1950
کانال تلگرامی ماهنامه پزشکان گیل (انتشار از ۱۳۸۲) مدیر مسوول: دکتر مسعود جوزی (@Msd_79) تماس با ما در گروه گفتگو: t.me/pezeshkandg سایت: pezeshkangil.com اینستاگرام: instagram.com/pezeshkangil بازنشر مطالب با نام کانال (و چه بهتر نشانی آن) بلامانع است.
پاسخ خودآزمایی شماره ۱۸۹ پزشکان گیل:
A) Right-sided heart failure
پاسخ تشریحی از گروک:
- برجستگی واضح ورید ژوگولار (Raised Jugular Venous Pulse/JVP) یکی از نشانههای کلاسیک نارسایی سمت راست قلب (Right heart failure) است.
- در نارسایی سمت راست، قلب راست نمیتواند خون را بهخوبی به داخل ریهها پمپ کند → فشار در سیستم وریدی بالا میرود → وریدهای گردنی (ژوگولار) متسع و برجسته میشوند → JVP بالا میرود و قابل مشاهده میشود.
توضیح گزینههای دیگر:
B) Left-sided heart failure
بیشتر باعث ادم ریه و تنگی نفس میشود، JVP معمولاً بالا نیست (مگر اینکه بعداً سمت راست هم درگیر شود).
C) Hypovolemia
برعکس، JVP پایین یا غیرقابل مشاهده است.
D) Aortic stenosis
ممکن است JVP موجی (a-wave بزرگ) داشته باشد، اما معمولاً بهصورت برجسته و مداوم مثل نارسایی سمت راست دیده نمیشود.
☑️ t.me/pezeshkangil
✅ http://pezeshkangil.com
#خودآزمایی شماره ۱۸۹ پزشکان گیل
پاسخ درست فردا زیر همین پست
☑️ t.me/pezeshkangil
✅ http://pezeshkangil.com
📌 ۸ دسامبر ۲۰۱۳ مرگ کورنفورث پیشگام استریوشیمی آلی
🟣#تقویم_تاریخ_پزشکی
🟡 بابک عزیزافشاری، ۱۷ آذر ۱۴۰۴
🟢 azizafshari@yahoo.com
▫️سِر جان وارکاپ کورنفورث معروف به «کاپا» متولد ۷ سپتامبر ۱۹۱۷ شیمیدان استرالیایی بود که بهطور مشترک با ولادیمیر پریلاگ که برای تحقیق در زمینه ساختار فضایی (استریوشیمی) آنزیمها برنده جایزه نوبل شیمی ۱۹۷۵ شد.
پیش از وی، کُنراد امیل بلاک بیوشیمیدان آلمانی-آمریکایی و فئودور کُنراد لینن بیوشیمیدان آلمانی برای کشف نحوه تولید کلسترول از اسید استیک در ۱۹۶۴ برنده جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی شده بودند.
کاپا و همسرش ریتا هارادنس با جایگزینی ایزوتوپهای هیدروژن، تصاویر آینهای از مولکولهای پیشساز کلسترول را شناسایی کردند و پایهگذار بسیاری از مطالعات در مورد چگونگی ساخت ترکیبات آلی در طبیعت بودند.
مطالعات او جزئیات شیمیایی مسیر بیوسنتزی پیچیدهای را آشکار کرد که در آن مولکولهای پیشساز که ایزومرهای آینهای یکدیگر بودند و بهطور خاص با ایزوتوپهای هیدروژن برچسبگذاری شده بودند توسط آنزیمها به کلسترول تبدیل شدند. یکی از این آنزیمها اچامجی-کوآ-ردوکتاز است که توسط داروهای استاتین هدف قرار میگیرد.
وی در سیدنی، نیو ساوت ولز به دنیا آمد و تنها برنده جایزه نوبل در نیو ساوت ولز بود. او در جوانی به دلیل ابتلا به اُتواسکلروز شنوایی خود را از دست داد و به همین دلیل از تحصیل در رشته حقوق منصرف شد:
«باید چیزی پیدا میکردم که ناشنوایی در آن مانع بزرگی نباشد... من شیمی را انتخاب کردم... رهاییبخشترین چیز این بود که فهمیدم مطالب علمی کاملاً درست نیستند. این نکته در ابتدا برایم ترسناک و بعدها هیجانآور بود چرا که میتوانستم آن را درست کنم!»
متأسفم. از دستش دادیم!
#طنز_پزشکی
☑️ t.me/pezeshkangil
✅ http://pezeshkangil.com
📌 آیا تخمکهای پیر میتوانند دوباره جوان شوند؟
🟠#باشگاه_مجلات
🟡 بابک عزیزافشاری، پاتولوژیست، ۱۵ آذر ۱۴۰۴
🟢 azizafshari@yahoo.com
▫️یک ابزار جدید ممکن است راه را برای درمانهای افزایش باروری هموار کند. محققین دانشگاه ییل آمریکا یک سیستم آزمایشی جدید اختراع کردند تا بررسی کنند که چگونه تغییرات مرتبط با سن در سلولهای تخمک، آنها را بیشتر در معرض خطاهای کروموزومی قرار میدهد. این گام مهمی در جهت درک این موضوع است که چرا تخمکهای انسان با افزایش سن، بیشتر مستعد خطاهای کروموزومی میشوند و آیا میتوان روزی از این مسئله پیشگیری کرد یا خیر.
در این مطالعه که در شماره نوامبر ۲۰۲۵ مجله «نیچر سالمندی» منتشر شده از سلولهای تخمک موش و فناوری نوینی استفاده شده که نیاز به انتظار برای پیر شدن موشها یا جمعآوری تخمکهای پیر انسان ندارد و در عرض ۶۰ تا ۹۰ دقیقه انجام میشود. این فناوری هنوز در مراحل ابتدایی است، اما محققین امیدوارند که در آینده بتواند به افزایش سالهای #باروری زنان و درمان #ناباروری کمک کند.
بالا رفتن سن یکی از محدودیتهای اصلی باروری و یک عامل بزرگ نابرابری جنسیتی است. زنان باید در مورد زمان تشکیل خانواده تصمیمهایی بگیرند که مردان مجبور به انجام آنها نیستند. امروز میزان تولد نوزادانی که مادر زیر ۳۰ سال دارند در اغلب کشورها رو به کاهش است و زنان بیشتری در سنین بالاتر و زمانی که میزان ناهنجاریهای کروموزومی شروع به افزایش میکند، بچهدار میشوند. عدد ۳۰ قطعی نیست و بسیاری از زنان در سنین بالاتر صاحب بچه سالم میشوند. حتی اگر بتوانیم دوره باروری زنان را تا سه سال افزایش دهیم، تأثیر قابلتوجهی بر زندگی اغلب افراد خواهد داشت.
زنان با تمام سلولهای تخمکی که در طول عمر آنان از طریق چرخه قاعدگی آزاد میشوند به دنیا میآیند. تخمکهایی که هنوز آزاد نشدهاند، اغلب برای دهها سال در تخمدانها باقی میمانند و پس از حدود سن ۳۰ سالگی خطر ناهنجاری کروموزومی (آنوپلوئیدی) در آنها بهطور چشمگیری بالا میرود که این افزایش پس از ۳۵ سالگی شکل تصاعدی پیدا میکند.
این اختلالات کروموزومی عامل مهم ناباروری، سقط، و همچنین ناهنجاریهای مادرزادی هستند که برخی از آنها میتوانند باعث ناتوانی شدید یا مرگ شوند. به نظر میرسد نیروهایی که مانند یک چسب مولکولی کروموزومها را در کنار هم نگاه میدارند، با افزایش سن به تدریج ضعیف میشوند و محققین به کمک فناوری ویرایش ژنوم (کریسپر) بخشهایی از این چسب مولکولی را طوری تغییر دادند که با ایجاد تغییرات شبیه پیری در تخمکها همراه بود.
به این ترتیب میتوان در هر فرد به کمک الگوسازی رایانهای به آستانه مشخصی دست یافت که در آن میزان ناهنجاری کروموزومی افزایش معنادار پیدا میکند. این فناوری بهطور بالقوه میتواند برای غربالگری و آزمایش اثرات درمانهای مختلف به کار رود و راهی برای برگرداندن زمان به عقب و کمک به تخمکها برای کاهش خطاهای کروموزومی فراهم کند.
🔗منبع: لایوساینس
کانال تلگرامی پزشکان گیل
📌 ۵ دسامبر ۱۹۵۲ آغاز مهدود بزرگ لندن
🟣#تقویم_تاریخ_پزشکی
🟡 بابک عزیزافشاری، ۱۴ آذر ۱۴۰۴
🟢 azizafshari@yahoo.com
▫️مهدود بزرگ لندن، یا مهدود بزرگ ۱۹۵۲، بدترین رویداد آلودگی هوا در تاریخ بریتانیا بود که از پنجم تا نهم دسامبر شهر لندن پایتخت انگلستان را تحت تاثیر قرار داد. شرایط خاص اقلیمی منجر به تجمع آلایندههای موجود در هوا— عمدتاً ناشی از سوختن زغال— به شکل لایه ضخیمی از دود بر فراز شهر شد.
براساس گزارشهای دولتی تا ۴ هزار نفر در نتیجه مستقیم مهدود ۱۹۵۲ جان خود را از دست دادند و حدود ۱۰۰ هزار نفر بهدلیل مشکلات تنفسی نیاز به مراقبتهای پزشکی پیدا کردند، اما مطالعات جدیدتر تعداد کل تلفات را تا ۱۲ هزار نفر تخمین زدهاند. این فاجعه تغییرات متعدد در شیوهنامهها و مقررات، از جمله تصویب قانون هوای پاک ۱۹۵۶ را در پی داشت.
دورهای از هوای سرد غیرمعمول قبل و در طول مهدود باعث شد لندنیها برای گرم نگاه داشتن منازل، زغال سنگ بسیار بیشتری نسبت به حالت معمول بسوزانند. در حالی که زغال سنگهای سخت با کیفیت بهتر (مانند آنتراسیت) برای پرداخت بدهیهای جنگ جهانی دوم صادر میشدند، زغال سنگ داخلی پس از جنگ معمولاً از نوع نرم و نسبتاً کمکیفیت و گوگردی بود.
همچنین کارخانههای صنعتی و نیروگاههای برق متعددی در منطقه لندن بزرگ، به این آلودگی میافزودند. علاوه بر این، آلودگی و دود ناشی از اگزوز وسایل نقلیه، بهویژه لوکوموتیوهای بخار و اتوبوسهای دیزلی که جایگزین تراموای برقی شده بودند، وجود داشت. طبق گزارش اداره هواشناسی بریتانیا، آلایندهها شامل هزاران تن ذرات کربن، اسید هیدروکلریک، ترکیبات فلوئور، و اسید سولفوریک بود.
