خردسرای فردوسی

18 October 2026 16:22

📌نظر اساتید برجسته شاهنامه شناسی دربارهٔ شاهنامهٔ مصور سایان

▫️دکتر جلال خالقی‌مطلق (پیش از چاپ)
▫️دکتر محمدجعفر یاحقی
▫️دکتر ژاله آموزگار
▫️دکتر محمود امیدسالار
▫️دکتر سجاد آیدنلو

#شاهنامه_مصور
#سایان


@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

12 October 2026 08:38

به مناسبت روز بزرگداشت حافظ، به کوچه‌باغ خیال و غزل قدم می‌گذاریم؛ جایی که واژه‌ها عطر عشق می‌گیرند و شعر، آیینه‌دار رازهای دل می‌شود.


📌 از کوچه‌باغ غزل تا خلوت دل

سخنران: دکتر مهدی محبتی
با عنوان: «نگاهی دیگر به بنیادهای دیالکتیکی شعر حافظ»

همراه با: موسیقی و حافظ‌خوانی.

📅 سه‌شنبه، ۲۱ مهرماه ۱۴۰۵
🕕 ساعت ۱۸
📍 تالار فردوسی دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد

┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈

#روز_بزرگداشت_حافظ
#دکتر_مهدی_محبتی
#قطب‌علمی_فردوسی_و_شاهنامه
#خردسرای_فردوسی_مشهد
#شورای_فرهنگی_دانشکده_ادبیات_و_علوم_انسانی


@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

11 October 2026 16:48

‍
📌گزارش تصویری
شفیعی‌کدکنی همسایه انیشتین بود
در مصاحبه با دکتر محمدجعفر یاحقی، مدیر مؤسسۀ خردسرای فردوسی

به مناسبت نوزدهم مهرماه زادروز دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی


#استاد_محمدرضا_شفیعی_کدکنی
#دکتر_محمدجعفر_یاحقی
#خردسرای_فردوسی_مشهد


@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

11 October 2026 16:43

‍
📌گزارش تصویری
آوازهٔ محمدرضا شفیعی‌کدکنی در گوش جهان
در مصاحبه با دکتر محمدجعفر یاحقی، مدیر مؤسسۀ خردسرای فردوسی

به مناسبت نوزدهم مهرماه زادروز دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی


#دکتر_محمدجعفر_یاحقی
#استاد_محمدرضا_شفیعی_کدکنی
#خردسرای_فردوسی_مشهد


@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

11 October 2026 12:57

نوزدهم مهرماه، سالگرد درگذشت دکتر محمدرضا راشدمحصل (۱۴۰۲-۱۳۱۵)

سه سال از فقدان مردی گذشت که ستون اصلی خردسرای فردوسی و شاهنامه‌شناسی خراسان بود.
روان پاک دکتر محمدرضا راشدمحصل، در چنین روزی (نوزدهم مهرماه ۱۴۰۲) به آسمان‌ها پر کشید و خردسرای فردوسی و همهٔ شاهنامه‌دوستان را سوگوار کرد.
او تنها نه یک شاهنامه‌شناس بزرگ و ایران‌دوست بنام بود بلکه انسانی شریف با خلق و خوی واقعی ایران و یک خراسانی سرفراز و آزاده بود که جای خالیش هرگز به این زودی‌ها پُر نخواهد شد.
سومین سالروز فقدان این گرامی‌مرد را به خانوادهٔ سربلند و دوستداران فراوانش در همهٔ جای ایران اندوهباد می‌گوییم.
روانش با پاکان در مینو جاویدان باد.

(مؤسسهٔ فرهنگی خردسرای فردوسی)


#دکتر_محمدرضا_راشدمحصل
#شاهنامه_پژوه
#مؤسسه_خردسرای_فردوسی


@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

10 October 2026 07:54

‍ ‍ ‍‍ ‍ ‍‍‍‍📽 پوشه دیداری: اجرای گروه هنری بیدل

به سرپرستی: استاد علی پورعطایی


در پنجاه و هشتمین همایش میان‌فصلی خردسرای فردوسی

‍ «مهرگان والا و خط معلّی»
(بزرگداشت مهرگان و خط معلی)

پنجشنبه، شانزدهم مهرماه ۱۴۰۵
مشهد، سالن همایش‌ هتل ملل میثاق

#همایش_میان_فصلی 
#گرامی_داشت_مهرگان
#استاد_علی_پورعطایی  
#خردسرای_فردوسی_مشهد

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

10 October 2026 06:35

‍ ‍ ‍ ‍‍‍‍📽 پوشه دیداری
سخنان و خیرمقدم دکتر محمدجعفر یاحقی
(استاد ممتاز دانشگاه فردوسی مشهد و مدیر مؤسسۀفرهنگی خردسرای فردوسی)


در پنجاه و هشتمین همایش میان‌فصلی خردسرای فردوسی

‍ «مهرگان والا و خط معلّی»
(بزرگداشت مهرگان و خط معلی)

پنجشنبه، شانزدهم مهرماه ۱۴۰۵
مشهد، سالن همایش‌ هتل ملل میثاق

#همایش_میان_فصلی 
#گرامی_داشت_مهرگان
#خط_معلی
#دکتر_محمدجعفر_یاحقی
#خردسرای_فردوسی_مشهد

