221198
आम्ही आपले मराठी भाषेचे शब्दभांडार, आकलन आणि व्याकरणची समज वाढवण्यासाठी , विस्तारित करण्यासाठी मदत करू , आजच आपल्या मित्रांनाही आपल्या चॅनेल वर आमंत्रित करा. लगेच जॉईन करा @Marathi
🔷अलंकारिक शब्द🔷
------------------------------------
३१) गोकुळ : मुलाबाळांनी भरलेले घर
३२) गोगलगाय : गरीब किंवा निरुपद्रवी मनुष्य
३३) घरकोंबडा : घराबाहेर न पडणारा
३४) घोरपड : चिकाटी धरणारा
३५) चरपट पंजिरी : निरर्थक बडबड
३६) चालता काळ : वैभवाचा काळ
३७) चौदावे रत्न : मार
३८) छत्तीसचा आकडा : शत्रुत्व
३९) जमदग्नीचा अवतार : रागीट माणूस
४०) टोळभैरव : नासाडी करीत फिरणारे
🔹अलंकारिक शब्द🔹
–----------------////-------------------
११) उंटावरचा शहाणा : मूर्खपणाचा सल्ला देणारा
१२) उंबराचे फुल : अगदी दुर्मिळ वस्तू
१३) कर्णाचा अवतार : उदार माणूस
१४) कळसूत्री बाहुले : दुसऱ्याच्या तंत्राने चालणारा
१५) कळीचा नारद : भांडण लाऊन देणारा
१६) काडी पहिलवान : हडकुळा माणूस
१७) कुंभकर्ण : झोपाळू माणूस
१८) कुपमंडूक : संकुचित दृष्टीचा
१९) कैकयी/मन्थरा : द्रुष्ट स्री
२०) कोल्हेकुई : लोकांची वटवट : खडाजंगी
📌 "जोडपे , त्रिकूट , आठवडा , पंचक, डझन , शत , सहस्र , लक्ष , कोटी "
हे शब्द असे आहेत की त्यातून अनेकत्वाचा बोध होतो . तरीही तेवढ्या संख्येचा एक गट मानून ते अनेकवचनी वापरले जातात. अनेक गट मानले तर अनेकवचनी वापरतात.
🔹 टोपण नावे - कवी / साहित्यिक 🔹
1) यशवंत - यशवंत दिनकर पेंढारकर
2) मोरोपंत - मोरोपंत रामचंद्र पराडकर
3) रामदास - नारायण सुर्याजीपंत ठोसर
4) दत्त - दत्तात्रय कोंडो घाटे
5) आरती प्रभू - चिंतामण त्र्यंबक खानोलकर
6) बी - नारायण मुरलीधर गुप्ते
7) लोकहितवादी - गोपाळ हरी देशमुख
8) दिवाकर - शंकर काशिनाथ गर्गे
9) माधव ज्युलियन - माधव त्र्यंबक पटवर्धन
10) अज्ञातवासी - दिनकर गंगाधर केळकर
______________________________________
जॉईन करा आमचे मराठी व्याकरणाचे चॅनेल , जॉईन होण्यासाठी @Marathi येथे क्लिक करा. चॅनेल ओपन झाले कि तळाशी join ऑप्शन असेल त्यावर क्लिक करा.
🔺 सर्वनामे 🔻
मराठीत मूळ सर्वनामे 9 आहेत .
( मी , तू, तो , हा, जो, कोण , काय, आपण, स्वतः )
विषय मराठी
शब्दाच्या जाती
1)नाम -
जे शब्द प्रत्यक्ष किंवा काल्पनिक वस्तूची, वस्तूच्या गुणांची नावे असतात अशा शब्दांना नाम असे म्हणतात.
उदाहरण - घर, आकाश, गोड
2)सर्वनाम-
जे शब्द नामाच्या ऐवजी वापरले जातात त्या शब्दांना सर्वनाम असे म्हणतात.
उदाहरण - मी, तू, आम्ही
3) विशेषण-
जे शब्द नामाबद्दल जास्त माहिती सांगतात त्या शब्दांना विशेषण असे म्हणतात.
उदाहरण - गोड, उंच
4)क्रियापद-
जे शब्द वाक्यातील क्रिया दाखवतात व त्या वाक्याचा अर्थ पूर्ण करतात त्या शब्दांना क्रियापद असे म्हणतात.
उदाहरण - बसणे, पळणे
5)क्रियाविशेषण-
जे शब्द क्रियापदाबद्दल जास्त माहिती सांगतात त्या शब्दांना क्रियाविशेषण असे म्हणतात.