وارونگی دما باعث به دام افتادن هوای آلوده در لایههای زیرین جو شد و مهدود پایداری را تشکیل داد که طی روزهای بعد پایتخت را پوشاند. این شرایط عموماً برای لندنیها عادی تلقی میشد، اما این بار وضعیت بسیار وخیمتر بود و مهدود تا درون خانهها نفوذ کرد.
کنسرتها و سینماها تعطیل شدند زیرا دید در فضاهای بزرگ و محصور کاهش یافته بود. دید در طول روز و در فضای باز به حدود یک متر کاهش یافت و رویدادهای ورزشی نیز لغو شدند.
قدمت آلودگی هوای لندن دستکم به قرن ۱۹ بازمیگردد و اصطلاح «مه سوپ نخودی» (مه سیاه یا مه قاتل) که اولین بار در گزارش جان سارتین نقاش بریتانیایی-آمریکایی در ۱۸۲۰ مطرح شد اشاره به مه بسیار غلیظ و اغلب زرد مایل به سبز ناشی از ذرات کربن و گوگرد حاصل از سوختن زغال سنگ دارد که منبع اصلی سوخت برای کارخانهها و همچنین گرمایش منازل بود.
«فومیفاگیوم» قدیمیترین متن در مورد آلودگی هوا است که در ۱۶۶۱ توسط جان اِوِلین مورخ انگلیسی خطاب به پادشاه چارلز دوم انگلستان نوشته شده و در آن بهطور خاص به «هوای بد و دود آلود لندن» و ارتباط آن با سوزاندن زغال سنگ اشاره شده است.
رمانهای «پرده تاریکی» (ای. سی. آر. لوراک، ۱۹۵۴)، «غریبه قدبلند» (دی. ای. استیوِنسون، ۱۹۵۷)، «قابلیت دید» (بوریس استارلینگ، ۲۰۰۶)، و «سلطه» (سی. جی. سانسوم، ۲۰۱۲) نیز به این موضوع پرداختهاند.
از آثار نمایشی در ارتباط با مهدود بزرگ لندن میتوان به قسمت «فوراگ» از برنامه طنز رادیویی «احمقها» (بیبیسی، ۱۹۵۴) با هنرنمایی پیتر سلرز، مایکل بنتین، اسپایک میلیگان، و هری سکام، نمایش رادیویی «مرگ خزنده» و «داستان بیاخلاقی» از مجموعه «دکتر هو» (بیبیسی، ۲۰۰۲)، و همچنین صحنه «طلوع لندن» در بازی ویدیویی «معکوس: ۱۹۹۹» (۲۰۲۳) اشاره کرد.
موضوع فوق در قسمت چهارم از فصل اول مجموعه «تاج» (نتفلیکس، ۲۰۱۶) با شرکت کلر فوی، مت اسمیت، ونسا کربی، و آیلین اتکینز و دوبله فارسی رضا آفتابی، مینو غزنوی، ژرژ پطرسی، و صنم نکواقبال که برنده جوایز متعدد از جمله چندین جایزه اِمی و گلدن گلوب شد نیز برجسته شده است.
📌تصویر: مهدود مرگبار، روایت غیرداستانی درباره فجایع زیستمحیطی و بومشناختی در سراسر جهان، جویس مارکوویچ (۲۰۱۷).
🔗تصاویر بیشتر در اینستاگرام
🔗صحنه مهدود از مجموعه «تاج»، ۲۰۱۶.
📌 ۴ دسامبر ۲۰۱۱ مرگ سوکراتس سقراط فوتبال
🟣#تقویم_تاریخ_پزشکی
🟡 بابک عزیزافشاری، ۱۳ آذر ۱۴۰۴
🟢 azizafshari@yahoo.com
▫️«سوکراتس برازیلیرو سامپایو دی سوزا ویرا دی اولیویرا» متولد ۱۹ فوریه ۱۹۵۴ که به اختصار با نام «سوکراتس» شناخته میشود، پزشک، فوتبالیست، رهبر، و هنرمند برزیلی و کاپیتان و هافبک تیم ملی فوتبال برزیل بود که به خاطر پاسهای پشتپا، سبک بازی زیبا، و صدایش برای دموکراسی شناخته میشود، افسانهای که ثابت کرد فوتبال چیزی بیش از یک بازی است.
مدرک پزشکی، آگاهی فلسفی، و دیدگاههای سیاسی چپ وی، همراه با شکل بازیاش، لقب «دکتر سوکراتس» یا «سقراط فوتبال» را برای او به ارمغان آورد. سوکراتس که به راحتی با ریش و پیشانیبندش قابل تشخیص بود، برای نسلی کامل از هواداران فوتبال به نماد وقار و خونسردی تبدیل شد.
او که اغلب به عنوان یکی از بزرگترین هافبکهای تمام دورانها شناخته میشود، در ۱۹۸۳ فوتبالیست سال آمریکای جنوبی شد و در ۲۰۰۴ توسط پله در فهرست فیفا برای ۱۰۰ بازیکن برتر زنده جهان جای گرفت.
سوکراتس به مدت هفت سال برای تیم ملی برزیل بازی کرد، ۲۲ گل به ثمر رساند و نماینده این کشور در دو جام جهانی بود. او به عنوان کاپیتان این تیم در جام جهانی ۱۹۸۲، در کنار زیکو، فالکائو، تونینیو، و اِدِر، ترکیبی رؤیایی و کمنظیر را تشکیل داد.
وی فوتبال حرفهای را در ۱۹۷۴ با تیم بوتافوگو-اسپی آغاز کرد، اما بیشتر دوران حرفهای خود را از ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۴ با کورینتیانس گذراند. او در ۱۹۸۴ به تیم فیورنتینا پیوست و پس از یک فصل به کشورش بازگشت تا برای فلامنگو، سانتوس و باشگاه سابقش بوتافوگو-اسپی بازی کند و در ۱۹۸۹ بازنشسته شد.
سوکراتس در بلِم، پارا به دنیا آمد و در ۱۹۶۰ به همراه خانوادهاش به سائو پائولو نقل مکان کرد. کتابخانه کوچکشان در خانه حاوی کتابهای فلسفی و آثار مختلفی بود که پدرش در زمان کودتای ۱۹۶۴ برزیل ناچار شد بیشتر آنها را از بین ببرد. وی مدرک پزشکی را از دانشکده پزشکی دانشگاه سائوپائولو دریافت کرد و پس از بازنشستگی از فوتبال، به طبابت پرداخت.
او ستوننویس تعدادی از روزنامهها و مجلات بود و علاوه بر ورزش، در مورد سیاست و اقتصاد نیز مینوشت. سوکراتس که اغلب به عنوان کارشناس فوتبال در برنامههای تلویزیونی برزیل ظاهر میشد، از بنیانگذاران جنبش دموکراسیخواهی در کورینتیانس بود. مستند کوتاه «قهرمان بودن فقط بخشی از آن بود: دموکراسی کورینتیایی» (کائتانو بیاسی و گوستاوو فورتی لیتائو، ۲۰۱۱) به برخی ناگفتهها درباره زندگی سوکراتس پرداخته است.
وی که در مصاحبهای در ۱۹۸۳ آرزو کرده بود در یکشنبهای بمیرد که کورینتیانس جام قهرمانی را بالای سر برده باشد، ۲۸ سال بعد در چنین روزی، همزمان با قهرمانی این تیم در برزیل، به دنبال خونریزی گوارشی در ۵۷ سالگی در بیمارستانی در سائو پائولو درگذشت.
مجله ورلد ساکر او را یکی از ۱۰۰ فوتبالیست برتر تاریخ نامید و نامش در اکتبر ۲۰۰۸ در فهرست تالار مشاهیر فوتبال برزیل ثبت شد. مجله فرانس فوتبال از ۲۰۲۲ جایزه سوکراتس را به بهترین اقدامات بشردوستانه توسط فوتبالیستها اعطا میکند.
📌تصویر: پرواز تمامعیار اِدِر مهارنشدنی، در کنار سوکراتس فوقالعاده بااستعداد، آماده و مشتاق برای دریافت توپ… زیکو و یارانش در مقابل ولز؛ تیم با استعداد مایک انگلند (مربی وقت تیم ملی فوتبال ولز) این یکشنبه با سختترین آزمون زندگی خود روبرو خواهد شد، زمانی که ستارههای برزیلی جادوی آمریکای جنوبی خود را در ورزشگاه مملو از تماشاگر نینیان پارک به نمایش خواهند گذاشت؛ مصدومیتها و اردوهای باشگاهی، این بازی را از برخی از ستارههایش محروم کرده، اما هنوز هم باید مراقب ستارههای کاردیف بود؛ مجله شوت، ۱۸ ژوئن ۱۹۸۳.
🔗تصاویر بیشتر در اینستاگرام
🔗بخشی از مستند «قهرمان بودن...» ، ۲۰۱۱.
📌 ۳ دسامبر ۱۹۸۴ فاجعه بوپال
🟣#تقویم_تاریخ_پزشکی
🟡 بابک عزیزافشاری، ۱۲ آذر ۱۴۰۴
🟢 azizafshari@yahoo.com
▫️در چنین روزی بیش از ۵۰۰ هزار نفر در مجاورت کارخانه تولید آفتکش یونیون کارباید در بوپال (مادیا پرادش، هند) در معرض گاز بسیار سمی و بهشدت اشکآور متیل ایزوسیانات قرار گرفتند که اغلب به عنوان یک «کشتار زیستمحیطی» از آن یاد میشود و مجله آتلانتیک در ۲۰۱۸ آن را «بدترین فاجعه صنعتی جهان» نامید.
براساس آمار رسمی دولت هند، حدود ۴ هزار نفر دچار جراحت شدید و دائمی ناتوانکننده شدند و ۲۲۵۹ نفر در دم جان باختند، هرچند منابع دیگر میزان تلفات واقعی را حدود ۸ هزار نفر تخمین زدند.
شرکت یونیون کارباید که سهامدار اصلی این کارخانه بود در ۱۹۸۹ مبلغ ۴۷۰ میلیون دلار (معادل بیش از ۱ میلیارد دلار در ۲۰۲۴) غرامت به بازماندگان پرداخت کرد. هفت نفر از کارکنان هندی از جمله رئیس سابق این کارخانه به جرم سهلانگاری به حبس و پرداخت جریمه نقدی محکوم شدند و یک نفر پیش از صدور حکم درگذشت.
