MENA |منا
11 July 2026 21:58
یادداشت
🔻
طرح آمریکا برای «کمربند محاصره» علیه ایران ✍مصطفی نجفی
🔶آمریکا بهتازگی گامهای تازهای برای تکمیل آنچه میتوان «کمربند محاصره» علیه ایران نامید، برداشته است. حمله روز گذشته به پل ریلی آققلا، که یکی از کریدورهای مهم دور زدن محاصره دریایی محسوب میشود، صرفاً یک اقدام تاکتیکی و نمادین نبود؛ بلکه نشانهای از ورود به مرحلهای جدید از فشار تمام عیار و هشداری جدی است که ایجاب میکند ایران متناسب با این تحولات، راهبردهای امنیتی، نظامی و لجستیکی خود را همزمان با فروپاشی نسبی تفاهمنامه مورد بازنگری قرار دهد.
🔸در راهبرد جدید واشنگتن، بازگشت به محاصره دریایی ستون اصلی اعمال فشار خواهد بود و هدف قرار دادن مسیرها و کریدورهای جایگزین، حلقه تکمیلکننده این راهبرد به شمار میرود؛ بهگونهای که هر مسیری که بتواند آثار محاصره را کاهش دهد، بهتدریج در معرض تهدید قرار خواهد گرفت.
🔸ضروری است پاسخهای ایران از کویت و بحرین فراتر رود و مشخصا امارات بار دیگر به بانک اهداف ایران اضافه شود. حاکمان امارات از یک سو، همچنان نهانتر از قبل در پی تضعیف حاکمیت ایران بر تنگه هستند و از سوی دیگر، اخیرا تلاش کردهاند تا با ارائه مشوقهایی، موضع ایران در برابر خود را نرمتر کنند. در این میان، به نظر میرسد نقش کسانی که منافع عظیم مالی در امارات دارند بیتاثیر نبوده است!
🔸الگوی رفتاری کنترلشده و قابل پیشبینی در راهبرد نظامی کشور به مانند آنچه بعد از ۷ اکتبر شاهد بودیم میتواند دستاوردهای حاصل از جنگ را با مخاطره جدی مواجه کند و بار دیگر دشمن را تحریک به اقدام نظامی تمامعیار کند. آمریکا با طرح و راهبرد جنگی جدیدی وارد معرکه خواهد شد که اجزای جدیدی دارد. باید برای مقابله با آن هوشیار و آماده بود و از اقدامات پیشبینیپذیر فاصله گرفت.
@🔺
Читать полностью…
MENA |منا
10 July 2026 21:42
گزارش
🔻
شورای امنیت در برابر پرونده هستهای ایران؛ شکاف قدرتهای جهانی بر سر تهران و آینده برجام🔶شورای امنیت سازمان ملل متحد در نشستی ویژه، آخرین تحولات مرتبط با اجرای قطعنامه ۲۲۳۱، توافق هستهای ایران -برجام- و وضعیت امنیتی خاورمیانه را بررسی کرد. این نشست در شرایطی برگزار شد که پس از تشدید تنشها میان ایران و آمریکا و اسرائیل، نگرانیها درباره وضعیت برنامه هستهای ایران، سطح نظارتهای بینالمللی و احتمال بازگشت بحران هستهای به یکی از اصلیترین موضوعات امنیتی جهان افزایش یافته است.
🔸محور اصلی این نشست، بررسی وضعیت اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت بود؛ قطعنامهای که در سال ۲۰۱۵ پس از توافق هستهای ایران و گروه ۱+۵ تصویب شد و چارچوب حقوقی بینالمللی برجام را تشکیل میداد. با این حال، اختلاف نظر میان اعضای شورای امنیت درباره اعتبار این قطعنامه، وضعیت تعهدات ایران و مسئولیت طرفهای مختلف در فروپاشی توافق هستهای، فضای جلسه را تحت تأثیر قرار داد.
🔸
هشدار سازمان ملل درباره کاهش نظارت بر برنامه هستهای ایرانیکی از مهمترین بخشهای نشست، هشدار «رزماری دیکارلو»، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور سیاسی، درباره وضعیت نظارتهای بینالمللی بر فعالیتهای هستهای ایران بود. او اعلام کرد که پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، آژانس بینالمللی انرژی اتمی توانایی خود برای حفظ «تداوم دانش» درباره برنامه هستهای ایران را از دست داده است.
🔹منظور از تداوم دانش، توانایی آژانس برای داشتن تصویر مستمر و دقیق از وضعیت مواد هستهای، تجهیزات، فعالیتهای اعلامشده و روند تغییرات در تأسیسات هستهای یک کشور است. از دست رفتن این امکان به معنای آن است که آژانس دیگر نمیتواند با همان سطح اطمینان گذشته درباره میزان ذخایر، محل نگهداری مواد هستهای یا وضعیت برخی تجهیزات اظهارنظر کند.
🔹این موضوع نگرانیهایی را در میان برخی کشورهای غربی افزایش داده است؛ زیرا آنها معتقدند کاهش نظارتهای فنی میتواند خطر سوءبرداشت یا افزایش بیاعتمادی درباره ماهیت برنامه هستهای ایران را بیشتر کند. در مقابل، ایران بارها تأکید کرده است که برنامه هستهای آن ماهیت صلحآمیز دارد و فعالیتهایش در چارچوب حقوق خود در معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) انجام میشود.
🔸
اختلاف روسیه و چین با غرب بر سر اعتبار قطعنامه ۲۲۳۱یکی از اصلیترین شکافهای موجود در شورای امنیت، اختلاف میان روسیه و چین با کشورهای غربی درباره وضعیت حقوقی قطعنامه ۲۲۳۱ است.
🔹نمایندگان روسیه و چین با برگزاری این نشست مخالفت کردند و استدلال کردند که قطعنامه ۲۲۳۱ پس از پایان دوره زمانی پیشبینیشده در سال ۲۰۲۵ دیگر اعتبار عملی ندارد. از نگاه مسکو و پکن، تلاش برخی کشورهای غربی برای استفاده از سازوکارهای این قطعنامه با هدف اعمال فشار بیشتر بر ایران، فاقد مشروعیت است.