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

07 October 2026 21:33

‍ مهرگان، جشن مهر و دوستی

#فردوسی در شاهنامه این‌‌گونه از جشن مهرگان یاد می‌کند:
به روز خجسته سرِ مهر ماه
به سر بر نهاد آن کـیانی کلاه
زمانه بی اندوه گشت از بدی
گرفتند هر کس ره بخردی
دل از داوری‌ها بپرداختند     
به آیین یکی جشن نو ساختند
نشستند فرزانگان شادکام          
گرفتند هر یک ز یاقوت جام
میِ روشن و چهرهٔ شاه نو     
جهان نو ز داد از سرِ ماه نو
بفرمود تا آتش افروختند              
همه عنبر و زعفران سوختند
پرستیدن مهرگان دین اوست    
تن‌آسانی و خوردن آیین اوست
اگر یادگارست ازو ماه و مهر            
بکوش و به رنج ایچ منمای چهر


در #مهریشت یکی از يشت‌های کهن اوستا این‌گونه می‌خوانیم:
«بشود که «مهر» از برای یاری به سوی ما آید.
از برای آزادی به‌سوی ما آید.
از برای آرامش به‌سوی ما آید.
از برای آمرزش به‌سوی ما آید.
از برای تندرستی به‌سوی ما آید.
از برای پیروزی به سوی ما آید.
از برای اشویی (راستی و پاکی و عشق اهورایی) به‌سوی ما آید. آن نیرومند همیشه پیروز، سزاوار ستایش، که هرگز فریب نمی‌خورد و همیشه هوشیار و بیدار است.»


🍂🍂🍂🍁🍁🍁

مهرگان را باید یکی از کهن‌ترین، شکوهمندترین و پایدارترین جشن‌های ایرانی دانست که با ستایش روشنایی و روز در پیوند است و در سده‌های پیشین بسیار گرامی بوده است.
و می‌توان گفت پس از آیین نوروز برترین جشن ایرانی، جشن مهرگان است که در شاهنامه هم از آن سخن رفته است.

#جشن_مهرگان در مهر روز از مهر ماه برگزار می‌شده و مسعود سعد سلمان نیز درباره این جشن سروده است:
روز مهر و ماه مهر و جشن فرخ مهرگان،
مهر بفزای ای نگار مهرچهر مهربان.

در #شاهنامه، جشن مهرگان در پیوند با فریدون، یکی از نامورترین شهریاران نمادین و باستانی ایران است که وی بر ضحاک ماردوش که نماد گوهر بدی، پلیدی، زیان و ویرانگری است چیره می‌آید و او را به دماوند می‌برد و در اشکفتی به بند می‌کشد و خود بر اورنگ فرمانروایی ایران بر می‌نشیند و بدین سان روزگار روشنی آغاز گردیده است.
ایرانیان به پاس این رخداد بسیار خجسته آن روز را جشن می‌گیرند و این جشن تا سده‌ها و هزاره‌ها می‌پاید.


#جشن_مهرگان
#شاهنامه_فردوسی
#مهریشت
#تاجیکستان
#خردسرای_فردوسی_مشهد

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

05 October 2026 08:29

📌گزارش تصویری
رویداد «از هریوا تا نیشابور؛ نوای مشترک شعر فارسی»

بازدید هیأت فرهنگی ایران در هرات

🔹 بازدید از ارگ تاریخی هرات
🔹 زیارت و بازدید از آرامگاه جامی
🔹 بازدید از آرامگاه خواجه عبدالله انصاری
🔹 بازدید از زیارتگاه خواجه غلتان
🔹 بازدید از آرامگاه گوهرشاد بیگم

#اتاق_مشترک_بازرگانی_ایران_افغانستان
#خردسرای_فردوسی_مشهد

۱۴۰۵/۰۷/۰۷

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

02 October 2026 19:44

ششمین نشستِ
ماندنی‌های ادبیات ایران و جهان؛ یک‌شنبه‌های حکمت در ادبیات

📕بخش اول:
  ادبیاتِ فقدان، و ایجاد معنا با کمک ادبیات

ارائه‌دهنده:
حامد مهــراد
(دکترای ادبیات حماسی، مدرس دانشگاه، عضو خردسرای فردوسی)

‌—————————
📗بخش دوم:
فرایندهای شش گانهٔ درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) در پرتو عرفان مولانا
ارائهٔ‌ یک مدل مفهومی برای ارتقاء سلامت روان و معنویت

ارائه‌دهنده:
سید امیرحسین مرتضایی
( دکترای زبان و ادبیات فارسی، کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، مدرس دانشگاه)

‌—————————
زمان:
یک‌شنبه، ۱۲ مهر ۱۴۰۵
ساعت ۱۸

مکان:
مشهد، بلوار سجّاد، بین حامد و بزرگمهر شمالی، سجّاد ۱۳، نبش شقایق ۱،
شهر کتاب شاهنامه، طبقهٔ منهای ۲