این کارخانه در ۱۹۶۹ برای تولید آفتکش سِوین (کارباریل) با استفاده از متیل ایزوسیانات تأسیس شد. کاهش تقاضا برای این آفتکش از اوایل دهه ۱۹۸۰ منجر به انباشت متیل ایزوسیانات استفاده نشده در بوپال شد. مقررات ایمنی تصریح میکرد که هیچ مخزنی نباید بیش از ۵۰ درصد پر شود و مخزنها با گاز نیتروژن تحت فشار قرار میگرفتند.
در اواخر اکتبر ۱۹۸۴، یکی از مخزنها توانایی مهار مؤثر فشار گاز نیتروژن خود را از دست داد و حدود ۴۲ تن متیل ایزوسیانات در داخل آن محبوس شد. با اینکه تلاشها برای تعمیر این مخزن موفق نبود، تولید کارباریل با استفاده از سایر مخازن همچنان ادامه یافت.
در ساعات پایانی شب ۲ دسامبر ۱۹۸۴، فشار مخزن معیوب احتمالاً در اثر ورود آب و واکنش گرمازا شروع به بالا رفتن کرد و در عرض چند دقیقه به حالت بحرانی رسید. دهها تن متیل ایزوسیانات در عرض کمتر از یک ساعت وارد جو شد و آلودگی بلافاصله در جهت وزش باد به کل منطقه بوپال گسترش یافت.
اغلب کارگران به دنبال شنیدن آژیر خطر کارخانه را تخلیه و در خلاف جهت باد فرار کردند. پلیس بوپال تقریباً در ساعت ۱ بامداد سوم دسامبر به دنبال تماس تلفنی یک نگهبان مطلع شد که ساکنان یک محله در ۲ کیلومتری کارخانه به دلیل هراس از نشت گاز در حال فرار هستند، اما رئیس کارخانه در دو تماس متوالی به رئیس پلیس اطمینان داد که «همه چیز خوب است!» و در آخرین تماس اعلام کرد «نمیدانیم چه اتفاقی افتاده است!»
کسانی که میدویدند بیشتر از کسانی که درون وسایل نقلیه بودند گاز را استنشاق کردند. کودکان و افراد کوتاهقد در معرض غلظتهای بالاتری از گاز بودند، زیرا متیل ایزوسیانات تقریباً دو برابر سنگینتر از هوا است و در محیط باز تمایل به تجمع در سطح زمین دارد.
کارکنان بیمارستان حمیدیه در بوپال آمادگی و امکانات مواجهه با هزاران مصدوم را نداشتند و هرگز نام این ماده شیمیایی را نشنیده بودند، هرچند هیچ پادزهری برای آن وجود ندارد و درمان فوری شامل خارج کردن قربانی از محل آلوده، درآوردن البسه و قرار دادن آنها درون دو کیسه پلاستیکی، شستشوی بدن با آب و صابون، شستشوی مکرر چشمها با آب، و حمایت تنفسی و قلبیعروقی است.
دو عکس از مراسم تدفین قربانیان معروف به «دختر فاجعه بوپال» توسط پابلو بارتولومیو و راگو رای به نمادی از رنج قربانیان این فاجعه تبدیل شدند و چندین جایزه برای آنان از جمله جایزه عکس خبری (ورلد پرس) ۱۹۸۵ را برای بارتولومیو به ارمغان آوردند.
از آثار ادبی و نمایشی درباره این فاجعه میتوان به رمانهای «نفسی از هوای تازه» (آمولیا مالادی، ۲۰۰۲)، «مردم حیوانات» (ایندرا سینها، ۲۰۰۷، نامزد جایزه بوکر)، «وزارت والاترین سعادت» (آرونداتی روی، ۲۰۱۷، نامزد جایزه بوکر)، و «مادر و فرزند» (آنی موری، ۲۰۱۹)، فیلم «بوپال اکسپرس» (ماهش ماتای، ۱۹۹۹)، قسمت ۶ از فصل ۴ مجموعه مستند تلویزیونی «چند ثانیه تا فاجعه» (کابوس بوپال، ۲۰۱۱)، درام تاریخی «بوپال: دعا برای باران» (راوی کومار، ۲۰۱۴) با شرکت مارتین شین، و مجموعه «مردان راهآهن: داستان ناگفته بوپال» (نتفلیکس، ۲۰۲۳) اشاره کرد.
📌تصویر: وزارت والاترین سعادت، آرونداتی روی (۲۰۱۷)، ترجمه محمد مهدی قاسملو (چاپ اول، ۱۳۹۶).
🔗تصاویر بیشتر در اینستاگرام
🔗تریلر «بوپال: دعا برای باران»، ۲۰۱۴.
📌 ۲ دسامبر ۱۸۹۳ تولد ویلیامز کاشف کواشیورکور
🟣#تقویم_تاریخ_پزشکی
🟡 بابک عزیزافشاری، ۱۱ آذر ۱۴۰۴
🟢 azizafshari@yahoo.com
▫️سیسیلی دِلفین ویلیامز پزشک جامائیکایی و عضو کالج سلطنتی پزشکان لندن بود که بیشتر به خاطر کشف کواشیورکور در ۱۹۳۳ و تحقیقاتش درباره این بیماری و نحوه مقابله با آن شناخته میشود، نوعی سوءتغذیه پیشرفته که ارتباط نزدیک با مصرف شیر خشک و سایر غذاهای جایگزین شیر مادر دارد.
او یکی از اولین فارغالتحصیلان زن دانشگاه آکسفورد بود و نقش بهسزا در پیشرفت حوزه سلامت مادر و کودک در کشورهای در حال توسعه داشت. وی در ۱۹۴۸ اولین مدیر سلامت مادر و کودک در سازمان نوبنیان سلامت جهانی بود و براساس یک نقل قول معروف گفت:
«اگر تغذیه را از یک بیوشیمیدان بیاموزید، بعید است بدانید که پیش از اینکه انتظار داشته باشید یک کودک شیر بمکد، چقدر ضروری است که بینیاش را تمیز کنید.»
📌 ۳۰ نوامبر ۱۸۴۰ تولد اِرب کاشف فلج اِرب
🟣#تقویم_تاریخ_پزشکی
🟡 بابک عزیزافشاری، ۹ آذر ۱۴۰۴
🟢 azizafshari@yahoo.com
▫️ویلهلم هاینریش اِرب پزشک، آسیبشناس، و نورولوژیست آلمانی، بنیانگذار مجله مغز و اعصاب آلمان (۱۸۹۱)، و از بنیانگذاران و نخستین رئیس انجمن نورولوژی آلمان (۱۹۰۷) بود که بیشتر با اصطلاح فلج اِرب شناخته میشود.
فلج اِرب (فلج اِرب-دوشن، گیوم بنجامین امند دوشن نورولوژیست فرانسوی) معمولاً در اثر ترومای زایمان یا سقوط بر روی شانه رخ میدهد و اعصاب گردنی ۵ و ۶ آسیب میبینند. علائم به شکل فلج عضلات جلوی بازو، براکیورادیالیس، و دلتویید است که اغلب به دست پیشخدمت در انتظار دریافت انعام تشبیه شده است.
اِرب در وینوایلر، باواریا به دنیا آمد و پس از تحصیل در دانشگاه هایدلبرگ (نزد اساتیدی چون نیکولاس فریدریش آسیبشناس آلمانی و کاشف آتاکسی فریدریش) به مونیخ رفت و مدتی در آزمایشگاه لودویگ فون بول مشغول به کار شد. او در ۱۸۸۰ به استادی آسیبشناسی و ریاست درمانگاه دانشگاه لایپزیگ منصوب شد.
وی در ۱۸۸۳ جانشین استادش فریدریش شد و تا زمان بازنشستگی در ۱۹۰۷ در دانشگاه هایدلبرگ مشغول به کار بود. از شاگردان سرشناس او میتوان به امیل کریپلین، ارنست ژولیوس ریماک، مَکس نونه، و پاول ژولیوس موبیوس اشاره کرد.
علایق حرفهای او در ابتدا به سمشناسی و بافتشناسی متمایل بود اما بعدها به نورولوژی گرایید. اِرب یکی از بزرگترین چهرههای نورولوژی قرن ۱۹ و از پیشگامان بهکارگیری الکتریسیته در تشخیص اختلالات عصب و عضله (الکترودیاگنوستیک) بود. وی بیش از ۲۵۰ مقاله و کتاب نوشت و معروفترین اثرش تحت عنوان «دستنامه الکتروتراپی» در ۱۸۸۲ منتشر شد.
او در ۱۸۷۵ تقریباً بهطور همزمان با کارل فریدریش اُتو وستفال روانپزشک آلمانی رفلکس کلاسیک زانو و معاینه با چکش رفلکس را معرفی کرد و از نخستین کسانی بود که نشان داد حساسیت اعصاب حرکتی در بیماری کزاز بالا میرود یا مبتلایان به سیفیلیس عصبی رفلکس زانو ندارند.
اِرب در ۱۸۷۸ بیماری میاستنی گراو (بیماری اِرب-گلدفام، ساموئل گلدفام نورولوژیست لهستانی) را که با خستگی و ضعف عضلانی مشخص میشود توصیف کرد. یک اصطلاح پزشکی معروف دیگر به نام او نقطه اِرب (۲ تا ۳ سانتیمتر بالای استخوان ترقوه که تحریک الکتریکی آن منجر به انقباض عضلات مختلف بازو میشود و همچنین فضای بیندندهای سوم یا چهارم در سمت چپ برای شنیدن صدای دوم قلب) است.
وی در ۲۹ اکتبر ۱۹۲۱ در ۸۰ سالگی در هایدلبرگ درگذشت. از افتخارات دیگرش میتوان به عضویت در آکادمی علوم طبیعی لئوپولدی (۱۸۸۷) و آکادمی علوم هایدلبرگ (۱۹۰۹) اشاره کرد.
📌تصویر: فلج اِرب در یک کودک ۲۶ ماهه با آتروفی دلتوئید، نیمهدررفتگی بازو، و برجستگیهای استخوانی مشخص، بیماریهای شیرخواران و کودکان، هانری کوپلیک، ویراست سوم، ۱۹۱۰.
🔗تصاویر بیشتر در اینستاگرام
📌 ۲۸ نوامبر ۱۸۸۹ مرگ وُلکمن کاشف سندرم کمپارتمان
🟣#تقویم_تاریخ_پزشکی
🟡 بابک عزیزافشاری، ۷ آذر ۱۴۰۴
🟢 azizafshari@yahoo.com
▫️ریچارد فون وُلکمن (لئاندر) متولد ۱۷ آگوست ۱۸۳۰ جراح، شاعر، و نویسنده آلمانی، از پیشگامان ارتوپدی نوین، مشاور پزشکی و جراح ارشد ارتش آلمان، و از بنیانگذاران و نخستین رئیس انجمن جراحی آلمان در ۱۸۷۲ بود که بیشتر با اصطلاح «ایسکمی وُلکمن» (سندرم کمپارتمان) شناخته میشود.
