221198
आम्ही आपले मराठी भाषेचे शब्दभांडार, आकलन आणि व्याकरणची समज वाढवण्यासाठी , विस्तारित करण्यासाठी मदत करू , आजच आपल्या मित्रांनाही आपल्या चॅनेल वर आमंत्रित करा. लगेच जॉईन करा @Marathi
🔥🔥🔥
महाराष्ट्र राजपत्रित नागरी सेवा संयुक्त (पूर्व) परीक्षा 2026 चे प्रवेशप्रमाणपत्रे उमेदवारांच्या खात्यामध्ये उपलब्ध झाले आहेत.
लिंक
https://mpsconline.gov.in/candidate/login
परीक्षा दिनांक - 31 मे 2026
_______________________________
🔶🔶समानार्थी शब्द :🔶🔶
🔹झोपाळा - झुला, हिंदोळा, टाळाटाळ
♦️झरा - निर्झर, ओहळ, ओढा
🔹झगडा - कलह, भांडण, तंटा
🔺टका - पैसा, पैका, जमीन मोजण्याचे माप
🔹टणक - निबर, कठिण, धट्टाकट्टा
♦️टाळाटाळ - र्हयगय, दिरंगाई, टगळमंगळ
🔹ठाम - पक्का, कायम, दृढ
♦️ठिकाण - पत्ता, स्थान, खूण
🔹डोके - माथा, मस्तक, शिर
♦️डोळा - नेत्र, लोचन, अक्ष, चक्षू
🔹डौल - रुबाब, दिमाख, ऐट
🔹ढग - घन, जलद, मेघ, नीरद
♦️ढाळणे - गाळणे, आतणे, अभिषेक करणे
🔹ढेकूळ - ढेप, पेंड, भेली
♦️ढिलाई - चालढकल, दुर्लक्ष, दिरंगाई, हयगय
🔹ढोंगी - लबाड, भोंदू, दांभिक, फसवा
♦️ढोल - नगारा, डंका, पडघम
🔹तट - काठ, किनारा, बाजू, भांडण
♦️तत्व - सत्य, तात्पर्य, अंश
🔶प्रश्न 26🔶
उत्तर - 3
स्पष्टीकरण
रमा -
श्री , कमला , पद्मा , पद्मजा , लक्ष्मी
🔶प्रश्न 24 🔶
उत्तर - 4
♦️स्पष्टीकरण♦️
🔹बायको -
- अर्धांगी , जाया , सहधर्मचारिणी , अलावत
अस्तुरी , अस्तरी , कलत्र
अंबुली , अंतुरी
- मेदिनी , क्षिती , क्षमा , वसुधा , उरवी , अवनी , धरती , धरणी , पृथ्वी
आज झालेला ‘महाराष्ट्र अराजपत्रित गट-ब सेवा मुख्य परीक्षा 2025’
पेपर क्रमांक 1(मराठी व इंग्रजी)
🔹प्रश्न 11🔹
🔺 उत्तर 2
स्पष्टीकरण
♦️आणखी काही फारसी शब्द ♦️
खाना
सामान
हकीकत
कमान
कमर
जोश
☘☘*उपमा*☘☘ –
🌷उपमेय हे उपमानासारखेच आहे, असे जेथे वर्णन असते, तेथे ‘उपमा’ हा अलंकार असतो.
🌷उपमा अलंकारात सम, समान, सारखे, वाणी, जसे, तसे, प्रमाण, सदृश, परी, तुल्य यांपैकी एखादा साधर्म्यसूचक शब्द असतो.
🌷उदा -
लाट उसळोनी जळी खळे व्हावे,
त्यात चंद्राचे चांदणे पडावे,
तसे गाली हासता तुझ्या व्हावे,
उचंबळूनी लावण्या वर वहावे ||
☘☘*उत्प्रेक्षा* ☘☘–
🌷उपमेय हे उपमानच आहे असे जेथे वर्णन असते, तेथे ‘उत्प्रेक्षा’ हा अलंकार असतो.
🌷उत्प्रेक्षा अलंकारात जणू, जणूकाही, जणूकाय, की, गमे, वाटे, भासे, म्हणजे यांपैकी एखादा साधर्म्यसूचक शब्द असतो.
🌷*उदा*..