🔵 حضور برای همه آزاد و رایگان است

کاری مشترک از حکمت زندگی، خردسرای فردوسی، و شهرکتاب شاهنامه

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

30 September 2026 06:38

‍ ‍ ‍ ⁠هشتم مهر روز بزرگداشت مولانا

مولانا مرزگستر قلمرو زبان فارسی


مولانا در پروردن و نگاه داشتن قدرت زبان فارسی و نشر و گسترش فکر و تمدنی که زاده و برخاسته از قلمرو اقوام هوشمند ایرانی است سهمی گرانقدر و ماندگار دارد.
فرزند بلخ نزدیک به شصت سال از زندگی را در «روم» گذرانید و هیچگاه نتوانست به زادگاه خود بازگردد. عمر او در شهر و دیاری گذشت که مردمش فرهنگی دیگر داشتند و گروه‌هایی از باشندگان آن‌جای به زبان‌های دیگر (یونانی و ترکی) متکلم بودند. با این وجود، مولوی که در کودکی بدان گوشه مهجور درافتاده بود به زبان فارسی- یعنی زبان پدری‌اش که کتاب بزرگی چون شاهنامه در آن زبان سروده شده بود و سخنوران بزرگی در بالیدن آن زبان کوشیده بودند- دو کتاب جاودانی سرود و به یادگار گذاشت.
او توانست اندیشه‌های انسانی بسیار گرانمایه را در آن دو کتاب بپروراند و تأثیری بگذارد که فرزندان و بالیدگان مکتبش به همان زبان فهم سخن کنند و خود نیز بدان زبان شعر بسرایند و «فارسی‌زبان» و «ایرانی‌فرهنگ» بمانند.
مولانا سخن‌ها و اندیشه‌های ضمیر پرجوش و خروش را در چندین هزار بیت (مجموعۀ دو کتاب) سروده است. اما بنیادگذار مکتبی نفوذکننده در تصوف ایرانی و اسلوبی آشنایی‌پذیر در شعر فارسی شد و پیروان بسیار و مقلّدان متعدد یافت. بی‌گمان نیرومندی و توانایی زبان تصوف او- یعنی زبان فارسی- موجب آن است تا اندیشه‌های انسانی ژرف او- که در مواردی چند به هم‌وزنی سخنان متفکران طراز اول جهان است- ارزنده و زنده و یا به سخنی روشن‌تر «همیشگی» و جاودانه باشد. چگونه ممکن است چنین سخن‌ها و اندیشه‌های روح‌نواز سروده به فارسی از میان برود؟

آتش‌ست این بانگ نای و نیست باد
هرکه این آتش ندارد نیست باد
در غم ما روزها بیگاه شد
روزها با سوزها همراه شد

بنمای رخ که باغ و گلستانم آرزوست
بگشای لب که قند فراوانم آرزوست
گویاترم ز بلبل اما ز رشک عام
مُهرست بر دهانم و افغانم آرزوست

در مذهب عاشقان قراری دگرست
وین بادۀ ناب را خماری دگرست
هر علم که در مدرسه حاصل گردد
کاری دگرست و عشق کاری دگرست


ایرج افشار

#بزرگداشت_مولانا

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

27 September 2026 19:36

وقتی عزیزی را از دست می‌دهیم، نگاه‌مان به زندگی هم عوض می‌شود.
چند هزار سال پیش، گیلگمش و اینانا هم با فقدان، ترس از مرگ و مسئله‌ی ادامه‌دادن روبه‌رو بودند.

در کارگاه دو جلسه‌ای انسان و راز مرگ روایت‌ها را می‌خوانیم، نمادهایشان را بررسی می‌کنیم و می‌بینیم این قصه‌های کهن امروز چه چیزی درباره‌ی خودمان، زندگی و مرگ به ما نشان می‌دهند.

شروع کارگاه: ۷ و ۸ مهر
(دو روز دیگر)

حضوری | آنلاین | آفلاین

کسب اطلاعات بیشتر و ثبت‌نام در تلگرام:

۰۹۹۶۲۳۲۲۲۴۶

@LazyNek00

خردسرای فردوسی

22 September 2026 12:58

‍ 🔻بوی جوی مولیان در ایران و تاجیکستان

بزرگداشت رودکی در تاجیکستان (۲۲ سپتامبر ۲٠۲۶)؛  (سی و یکم شهریورماه ۱۴٠۵)، در آکادمی علوم تاجیکستان برگزار شد.

در این مراسم، دکتر محمد جعفر یاحقی، استاد ممتاز دانشگاه فردوسی مشهد و مدیر مؤسسهٔ خردسرای فردوسی، دکتر عبدالرضا جوان جعفری، رئیس دانشگاه فردوسی مشهد، دکتر محمد تقوی، دکتر سیدمهدی زرقانی و دکتر سلمان ساکت از اعضای هیأت علمی دانشگاه فردوسی حضور داشتند.


بزرگداشت رودکی در تاجیکستان
رودکی را «پدر شعر فارسی» خوانده‌اند، شاعری که با زبانی ساده، مفاهیم بلندی همچون عشق، عدالت، مهرورزی به یکدیگر، تدبیر زندگی، شادمانی و... را در شعر خود گنجانده و آرامگاه وی در پنجکنت تاجیکستان، همواره محل گردهمایی دوستداران شعر و زبان فارسی است.
ایران و تاجیکستان با آن ریشه‌های فرهنگی و تمدنی نیاکانی که دارند، هر سال، دو روز مختلف را به بزرگداشت این شاعر بلندپایه زبان فارسی اختصاص داده‌اند.
در ۱۹۵۶ در آستانه ۱۱٠٠ سالگی رودکی، حکومت تاجیکستان دستور داد قبری را بگشایند که گمان می‌کردند، از آن رودکی باشد. هنگامی که بازمانده‌های جسد داخل قبر را به آزمایشگاه‌های مسکو بردند و دو سال درباره آن مطالعه کردند، اطمینان یافتند که جسد، متعلق به رودکی است. بنابراین آن را به پنج‌رود (پنجکنت) تاجیکستان منتقل کردند و به خاک سپردند. در همان سال ۱۹۵۸ به مناسبت هزار و صدمین سال تولد رودکی، مزار رودکی آباد شد و در ۱۹۹۹ در آستانه تجلیل از هزار و صدمین سالگرد تأسیس دولت سامانیان به کمک دولت ایران آرامگاه وی بازسازی و در ۲٠٠۷ مرمت شد.
از سال ۲٠٠۲ تاکنون، هر سال، روز بیست‌و دوم سپتامبر، به عنوان روز بزرگداشت رودکی در تاجیکستان نامگذاری شده و با ابتکار انستیتو زبان و ادبیات رودکی آکادمی علوم تاجیکستان، مراسمی برای بزرگداشت این شاعر بزرگ زبان فارسی برگزار می‌شود.