او نخستین بار در ۱۸۸۱ در مقالهای در مجله مرکزی جراحی لایپزیگ تحت عنوان «شرایط ایسکمیک غیرعفونی فضاهای نیامی (کمپارتمانهای فاسیایی) مختلف در اندامها» به وضعیت فلج دست همراه با انقباض و تغییر شکل موضعی (کنتراکتور) اشاره کرد و علل عصبی را غیرمحتمل دانست.
ایسکمی وُلکمن یک فوریت جراحی است و شکل کلاسیک آن در صورت عدم رسیدگی فوری میتواند به انقباض و خمیدگی دائمی دست در ناحیه مچ (دست چنگالی، دفورمیتی یا بدشکلی چنگال مانند به دنبال شکستگی سوپراکوندیلار استخوان بازو و آسیب شریان بازویی) منجر شود.
سایر علل دست چنگالی شامل آسیب عصبی (مانند فلج عصب اولنار، فلج عصب میانی، سندرم تونل اولنار، و سندرم تونل کوبیتال)، نقایص مادرزادی (مانند فلج مغزی)، اختلالات ژنتیکی (مانند بیماری شارکو-ماری-توث)، عفونتهای باکتریایی (مانند جذام)، و جای زخم پس از سوختگی شدید است.
مشخصه دست چنگالی در سندرم کمپارتمان، محدودیت حرکتی و درد هنگام باز کردن غیرفعال انگشتان است و علاوه بر درد که نخستین علامت این سندرم محسوب میشود، علائم دیگر شامل فقدان نبض، رنگپریدگی اندام، و فلج حسی و حرکتی است.
علل شایع ایسکمی وُلکمن شامل شکستگی و استفاده از شریانبند، بانداژ، آتل، یا گچگیری به روش نادرست است، اما بهطور کلی هر آسیبی که با اختلال گردش خون بهویژه در اندامها و همچنین شکم همراه باشد میتواند به سندرم کمپارتمان منجر شود.
وُلکمن در لایپزیک به دنیا آمد و پدرش یک فیزیولوژیست و کالبدشناس بود. او پس از تحصیل در دانشگاه برلین به استادی درمانگاه جراحی دانشگاه هاله منصوب شد.
وی از چهرههای برجسته جراحی قرن نوزدهم بود. او روشهای نوینی برای جراحی مفاصل، درمان شکستگی، و همچنین جراحی اصلاح ستون فقرات و اندامها ابداع کرد و اولین پزشکی بود که در آلمان جراحی ضدعفونی مطابق با روش ژوزف لیستر را انجام داد.
او مخترع روشی برای برداشتن سرطان رکتوم بود و از اصطلاحات دیگر پزشکی به نامش میتوان به مثلث وُلکمن (قطعه کنده شده از انتهای تحتانی استخوان درشتنی در موارد شکستگی-دررفتگی مچ پا)، قانون وُلکمن درباره رشد استخوان (نیروهای فشاری مانع رشد و نیروهای کششی باعث تحریک رشد میشوند)، واکر و آتل وُلکمن (برای شکستگی اندام تحتانی)، و کورِت وُلکمن برای تخلیه آبسه مهره گردنی ثانویه به سل) اشاره کرد.
آثار ادبی وُلکمن اغلب با نام مستعار «ریچارد لئاندر» منتشر میشدند و امروز تا حد زیادی فراموش شدهاند، اما «افسانههای کنار شومینه فرانسوی» شامل ۲۲ قصه پریان به شکل نامه که او طی محاصره پاریس توسط آلمانیها در ۱۸۷۰ برای خانوادهاش نوشت، به یک موفقیت ادبی بزرگ تبدیل شد. وی به دنبال ابتلا به ذاتالریه در ۵۹ سالگی در ینا درگذشت.
📌تصویر: زاویه وُلکمن برای ارزیابی دفورمیتی چنگالی دست، هنگام باز کردن تمام انگشتان در حالی که مچ در حداکثر خمیدگی است و سپس باز کردن مچ دست، نقطهای که مچ دست نمیتواند بیشتر باز شود زاویه وُلکمن نام دارد.
🔗تصاویر بیشتر در اینستاگرام
📌 ۲۷ نوامبر ۱۸۷۴ تولد وایزمن پدر تخمیر صنعتی
🟣#تقویم_تاریخ_پزشکی
🟡 بابک عزیزافشاری، ۶ آذر ۱۴۰۴
🟢 azizafshari@yahoo.com
▫️خاییم عزرائیل وایزمن بیوشیمیدان و سیاستمدار روسی-اسرائیلی، رئیس سازمان جهانی صهیونیسم، و اولین رئیسجمهور اسرائیل بود که نقش کلیدی در صدور بیانیه بالفور توسط بریتانیا (تأسیس «خانه ملی قوم یهود» در فلسطین، ۲ نوامبر ۱۹۱۷) و به رسمیت شناخته شدن کشور اسرائیل توسط ایالات متحده آمریکا (۱۴ مه ۱۹۴۸) داشت.
از او به عنوان «پدر تخمیر صنعتی» نیز یاد میشود و فرآیند «تخمیر وایزمن» (استون-بوتانول-اتانول) نقش بهسزا در ارتقای پیشرانهای انفجاری کوردیت برای صنایع دفاعی بریتانیا در طول جنگ جهانی اول داشت.
وایزمن از بنیانگذاران دانشگاه عبری اورشلیم و همچنین بنیانگذار «انستیتو تحقیقات سیِف» (دانیل سیِف فرزند درگذشته بارون اسرائیل موسی سیِف کارآفرین بریتانیایی) در رِخووت بود که بعدها به افتخار او به «انستیتو علوم وایزمن» تغییر نام داد.
وی در موتال، امپراطوری روسیه (واقع در بلاروس کنونی) به دنیا آمد و پس از تحصیل در دانشکده فنی دارمشتات، آلمان به عنوان معلم زبان عبری در یک مدرسه شبانهروزی یهودیان مشغول به کار شد.
او تحصیلات خود را در دانشکده فنی برلین، آلمان و دانشگاه فریبورگ، سوئیس ادامه داد و در ۱۸۹۹ به استادی دانشگاه ژنو منصوب شد. وایزمن در ۱۹۰۴ به بریتانیا رفت و علاوه بر تدریس در دانشگاه منچستر، در شرکت کلیتون آنیلین مشغول به کار شد.
وی در بریتانیا با نام چارلز وایزمن شناخته میشد و حدود ۱۰۰ اختراع به ثبت رساند. او در دهه ۱۹۱۰ با استفاده از باکتری کلستریدیوم استوبوتیلیکوم (باکتری وایزمن) موفق به تولید استون در مقیاس انبوه شد.
استون ماده کلیدی در ساخت پیشرانهای انفجاری کوردیت بود که نقش بهسزا در پیروزی متفقین طی جنگ جهانی اول داشت و به وایزمن اجازه داد تا با نزدیک شدن به اعضای ارشد کابینه بریتانیا، از این فرصت برای تحقق آرمانهای صهیونیستی خود استفاده کند.
بوتانول به روش تخمیر نخستین بار در ۱۸۶۱ توسط لویی پاستور تولید شد. این فرآیند را میتوان به نحوه تخمیر قندها توسط مخمر برای تولید اتانول تشبیه کرد، با این تفاوت که ارگانیسمهای تولیدکننده بوتانول کاملاً بیهوازی هستند. فرانتس شاردینگر بیوشیمیدان اتریشی در ۱۹۰۵ نشان داد که استون نیز میتواند به طور مشابه تولید شود.
پس از جنگ جهانی دوم، تخمیر در مقایسه با تولید از نفت مقرون به صرفه نبود و به تدریج کارخانههای پتروشیمی جای کارخانههای قدیمی را گرفتند، هرچند نیاز به منابع انرژی پایدارتر در سالهای اخیر و همچنین ضرورت استفاده از مواد کمارزش و پسماندها باعث شده تخمیر دوباره مورد توجه قرار گیرد.
وایزمن یک سیاستمدار میانهرو بود و مواضعش اغلب مخالفت صهیونیستهای افراطی را در پی داشت. او همواره به تسلیمپذیری بیش از حد در برابر بریتانیا در تفکر و عملکرد سیاسیاش متهم میشد.
وی که از نزاعهای سیاسی طاقتفرسا فرسوده شده بود، پس از دوره طولانی بیماری به دلیل عفونت تنفسی در ۹ نوامبر ۱۹۵۲ در ۷۷ سالگی در رِخووت، اسرائیل درگذشت.
📌تصویر: ورود آلبرت اینیشتین به نیویورک و استقبال از او روی عرشه کشتی اساس روتردام، از چپ بن صیون موسینسون، اینیشتین، وایزمن، و مناخم اوسیشکین، ۲ آوریل ۱۹۲۱.
🔗تصاویر بیشتر در اینستاگرام
📌 ۲۶ نوامبر ۲۰۱۸ اعلام تولد نخستین انسان با ژنوم ویرایششده
🟣#تقویم_تاریخ_پزشکی
🟡 بابک عزیزافشاری، ۵ آذر ۱۴۰۴
🟢 azizafshari@yahoo.com
▫️هو جیانکویی متولد ۱۹۸۴ بیوفیزیکدان چینی است که در ۲۰۱۸ به خاطر اولین استفاده بحثبرانگیز از ویرایش ژنوم در انسان حاشیهساز شد. بسیاری او را «یک شرور»، «دانشمند سرکش»، «فرانکنشتاین چین»، و «نابغه دیوانه» نامیدند اما نامش در فهرست ۱۰ فرد مهم (نیچر، ۲۰۱۸) و ۱۰۰ فرد تأثیرگذار سال (تایم، ۲۰۱۹) منتشر شد.
وی در شینهوا، هونان به دنیا آمد و پیش از اخراج در ژانویه ۲۰۱۹، دانشیار زیستشناسی دانشگاه علوم و فناوری جنوبی (ساستک) در شنژن، گوانگدونگ بود. هو در نوامبر ۲۰۱۸ خبر داد که اولین نوزادان با ژنوم ویرایششده، «لولو و نانا» دختران دوقلویی که در برابر ویروس نقص ایمنی انسان (اچآیوی، عامل ایدز) مقاوم هستند، در اکتبر ۲۰۱۸ به دنیا آمدهاند.
این خبر در ابتدا در رسانهها به عنوان یک پیشرفت علمی بزرگ مورد ستایش قرار گرفت، اما پس از بررسی دقیق نحوه انجام آزمایش، هو با محکومیت گسترده از سوی افکار عمومی و جامعه علمی مواجه شد. تحقیقات نشان داد که او برای تحقیقات خود پول جمعآوری کرده و مقررات دولت و دانشگاه را زیر پا گذاشته است.