🔹با وجود مخالفت روسیه و چین، شورای امنیت با ۱۱ رأی موافق تصمیم گرفت جلسه را برگزار کند. این رأیگیری بار دیگر نشان داد که پرونده هستهای ایران همچنان یکی از موضوعات اختلافی میان قدرتهای بزرگ است؛ بهگونهای که آمریکا و متحدان اروپایی آن بر ضرورت فشار بر تهران تأکید دارند، در حالی که روسیه و چین رویکرد غرب را عامل اصلی بحران موجود میدانند.
🔸
موضع فرانسه: مسئولیت ایران و ضرورت جلوگیری از دستیابی به سلاح هستهاینماینده فرانسه در شورای امنیت، در سخنان خود ایران را مسئول بخش مهمی از بحران کنونی دانست و تأکید کرد که تهران نباید به توانایی تولید سلاح هستهای دست پیدا کند.
🔹پاریس ضمن حمایت از ادامه فشارهای دیپلماتیک، تفاهمنامه اخیر ایران و آمریکا برای توقف درگیریها و آغاز مذاکرات را اقدامی مثبت توصیف کرد. فرانسه تأکید کرد که مسیر دیپلماسی همچنان بهترین راه برای حل اختلافات است، اما این مسیر باید با تضمینهای قابل اعتماد درباره ماهیت برنامه هستهای ایران همراه باشد.
🔹موضع فرانسه بازتاب دیدگاه عمومی کشورهای اروپایی است که از یک سو خواهان جلوگیری از تشدید بحران و حفظ امکان مذاکره هستند و از سوی دیگر، درباره سطح غنیسازی، ذخایر اورانیوم و محدود شدن نظارتهای آژانس نگرانی دارند.
🔸
روسیه: خروج آمریکا از برجام عامل اصلی بحراندر مقابل، نماینده روسیه در شورای امنیت روایت کاملاً متفاوتی ارائه کرد. مسکو اتهامات غرب علیه ایران را رد کرد و مسئولیت اصلی فروپاشی برجام را متوجه آمریکا دانست.
🔹نماینده روسیه تأکید کرد که تصمیم دولت دونالد ترامپ برای خروج یکجانبه از توافق هستهای در سال ۲۰۱۸، نقطه آغاز بحران کنونی بوده است. از نگاه مسکو، ایران پس از خروج آمریکا و بازگشت تحریمها، اقداماتی را در واکنش به نقض تعهدات طرفهای غربی انجام داد.
@🔺
Читать полностью…
MENA |منا
09 July 2026 07:56
توئیت
🔻
چرا حمله به راهآهن گلستان؟✍پریسا نصرآبادی
🔶ظاهراً در دور اخیر حملات دولت تروریستی ایالات متحده به ایران، علاوه بر زیرساختهای نظامی و غیرنظامی در استانها و کرانهی جنوبی ایران، زیرساختهای مدنی در شمالیترین نقاط ایران نیز هدف حملات این رژیم قرار گرفته است.
🔸از جمله اخبار حاکی از این است که دو پل راهآهن در استان گلستان هدف پرتابههای دشمن آمریکایی بودهاند که یکی از آنها به نام «پل آقتکهخان» در مسیر خط آهن شهرستان آققلا است.
🔸طبق اطلاعیهی روابط عمومی سپاه نینوای استان گلستان، دشمن آمریکایی در بامداد امروز با موشک کروز، نقاطی از پل آقتکهخان واقع در غرب شهرستان آق قلا را هدف گرفته و تخریب کرده است.
🔸چرا ایالات متحده این مسیر ریلی را هدف موشکهای خود قرار داده است؟
🔹خط آهن آققلا از طریق مرز ریلی اینچهبرون -در فاصله حدود ۷۰ کیلومتری شمال آققلا- جزئی از شاخهی شرقی کریدور راهبردی شمالـجنوب است که از ایران به ترکمنستان و قزاقستان رفته و نهایتاً به شبکهی راهآهن روسیه میپیوندد.
🔹در دورهی محاصرهی دریایی ایران توسط ایالات متحده، این مسیر نقش بارزی در دور زدن تنگنای تحمیلی آمریکا داشته و احتمالاً هدف دولت تروریستی ایالات متحده از این حمله، انتقال این پیام بوده که در صورت تشدید مجدّد تنشها، آمریکا نخواهد گذاشت ایران از طرق دیگری محاصرهی دریایی را دور بزنند.
🔸مسألهی مهم دیگر، مبدأ پرتاب موشکهای کروز است. باتوجه به اطلاعیهی سپاه گلستان، قاعدتاً موضوع خرابکاری داخلی در انفجار پلها منتفی است و استفاده از خاک همسایگان برای انجام این عملیات تروریستی توسط ایالات متحده، باید به فوریت روشن شود.
@🔺
Читать полностью…
MENA |منا
08 July 2026 01:07
توئیت
🔻
آینده مدیریت تنگه هرمز ✍مصطفی نجفی
🔶آمریکا احتمالا با محاسبه اینکه همزمان با تشییع رهبر شهید، ایران پاسخ متقابلی نمیدهد یا پاسخ ضعیفی خواهد داد، حملات شدید و سنگینی را در بندرعباس و سواحل جنوبی کشور راهاندازی کرده است. ساعتی پیش از این نیز وزارت خزانهداری امریکا معافیت تحریمی پس از امضای تفاهمنامه را لغو کرد.
🔸تفاهمنامه خیلی زودتر از پیشبینیها، به سمت فروپاشی کامل میرود.
🔸اگر پاسخ ایران در چارچوب محاسبات پس از آتشبس طراحی شود، تنظیمات تنگه هرمز شاید دیگر تمام ایرانی نباشد!