در ایران،چهارم دی ماه، روز بزرگداشت رودکی نامگذاری شده است و هر سال برنامه‌های مختلف علمی و فرهنگی به نام و یاد او در دانشگاه‌ها، مراکز فرهنگی، مدارس و... برگزار می‌شود.

پیشنهاد یکسان‌سازی تاریخ بزرگداشت رودکی

در پنجم دی‌ماه ۱۴٠۳ در جهت تحکیم روابط فرهنگی ایران و تاجیکستان، همایش بزرگداشت رودکی، به یاد رودکی‌پژوهان برجسته، زنده‌نامان صدرالدین عینی و سعید نفیسی در دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد.
دکتر سلمان ساکت، دبیر علمی در پایان این مراسم، ضمن گرامی‌داشت مقام رودکی و اندیشمندان رودکی‌پژوه دو کشور، با قرائت بیانیه‌ای پیشنهاد یکسان‌سازی تاریخ بزرگداشت رودکی را در دو کشور ایران و تاجیکستان مطرح کرد.
دکتر ساکت، در این بیانیه اظهار داشت که در جهت استحکام پیوندهای فرهنگی ایران و تاجیکستان، در تقویم رسمی ایران نیز به جای چهارم دی ماه،  بیست‌و‌دوم سپتامبر، روز بزرگداشت رودکی شناخته شود تا ایران و تاجیکستان، در روزی مشترک و به صورت هماهنگ، مقام بلند رودکی را ارج نهند.
امید آنکه چنین شود.

به قلم: دکتر فاطمه محمدزاده


#بزرگداشت_رودکی
#تاجیکستان

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

21 September 2026 18:57

چند بار توی زندگی به مرگ فکر کردی؟

شاید وقتی عزیزی رو از دست دادی و دلت می‌خواست فقط یک بار دیگه ببینیش. شاید وقتی خبر مرگ کسی رو شنیدی. شاید هم شبی، بی‌هیچ دلیل خاصی، به این فکر کردی که یه روز زندگی ما هم تموم می‌شه.

مرگ تجربهٔ مشترک همهٔ‌ ماست. گاهی ازش می‌ترسیم، گاهی سعی می‌کنیم فراموشش کنیم و گاهی دلمون می‌خواد بفهمیم بعد از اون چه اتفاقی می‌افته.

هزاران سال پیش، آدم‌ها هم با همین دغدغه‌ها زندگی می‌کردن.

گیلگمش وقتی دوستش، انکیدو، رو از دست می‌ده، با مرگ خودش روبه‌رو می‌شه. نمی‌تونه بپذیره که روزی خودش هم خواهد مرد. پس راهی سفری دشوار می‌شه تا راز جاودانگی رو پیدا کنه.

اینانا به جهان زیرین، سرزمین مردگان، سفر می‌کنه. از هفت دروازه می‌گذره، در هر دروازه چیزی از دست می‌ده و سرانجام خودش هم با مرگ روبه‌رو می‌شه. اما بازگشت از جهان مردگان ساده نیست.

اینها فقط داستان آدم‌ها و خدایان هزاران سال پیش نیستن؛ روایت ترس‌ها و آرزوهایی هستن که هنوز هم برای ما آشنا هستن.

در کارگاه دو جلسه‌ای انسان و راز مرگ، با هم این روایت‌ها رو می‌خونیم و درباره‌شون گفت‌وگو می‌کنیم.

ثبت‌نام در تلگرام:
۰۹۹۶۲۳۲۲۲۴۶
@LazyNek00

خردسرای فردوسی

19 September 2026 18:11

‍ ‍ ‍ ‍ ‍ ‍ ‍ ‍ ‍ ‍ ‍ ‍ ‍ ‍ #فصلنامه_پاژ
دورهٔ جدید ـ سال پانزدهم ـ شمارهٔ دوم ـ تابستان ۱۴۰۵ (شمارهٔ پیاپی ۶۲)

این فصلنامه با مجوّز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به شماره ثبت: ۹۰/۸۰۹۰ منتشر می‌شود.

#صاحب_امتیاز: مؤسسّۀ فرهنگی خردسرای فردوسی
#مدیرمسئول وسردبیر: دکتر محمّدجعفر یاحقی
#مدیر_علمی: دکتر حمید طبسی
#تحریریه: دکتر کیمیا تاج نیا، دکتر محمود حسن‌آبادی، دکتر حمید طبسی، دکتر علیرضا قیامتی، رجبعلی لباف‌خانیکی، دکتر جواد محقّق‌نیشابوری، دکتر حامد مهراد، دکتر محمّدجعفر یاحقّی
ویراستار: لیلا بخت‌آور
تنظیم و صفحه‌آرا: مرضیه دلیری اصل
طراح جلد: فرید یاحقی
تلفن و دورنگار: ۳۵۰۱۹۲۷۴-۰۵۱
صفحه خانگی: www.fcwh-ngo.com 

▫️ سرمقاله: خانهٔ شاهنامه کجاست؟
محمدجعفر یاحقی

#فهرست_مقالات:  