उदाहरण - इथे, उद्या
6) शब्दयोगी अव्यय-
जे शब्द नामांना किंवा सर्वनामांना जडून येतात व वाक्यातील शब्दांचा संबंध दाखवतात त्या शब्दांना शब्दयोगी अव्यय असे म्हणतात.
उदाहरण - झाडाखाली, त्यासाठी
7) उभयान्वयी अव्यय-
जे शब्द दोन शब्द किंवा वाक्य यांना जोडतात त्या शब्दांना उभयान्वयी अव्यय असे म्हणतात.
उदाहरण - व, आणि, किंवा
8) केवलप्रयोगी अव्यय-
जे शब्द आपल्या मनातील वृत्तीकिंवा भवन व्यक्त करतात त्या शब्दांना केवलप्रयोगी अव्यय असे म्हणतात.
उदाहरण - अरेरे, अबब
___________________________________
आमचे चॅनेल जॉईन करण्यासाठी @marathi येथे क्लिक करा .
🌋🔥🔥☄🔥🔥💥
▪️तलाठी गट - क मध्ये
तलाठी भरती गट क मध्ये ...
● 1539 तलाठी
● एकूण जागा 3088
▪️2619 + 3088 = 5707
===========
/channel/eMPSCkatta
⚫️ समानार्थी शब्द ⚫️
कर्कश =कर्णकठोर ,बोचणारे,
तुसडा , किर्र , त्राटिका,
भांडखोर
कासव = कमट , कमठ , कूर्म ,
कच्छप ,कच्छ
उत्तरे:
115 )-2
116 )-3
117 )-2
118 )-4
119 )-4
120 )-1
✅काही शब्दांचे अर्थ व वाक्यात उपयोग ✅
1)सवंग = कमी दर्जाचे ,सहजासहजी प्राप्त होणारे.
• सवंग लोकप्रियता - म्हणजे सहजगत्या सोप्या उपायांनी प्राप्त होणारी लोकप्रियता.
◆वेडेवाकडे हावभाव व मकडचेष्टा संसारख्या मार्गानी त्याने विनोदी नट म्हणून सवंग लोकप्रियता प्राप्त केली होती.
2)जोखड= जुलमाचे ओझे
• नांगराला जपलेल्या बैलाची मान जोखडात अडकली जाते.
◆ 1947 साली पारतंत्र्याच्या जोखडातून मुक्त होऊन भारत स्वतंत्र झाला.
🔷 पोर्तुगीज भाषेतून मराठीत रूढ झालेले शब्द 🔷
परात पसार बटाटा इस्त्री पोपयी जुगार बूच साबण काजे पुरावा बिस्कीट कर्नल पेरू पिंप हापूस अननस टिकाव बतेला* चेपे* बुराख*
बतेला* : खूप वजन नेणारे जहाज
चेपे* :बसकी टोपी
बुराख* :लहान
🔹अलंकारिक शब्द🔹
२१) खडास्टक : भांडण
२२) खुशालचंद : अतिशय चैनिखोर
२३) खेटराची पूजा : अपशब्दाने खरडपट्टी काढणे
२४) गप्पीदास : थापा गप्पा मारणारा
२४) गर्भश्रीमंत : जन्मापासून श्रीमंत
२५) गंगा यमुना : अश्रू
२६) गंडांतर : भीतीदायक संकट
२७) गाजर पारखी : कसलीही पारख नसलेला, मूर्ख
२८) गाढव : बेअकली माणूस
२९) गुरुकिल्ली : मर्म, रहस्य
३०) गुळाचा गणपती : मंद बुद्धीचा
🔹अलंकारिक शब्द🔹
-------------------------------------
१) अकरावा रूद्र : अतिशय तापट माणूस
२) अकलेचा कांदा : मूर्ख
३) अरण्य पंडित : मूर्ख मनुष्य
४) अरण्यरुदन : ज्याचा उपयोग नाही अशी तक्रार
५ ) अष्टपैलू : अनेक चांगले गुण असलेला
६) अळवावरचे पाणी : फार काळ न टिकणारे
७) अक्षरशत्रू : निरक्षर माणूस
८) अंडीपिल्ली : गुप्त गोष्ट
९) अंधेर नगरी : अव्यव्स्तीत पानाचा
कारभार
१०) ओनामा : एखाद्या गोष्टीची सुरवात
"आकरान्त पुल्लिंगी नामाचे अनेकवचन एकारान्त होते"
उदा.