@🔺
Читать полностью…
MENA |منا
04 July 2026 07:45
مصاحبه تاریخی
🔻
روایت از ایجاد روابط با شیخنشینهای جنوب خلیج فارس و فرصتهای از دست رفته🗣علینقی عالیخانی
🗞تاریخ شفاهی ایران در دانشگاه هاروارد | حبیب لاجوردی
🔶در سال ۱۹۶۰ بود من رفتم به دوبی و شارجه و در آنموقع این منطقهها البته در اختیار انگلیسها بود ولی بههرحال اختیار داخلی با خود شیخها بود. ما شروع کرده بودیم به دعوت کردن اینها برای مسافرت به ایران. تابستانها به شیراز یا به تهران یا به کنار دریای مازندران میآمدند و خیلی هم خوششان میآمد و همچنین برای شکار میآمدند و غیره.
🔸در این سفر من با شیخ وقت شارجه آشنا شدم شخصی بود به نام شیخ صقر از خانوادهٔ قاسمی [...] این شخص را خیلی پشت سرش بد شنیده بودم که طرفدار عبدالناصر است و زیاد نظر خوشی نسبت به ایران ندارد و از این قبیل حرفها. چند روزی که در آنجا بودم فوقالعاده از این مرد خوشم آمد. مردی را دیدم بیپول، پر از فکر و دید وسیع و دنبال این است که به چه راهی کاری بکند که شارجه پیشرفت بکند و چون هیچ راهی پیدا نکرده بود دست به دامان مصریها شده بود که هم برایش معلم میفرستادند و هم به او کمک مالی میکردند.
🔸این مرد که زندگی بسیار محقری داشت [...] خانهٔ کوچک چنداتاقه که شبیه خانههای دهات خود ما بود. روزها به آنجا میآمد و مینشست و تمام مردم شارجه پهلویش میآمدند و میرفتند و یک تفنگچی پیر و کجوکولهای هم بهعنوان تشریفات گارد دم در ایستاده بود و گاهی وقت هم خوابش میبرد. وقتی هم موقع ناهار میشد او هم میآمد پای سفره کنار شیخ مینشست ناهارش را میخورد و میرفت بیرون.
🔸این مرد [...] واقعاً ترس از ایران داشت، از عربستان، از انگلیس، از همه میترسید و بدبین بود. چون هیچکدام از اینها حرف این بدبخت را نمیفهمیدند. بعد وقتی تعجب و تحسین مرا دید خیلی خوشحال شد بهطوریکه روز آخری که من میخواستم از شارجه بروم با این شخص روی سیستم عربی که خیلی زود با هم دشمن میشوند و خیلی هم زود دوست با هم خیلی دوست شده بودیم. البته من عربی نمیفهمیدم و برایمان ترجمه میکردند ولی او قدری فارسی میفهمید.
🔸[...] روز آخر به صورت خصوصی با من صحبت کرد و گفت که من اینجا خیلی مایل بودم که بیایند اکتشافات نفتی بکنند، اما یک شرکتی آمد و مقداری هم وقت صرف کرد و به من گفتند که اینجا چیزی پیدا نمیشود. از او خواهش کردم که اگر ممکن است آن قراردادش را در اختیار من بگذارد و من پس از بازگشت به تهران به او اطمینان میدهم که دنبال اینکار خواهم رفت و سعی میکنم که وسیلهای فراهم بکنم که به صورت مجانی دولت ایران بیاید با او همکاری بکند. گفت هر چیزی که مورد تأیید تو قرار بگیرد من آن را قبول خواهم کرد یعنی تا این اندازه آماده شده بود. من هم این قرارداد کهنهٔ شیخ را گرفتم. البته سفر به شیخنشینهای دیگر هم داشتیم و وارد آن بحث نمیشوم. وقتی که به تهران برگشتم این را گزارش دادم.
🔸[تیمور] بختیار [رئیس وقت ساواک] هم خیلی آدم فعالی بود و این را به عرض شاه رساند و شاه خیلی خوشش آمد و به اطلاع شرکت نفت رساند و شرکت نفتیها را هم خودم میشناختم برای اینکه برای همین کارهای اقتصادی با آنها در تماس بودم و ترتیب آمدن این آقای شیخ را دادیم.
🔸بههرحال آقای شیخ صقر به ایران آمد [...] و با این شخص هم که صحبت کردیم او گفت که من حاضر هستم که عین قراردادی را که با آمریکاییها بستم در اختیار شما بگذارم یعنی ۵۰/۵۰ با شرکت ملی نفت ایران هرچه گیر آوردیم تقسیم بکنیم و در واقع به ما یک چیزی بدهید. چیزی هم که میخواست مقدار کمی بود. البته برای آنموقع ایران فقیر میتوانست خیلی باشد ولی روی ارزیابی من میتوانست از پانصدهزار تومان باشد تا پانصدهزار دلار که هر دوی آن برای دولت ایران حتی در آن شرایط قابل پرداخت بود.
🔸ایران متأسفانه در سطح بالا مسئله را بسیار جدی گرفتند و در سطح اجرایی خیلی به شوخی گرفتند. دو زمینشناس جوان تازه از دانشگاه بیرون آمده و کمتجربه را به شارجه فرستادند و این آقایان هم پس از یکی دو ماه برگشتند و خیلی با اطمینان گفتند که در این منطقه هیچ چیزی پیدا نمیشود و نشان به آن نشانی که الان در شارجه هم گاز پیدا شده و هم نفت پیدا شده، چه در زمین و چه در دریا.
🔸واقعاً اگر شرکت ملی نفت ایران از این امکانی که پیش آمده بود میتوانست استفاده بکند فعالیتهای بعدیاش در منطقه میتوانست خیلی اثر داشته باشد ممکن بود گسترشهای دیگری برای کارهای تازه دیگر خلیج فارس بدهد و احیاناً بتواند اثری هم روی نفوذ ایران در هنگامی که اوپک تشکیل شد داشته باشد و همچنین نظر سیاسی. ولی اینکار نشد.
@🔺
Читать полностью…
MENA |منا
03 July 2026 08:37
یادداشت
🔻
چرا ایران معتقد است اسرائیل پیش از انتخابات اکتبر دوباره حمله خواهد کرد؟✍تریتا پارسی
🔶در فضای تصمیمگیری امنیت ملی ایران، این جمعبندی در حال شکلگیری است که اسرائیل احتمالاً پیش از انتخابات اکتبر اسرائیل، بار دیگر به ایران حمله خواهد کرد.