विद्या हे पुरुषास रूप बरवे, की झाकले द्रव्यही
तिच्या कळ्या | होत्या मिटलेल्या सगळ्या |
जणू दमल्या | फार खेळूनी, मग निजल्या ||
🔹प्रश्न 4🔹
उत्तर पर्याय - 4
🔶स्पष्टीकरण 🔶
🔺झाड ,तरु ,वृक्ष ,पादप
🔺पुत्र ,सुत ,नंदन, तनुज, मुलगा
🔺घर ,सदन ,भवन गृह ,आलय ,निकेतन
🔺वासर ,अहन ,वार दिवस
🔺अमर , ईश्वर , सूर , निर्मिक , देव
प्रश्न 3
उत्तर - 2
🔶स्पष्टीकरण🔶
🔹अंगावर शहारे येणे - खूप घाबरून जाणे
🔹अंगी लागणे - फायदा होणे
🔹अंगीकार करणे - स्वीकार करणे
🔹अंगी आणणे - शिकणे
🔹अंगावर शकणे - नुकसान सहन करणे
🔹अंगावर जाणे- मारायला धावणे
🔹अंगावर घेणे - जबाबदारी घेणे
प्रश्न 2
उत्तर
पर्याय - 2
स्पष्टीकरण
♦️ मनोरंजन , अनुरंजन , करमणूक
♦️मजकूर , बातमी, वृतांत , हकीकत
♦️यम, यमराज, मृत्यूदेवता , पितृपती
🔹वर्णमाला: थोडक्यात महत्त्वाचे ‼️
▪️भाषेतील वाक्ये ,वाक्यातील शब्द व
त्याच्या परस्परांशी असलेला संबंध
ज्या शास्त्रात केला जातो त्यास व्याकरण म्हणतात.
▪️वर्ण विचार :
ज्या शब्दाचे पृथक्करण होत नाही त्यास वर्ण म्हणतात.
▪️ स्वर : ज्या वर्णाचा उच्चार स्वतंत्रपणे पुर्ण होतो त्यास स्वर म्हणतात .
ऱ्हस्व स्वर : अ,इ,उ,ऋ,लृ .
दिर्घ स्वर : आ,ई ,ऊ,ए,ऐ,ओ,औ.
▪️स्वरादी : ज्या वर्णाचा उच्चार अगोदर स्वराच्या साह्याने होतो त्यास स्वरादी म्हणतात . उदा- अं,आ:
▪️सहजतीय स्वर :एकाच उच्चार स्थानातून निघणारे . उदा- अ,आ /इ ,ई /उ ,ऊ .
▪️विजातीय स्वर : भिन्न उच्चार स्थानातून निघणारे स्वर. उदा- अ ,इ /आ ,ई /अ ,उ .
▪️सयुक्त स्वर :दोन स्वर मिळून बनलेले स्वर म्हणजे सयुक्त स्वर होय . उदा- अ +इ =ऐ , अ +उ =ओ ,अ +ओ =औ .
▪️ व्यंजन :ज्या वर्णाचा उच्चार स्वराचे साह्य घेऊन होतो त्यास व्यंजन म्हणतात .
▪️महाप्राण व्यंजन : ह,चे प्राबल्य असते.
▪️अल्प प्राण व्यंजन :ह,चे प्राबल्य नसते.
▪️स्पर्श व्यंजन :क ,च ,ट ,त ,प
▪️अंतस्थ व्यंजन :य,र,ल ,व.
उष्ण व्यंजन :श ,ष ,स
▪️नासिक्य : ड;,त्र ,ण ,न ,म .
📚 वर्णाची उच्चार स्थाने :
कंठ्य :क,अ,आ.
तालव्य :च,इ,ई,
मूर्धन्य :ट ,र,स.
दंत्य : त,ल,स
ओष्ठ्य :प,उ,ऊ .
अनुनासिक : ड;,त्र ,ण ,न ,म,
कंठ तालव्य :ए ,ऐ.
कंठ ओष्ठ :ओ,औ.
दंन्तोष्ठ : व .
-------------------------------------------------
अधिक माहितीसाठी जॉईन करा @Marathi
राज्यसेवा मुख्य : अभ्यासाची रणनीती भाषा (वस्तुनिष्ठ)
Читать полностью…
🔶वर्णमाला:🔶
▪️वर्ण विचार :
ज्या शब्दाचे पृथक्करण होत नाही त्यास 'वर्ण' म्हणतात.
▪️ स्वर :
ज्या वर्णाचा उच्चार स्वतंत्रपणे पुर्ण होतो त्यास स्वर म्हणतात .
ऱ्हस्व स्वर :
अ,इ,उ,ऋ,लृ .
दिर्घ स्वर :
आ,ई ,ऊ,ए,ऐ,ओ,औ.
▪️स्वरादी :
ज्या वर्णाचा उच्चार अगोदर स्वराच्या साह्याने होतो त्यास स्वरादी म्हणतात . उदा- अं,आ:
▪️सहजतीय स्वर :
एकाच उच्चार स्थानातून निघणारे .
उदा- अ,आ /इ ,ई /उ ,ऊ .
▪️विजातीय स्वर :
भिन्न उच्चार स्थानातून निघणारे स्वर. उदा- अ ,इ /आ ,ई /अ ,उ .
▪️सयुक्त स्वर :
दोन स्वर मिळून बनलेले स्वर म्हणजे सयुक्त स्वर होय . उदा- अ +इ =ऐ , अ +उ =ओ ,अ +ओ =औ .
▪️ व्यंजन :ज्या वर्णाचा उच्चार स्वराचे साह्य घेऊन होतो त्यास व्यंजन म्हणतात .
▪️महाप्राण व्यंजन : ह,चे प्राबल्य असते.
▪️अल्प प्राण व्यंजन :ह,चे प्राबल्य नसते.