आंबा - आंबे
ससा - ससे
मुलगा - मुलगे
पेढा - पेढे
राजा - राजे
मळा - मळे
घोडा - घोडे
अपवाद:
● दादा
● मामा
उत्तरे:
133)-4
134)-3
135)-2
136)-3
137)-4
138)-4
139)-1
✅सारखे वाटणारे शब्द✅
-----////-------------//////---------------///////--------
★ अंबुद = ढग
★अंबुज = कमळ
★अंबुट = आकाश
🔹 नाम 🔹
⚫️ सामान्य नाम
● वाचक नाम - कळप, वर्ग, सैन्य, समिती .
● पदार्थवाचक नाम - सोने, तांबे , दूध इ.
⚫️ विशेष नाम - हिमालय , गंगा , हरी
⚫️ भाववाचक नाम -हास्य , तारुण्य , चोरी , उड्डाण, वार्धक्य इ.
प्रश्नसंच 1 : मराठी
१) नामाऐवजी वापरल्या जाणार्या शब्दाला काय म्हणतात ?
अ) विशेष नाम
ब) सर्वनाम
क) विशेषण
ड) क्रियापद
उत्तर : ब
====================
२) शब्दाच्या किती जाती आहेत?
अ) आठ
ब) पाच
क) तीन
ड) बारा
उत्तर :अ
====================
३) विसंगत पर्याय निवडा
अ) क - ख
ब) च - छ
क) ब - भ
ड) त - थ
उत्तर : क
====================
४) हरणाच्या कानात वारा शिरला ? (कर्ता ओळखा)
अ) हरीण
ब) शिरला
क) कान
ड) वारा
उत्तर : अ
====================
५) समाजात वावरणारे असले साप ठेचून काढले पाहिजे ? (शब्द शक्ती ओळखा )
अ) लक्षणा
ब) व्यंजना
क) अभिधा
ड) वरील पैकी सर्व
उत्तर : ड
====================
६) नीलकंठ, रक्तचंदन, मुखकमल समासाचा प्रकार ओळखा ?
अ) द्विगु समास.
ब) द्वंद्वाव समास
क) कर्मधारय समास
ड) अलुक तत्पुरुष समास.
उत्तर : क
====================
७) स्वताशी केलेले भाषण म्हणजेच ?
अ) संवाद
ब) स्वगत
क) वाद
ड) नांदी
उत्तर : ब
====================
८) राजु जोराने धावतो. (प्रयोग ओळखा )
अ) भावे प्रयोग
ब) कर्मणी प्रयोग
क) सकर्मक कर्तरी
ड) अकर्मक कर्तरी
उत्तर :क
====================
९) कर्म, दुग्ध, हस्त, कोमल हे कोणत्या प्रकारचे शब्द आहे?
अ) देशी
ब) तत्सम
क) तत्भव
ड) परभाषीय
उत्तर : ब
====================
१०) आई सारखी मायाळू आईच . (अलंकार ओळखा )
अ) उपमा
ब) व्यतिरेक
क) अनन्वय
ड) रुपक
उत्तर : ड
====================
Join our channel here @marathi
❇️काही वाक्प्रचार व त्यांचे अर्थ❇️
चंचुप्रवेश करणे -शिरकाव करणे
चुटक्यांचे मांडव - बडाईखोरीचे बोलणे
घर पुजणे -आपले काम सोडून दुसऱ्या च्या भेटीगाठी घेणे
◆बुद्रुक म्हणजे अगोदर स्थापन झालेले(Elder)
◆खुर्द म्हणजे नंतर स्थापन झालेले( small , junior)
हे दोन्ही प्रयोग मुख्यत्वे खेडेगावच्या ठिकाणी वापरले जातात.
◆इन्साफ
"इन्साफ " हा अरबी शब्द असून त्याचा अर्थ 'न्याय 'असा होतो.
न्यायालयाचे काम हे इन्साफ देण्याचे असते .न्यायालयात न्यायदेवतेचे प्रतिनिधित्व करणारे न्यायाधीश इन्साफ करतात.
न्यायालयीन कामकाजापेक्षाही अधिक व्यापक अर्थानेहा शब्द वापरला जातो .
उत्तरे (poll)
108)-3
109)-3
110)-2
111)-3
112)-3
113)-2
114)-3
उत्तरे (poll प्रश्न)
101)-1
102)-1
103)-3
104)-1
105)-2
106)-2
107)-3