در ۲۶ نوامبر، ۱۲۲ دانشمند چینی طی یک بیانیه مشترک، کارهای هو را غیراخلاقی، دیوانهوار، جنونآمیز، و «ضربهای بزرگ به اعتبار جهانی و توسعه علمی چین» دانستند. رن-زونگ کیو، متخصص برجسته اخلاق زیستی، در سخنرانی خود در دومین نشست بینالمللی ویرایش ژنوم انسان، این عمل را فاقد کمترین درجه توجیه و پذیرش اخلاقی دانست.
دیوید بالتیمور زیستشناس برنده جایزه نوبل، این کار را «غیرمسئولانه» نامید. جنیفر دودنا، زیستشیمیدان برنده جایزه نوبل و پیشگام فناوری کریسپر این موضوع را محکوم کرد. در مقابل، آرتور کاپلان متخصص اخلاق زیستی، مهندسی ژنهای انسان را اجتنابناپذیر دانست و کارل زیمر نویسنده و بلاگر آمریکایی، واکنش به آزمایشهای هو را با واکنشهای اولیه و بحثهای بعدی در مورد درمان جایگزینی میتوکندری و تأیید نهایی آن در بریتانیا مقایسه کرد.
فعالیتهای تحقیقاتی وی در ۲۹ نوامبر ۲۰۱۸ توسط مقامات چینی به حالت تعلیق درآمد و یک دادگاه منطقهای چین در ۳۰ دسامبر ۲۰۱۹ او را به جرم طبابت غیرقانونی به سه سال زندان و پرداخت ۳ میلیون یوان (بیش از ۴۰۰ هزار دلار) جریمه محکوم کرد.
سازمان سلامت جهانی در ۲۰۱۹ ضمن درخواست توقف تمام مطالعات ویرایش ژنوم انسان، یک مرکز ثبت جهانی برای ردیابی تحقیقات در این زمینه راهاندازی کرد.
هو فرزند یک خانواده کشاورز و فقیر در جنوب شرقی چین بود و در نوجوانی یک آزمایشگاه کوچک در خانه پدرش ساخت. او در دبیرستان شیفته فیزیک شد و پس از تحصیل در ساستک، در ۲۰۰۷ به دانشگاه رایس، هیوستون، تگزاس رفت. عنوان پایاننامه وی در ۲۰۱۰ «ظهور خودبهخودی سلسله مراتب در سیستمهای بیولوژیکی» بود.
او سپس نزد استیون کوئیک در دانشگاه استنفورد به مطالعه در زمینه ویرایش ژن و فناوری نوین کریسپر-کاس۹ پرداخت و پس از بازگشت به چین در ۲۰۱۲، آزمایشگاه زیستفناوری دانشگاه ساستک را افتتاح کرد. وی همچنین بنیانگذار و سهامدار چند شرکت زیستفناوری بود و دستاوردهایش بهطور گسترده در رسانههای چین مورد ستایش قرار میگرفت. در اکتبر ۲۰۱۷ طی مراسمی که به مناسبت نوزدهمین کنگره ملی حزب کمونیست چین برگزار شد، از هو با عنوان «پدر نسل سوم ویرایش ژنوم» یاد شد.
هدف مطالعات وی اصلاح ژنتیکی برای مقاومت در برابر اچآیوی بود. او ۸ زوج داوطلب را که شامل پدر اچآیوی مثبت و مادر اچآیوی منفی بودند استخدام کرد. در طول لقاح آزمایشگاهی، اسپرمها از ویروس پاکسازی شدند و یک جهش طبیعی در ژن سیسیآر۵ آنها ایجاد شد. این ژن پروتئینی را رمزگذاری میکند که اچآیوی با اتصال به آن وارد سلولها میشود.
هو در ۲۰۲۲ پس از آزادی از زندان اعلام کرد که در حال راهاندازی یک آزمایشگاه جدید در پکن برای تحقیق در مورد ژندرمانی بیماریهای ژنتیکی نادر است. او همچنین گفت که برای پروژه ساخت دِنا از دولت درخواست بودجه کرده است:
«...تحقیقات علمی را ادامه خواهم داد و به کشورم خدمت خواهم کرد... بزرگترین کاربرد دِنای مصنوعی که قصد دارم بسازم، ذخیره اطلاعات است. یک قطعه دِنای مصنوعی به اندازه یک ناخن انگشت میتواند محتوای همه کتابهای کتابخانه ملی را ذخیره کند.»
از آثار ادبی و نمایشی درباره فناوری کریسپر و زندگی هو میتوان به رمان «دنیاگیری» (رابین کوک، ۲۰۱۸)، کتاب «نسل کریسپر: داستان اولین نوزادان با ژنوم ویرایششده» (کِران موسونورو، ۲۰۱۹)، و مستند «ساختن آدمهای بهتر» (کُدی شیهی، ۲۰۲۲) اشاره کرد.
📌تصویر: نسل کریسپر، داستان اولین نوزادان با ژنوم ویرایششده، کِران موسونورو، ۲۰۱۹.
🔗تصاویر بیشتر در اینستاگرام
🔗تریلر «ساختن آدمهای بهتر»، ۲۰۲۲.
تاریخچه پستان از منظر پزشکی
فصل هفت از کتاب:
A History of the breast
Marilyn Yalom
1997
جان میدهد و جان میگیرد...
📌 تازهترین دستورالعمل درمان چاقی
🟠#باشگاه_مجلات
🟡 بابک عزیزافشاری، پاتولوژیست، ۳ آذر ۱۴۰۴
🟢 azizafshari@yahoo.com
▫️سه سازمان در ایالات متحده بهطور مشترک در حال تدوین دستورالعمل بالینی مبتنی بر شواهد در زمینه مدیریت دارویی اضافه وزن/چاقی و عوارض آن در بزرگسالان هستند.
این سند توصیههایی را ارائه میدهد و شواهد را در قالب پاسخ به ۱۵ پرسش جداگانه خلاصه میکند. هشت پرسش اول مربوط به استفاده از اورلیستات، بوپروپیون-نالترکسون، فنترمین، فنترمین-توپیرامات، لیراگلوتید، سماگلوتید و تیرزپاتید برای اضافه وزن/چاقی و ستملانوتید برای برخی سندرمهای چاقی تکژنی است.
اخیراً پیشنمایش دستورالعمل جدید— که به طور مشترک توسط انجمن چاقی، انجمن پزشکی چاقی و گروه حمایتی ائتلاف اقدام چاقی منتشر خواهد شد— توسط برخی نویسندگان آن در هفته چاقی ۲۰۲۵، نشست انجمن چاقی ارائه شد.
پیش از این، دستورالعمل کانادا در مورد دارودرمانی چاقی که در آگوست ۲۰۲۵ بهروزرسانی شد، توسط انجمن چاقی آمریکا مورد تأیید قرار گرفته بود. آخرین دستورالعمل انجمن غدد درونریز آمریکا در این زمینه مربوط به ۲۰۱۵ است.
مارک-آندره کورنیه پزشک، رئیس انجمن چاقی آمریکا، و استاد دانشکده پزشکی کارولینای جنوبی، چارلستون در گفتگو مدسکیپ میگوید:
«کانادا داروهای تأییدشده متفاوتی نسبت به ایالات متحده دارد، بنابراین ما تشخیص دادیم که باید یک دستورالعمل بالینی برای ایالات متحده تهیه کنیم.»
«ایده این است که به پزشکان و بیمهها کمک کنیم تا شواهد درمان چاقی را ببینند.»
«فرآیند تدوین این دستورالعمل فوقالعاده بود اما چالشهای بسیاری در اجرای آن وجود دارد زیرا نیروهای زیادی هستند که مانع ارائه مراقبت در مقیاس وسیع به بسیاری از افرادی که به آن نیاز دارند میشوند. بنابراین کارهای زیادی برای تحقق آن در پیش است.»
«افراد اغلب میگویند که ارائه مراقبتهای چاقی به همه کسانی که به آن نیاز دارند، مقرون به صرفه نیست. میتوانید تصور کنید که در مورد سرطان یا فشار خون بالا یا بیماری قلبی چنین چیزی بگوییم؟ نمیتوانیم، اما افراد آمادهاند که این را در مورد چاقی بگویند، احتمالاً به دلیل این پیشداوری و تصوری که در پس ذهن ما وجود دارد که به نوعی این افراد مقصر مشکلات سلامت خود هستند.»
«چیزهای زیادی گفته شده که با آنچه اینجا گفته میشود مطابقت دارد، اینکه اگر میخواهیم با بیماریهای مزمن مقابله کنیم، باید با چاقی مقابله کنیم. کاملاً درست است. و شنیدن این حرف از افراد دلگرمکننده است.»
📌 ۹ دسامبر ۱۸۰۶ مرگ شینیه قهرمان سنت اوستاش
🟣#تقویم_تاریخ_پزشکی
🟡 بابک عزیزافشاری، ۱۸ آذر ۱۴۰۴
🟢 azizafshari@yahoo.com
▫️ژان اولیویه شینیه پزشک کانادایی بود که در جریان شورش معروف کانادای سفلی در دسامبر ۱۸۳۷ فرماندهی نیروهای میهنپرست را در نبرد سنت اوستاش واقع در ۳۰ کیلومتری غرب مونترئال بر عهده داشت.
وی در لاشین، کانادای سفلی (کبک امروزی) به دنیا آمد و تحصیل پزشکی را در ۱۸۲۰ آغاز کرد. او به سرعت به سیاست گرایش پیدا کرد و طی چندین دوره انتخابات ناحیه یورک از نامزد حزب میهنپرستان حمایت کرد.
شیلیه در ۱۸۳۴ به سنت اوستاش رفت و در ۱۸۳۶ دبیر جلسهای بود که خواستار تحریم کالاهای ساخت بریتانیا و ملی شدن کارخانههای کانادای سفلی شد. او در ژوئن ۱۸۳۷ به عضویت کمیته هماهنگی شبکه مقاومت منصوب شد. وی برخلاف بسیاری از اعضای این کمیته طرفدار قیام مسلحانه بود و در نوامبر همان سال تحت تعقیب قرار گرفت.
نبرد سنت شارل در ۲۵ نوامبر به شکست انجامید و روحیه شورشیان را تضعیف کرد. افراد بسیار کمی برای دفاع از سنت اوستاش باقی مانده بودند و کشیش ژاک پاکین بیهوده تلاش کرد تا آنان را متقاعد کند که سلاحهایشان را زمین بگذارند.