🔸این برداشت ناشی از دو عامل اصلی است: نخست، بدبینی تهران نسبت به نیتهای دولت ترامپ و برخی اظهارات مقامهای آمریکایی؛ دوم، توافق اخیر میان اسرائیل و لبنان که از نگاه ایران، موازنه نظامی را به سود اسرائیل تغییر داده است.
🔸از دید تهران، باقی ماندن نیروهای اسرائیلی در بخشهایی از جنوب لبنان موجب میشود حزبالله در صورت وقوع جنگ جدید، آزادی عمل گذشته را نداشته باشد. او میگوید مقامهای ایرانی معتقدند در جنگ قبلی، حزبالله سهم بسیار مهمی در وارد کردن فشار به اسرائیل داشت؛ نقشی که به دلیل سانسور شدید نظامی اسرائیل، در رسانههای غربی کمتر دیده شد.
🔸ایران مدعی است در نبرد گذشته تنها بخشی از توان تهاجمی خود را مستقیماً علیه اسرائیل به کار گرفته بود، زیرا حزبالله بخش مهمی از فشار نظامی را بر عهده داشت. از این رو، محدود شدن توان حزبالله میتواند شرایط را برای اسرائیل در جنگ بعدی آسانتر کند.
🔸توافق اخیر برای بنیامین نتانیاهو هزینه سیاسی سنگینی داشته است. به باور او، کاهش شانس پیروزی نتانیاهو در انتخابات و همچنین پروندههای قضایی فساد، میتواند انگیزهای برای ازسرگیری جنگ باشد تا روند دیپلماتیک فعلی متوقف شود.
🔸سه سناریوی محتمل از نگاه تهران درباره رفتار آمریکا وجود دارد:
🔹کاخ سفید از برنامه اسرائیل اطلاع دارد و در شکلگیری شرایط آن مشارکت کرده است.
🔹واشنگتن از برنامه اسرائیل بیاطلاع است، اما پس از آغاز جنگ دوباره از اسرائیل حمایت خواهد کرد.
🔹دولت آمریکا غافلگیر میشود، اسرائیل را مهار نمیکند، اما مستقیماً وارد جنگ نیز نمیشود.
🔸ایران معتقد نیست برتری اسرائیل در لبنان نتیجه جنگ آینده را تعیین خواهد کرد؛ بلکه باور دارد همچنان میتواند هزینههای سنگینی به اسرائیل تحمیل کند. با این حال، حتی یک جنگ محدود نیز ممکن است هدف اصلی نتانیاهو، یعنی نابودی روند توافق و تفاهم میان تهران و واشنگتن، را محقق سازد.
🔸مسئله اصلی، دیگر واکنش ترامپ نیست، بلکه این است که آیا ترامپ خواهد توانست مانع شود نتانیاهو با اقدامات خود، گزینههای پیش روی رئیسجمهور آمریکا را محدود کند یا خیر؛ آزمونی که به اعتقاد نویسنده، ترامپ در گذشته بارها در آن ناکام بوده است.
@🔺
Читать полностью…
MENA |منا
01 July 2026 21:16
🔹گروه حقوق بشر بلوچستان میگوید اجساد قربانیان تکهتکه به بیمارستان شهر منتقل میشد. به گفته یکی از ساکنان میناب، پزشکان بیمارستان تا پایان آن روز دستکم ۱۰۸ پیکر را شمارش کرده بودند اما اعلام کردند که آمار قربانیان احتمالا بیشتر از این باشد.
🔹اندکی بعد رسانههای دولتی ایران شمار کشتهشدگان را ۱۶۸ نفر اعلام کردند.
🔸سرنخهای این حمله در پنتاگون بایگانی شده است
با وجود ادامه جنگ برخی از خبرنگاران و نهادهای حقوق بشری تلاش داشتند جزئیات حمله به مدرسه میناب را مستند کنند اما با موانع متعددی روبهرو بودند. محدودیتهای اعمالشده از سوی دولت ایران، ورود بیشتر خبرنگاران خارجی به کشور را ناممکن کرده بود و همزمان اینترنت نیز در ایران قطع شده بود. به گفته یکی از ساکنان میناب، با تبدیل شدن تنگه هرمز به یکی از کانونهای اصلی درگیری و استقرار گسترده نیروهای نظامی ایران در منطقه، بسیاری از خانوادههای قربانیان از ترس پیامدهای احتمالی حاضر به صحبت درباره این حادثه نبودند.
🔹در حالی که آمار دقیق قربانیان همچنان نامشخص بود، تمرکز پژوهشگران به این پرسش معطوف شد که چه کسی مسئول این حمله بوده است. ایران آمریکا را مسئول این حمله میداند، دونالد ترامپ ایران را مقصر معرفی کرد و پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا اعلام کرد پنتاگون در حال بررسی این حمله است.
🔹اما براساس گزارش آسوشیتدپرس، اسناد داخلی نشان میدهد ارتش آمریکا از همان ابتدا اطلاعات بیشتری نسبت به آنچه اعلام کرد، در اختیار داشت.
🔸به گفته یک مقام آمریکایی، ارتش آمریکا پس از حمله میدانست در محدوده این مدرسه عملیات انجام داده است، هرچند تایید ادعای ایران مبنی بر هدف قرار گرفتن یک مدرسه و آغاز تحقیقات زمان برد. این مقام میگوید به نظر میرسد یکی از تحلیلگران اطلاعاتی دستکم هفت سال پیش این ساختمان را بهعنوان مدرسه شناسایی کرده بود اما این اطلاعات بهطور موثر میان نهادهای اطلاعاتی و نظامی مرتبط به اشتراک گذاشته نشده بود. در نتیجه افرادی که اهداف حمله را تعیین میکردند، از کاربری آموزشی این ساختمان اطلاع نداشتند؛ موضوعی که به گفته این مقام، میتواند از وجود ضعفهای ساختاری در روند شناسایی و ارزیابی اهداف نظامی حکایت داشته باشد.