✳️ ز شهنامه حل کن همه مشکلم؛ بازتاب شاهنامه در عثمانی بر پایهٔ نامهٔ منظوم جنانی به لقمان شاهنامه‌گو
محمود حسن‌آبادی

✳️ خوی و شاهنامه‌شناسی
محمّدجعفر یاحقی

✳️ از اژی‌دهاکِ اوستایی تا ضحاکِ شاهنامه  (بازخوانی لایه‌های اسطوره‌ای و برهم‌کنش‌های فرهنگی)
فرهاد وداد

✳️ تأمّلی در خطبهٔ آغازین داستان رستم و اسفندیار (با تأکید بر بن‏مایهٔ گواه گرفتنِ خورشید)
حمید طبسی

✳️ سیاوش در شبستان آب؛ ژرفكاوی یك اسطورهٔ كهن
موسی‏الرضا نظری

✳️ بررسی اسطوره‌‌‌های ایرانی از منظر اسطوره‌شناسی عصبی ـ تکاملی (قسمت سیزدهم: نگاهی به‌‌‌ ‏غار «یافته» لرستان)
عبدالرضا ناصرمقدسی

✳️ حدسی دربارۀ تبارشناسی فرانک در شاهنامه
سیدحسن بزرگی

✳️ گذری بر کتاب جغرافیای دیسفان (روستایی بر حاشیۀ کویر)
اصغر ارشادسرابی

✳️ نقش و جایگاه زن در ضرب‌المثل‌های هزاره‌های بامیان
محمّدظاهر فایز

✳️ مروری بر خاستگاه و جایگاه قلعه‌های اسماعیلی در خراسان
رجبعلی لباف‏خانیکی

✳️ صعود به «سیالان» و ارتفاعات الموت
جواد محقّق نیشابوری

✳️ تازه‌های شاهنامه‌پژوهی و اسطوره‌شناسی
محمّد بیانی

✳️ از متن و حاشیه: درنگی بر تازه‌های نشردر مطالعات ادبی، اسطوره‌شناسی و شاهنامه‌پژوهی
حامد مهراد

و بخش‏های:
✳️ از اسطورهٔ فرزندکشی تا تراژدیِ قدرت در ایرانِ مدرن (گزارشی تحلیلی از نمایش «اسفندیار، رعد خون»)
به قلم: حورا حق‌شنو

✳️ جلال خالقی مطلق و رستگاری با شاهنامه (گزارشی از پنجاه‌وششمین همایش میان‌فصلی خردسرای فردوسی و نکوداشت جلال خالقی مطلق)
فاطمه محمّدزاده

✳️ اسطوره‌شناسی برای انسان معاصر (گزارش نشست رونمایی کتاب «اسطوره‌شناسی به زبان آدمیزاد»)
مصطفی بزم‏آرا

✳️ «زبان پر ز گفتار نغز» (گزارشی از پنجاه‌و‌هفتمین همایش میان‌فصلیِ مؤسسۀ خردسرای  فردوسی)
فاطمه محمّدزاده

✳️ از «زندگی» تا «مرگ» در جهان‏های موازی (گزارشی از رونمایی رمان «خسرو خبر نداشت»؛ نوشتهٔ نغمه دادور)
سمیه سمساریلر

✳️ شعر و داستان با اشعاری از: محمدحسین ساکت (س. شباهنگ) / کیمیا تاج‏نیا / روشنک رزم‌گیر

🌺🍃🌺
@kheradsarayeferdowsi

فصلنامۀ پاژ  شماره ۶۲ (تابستان  ۱۴۰۵) در  ۲۳۶ صفحه از ۳۱ شهریورماه در محلّ مؤسسه و انتشارات امام (مشهد) در دسترس است.

(پذیرش سفارش و ارسال برای سایر شهرها):
۰۹۳۷۶۸۷۶۲۵۲


#مؤسسه_خردسرای_فردوسی را در صفحه اینستاگرام همراهی کنید

🆔https://instagram.com/kheradsarayeferdowsi?igshid=12hsf58inenpo

خردسرای فردوسی

12 October 2026 17:27

🔸دکتر محمدجعفر یاحقی در مورد شاهنامه مصور سایان می‌گوید.

🔸 «دانشنامه مصور شاهنامه» با رویکردی تازه به روایت و معرفی شاهنامه فردوسی منتشر شد؛ اثری که متن کامل داستان‌های شاهنامه را در کنار تصاویر، اطلاعات پژوهشی و مطالبی دربارهٔ فردوسی، شاهنامه و میراث فرهنگی و هنری مرتبط با آن در اختیار مخاطبان قرار می‌دهد. متن کتاب بر پایه آخرین تحقیقات و ویرایش دوم تصحیح شاهنامه به کوشش دکتر جلال خالقی‌مطلق آماده شده است. همچنین در تدوین و تنظیم مطالب، از شیوه‌های نوین ارائه اطلاعات استفاده شده تا مخاطب علاوه بر دنبال کردن داستان‌ها، بتواند با پیشینه، مفاهیم و گستره تأثیرگذاری شاهنامه نیز آشنا شود.

#شاهنامه_مصور
#سایان
#دکتر_محمدجعفر_یاحقی
#خردسرای_فردوسی_مشهد


@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

12 October 2026 07:49

‌بیستم مهرماه؛ روز بزرگداشت حافظ🍂🍂

‌
@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

11 October 2026 16:46

‍
📌گزارش تصویری
تأثیر شفیعی‌کدکنی، اخوان و شجریان بر یکدیگر
در مصاحبه با دکتر محمدجعفر یاحقی، مدیر مؤسسۀ خردسرای فردوسی

به مناسبت نوزدهم مهرماه زادروز دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی

#استاد_محمدرضا_شجریان
#مهدی_اخوان_ثالث
#استاد_محمدرضا_شفیعی_کدکنی
#دکتر_محمدجعفر_یاحقی
#خردسرای_فردوسی_مشهد


@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

11 October 2026 14:25

‌
‌زمان گذشت، اما صدا نرفت.
شجریان ماند، چون فرهنگ ایران ماندگار است.