▪️स्पर्श व्यंजन :क ,च ,ट ,त ,प
▪️अंतस्थ व्यंजन :य,र,ल ,व.
उष्ण व्यंजन :श ,ष ,स
▪️नासिक्य : ड;,त्र ,ण ,न ,म .
📚 वर्णाची उच्चार स्थाने :
कंठ्य :क,अ,आ.
तालव्य :च,इ,ई,
मूर्धन्य :ट ,र,स.
दंत्य : त,ल,स
ओष्ठ्य :प,उ,ऊ .
अनुनासिक : ड;,त्र ,ण ,न ,म,
कंठ तालव्य :ए ,ऐ.
कंठ ओष्ठ :ओ,औ.
दान्तोष्ठ : व .
🔶प्रश्न 25 🔶
🔹उत्तर - 1
- सायक ,बाण , तीर , इषु , शर
-मंडूक , भेक , बेडूक ,
पाणी - समानार्थी शब्द
🔹जल
🔹अंबू
🔹पय
🔹नीर
🔹तोय
🔹उदक
🔹जीवन
🔹सलील
🔹वारी
🔹अंभ
♦️♦️मध्यमपदलोपी समास♦️♦️
उदाहरणे-
🔹कांदेपोहे
🔹साखरभात
🔹पुरणपोळी
🔹डाळवांगे
🔹बटाटेभात
🔹चुलतसासरा
🔹बालमित्र
🔹नातसून
🔹मावसभाऊ
🔹लंगोटीमित्र
🔹🔹प्रश्न 9🔹🔹
🔺उत्तर ... 1
🔶स्पष्टीकरण
🔺 उपपद तत्पुरुष समास
🔺दुसरे पद प्रधान असते
🔺उदा . पयोद , ग्रंथकार , सुज्ञ , मनुज
♦️♦️शुद्ध शब्द ♦️♦️
🔹 शारीरिक 🔹 अनसूया
🔹हाहाकार 🔹कोट्यधीश
🔹वधूपरीक्षा 🔹मथितार्थ
🔹निर्भर्त्सना 🔹सहायक
🔹साहाय्य /साह्य 🔹आशीर्वाद
🔹 परीक्षा
🔶🔹उपसर्ग जोडून येणारे शब्द 🔹🔶
मूळ शब्दाआधी जे अक्षर किंवा शब्द जोडला जातो, त्याला उपसर्ग म्हणतात.
(१) अ + चूक = अचूक
(२) अ + मर = अमर
(३) अ +पार =अपार
(४) अ + नाथ = अनाथ
(५) अ + पात्र = अपात्र.
(६) अ + चल = अचल
(७) अ + शांत = अशांत
(८) अ +ज्ञान = अज्ञान
(९) अ + माप = अमाप
(१०) अ +शुभ = अशुभ
(११) अ + सत्य = असत्य
(१२) अ + बोल = अबोल
(१३) अ + खंड =अखंड
(१४) अं + धार = अंधार
(१५) अ + समान = असमान
(१६) अ + स्थिर = अस्थिर
(१७) अ + न्याय = अन्याय
(१८) अ + पचन = अपचन
(१९) अ + जय = अजय
(२०) अ + प्रगत = अप्रगत
(२१) अ + मोल = अमोल
(२२) अ + योग्य = अयोग्य
(२३) कु + रूप = कुरूप
(२४) सु + काळ = काळ
(२५) सु + गंध = सुगंध
(२६) सु + पुत्र = सुपुत्र
(२७) सु + मार्ग = सुमार्ग
(२८) सु + यश = सुयश
(२९) सु + योग्य = सुयोग्य
(३०) वि + नाश = विनाश
(३१) आ + मरण = आमरण
(३२) ना + खूष = खूष
(३३) ना + पसंत = नापसंत
(३४) ना + पास = नापास
(३५) ना + बाद = नाबाद
(३६) बिन + चूक = बिनचूक
(३७) बिन + पगारी = बिनपगारी
(३८) गैर + हजर = गैरहजर
(३९) अप + मान = अपमान
(४०) अप + यश अपयश
🔶 सरिता- तरंगिनी
🔶अहन - वासर
🔶आलय - घर
🔶कोदंड- धनु
🔶चक्षू - नयन
🔶यामिनी - रजनी
🔶वसन - पट
🔶जलद - घन
🔶कपी- वानर
🔶🔶काही महत्वाचे समानार्थी शब्द 🔶🔶
🔹यज्ञ - याग , होम हवन, मख
🔹राजा - भूप , नृप , नरेश , प्रजापती, महिपती
🔹रसिक -मर्मज्ञ ,रसज्ञ
🔹रागीट - कोपी , संतापी
🔹रक्त - शोणित
➡️ अनुप्रास अलंकार ⬅️
कवितेच्या चरणात एकाच अक्षराची पुनरावृत्ती होऊन त्यातील नादामुळे जेव्हा सौंदर्य प्राप्त होते तेव्हा अनुप्रास अलंकार होतो.
🔸उदा.
गडद निळे गडद निळे जलद भरुनि आले,
शीतल तनु चपल चरण अनिलगण निघाले