلامی هرگاه این عیدها مقارن با ایام مذهبی اسلامی میشد مراسم به سادگی برگزار میگشت. چنان که به موجب تاریخ بیهقی هنگامی که مهرگان مصادف با روز عرفه بود این چنین شد که امیر مسعود به جشن مهرگان نشست و هدیه ها بسیار آوردند و روز عرفه بود امیر روزه داشت و کسی را زهره نبودی که پنهان و آشکار نشاط کردی.
🟠اما در مواقع عادی مراسم اصلی همان سرور و نشاط و تغنی بود و بسا مراسم باستان که تجدید می گشت. ابوالفضل بیهقی شرح یکی از مهرگان را این چنین آورده است:
روز چهارشنبه عید کردند و تعبیه فرموده بود سلطان مسعود چنان که بزرگان به روزگار سلطان محمود دیده بودم وقتی که اتفاق افتاده که رسولان اعیان و بزرگان عراق و ترکستان به حضرت حاضر بودندی و چون عید کرده بود، خوانی نهاده بودند سخت باتکلف و سلطان آنجا نشست و اولیا و حشم و بزرگان را بنشاندند و شعرا پیش آمدند و شعر خواندند و بر اثر ایشان مطربان زدنو شراب روان شد.
🟢مشربهای بزرگ چنان که از خوان مستان بازگشته بودند امیر قدحی چند خورده بود و از خوان به تخت بزرگ اصل باز آمد و مجلسی ساخته بودند که مانند آن کسی یاد نداشت و وزیر و عارض و صاحب دیوان رسالت و ندما حاضر آمدند و مطربان سرایی و بیرونی دست به کار بردند و نشاطی بر پای شد و امیر شاعرانی را که بیگانه تر بودند بیست هزار درم فرمود و عنصری را هزار دینار دادند و مطربان و مسخرگان را سی هزار درم و آن شعرها که خواندند همه در دواوین مثبت است.
📚منبع
📘تاریخ بیهقی، ابوالفضل بیهقی، تصحیح علی اکبر فیاض، ص ۳۲۱ تا ۳۳۰
🌹@HistoriumClub🌹