🔸این مقام همچنین گفته است بخش عمده تحقیقات به پایان رسیده و ارتش آمریکا اکنون در حال بررسی نهایی آن است. با این حال هنوز فهرست کاملی از قربانیان این حمله منتشر نشده است.
🔸سازمانهای حقوقبشری تاکنون هویت ۱۵۷ نفر از کشتهشدگان را شناسایی کرده که شامل ۱۲۳ کودک و ۳۴ بزرگسال میشود. در میان بزرگسالان ۲۶ نفر از کارکنان مدرسه و پنج نفر از والدینی بودند که هر یک دستکم یکی از فرزندان خود را در این حمله از دست دادهاند.
@🔺
Читать полностью…
MENA |منا
10 July 2026 21:42
🔹روسیه همچنین اعلام کرد که آژانس بینالمللی انرژی اتمی تاکنون هیچ مدرک قطعی درباره انحراف مواد هستهای ایران به سمت اهداف نظامی ارائه نکرده است. مسکو معتقد است ادعاهای مطرحشده درباره برنامه هستهای ایران بیشتر جنبه سیاسی دارد و نباید جایگزین ارزیابیهای فنی آژانس شود.
🔸مواضع منطقهای: بحرین و پاکستان
در این نشست، کشورهای منطقه نیز دیدگاههای متفاوتی درباره پرونده ایران مطرح کردند.
🔹نماینده بحرین، ایران را عامل افزایش تنشهای منطقهای معرفی کرد و مدعی شد که تهران از روندهای دیپلماتیک برای خرید زمان استفاده میکند. بحرین خواستار همکاری کامل ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی و پایان آنچه «تهدیدهای منطقهای» خواند، شد.
🔹در مقابل، پاکستان رویکردی متوازنتر اتخاذ کرد و بر ضرورت خویشتنداری همه طرفها تأکید کرد. نماینده پاکستان تفاهمنامه ایران و آمریکا در اسلامآباد را «نقشه راهی قابل اجرا» برای حل اختلافات از مسیر مذاکره دانست و هشدار داد که توقف روند دیپلماتیک میتواند شرایط را پیچیدهتر کند.
🔸آینده پرونده هستهای ایران؛ بازگشت دیپلماسی یا تشدید تقابل؟
نشست شورای امنیت نشان داد که پرونده هستهای ایران همچنان در مرکز رقابتهای ژئوپلیتیکی میان قدرتهای جهانی قرار دارد. در حالی که کشورهای غربی بر افزایش نظارتها، محدودسازی برنامه هستهای ایران و جلوگیری از دستیابی تهران به ظرفیت نظامی تأکید دارند، روسیه و چین بحران موجود را نتیجه سیاست فشار حداکثری آمریکا و خروج واشنگتن از برجام میدانند.
🔹از سوی دیگر، کاهش توان نظارتی آژانس پس از حملات اخیر، یکی از مهمترین چالشهای پیش روی جامعه بینالمللی است؛ زیرا نبود اطلاعات دقیق میتواند زمینهساز افزایش سوءظن و تصمیمگیریهای مبتنی بر بدبینی شود.
🔹در چنین شرایطی، آینده پرونده هستهای ایران بیش از هر زمان دیگری به مسیر مذاکرات، میزان همکاری تهران با آژانس، رویکرد آمریکا و اروپا و همچنین تعامل قدرتهای بزرگ وابسته است. شورای امنیت در این نشست نهتنها درباره یک پرونده فنی هستهای، بلکه درباره یکی از مهمترین عرصههای رقابت قدرتها در نظام بینالملل تصمیمگیری و مناقشه کرد.
@🔺
Читать полностью…
MENA |منا
09 July 2026 08:20
گزارش
🔻
نشست ناتو در پنتاگون ترکیه🗞بیبیسی
🔶مجتمع نظامی «آی ییلدیز» -ماه و ستاره- که از آن با عنوان غیررسمی «پنتاگون ترکیه» نیز یاد میشود، یکی از بزرگترین پروژههای دفاعی تاریخ ترکیه به شمار میرود و برای نخستین بار همزمان با نشست وزیران دفاع ناتو در آنکارا مورد استفاده قرار گرفته است. این مجموعه که نام خود را از دو نماد هلال و ستاره پرچم ترکیه گرفته، قرار است به مقر مشترک وزارت دفاع، ستاد کل نیروهای مسلح و فرماندهی نیروهای زمینی، دریایی و هوایی تبدیل شود؛ اقدامی که هدف آن یکپارچهسازی ساختار فرماندهی نظامی و افزایش هماهنگی میان ارکان دفاعی کشور عنوان شده است.
🔸این مجتمع در منطقه اتیمسگوت آنکارا ساخته شده و حدود ۱۲ میلیون و ۶۰۰ هزار متر مربع مساحت دارد. عملیات اجرایی آن در ۳۰ اوت ۲۰۲۱ با حضور رجب طیب اردوغان آغاز شد. به گفته مقامهای ترکیه، ساختمانهای کنونی وزارت دفاع و ستاد کل که عمدتاً به دهههای ۱۹۳۰ تا ۱۹۶۰ بازمیگردند، دیگر پاسخگوی نیازهای امنیتی و دفاعی امروز نیستند. از همین رو، دولت ترکیه تصمیم گرفته است تمامی مراکز اصلی فرماندهی را در یک مجموعه مدرن و مجهز مستقر کند.
🔸بر اساس برنامه اعلامشده، پروژه در چند مرحله اجرا میشود و تکمیل کامل آن و انتقال همه نهادهای نظامی تا سال ۲۰۲۸ پیشبینی شده است. با وجود ابعاد گسترده این طرح، تاکنون رقم رسمی هزینههای ساخت آن منتشر نشده و دولت ترکیه نیز جزئیات مالی پروژه را اعلام نکرده است.