به دنبال مقاومت شورشیان، کلیسای سنت اوستاش توسط نیروهای دولتی به آتش کشیده شد و شینیه که به همراه افرادش به دام افتاده بود، در حالی که سعی داشت از طریق پنجره خود را نجات دهد، در ۳۱ سالگی به ضرب گلوله کشته شد. معروف است که وی پیش از جان باختن فریاد زد «وی-یر را به خاطر بسپارید»، اشارهای به جورج وی-یر جاسوس دولتی که پس از مدتی توسط میهنپرستان کشته شد.
نیروهای دولتی با هدف ایجاد وحشت و رعب جسد شینیه را مثله کردند. قطعات پیکر او پس از چند ساعت به مسافرخانه آدیسون برده شد و به مدت سه شبانهروز در معرض دید همگان بود. یکی از شاهدان قسم میخورد که آن را بر روی پیشخوان میخانه دیده است:
«قفسه سینه باز شده و قلب بیرون از آن آویزان بود. یک نفر فریاد میزد که بیایید قلب گندیده شینیه را ببینید... جای ضربات قنداق تفنگ بر روی سر او با لختههای خون پوشانده شده بود.»
«ما یکشنبه گذشته در سنت اوستاش بودیم. اجساد در اطراف پراکنده بودند. شینیه روی پیشخوان میخانه بود، آنقدر بدشکل که تقریباً به چهار تکه تقسیم شده و قلبش بیرون بود. منظره تهوعآوری بود.»
سرانه #مالیات هر صنف چقدر است؟
🤔😬😢
☑️ t.me/pezeshkangil
✅ http://pezeshkangil.com
📌 ۷ دسامبر ۱۹۱۰ تولد گیبسون کاشف پرتگاه بصری
🟣#تقویم_تاریخ_پزشکی
🟡 بابک عزیزافشاری، ۱۶ آذر ۱۴۰۴
🟢 azizafshari@yahoo.com
▫️اِلِنور جک گیبسون روانشناس آمریکایی بود که به مطالعه در زمینه کسب توانایی خواندن و یادگیری ادراکی در خردسالان پرداخت و بیشتر با انجام آزمایش «پرتگاه بصری» در ۱۹۶۰ شناخته میشود. همسرش جیمز گیبسون نیز روانشناس و محقق ادراک بصری بود.
وی در پیوریا، ایلینوی به دنیا آمد و دانشآموخته کالج اسمیت (نورثهامپتون، ماساچوست) و دانشگاه ییل بود. دوران حرفهای او از دهه ۱۹۳۰ در کالج اسمیت آغاز شد و با طرح نظریه تکامل بومشناختی با تأکید بر اهمیت محیط و زمینه در یادگیری (بهطور مشترک با همسرش در دانشگاه کورنل) به اوج خود رسید:
«...ادراک بسیار مهم است زیرا به انسانها اجازه میدهد تا با محیط خود سازگار شوند... کودکان یاد میگیرند اطلاعاتی را برای شناسایی اشیاء، رویدادها و الگوهای جهان گردآوری کنند و از این اطلاعات برای فعالیتهای روزمره خود استفاده کنند. انسانها از روی ضرورت یاد میگیرند. کودکان «شکارچی-گردآورنده» اطلاعات هستند و اطلاعات را برای زنده ماندن و یافتن مسیر خود در جهان جمعآوری میکنند.»
امان از دست این سگها!
آیا سگتان میخواهد چیزی به شما بگوید؟
ترجمه: حسن گندمکار
بیش از ۳۰ رفتار سگها که نباید آنها را نادیده بگیرید!
📌 ۶ دسامبر ۱۷۹۹ مرگ بلَک کاشف گاز کربنیک
🟣#تقویم_تاریخ_پزشکی
🟡 بابک عزیزافشاری، ۱۵ آذر ۱۴۰۴
🟢 azizafshari@yahoo.com
▫️جوزف بلَک متولد ۱۶ آوریل ۱۷۲۸ پزشک، فیزیکدان، و شیمیدان اسکاتلندی، استاد تشریح، شیمی، و طب دانشگاه گلاسگو و دانشگاه ادینبرا، از بنیانگذاران انجمن سلطنتی ادینبرا، رئیس کالج سلطنتی پزشکان ادینبرا، از نویسندگان فارماکوپه ادینبرا، و پزشک شخصی پادشاه جرج سوم بود که بیشتر با کشف دیاکسید کربن (گاز کربنیک) در دهه ۱۷۵۰ شناخته میشود. ساختمان شیمی هر دو دانشگاه فوق به نام وی نامگذاری شده است.
از دستاوردهای دیگر او میتوان به کشف منیزیم و ابداع دو اصطلاح بنیادی ترمودینامیک یعنی «گرمای نهان» (گذار فازی، گرمای جذب یا رها شده توسط یک ماده هنگام تبدیل از فاز جامد به مایع یا مایع به گاز یا بالعکس)، و «گرمای ویژه» (گرمای لازم برای افزایش یک واحدی دمای یک ماده) اشاره کرد.
دیاکسید کربن اولین گازی بود که به عنوان یک ماده مجزا توصیف شد. ژان باتیست ون هلمونت (شیمیدان فلاندری) حدود یک قرن پیش از بلک مشاهده کرد که وقتی زغال چوب در یک ظرف بسته میسود، جرم خاکستر حاصل بسیار کمتر از زغال چوب اولیه است و به این نتیجه رسید که بقیه زغال چوب به مادهای نامرئی تبدیل شده و آن را «روح وحشی» (اسپیریتوس سیلوِستریس) یا «گاز» (از ریشه یونانی کیاس به معنی آشوب) نامید.
بلَک نخستین کسی بود که به مطالعه خواص این گاز پرداخت و نشان داد که سنگ آهک (کربنات کلسیم) در اثر حرارت یا ترکیب با اسیدها، گازی تولید میکند که وی آن را «هوای ثابت» نامید. چگالی هوای ثابت از هوا بیشتر بود و شعله و حیات جانوری با آن سازگار نبودند.
او متوجه شد که دمیدن در آب آهک (هیدروکسید کلسیم، آهک مرده که از افزودن آب به اکسید کلسیم یا آهک زنده به دست میآید) باعث رسوب کربنات کلسیم میشود و به این نتیجه رسید که بازدم حاوی «هوای ثابت» است. جوزف پریستلی (شیمیدان انگلیسی) نیز ۱۷۷۲ آزمایشهایی با هوای ثابت انجام داد و دیاکسید کربن مایع در فشار بالا اولین بار در ۱۸۲۳ توسط همفری دِیوی (شیمیدان بریتانیایی) و مایکل فارادی (دانشمند انگلیسی) تولید شد.
ترکیب دیاکسید کربن و نیتروژن از قدیم به عنوان رطوبت سیاه یا نم خفهکننده شناخته شده بود و در حفاری معدن و چاه باعث خفگی کارگران میشد. آدریان تیلوریه مخترع فرانسوی در ۱۸۳۵ هنگام باز کردن یک محفظه تحت فشار حاوی دیاکسید کربن مایع، متوجه شد برودت حاصل از تبخیر سریع آن «برفی» از دیاکسید کربن ایجاد میکند که آن را «یخ خشک» نامید.
بلَک در بورو، فرانسه به دنیا آمد و پدرش دلال شراب بود. وی در دانشگاه گلاسگو و دانشگاه ادینبرا به تحصیل پرداخت و موضوع پایاننامهاش درمان سنگ کلیه توسط نمک کربنات منیزیم بود.
مطالعات او به رویه مرسوم در آن زمان بر پنج کیفیت ماده شامل آب، نمک، خاک، آتش، و فلز استوار بود. بلَک و استادش ویلیام کولن (پزشک و شیمیدان اسکاتلندی) جزو نخستین افرادی بودند که کیفیت ششم یعنی هوا را به آنها افزودند و به این ترتیب شیمی هوایی (پنوماتیک) را بنیان گذاشتند.
نظریه «گرمای نهان» او علاوه بر توسعه علوم انتزاعی، نقش بهسزا در اختراع موتور بخار داشت و بلَک پس از آشنایی با جیمز وات (مهندس اسکاتلندی و مخترع ماشین بخار) در دانشگاه گلاسکو بخشی از بودجه تحقیقات در زمینه نیروی بخار را فراهم کرد.
وی در ۷۱ سالگی در ادینبرا، اسکاتلند درگذشت. پس از مرگش دستنوشتههای او تحت عنوان «سخنرانیهای جوزف بلَک در مورد عناصر شیمی» در ۱۸۰۳ توسط جان رابینسون جانشین وی در دانشگاه ادینبرا منتشر شد.
📌تصویر: جوزف بلَک در حال بازدید از کارگاه جیمز وات در یک اتاق زیر شیروانی در دانشگاه گلاسکو، دهه ۱۷۶۰ (شگفتیهای علم یا توصیف عامیانه از اختراعات مدرن، لویی فیگیه، جلد اول، ۱۸۶۷).
🔗تصاویر بیشتر در اینستاگرام
#طنز_پزشکی
☑️ t.me/pezeshkangil
✅ http://pezeshkangil.com
خرید بلیط 👇
https://www.tiwall.com/p/dead.certain4
✅ طبیب ۲+۸۱ منتشر شد.
دوره جدید نشریه طبیب با مدیرمسئولی دکترفرهادتیمورزاده و ماموریت آموزش و توسعه سلامت(تخصصی) برای اعضای جامعه پزشکی و در ادامهی:
الف) انتشار ۵۵شماره مجله درد با مخاطب عمومی از مهر۷۹ تا شهریور۸۴؛
ب) انتشار ۸شماره طبیب مردم از زمستان۸۴ تا تابستان۸۶؛
ج) انتشار ۸۱شماره طبیب از شهریور۸۴ تا تابستان۱۴۰۰؛
د) اکنون پائیز۱۴۰۴ با شماره ۳+۸۱
⚠️ گفتوگوی اختصاصی این شماره با:
دکترمصطفی معین-وزیراسبق علوم- پیرامون #سهمیه_ها
🔺حکایت غمبار گزینش دانشجو پس از مصوبه تاثیر معدل(دکترهومان حسیننژاد ندائی)
🔺چرا تیم ملی کشتی سهمیه ایثارگری ندارد؟)محمدحسین روانبخش(
⬅️ این نشریه با وجود هزینه تمام شده هر نسخه بیست هزار تومان با یارانه انتشارات تیمورزاده بهصورت رایگان در اختیار جامعه پزشکی قرار میگیرد.
⬅️ نسخههای کاغذی در کتابفروشی انتشارات تیمورزاده (بلوارکشاورز، ابتدای ۱۶آذر) آماده توزیع رایگان بین اعضای جامعه پزشکی و نمایندگان بیمارستانهاست.