#استاد_محمدرضا_شجریان (۱۳۱۹–۱۳۹۹) 

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

11 October 2026 07:55

‍ 📽️بخش‌هایی از 
پنجاه و هشتمین همایش میان‌فصلی مؤسسهٔ خردسرای فردوسی

‍«مهرگان والا و خط معلّی»
(گرامی‌داشت روز مهرگان و خط معلّی)


مشهد، سالن همایش هتل ملل میثاق

شانزدهم مهرماه ۱۴۰۵

#همایش_میان_فصلی
#جشن_مهرگان
#دکتر_علیرضا_قیامتی
#خط_معلی 
#استاد_حمید_عجمی
#استاد_محسن_ابراهیمی
#استاد_علی_پورعطایی 
#شاهنامه_فردوسی
#خردسرای_فردوسی_مشهد

@kheradsarayeferdowsi

instagram.com/kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

10 October 2026 07:31

‍ ‍‍ ‍ ‍‍‍‍📽 پوشه دیداری: مهرگان در شاهنامهٔ فردوسی

دکتر علیرضا قیامتی
(قائم مقام مؤسسۀفرهنگی خردسرای فردوسی)



در پنجاه و هشتمین همایش میان‌فصلی خردسرای فردوسی

‍ «مهرگان والا و خط معلّی»
(بزرگداشت مهرگان و خط معلی)

پنجشنبه، شانزدهم مهرماه ۱۴۰۵
مشهد، سالن همایش‌ هتل ملل میثاق

#همایش_میان_فصلی 
#گرامی_داشت_مهرگان
#دکتر_علیرضا_قیامتی
#شاهنامه_فردوسی
#خردسرای_فردوسی_مشهد

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

09 October 2026 20:57

‍ ‍مهرگان والا و خط معلّی

پنجاه و هشتمین همایش میان‌فصلی خِردسرای فردوسی شامگاه پنجشنبه شانزدهم مهرماه ۱۴۰۵، به مناسبت جشن بزرگِ باستانیِ مهرگان در سالن همایش هتل میثاق ملل برگزار گردید.

امیر شهلا، اجرای برنامه را عهده‌دار بود و طبق روال، سخنان آغازین این برنامه از آنِ استادِ پیشکسوت ادبیات و زبان پارسی دکتر محمّدجعفر یاحقــّی بود. 
مهمانان ویژۀ این نشست نیز دو تن از اساتید برجستۀ خوشنویسی و ابداع‌کنندگان خط معلـّــی، حمید عجمی و محسن ابراهیمی از تهران بودند. به همین منظور، نمایشگاه گروهی خطی از اساتید و نیز آثار بانو ساره سراوانی در نمایشگاه هتل مزبور دایر گردیده بود که باشندگان در پایان نشست از نمایشگاه بازدید کردند. همچنین از چهره‌های نامدار فرهنگ، ادب و هنر که در این نشست حضور داشتند می‌توان به آقایان ادیبیان، رجبعلی لبّاف خانیکی، دکتر محمّدحسین پاپلی یزدی، استاد قیطاقی و استاد حسین صالحی (خوشنویس) اشاره کرد.
سپس اساتید خوشنویسی، بانو ساره سراوانی، آقایان حمید عجمی و محسن ابراهیمی در خصوص ويژگی‌های این‌گونه خط نوآورانه و پیوند آن با فرهنگ و هنر اصیل ایرانی سخنرانی نمودند.
پایان‌بخش برنامۀ این نشست سخنرانی شیوا و دلنشین دکتر علیرضا قیامتی بود که به اهمیّت جشن بزرگ مهرگان پس از جشن نوروز از دیدگاه فردوسی در شاهنامه پرداخت و یادآور شد که جشن مهرگان، جشن پیروزی کاوۀ آهنگر بر ضحاک ماردوش و نیز جشن کشاورزی این سرزمین است؛ جشن برداشت محصول- فلات ایران فرهنگی. 
پس از سخنرانی دکتر قیامتی، گروه هنری بیدل به سرپرستی استاد علی پورعطایی با اجرای زیبای چهار قطعۀ (نوایی، دل می‌رود زِ دستم، سرو خرامان و لیلا) فضایی کاملاً عرفانی و روح‌انگیز در نشست ایجاد شد و سرانجام، اساتید خوشنویسی تابلوی زیبایی به رسم یادبود تقدیم خردسرای فردوسی کردند.

گزارشی از: شرمین نصیری

🍂🍂🍂🍂🍂🍂🍂🍂

سپاس ویژهٔ خردسرای فردوسی از:
مجری: امیر شهلا
عکاسان و تصویربرداران: محمد آموزگار، شرمین نصیری، جواد مختاری و تیم همکار.
سفرهٔ مهرگان: آذر بوزرجمهری، مژگان بوزرجمهری، ملوک براتی
گروه هنری بیدل: به سرپرستی استاد علی پورعطایی
و سپاس ویژه از آقای رضا محبی برای همکاری در این همایش.