🔹طراحی معماری آی ییلدیز نیز بازتابی از هویت ملی ترکیه است. ساختمان اصلی به شکل هلال طراحی شده و یک سازه ستارهای نیز برای برگزاری مراسم تشریفاتی، نشستها و نمایشگاهها در نظر گرفته شده است. این مجموعه حدود ۸۹۰ هزار متر مربع فضای سرپوشیده خواهد داشت و ظرفیت استقرار نزدیک به ۱۵ هزار نفر را فراهم میکند. همچنین سالنهای بزرگ کنفرانس، میدان تشریفات، ساختمانهای اداری و مراکز پشتیبانی نظامی از دیگر بخشهای آن هستند.
🔸مقامهای ترکیه تأکید میکنند که این مجموعه صرفاً یک ساختمان اداری نیست، بلکه یک مرکز فرماندهی پیشرفته محسوب میشود. بر اساس گزارشهای منتشرشده، آی ییلدیز با فناوریهای نوین طراحی شده و در برابر حملات سایبری، موشکهای بالستیک و همچنین تهدیدهای شیمیایی، بیولوژیک، رادیولوژیک و هستهای دارای سامانههای حفاظتی خواهد بود. با این حال، تاکنون اطلاعات دقیقی درباره ویژگیهای فنی این سامانهها یا میزان مقاومت واقعی مجموعه در برابر چنین تهدیدهایی منتشر نشده است.
🔸استفاده از آی ییلدیز در جریان نشست ناتو نیز تنها جنبه تشریفاتی ندارد و از نگاه بسیاری از تحلیلگران، حامل یک پیام سیاسی و راهبردی است. ترکیه در سالهای اخیر سرمایهگذاری گستردهای در صنایع دفاعی بومی انجام داده و اکنون میکوشد این توانمندیها را در برابر متحدان خود در ناتو به نمایش بگذارد. آنکارا امیدوار است با نمایش پیشرفتهای نظامی و صنعتی خود، بخشی از محدودیتهای اعمالشده بر همکاریهای دفاعی و انتقال فناوری را کاهش دهد و جایگاه خود را در ائتلاف تقویت کند.
🔸نشست ناتو که با حضور ۳۲ کشور عضو و تعدادی از شرکای این پیمان برگزار میشود، بر موضوعاتی مانند افزایش هزینههای دفاعی، جنگ اوکراین، همکاریهای صنعتی ـ نظامی و پیامدهای تحولات اخیر خاورمیانه متمرکز است. در این میان، ترکیه تلاش دارد از فرصت میزبانی برای پیگیری برخی پروندههای مهم خود، از جمله بازگشت به برنامه جنگندههای اف-۳۵ و گسترش همکاریهای نظامی با متحدان غربی استفاده کند.
🔸ترکیه پس از ایالات متحده بزرگترین نیروی نظامی ناتو را در اختیار دارد و در سالهای گذشته با توسعه صنایع دفاعی داخلی، تولید پهپادها، موشکها، خودروهای زرهی و تجهیزات پیشرفته، وابستگی خود به واردات تسلیحات را کاهش داده است. ساخت مجتمع آی ییلدیز نیز در همین چارچوب ارزیابی میشود؛ یعنی ایجاد زیرساختی که بتواند فرماندهی نظامی کشور را متناسب با نیازهای آینده سازماندهی کند.
🔸با وجود این، همچنان پرسشهایی درباره این پروژه باقی مانده است. نبود اطلاعات شفاف درباره هزینههای ساخت، جزئیات انتقال نهادهای نظامی، نحوه عملکرد سامانههای حفاظتی و قابلیتهای واقعی دفاع سایبری باعث شده است بسیاری از ابعاد این مجموعه همچنان نامشخص باشد. از این رو، هرچند آی ییلدیز نمادی از جاهطلبیهای دفاعی و صنعتی ترکیه به شمار میرود، اما ارزیابی نهایی از کارآمدی آن به زمان تکمیل پروژه و عملکرد عملیاتی آن در سالهای آینده وابسته خواهد بود.
@🔺
Читать полностью…
MENA |منا
08 July 2026 01:10
تحلیل
🔻
تشییع رهبر، نماد ورود ایران به نظم جدید پس از جنگ بود؛ تهران الماس را با آبنبات عوض نمیکند.
🗞رویترز
🔶مراسم تشییع آیتالله سید علی خامنهای، تنها یک بدرقه ملی نبود. سیل جمعیتی که در تهران حضور یافت، پیامی روشن به آمریکا و اسرائیل ارسال کرد: تلاش آنها برای در هم شکستن جمهوری اسلامی شکست خورده است.
🔸ایران بهجای آنکه کشوری تضعیفشده به نظر برسد، خود را کشوری مقاوم، متحد و مصمم برای شکل دادن به مرحله بعدی تحولات معرفی کرد.
🔸به گفته مقامهای منطقهای، دیپلماتها و تحلیلگران، همین روحیه مقاومت و توانایی بقا اکنون پایه راهبرد مذاکرهای ایران را تشکیل میدهد و مراسم تشییع لحظهای بود که تهران تلاش کرد استقامت را به یک اهرم فشار سیاسی تبدیل کند.
🔸جنگ نشان داد که ایران بر تنگه هرمز اهرم فشار مهمی دارد و همین امر به تهران امکان داده که خواستار آن شود هرگونه توافق درباره برنامه هستهای، با پذیرش این واقعیت آغاز شود که کنترل ایران بر این گذرگاه حیاتی، حقیقتی غیرقابل انکار است.
🔸«الکس واتانکا» پژوهشگر مؤسسه خاورمیانه، مستقر در آمریکا میگوید: چرا باید الماس را با یک آبنبات عوض کرد؟
🔸به باور تهران، تنگه هرمز همان «الماس» است و کاهش تحریمها و آزادسازی داراییهای بلوکهشده تنها «آبنبات» محسوب میشود.
🔸تحلیلگران بر این باورند که واشنگتن احتمالاً ناچار خواهد شد بازگشایی کامل تنگه هرمز را با شرایطی بپذیرد که عمدتاً از سوی تهران تعیین میشود.