به هر رزیدنت عزیزی که بخواهد به تعداد رزیدنتهای گرامی بیمارستانش نشریه دریافت کند، تقدیم خواهد شد.
http://Tabibbarkhat.com
http://Tabibbarkhat.ir
📌 ۱ دسامبر ۱۹۴۱ تولد بنتون مخترع هولوگرافی رنگینکمانی
🟣#تقویم_تاریخ_پزشکی
🟡 بابک عزیزافشاری، ۱۰ آذر ۱۴۰۴
🟢 azizafshari@yahoo.com
▫️استیون آنتونی بنتون بیوفیزیکدان آمریکایی، از پیشگامان تصویربرداری پزشکی، استاد انستیتو فناوری ماساچوست (امآیتی)، و مخترع فناوری هولوگرافی رنگینکمانی (هولوگرافی بنتون) در ۱۹۶۸ بود.
وی در سان فرانسیسکو، کالیفرنیا به دنیا آمد و نخستین تجربهاش از اُپتیک مربوط به ۱۱ سالگی و تماشای فیلم ترسناک «خانه مومی» (۱۹۵۳) با عینک سهبعدی بود. او در انستیتو فناوری ماساچوست (نزد اساتیدی چون هارولد اِجرتون که از پیشگامان استروبوسکوپی و عکاسی زیر دریا بود و اِدوین لَند بنیانگذار شرکت پُلاروید) و دانشگاه هاروارد به تحصیل مهندسی برق و فیزیک کاربردی پرداخت.
هولوگرافی روشی برای ثبت و بازسازی امواج، اغلب به شکل سهبعدی است که علاوه بر خلق آثار هنری برای ذخیره اطلاعات، ساخت انواع حسگر و ابزارهای امنیتی، میکروسکوپی، و تداخلسنجی نیز بهکار میرود. این فناوری در ۱۹۴۸ هنگام مطالعه در زمینه میکروسکوپ الکترونی توسط دنیس گابور فیزیکدان مجارستانی-بریتانیایی و برنده جایزه نوبل فیزیک ۱۹۷۱ اختراع شد.
اختراع لیزر در ۱۹۶۰ امکان استفاده عملی از هولوگرافی اُپتیک را در ثبت و نمایش تصاویر سهبعدی فراهم کرد. در هولوگرامهای نوری اولیه علاوه بر لیزر از امولسیونهای نقره عکاسی به عنوان محیط نمایش استفاده میشد که در مجموع چندان کارآمد نبودند.
در هولوگرافی رنگینکمانی برای حذف امواج عمودی در تصویر خروجی از یک شکاف افقی استفاده میشود که تاری طیفی را تا حد زیادی کاهش میدهد و در عین حال، کیفیت سهبعدی برای بیشتر ناظران حفظ میشود.
بنتون برای نمایش هولوگرام شیوهای ابداع کرد که نیاز به لیزر نداشت. وی از اعضای مؤسس آزمایشگاه رسانه در امآیتی بود، یک آزمایشگاه تحقیقاتی بینرشتهای در زمینه همگرایی فناوری، چندرسانهای، علوم، هنر و طراحی. او همچنین رئیس و بنیانگذار برنامه هنر و علوم رسانهای امآیتی بود و در ۱۹۹۶ به ریاست مرکز مطالعات بصری پیشرفته این مؤسسه منصوب شد.
اولین هولوگرام بنتون تحت عنوان «موتیف ۱» که در ۱۹۶۸ بر روی یک صفحه شیشهای ۱۰ در ۱۵ سانتیمتری به انجمن اپتیک کالیفرنیا ارائه شد شامل تصویری از سه مهره شطرنج بود که توسط یک لامپ سفید روشن میشد.
این فناوری به دلیل تصاویر درخشان و امکان دستکاری به سرعت مورد توجه جامعه هنر قرار گرفت. همچنین تولید انبوه هولوگرام به این روش بسیار آسان بود و استفاده از آن برای جلوگیری از جعل در کارتهای اعتباری و کارتهای شناسایی رواج یافت.
تحقیقات بنتون به ارتقای فناوریهای تصویربرداری سهبعدی مانند سیتی و امآرآی کمک کرد. او هولوگرافی را تلاقی هنر، علم، و فناوری میدانست و در ۹ نوامبر ۲۰۰۳ در ۶۱ سالگی در بوستون، ماساچوست درگذشت. یکی از آثار وی تحت عنوان «نمایش حجمی دادههای امآرآی» در بیمارستان بریگهام و زنان به نمایش گذاشته شده است.
از افتخارات دیگر او میتوان به ریاست کمیته ملی آمریکا برای کمیسیون بینالمللی اپتیک، عضویت در هیئت مدیره انجمن بینالمللی مهندسین اپتیک، و دریافت نشان اِدوین لَند اشاره کرد. خانواده بنتون در مجموعه انیمیشن «جِم و هولوگرامها» (کریستی مارکس، ۱۹۸۵) و فیلمی به همین نام (جان ام. چو، ۲۰۱۵) به نام وی اشاره دارد.
📌تصویر: موتیف ۱، اولین هولوگرام با استفاده از نور سفید، ۱۹۶۸.
🔗تصاویر بیشتر در اینستاگرام
🔗تریلر «جِم و هولوگرامها»، ۲۰۱۵.
📌 ۲۹ نوامبر ۱۹۱۹ تولد ریبستاک کاشف کلرامفنیکل
🟣#تقویم_تاریخ_پزشکی
🟡 بابک عزیزافشاری، ۸ آذر ۱۴۰۴
🟢 azizafshari@yahoo.com
▫️میلدرِد کاترین ریبستاک شیمیدان و داروساز آمریکایی بود که در ۱۹۴۹ موفق به ساخت آنتیبیوتیک کلرومایستین (کلرامفنیکل) شد. کلرامفنیکل نخستین آتیبیوتیکی بود که بهطور کامل در آزمایشگاه ساخته شد و جزو فهرست آنتیبیوتیکهای خیلی مهم سازمان سلامت جهانی برای انسان است.
اگرچه استفاده عمومی از این دارو به دلیل ظهور آثار سمی پیشبینی نشده کوتاهمدت بود، کشف کلرامفنیکل و ساخت آن تأثیری ماندگار بر عصر طلایی آنتیبیوتیکها گذاشت.
ریبستاک در اِلکارت، ایندیانا به دنیا آمد و پس از تحصیل در کالج شمالی مرکزی و دانشگاه ایلینوی، در ۱۹۴۵ به شرکت پارک-دیویس (فایزر کنونی) پیوست. او مسؤول پروژه ساخت آنتیبیوتیک استرپتومایسین بود که در ۱۹۴۴ توسط محققین دانشگاه راتگرز کشف شده بود.
ساخت دارو در آزمایشگاه نسبت به روش سنتی تخمیر و فرآیندهای آلی علاوه بر افزایش سرعت و حجم تولید، هزینه تمامشده را نیز کاهش میدهد. آزمایشهای ریبستاک نشان داد هیدروژناسیون استرپتومایسین و تبدیل آن به دیهیدرواسترپتومایسین باعث افزایش پایداری آن میشود.
محققین دانشگاه ییل در ۱۹۴۷ در محیط کشت استرپتومایسس ونزوئلایی به ترکیب تازهای دست یافتند که ساختمان سادهتری داشت و اجزای کلیدی آن یعنی حلقه نیتروبنزن و یکی از مشتقات اسید دی کلرو استیک قبلاً در آزمایشگاه ساخته شده بودند. مقاله تاریخی ریبستاک و همکارانش تحت عنوان «کلرامفنیکل (کلرومایستین)، مطالعات شیمیایی» در ژوئیه ۱۹۴۹ در مجله انجمن شیمی آمریکا منتشر شد.
یوجین اچ. پین نخستین پزشکی بود که کلرامفنیکل را در انسان استفاده کرد و این دارو بهدلیل دسترسی ساده بلافاصله بهطور گسترده برای درمان تب منقوط کوههای راکی، تیفوس، و حصبه بهکار رفت. با اینکه کاربرد کلرامفنیکل بهدلیل سرکوب مغز استخوان و افزایش خطر «کمخونی آپلاستیک» بهویژه در کشورهای توسعهیافته محدود شده، این دارو امروز همچنان از درمانهای اصلی عفونت باکتریایی ملتحمه (کنژنکتیویت) بزرگسالان و خط دوم درمان مننژیت، وبا، حصبه، طاعون، و بسیاری از بیماریهای عفونی دیگر است.
«سندرم بچه خاکستری» عارضه نادر اما جدی و حتی مرگبار کلرامفنیکل در نوزادان (به ویژه نوزادان نارس) است. سناتور تد کندی در ۱۹۷۲ مطالعه سیفلیس در توسکیگی (دهه ۱۹۳۰) و مطالعه کلرامفنیکل در لس آنجلس (۱۹۵۸) را که به مرگ دهها نوزاد منجر شد به عنوان دو موضوع اصلی تحقیقات کمیته فرعی سنا در مورد آزمایشهای پزشکی خطرناک روی انسان مطرح کرد.
مجله تایم در ۱۹۴۹ کشف این دارو را حاصل کار تیمی دانست اما بخش بزرگی از اعتبار آن را به ریبستاک نسبت داد. او در مصاحبه با مؤسسه اسمیتسونیَن در ۱۹۵۰ با حمایت از حضور زنان در تحقیقات علمی گفت:
«از بین تمام محققان این حوزه، تنها حدود ۳ درصدشان زن هستند، اما من همچنان به آینده امیدوار خواهم بود... زنان خود را اثبات کردهاند و آزمایشگاهها به وضعیت پیش از جنگ بازنمیگردند.»
📌 ۲۸ نوامبر ۱۸۸۹ مرگ وُلکمن کاشف سندرم کمپارتمان
🟣#تقویم_تاریخ_پزشکی
🟡 بابک عزیزافشاری، ۷ آذر ۱۴۰۴
🟢 azizafshari@yahoo.com
▫️ریچارد فون وُلکمن (لئاندر) متولد ۱۷ آگوست ۱۸۳۰ جراح، شاعر، و نویسنده آلمانی، از پیشگامان ارتوپدی نوین، مشاور پزشکی و جراح ارشد ارتش آلمان، و از بنیانگذاران و نخستین رئیس انجمن جراحی آلمان در ۱۸۷۲ بود که بیشتر با اصطلاح «ایسکمی وُلکمن» (سندرم کمپارتمان) شناخته میشود.
او نخستین بار در ۱۸۸۱ در مقالهای در مجله مرکزی جراحی لایپزیگ تحت عنوان «شرایط ایسکمیک غیرعفونی فضاهای نیامی (کمپارتمانهای فاسیایی) مختلف در اندامها» به وضعیت فلج دست همراه با انقباض و تغییر شکل موضعی (کنتراکتور) اشاره کرد و علل عصبی را غیرمحتمل دانست.