#همایش_میان_فصلی
#جشن_مهرگان
#خط_معلی
#دکتر_علیرضا_قیامتی
#استاد_حمید_عجمی
#استاد_محسن_ابراهیمی
#مهندس_ساره_سراوانی
#علی_پورعطایی
#خردسرای_فردوسی_مشهد

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

05 October 2026 08:29

📌 گزارش تصویری
رویداد «از هریوا تا نیشابور؛ نوای مشترک شعر فارسی»


🔹 این رویداد با حضور مدیر و قائم مقام خردسرای فردوسی و جمعی از فرهیختگان و علاقه‌مندان شعر و ادب فارسی و با همراهی اتاق‌های مشترک بازرگانی ایران و افغانستان و افغانستان و ایران برگزار شد.

🔹 «از هریوا تا نیشابور» روایتی از پیوند دیرینه فرهنگی، هم‌زبانی و همدلی میان دو ملت ایران و افغانستان بود و فرصتی که بخشی از این پیوندهای تاریخی و فرهنگی دوباره زنده شود.

۱۴۰۵/۰۷/۰۸

#اتاق_مشترک_بازرگانی_ایران_افغانستان
#خردسرای_فردوسی_مشهد

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

04 October 2026 10:29

‍ کنگرهٔ جهانی فردوسی

هزارهٔ فردوسی (یا جشن هزارهٔ فردوسی)، مجموعهٔ آیین‌هایی بود که به مناسبت هزارمین سال میلاد فردوسی در سال ۱۳۱۳ خورشیدی در تهران، طوس و دیگر شهرهای ایران برگزار شد. در کنگرهٔ هزارهٔ فردوسی که نخستین اجتماع بزرگ علمی در ایران بود، ۴۰ تن از ایران‌شناسان برجسته از ۱۷ کشور و ۴۰ تن از دانشمندان و ادیبان ایرانی شرکت داشتند. به مدت ۵ روز از ۱۲ تا ۱۶ مهر ۱۳۱۳ سخنرانی‌هایی در تالار دارالفنون در تهران ایراد گردید و تعدادی از آنها در کتاب هزارهٔ فردوسی به چاپ رسید. جشن هزارهٔ فردوسی به سال ۱۳۱۳ یکی از رویدادهای مهم فرهنگی قرن، و مهم‌ترین کنگرهٔ علمی بود که در ایران معاصر برگزار شد.

در کنگرهٔ علمی هزارهٔ فردوسی بیش از چهل تن از خاورشناسان برجسته به نمایندگی از کشورهای خود حضور یافتند و به ارائه سخنرانی‌ها و مقالات خود پرداختند، از جمله: بهرام‌گور آنکلساریا (هند)، جمشید جی اونوالا (از پارسیان هند)، یوگنی برتلس (از شوروی)، سباستیان بک (آلمان)، آنتونیو پاگلیارو (ایتالیا)، ادوارد دنیسن راس (انگلستان)، جمیل صدقی زهاوی (عراق)، یان ریپکا (چکسلواکی)، روماسکویچ (شوروی)، فریدریش زاره (آلمان)، عبدالحمید عبادی (مصر)، عبدالوهاب عزام (مصر)، فرایمان (شوروی)، فهیم بیر قدارویچ (یوگسلاوی)، آرتور کریستنسن (دانمارک)، ارنست کوهنل (آلمان)، کونتنو (فرانسه)، ژرژ مار (شوروی)، هانری ماسه (فرانسه)، سید عبد الکریم حسینی(حیدرآباد دکن، هند)، ولادیمیر مینورسکی (انگلستان)، آشیکاگا آتسوجی (ژاپن)، محمد آقااوغلو (آمریکا)، جان درینک‌واتر (انگلستان)، ال. آ. مایر (فلسطین).

نزدیک به چهل تن از ادیبان و دانشمندان ایرانی نیز شرکت‌کنندگان کنگره بودند، از جمله: ادیب‌السلطنهٔ سمیعی، اعتصام‌الملک، عباس اقبال آشتیانی، بدیع‌الزمان فروزانفر، احمد بهمنیار، محمدتقی بهار، ابراهیم پورداود، محمدعلی تربیت، حکیم‌الملک، صادق رضازاده شفق، نصرالله فلسفی، عبدالعظیم قریب، احمد کسروی، مشیرالدوله پیرنیا، مجتبی مینوی، سعید نفیسی، وحید دستگردی، جلال‌الدین همایی، رشید یاسمی.


اولین جلسهٔ کنگره صبح روز پنجشنبه ۱۲ مهر ماه در تالار دارالفنون تشکیل شد. محمدعلی فروغی خطابه‌ای در تشکر از خاورشناسان و نمایندگان دولت‌های خارجی شرکت‌کننده ایراد کرد. پس از او علی‌اصغر حکمت خطابه‌ای به زبان فرانسوی ایراد کرد. سپس اعضای هیئت رئیسهٔ کنگره انتخاب شدند، و حسن اسفندیاری (محتشم‌السلطنه) به عنوان رئیس کنگره انتخاب شد.