@🔺
Читать полностью…
MENA |منا
04 July 2026 08:28
گزارش
🔻
برشی از کتاب «تغییر رژیم»؛ روایت کاخ سفید از مسیر دیپلماسی تا جنگ✍مگی هابرمن، جاناتان سوان
🔸کتاب تغییر رژیم (Regime Change) که بهتازگی منتشر شده، با اتکا به گفتوگو با مقامهای ارشد آمریکایی و اسناد درون دولت، تلاش میکند روند تصمیمگیری کاخ سفید در ماههای منتهی به جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل و سپس بازگشت به مذاکرات را بازسازی کند. نویسندگان کتاب معتقدند بحران ایران نه محصول یک تصمیم ناگهانی، بلکه نتیجه ماهها کشمکش میان دو راهبرد «دیپلماسی» و «گزینه نظامی» در واشنگتن بود.
🔸بر اساس روایت کتاب، پس از آغاز دولت دوم ترامپ، ایران مهمترین پرونده سیاست خارجی آمریکا محسوب میشد. در حالی که ترامپ علاقه داشت با یک توافق جدید پرونده هستهای را ببندد، بنیامین نتانیاهو معتقد بود فرصت مناسبی برای وارد کردن ضربهای تعیینکننده به ایران فراهم شده و نباید آن را از دست داد. از همین مقطع، دو مسیر دیپلماسی و آمادگی نظامی بهصورت همزمان در دستور کار قرار گرفت.
🔸کتاب توضیح میدهد که رئیسجمهور آمریکا، همزمان با تلاش برای گشودن کانال مذاکره، به فرماندهی مرکزی آمریکا -سنتکام- مأموریت داده بود گزینههای مختلف حمله احتمالی به ایران را با همکاری ارتش اسرائیل بررسی کند. به همین دلیل، از همان ماههای نخست دولت، برنامهریزیهای نظامی در کنار ابتکارهای دیپلماتیک پیش میرفت و هیچیک جایگزین دیگری نبود.
🔸در روایت نویسندگان، مهمترین شکاف داخلی دولت ترامپ بر سر همین موضوع شکل گرفت. جیدی ونس، استیو ویتکاف و بخشی از حلقه نزدیک به رئیسجمهور نسبت به گرفتار شدن آمریکا در یک جنگ گسترده خاورمیانه هشدار میدادند. در مقابل، جریان امنیتی تندروتر و همچنین دولت اسرائیل معتقد بودند که فشار نظامی باید در اولویت قرار گیرد و دیپلماسی تنها زمانی نتیجه خواهد داد که ایران با تهدید جدی مواجه باشد.
🔸کتاب همچنین به نقش چهرههای بانفوذ جریان محافظهکار آمریکا مانند تاکر کارلسون، استیو بنن و چارلی کرک اشاره میکند؛ افرادی که اگرچه خارج از دولت بودند، اما تلاش داشتند ترامپ را از ورود به یک جنگ پرهزینه دیگر در خاورمیانه منصرف کنند. به نوشته کتاب، نگرانی اصلی آنان از دست رفتن پایگاه اجتماعی ترامپ و گرفتار شدن آمریکا در جنگی فرسایشی بود.
🔸در همین چارچوب، ترامپ تصمیم گرفت نامهای مستقیم برای رهبر جمهوری اسلامی ایران ارسال کند. نویسندگان میگویند هدف این نامه، ایجاد آخرین فرصت برای حلوفصل دیپلماتیک بحران بود. هرچند متن نامه حاوی پیشنهاد مذاکره بود، اما همزمان هشدار میداد که در صورت شکست گفتوگوها، آمریکا گزینههای سختتری را دنبال خواهد کرد.
🔸کتاب سپس به مذاکرات غیرمستقیم میان استیو ویتکاف و عباس عراقچی میپردازد؛ مذاکراتی که با میانجیگری عمان در مسقط و رم برگزار شد. نویسندگان مدعیاند که فضای گفتوگوها در هفتههای نخست نسبتاً مثبت بود و حتی دو طرف در برخی موضوعات به درک مشترکی رسیده بودند. از نگاه کتاب، اگر روند مذاکرات صرفاً در اختیار مذاکرهکنندگان باقی میماند، احتمال رسیدن به نوعی توافق محدود وجود داشت.
🔸اما این روند دوام چندانی نداشت. کتاب توضیح میدهد که با افزایش فشارهای سیاسی داخلی در واشنگتن و همچنین مخالفت شدید اسرائیل با هرگونه توافقی که حق غنیسازی ایران را حفظ کند، موضع آمریکا تغییر کرد. پیشنهاد اولیه جای خود را به مطالبه توقف کامل غنیسازی داد؛ تغییری که به اعتقاد نویسندگان، فضای مذاکرات را وارد مرحلهای بحرانی کرد و فاصله دو طرف را افزایش داد.
🔸در بخش پایانی این روایت، کتاب به روزهای منتهی به آغاز جنگ میرسد. نویسندگان میگویند تماسهای فشرده میان کاخ سفید و تلآویو شدت گرفت و نتانیاهو تلاش میکرد ترامپ را متقاعد کند که زمان اقدام نظامی فرا رسیده است. از نگاه کتاب، از همین مقطع، رقابت میان دیپلماسی و جنگ وارد مرحله نهایی شد؛ رقابتی که سرانجام با آغاز عملیات نظامی، مسیر مذاکرات را بهطور موقت متوقف کرد و منطقه را وارد بحرانی تازه ساخت.
🔸در مجموع، پیام اصلی کتاب آن است که جنگ ۱۲ روزه نه نتیجه شکست ناگهانی مذاکرات، بلکه حاصل همزمانی دو روند موازی بود: تلاشی برای رسیدن به توافق و تلاشی دیگر برای تغییر موازنه از طریق قدرت نظامی. به باور نویسندگان، فهم این دو روند موازی برای درک تحولات پس از جنگ و مذاکرات بعدی ایران و آمریکا اهمیت اساسی دارد.