ایسکمی وُلکمن یک فوریت جراحی است و شکل کلاسیک آن در صورت عدم رسیدگی فوری میتواند به انقباض و خمیدگی دائمی دست در ناحیه مچ (دست چنگالی، دفورمیتی یا بدشکلی چنگال مانند به دنبال شکستگی سوپراکوندیلار گردن استخوان بازو و آسیب شریان بازویی) منجر شود.
سایر علل دست چنگالی شامل آسیب عصبی (مانند فلج عصب اولنار، فلج عصب میانی، سندرم تونل اولنار، و سندرم تونل کوبیتال)، نقایص مادرزادی (مانند فلج مغزی)، اختلالات ژنتیکی (مانند بیماری شارکو-ماری-توث)، عفونتهای باکتریایی (مانند جذام)، و جای زخم پس از سوختگی شدید است.
مشخصه دست چنگالی در سندرم کمپارتمان، محدودیت حرکتی و درد هنگام باز کردن غیرفعال انگشتان است و علاوه بر درد که نخستین علامت این سندرم محسوب میشود، علائم دیگر شامل فقدان نبض، رنگپریدگی اندام، و فلج حسی و حرکتی است.
علل شایع ایسکمی وُلکمن شامل شکستگی و استفاده از شریانبند، بانداژ، آتل، یا گچگیری به روش نادرست است، اما بهطور کلی هر آسیبی که با اختلال گردش خون بهویژه در اندامها و همچنین شکم همراه باشد میتواند به سندرم کمپارتمان منجر شود.
وُلکمن در لایپزیک به دنیا آمد و پدرش یک فیزیولوژیست و کالبدشناس بود. او پس از تحصیل در دانشگاه برلین به استادی درمانگاه جراحی دانشگاه هاله منصوب شد.
وی از چهرههای برجسته جراحی قرن نوزدهم بود. او روشهای نوینی برای جراحی مفاصل، درمان شکستگی، و همچنین جراحی اصلاح ستون فقرات و اندامها ابداع کرد و اولین پزشکی بود که در آلمان جراحی ضدعفونی مطابق با روش ژوزف لیستر را انجام داد.
او مخترع روشی برای برداشتن سرطان رکتوم بود و از اصطلاحات دیگر پزشکی به نامش میتوان به مثلث وُلکمن (قطعه کنده شده از انتهای تحتانی استخوان درشتنی در موارد شکستگی-دررفتگی مچ پا)، قانون وُلکمن درباره رشد استخوان (نیروهای فشاری مانع رشد و نیروهای کششی باعث تحریک رشد میشوند)، واکر و آتل وُلکمن (برای شکستگی اندام تحتانی)، و کورِت وُلکمن برای تخلیه آبسه مهره گردنی ثانویه به سل) اشاره کرد.
آثار ادبی وُلکمن اغلب با نام مستعار «ریچارد لئاندر» منتشر میشدند و امروز تا حد زیادی فراموش شدهاند، اما «افسانههای کنار شومینه فرانسوی» شامل ۲۲ قصه پریان به شکل نامه که او طی محاصره پاریس توسط آلمانیها در ۱۸۷۰ برای خانوادهاش نوشت، به یک موفقیت ادبی بزرگ تبدیل شد. وی به دنبال ابتلا به ذاتالریه در ۵۹ سالگی در ینا درگذشت.
📌تصویر: زاویه وُلکمن برای ارزیابی دفورمیتی چنگالی دست، هنگام باز کردن تمام انگشتان در حالی که مچ در حداکثر خمیدگی است و سپس باز کردن مچ دست، نقطهای که مچ دست نمیتواند بیشتر باز شود زاویه وُلکمن نام دارد.
🔗تصاویر بیشتر در اینستاگرام
🎙منشاء خوشبختی (۱)
بحثی درباره کتاب «منشاء خوشبختی» (بخش اول)
دکتر آذرخش مکری
#مکری #آذرخش_مکری
آبان ۱۳۹۹
☑️ t.me/pezeshkangil
✅ http://pezeshkangil.com
📌 ۲۵ نوامبر ۱۸۸۷ تولد واویلف کاشف مرکز واویلف
🟣#تقویم_تاریخ_پزشکی
🟡 بابک عزیزافشاری، ۴ آذر ۱۴۰۴
🟢 azizafshari@yahoo.com
▫️نیکلای ایوانوویچ واویلف ژنتیکدان و گیاهشناس روس و استاد دانشگاه ساراتف بود که بیشتر با مفهوم مرکز مبدأ (مرکز تمایز، مرکز واویلف) و یافتن منشأ گیاهان به عنوان نخستین گام برای اصلاح نباتات شناخته میشود.
او با مطالعه بر روی گندم، ذرت، و سایر غلات نشان داد که خاستگاه بیشتر گونهها یا جنسها، مناطق جغرافیایی یا مراکزی (مانند ایران، مکزیک، اتیوپی، چین، برمه، و هند) است که بیشترین تنوع ژنتیکی را دارند. واویلف از نخستین افرادی بود که متوجه شد بسیاری از گونههای مفید گیاهی به دلیل دخالتهای انسان از بین میروند، مگر اینکه اقدامات خاصی برای نجات آنها انجام شود.
وی در مسکو به دنیا آمد و پدرش از یک خانواده رعیت بود که سالها پیش برای تجارت به مسکو مهاجرت کرده بود.
واویلف از کودکی با شنیدن داستانهایی که پدرش از فقر خانواده خود و جیرهبندی غذا تعریف میکرد تصمیم گرفت به مبارزه با قحطی برخیزد. وی پس از تحصیل در آکادمی کشاورزی مسکو، از ۱۹۱۱ در اداره گیاهشناسی کاربردی و آفات گیاهی مشغول به کار شد.
او در ۱۹۱۳ به اروپا رفت و نزد ویلیام باتسون زیستشناس بریتانیایی به مطالعه ژنتیک گیاهان پرداخت. وی پس از سفرهای تحقیقاتی متعدد و جمعآوری بذر گیاهان از کشورهای مختلف از جمله ایران (۱۹۱۶)، در ۱۹۱۷ به استادی دانشگاه ساراتف منصوب شد.
واویلف در ۱۹۲۰ به عنوان رئیس اداره گیاهشناسی کاربردی به لنینگراد (سن پترزبورگ) رفت و نخستین بار فرضیه خود تحت عنوان «مرکز مبدأ» را در ۱۹۲۷ در پنجمین کنگره بینالمللی ژنتیک برلین ارائه داد. او در دهه ۱۹۳۰ نخستین بانک بذر جهان (انستیتو واویلف کنونی) را در لنینگراد تأسیس کرد که با بیش از ۱۴۸ هزار نمونه بزرگترین مرکز نگهداری بذر در جهان است.
وی جوانترین عضو آکادمی علوم شوروی و همچنین عضو کمیته اجرایی مرکزی شورای عالی این کشور بود و به مخالفت با نظریات و اقدامات تروفیم لیسِنکو (زیستشناس روس و از طرفداران سرسخت لامارکیسم که با رد توارث مندلی باور داشت که میتوان گیاهان و موجودات زنده را وادار به سازش با شرایط محیطی کرد) برخاست.
او در ششمین بینالمللی کنگره ژنتیک (اروگوئه، ۱۹۳۲) اعلام کرد که کنگره هفتم در شوروی برگزار خواهد شد اما این کنگره به دنبال کارشکنی لیسنکو و مخالفت کمیته مرکزی حزب کمونیست شوروی لغو شد. این کنگره در نهایت در ادینبرا در حالی برگزار شد که واویلف به دلیل ممنوعالخروجی غایب بود و یک صندلی خالی به احترام او در سالن محل برگزاری کنگره به چشم میخورد.
وی در جریان پاکسازیهای استالین در ۱۹۴۰ به زندان افتاد و سه سال بعد در ۲۶ ژانویه ۱۹۴۳ در ۵۵ سالگی در زندان ساراتف درگذشت. از افتخارات دیگر او میتوان به دریافت جایزه لنین (۱۹۲۸) و عضویت در انجمن سلطنتی لندن و انجمن سلطنتی ادینبرا اشاره کرد.
در محاصره لنینگراد در جهانی دوم (۱۹۴۴-۱۹۴۱) که ۸۷۲ روز به درازا کشید، گروهی از دانشمندان نمونههای بانک بذر را به زیرزمین انتقال دادند و مردم با وجود قحطی و گرسنگی از خوردن آنها خودداری کردند که این ماجرا بعدها دستمایه رمان «گرسنگی» (اِلیس بلَکوِل نویسنده آمریکایی، ۲۰۰۳)، نمایشی به همین نام به کارگردانی کریس هیزوُرث (۲۰۱۲)، و ترانه «وقتی جنگ آمد» (گروه راک آمریکایی دسامبریها، ۲۰۰۶) قرار گرفت.
خروشچف در ۱۹۵۵ وی را عفو کرد و یک قهرمان علمی شوروی نامید. نام انستیتو صنایع گیاهی لنینگراد در ۱۹۶۸ به انستیتو واویلف تغییر یافت.
فیلم «ستاره واویلف» (آناتولی بورسیوک، ۱۹۸۴) و مستند شش قسمتی «نیکلای واویلف» (تولید مشترک تلویزیون شوروی و آلمانشرقی، ۱۹۹۰) به زندگی و کارهای او پرداختهاند.
📌تصویر: تمبر یادبود صدمین سال تولد واویلف، ۱۹۸۷.
🔗تصاویر بیشتر در اینستاگرام
🔗صحنهای از نمایش «گرسنگی»، ۲۰۱۲.
پاسخ خودآزمایی شماره ۱۸۸ پزشکان گیل:
C) Allergic conjunctivitis
پاسخ تشریحی از گروک:
محتملترین علت، بر اساس تظاهر کموزیس دوطرفه و بدون درد، ورم ملتحمه آلرژیک است.
این وضعیت معمولاً بهدلیل واکنش آلرژیک که باعث تجمع مایع میشود، منجر به ادم ملتحمه (کموزیس) بدون درد، اغلب دوطرفه، میشود.
گزینههای دیگر کمتر مناسب هستند:
- خونریزی حدقه چشم (A) و سلولیت حدقه چشم (B) معمولاً دردناک و اغلب یکطرفه هستند و علائم دیگری مانند کبودی یا علایم عفونت دارند.
- خونریزی زیر ملتحمه (D) شامل خون قابل مشاهده در زیر ملتحمه است، نه تورم/ادم.
☑️ t.me/pezeshkangil
✅ http://pezeshkangil.com
#سینما #هنر
#تقویم_تاریخ_پزشکی
تشخیص لکه خون
#پزشکی_قانونی
🔗کانال در تلگرام:
/channel/TaghvimTarikhPezeshki
🔗کانال در واتساپ:
https://whatsapp.com/channel/0029Vb6gLCCH5JLtuQc4bI0W