@🔺
Читать полностью…
MENA |منا
01 July 2026 21:16
گزارش تحقیقی
🔻
ابعاد پنهان حمله مرگبار میناب؛ چرا مدرسه «شجره طیبه» هدف قرار گرفت؟🗞آسوشیتدپرس
🔶در حالی که پنتاگون همچنان درباره حمله به یک مدرسه ابتدایی در شهر میناب سکوت کرده است، خبرگزاری آسوشیتدپرس با انتشار گزارشی تحقیقی، جزئیات تازهای از یکی از مرگبارترین حملات در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران منتشر کرده است.
🔸در این حمله بیش از ۱۰۰ کودک ایرانی کشته شدند و بیشتر قربانیان این حمله دانشآموزان یک مدرسه ابتدایی بودند. با وجود آنکه ارتش آمریکا گفته بود تحقیقاتی درباره حمله را آغاز کرده اما با گذشت بیش از چهار ماه هنوز گزارش روشنی از آنچه در این حمله رخ داد، منتشر نشده است.
🔸دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا تاکنون مسئولیت این حمله را بهطور مستقیم نپذیرفته است. با این حال یک مقام آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، به آسوشیتدپرس گفته است ارتش آمریکا تقریبا بلافاصله پس از حمله، شواهدی در اختیار داشت که نشان میداد این مدرسه چطور هدف قرار گرفته است.
🔸آسوشیتدپرس با گفتوگو با مقامات آمریکایی، فعالان حقوق بشر و ایرانیانی که بهطور مستقیم با نیروهای امدادی و خانوادههای قربانیان در ارتباط بودهاند، روایت این حمله و پیامدهای آن را بازسازی کرده و جزئیات تازهای از آنچه در مدرسه میناب رخ داد، منتشر کرده است. بیشتر این افراد به دلیل نگرانی از پیامدهای احتمالی، نخواستند نامشان فاش شود.
🔸هنوز ابعاد این حمله در هالهای از ابهام قرار دارد. دونالد ترامپ هفته گذشته در پاسخ به پرسشی درباره این حمله گفت ترامپ گفت شواهدی ندیده که نشان دهد آمریکا مسئول این حمله بوده است. نماینده ایران در سازمان ملل نیز به درخواست آسوشیتدپرس برای اظهار نظر پاسخ نداده است.
🔸
معلمان با والدین تماس گرفتند تا فرزندانشان را از مدرسه ببرند؛ چند دقیقه بعد بمبها فرود آمدند🔸صبح شنبه ۲۸ فوریه، آسمان شهر میناب صاف بود. دانشآموزان وارد مدرسه ابتدایی «شجره طیبه» میشدند؛ مدرسهای که به گفته شیوا امیرراد، نماینده بینالمللی یکی از تشکلهای صنفی معلمان ایران، برای فرزندان خانوادههای وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و دیگر نهادهای حکومتی تاسیس شده بود. او که ۱۸ سال در ایران معلم بوده و اکنون با افرادی در میناب در ارتباط است، این اطلاعات را در اختیار آسوشیتدپرس قرار داده است.
🔸امیرراد میگوید اگرچه بیشتر مدارس ایران بر اساس دستورالعملهای جمهوری اسلامی اداره میشوند اما مدرسه «شجره طیبه» بهطور مشخص با هدف ترویج و تقویت دیدگاههای سپاه فعالیت میکردند. با این حال او تاکید میکند: «صرفنظر از پیشینه خانوادگی دانشآموزان، کودکان غیرنظامی هستند و حمله به یک مدرسه تحت هر شرایطی محکوم است.»
🔸بررسی تصاویر ماهوارهای از سوی آسوشیتدپرس نشان میدهد ساختمان مدرسه در محوطهای قرار داشت که یک پایگاه سپاه در آن واقع شده بود. این ساختمان پیشتر متعلق به سپاه بود اما بیش از یک دهه پیش با حصارکشی از بخش نظامی جدا و به مدرسه تبدیل شد.
🔸به گفته یک گروه حقوق بشری محلی، شماری از دانشآموزان فرزندان اعضای سپاه بودند اما بسیاری دیگر کودکانی از خانوادههای ساکن منطقه بودند؛ منطقهای که عمدتا محل زندگی بلوچهای سنیمذهب است؛ اقلیتی که به گفته نهادهای حقوق بشری سالها با تبعیض و سرکوب از سوی حکومت ایران روبهرو بودهاند.
🔸همزمان با آغاز حملات هوایی به تهران کارکنان مدرسه با والدین تماس گرفتند و از آنها خواستند برای بردن فرزندانشان زودتر به مدرسه بیایند.
🔸پدر یکی از قربانیان که در نزدیکی مدرسه زندگی میکرد، برای بردن پسرش به مدرسه رفت. به گفته یکی از ساکنان میناب که روایت چند خانواده را برای آسوشیتدپرس نقل کرده است، او در آنجا چند تن از بستگان خردسال خود را دید که منتظر رسیدن والدینشان بودند. او به آنها گفت که میتواند آنها را به خانهیشان ببرد اما کودکان نپذیرفتند.
🔸حدود ۱۰ دقیقه بعد چند بمب به پنج ساختمان در این مجموعه اصابت کردند.
🔸
بازوی کودکی که میان آوار افتاده بودپدری که برای بردن فرزندش به مدرسه رفته بود با شنیدن صدای انفجار دوباره خود را به محل حادثه رساند. به گزارش آسوشیتدپرس، تصاویر منتشرشده از سوی رسانههای دولتی ایران نشان میدهد مردان در میان دود و آوار به دنبال اجساد قربانیان میگشتند. این پدر نیز در میان پیکرهای سوخته، اجسادی را دید که گمان میکرد متعلق به بستگانش باشند.
🔹به گفته منابعی که آسوشیتدپرس با آنها گفتوگو کرده، امدادگران در میان آوار بازوی کوچک یک کودک را یافتند که از میان آوار افتاده بود.
🔹یکی از ساکنان یک روستای سنینشین اطراف نیز برای یافتن برادرزادهاش به محل حادثه رفت اما سرانجام پیکر بیجان او را از زیر تلی از خاک بیرون کشید.
@🔺
Читать полностью…
-