دومین جلسهٔ کنگره صبح روز جمعه ۱۳ مهر در تالار دارالفنون تشکیل شد. در این جلسه سفیران شوروی و آلمان نیز شرکت داشتند. اولین سخنران جلسه سفیر شوروی بود و اعلام داشت که دولت متبوع او مجموعه‌ای از هدایای تاریخی را برای نگاهداری در موزهٔ ملی ایران تقدیم می‌دارد که شامل روگرفتی از نسخهٔ خطی شاهنامهٔ فردوسی به تاریخ ۱۳۳۳ میلادی است. پس از او فون بلوخر وزیر مختار آلمان در ایران طی سخنرانی خود سابقهٔ ممتد آشنایی ملت آلمان با شاهنامهٔ فردوسی را یادآوری کرد و اظهار داشت که اینک در جشنی که به یاد این شاعر ارجمند گرفته می‌شود آلمان با منتهای علاقه شرکت می‌کند. سپس اعلام داشت که فهرست لغات و اسامی و اعلام شاهنامه که حاوی مقایسه سه طبع معروف شاهنامه می‌باشد تألیف دکتر فریتز ولف از خاورشناسان آلمانی را به ملت ایران تقدیم می‌دارد، و نیز دیپلم دکترا در فلسفه از دانشگاه فردریک ویلهلم برلین به محمدعلی فروغی و دیپلم عضویت انجمن شرقی آلمان از جانب این انجمن را به علی‌اصغر حکمت و حسین علا تقدیم داشت.

پس از خاتمهٔ بیانات فون بلوخر، رئیس کنگره بیاناتی مبنی بر اظهار تشکر از سفیر شوروی و وزیر مختار آلمان و دولت‌های شوروی و آلمان ایراد کرد. پس از آن فهرست سخنرانی‌ها در میان حاضران در جلسه توزیع گردید و برنامهٔ سخنرانی‌های کنگره آغاز شد.
جلسه‌های کنگره در روزهای بعد پی گرفته شد و هفتمین جلسه که جلسهٔ پایانی کنگره بود در روز ۱۶ مهر برگزار شد.

عکس: شرکت‌کنندگان در کنگرهٔ هزارهٔ فردوسی در مقابل تالار دارالفنون، تهران.

#کنگره_هزاره_فردوسی
#دارالفنون

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

01 October 2026 18:10

کارگاه مهرگان؛ از اسطوره تا بازی

زمان: فردا
جمعه ۱۰ مهر ۱۴۰۵ | ساعت ۱۸ تا ۲۰

جشن مهرگان ۱۶ مهر است؛ ما چند روز زودتر دور هم جمع می‌شویم تا برای برگزاری‌اش آماده شویم.

در این کارگاه از پیشینه و روایت‌های اسطوره‌ای مرتبط با این جشن می‌گوییم و بعد سراغ بخش عملی می‌رویم:
چگونه می‌توان مهرگان را برای کودکان، در کلاس، مدرسه یا فضای فرهنگی، به تجربه‌ای جذاب و خلاقانه تبدیل کرد؟

بازی‌هایی که در این کارگاه معرفی می‌شوند، بر پایهٔ روش «بازی و شاهنامه» طراحی شده‌اند؛ روشی که کودک را از شنوندهٔ صرف به مشارکت‌کنندهٔ فعال در جهان روایت تبدیل می‌کند.

📌آشنایی بیشتر با روش بازی و شاهنامه

توضیحات در یوتیوب:

🔗 [https://youtu.be/6E0TD2b0Dhk?si=2VlAx_PNhoc5vswy]

مقاله علمی منتشرشده در دانشگاه فردوسی مشهد:
🔗 [https://jls.um.ac.ir/article_43322.html]

شرکت در کارگاه: آنلاین یا آفلاین

📌برای معلمان فعال در مناطق محروم رایگان است.

📩 ثبت‌نام در تلگرام:

۰۹۹۶۲۳۲۲۲۲۴۶
@LazyNek00

خردسرای فردوسی

29 September 2026 09:56

هفتم مهرماه، روز بزرگداشت شمس تبریزی
شمس تبریزی


🔸 محمّدبن علی‌بن مَلِک‌داد، درویش بی‌نام و نشانی که در بامداد روز شنبه بیست و ششم جمادی‌الاخری سال ۶۴۲ق به قونیه آمد و مولانا جلال‌الدّین محمّد بلخی (۶۰۴- ۶۷۳ق) را، که عالم و مدرّس و واعظی برجسته بود، مجذوب خود ساخت. مصاحبت شمس تحوّلي عظیم در احوال و افکار مولانا پدید آورد. سنّت مولویان - که قراین نیز آن را تأیید می‌کند - بر آن است که شمس تبریزی در آن هنگام مردی شصت‌ساله بود و مولانا بیش از یک نیمه عمر خود را سپری کرده بود. انبوه آثار منظوم و منثوری که از مولانا در دست داریم حاصلِ نیمۀ کوتاه‌ترِ عمرِ او، یعنی دوران پس از رسیدن به شمس، است. در آن میان تنها یک اثر را می‌توان مستثنی دانست که یادداشت‌هایی از چند مجلس سخنرانی در آغاز کارِ واعظی مولاناست (مجالس سبعه).


از عالم معنی الفی بیرون تاخت که هرکه آن الف را فهم کرد همه را فهم کرد، هرکه این الف را فهم نکرد هیچ فهم نکرد. طالبان چون بید می‌لرزند از برای فهم آن الف.


برگرفته از: مقالات شمس تبریزی، تصحیح محمدعلی موحد.

#شمس_تبريزی
#مولانا
#قونیه

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

24 September 2026 19:02

تاریخ درست جشن مهرگان ۱۶ مهر است. روزی که نام ماه و نام روز به نام مهر برکت یافته است.
مهرگان فقط یک نام در تقویم نیست؛ روایتی است از پیوند انسان با روشنایی، پیمان، شادی و زندگی.

اما چگونه می‌توان این جشن کهن را به تجربه‌ای جذاب و خلاقانه برای کودکان امروز تبدیل کرد؟

در این کارگاه:

📌 با روایت‌های اسطوره‌ای مهرگان آشنا می‌شویم.

📌 بازی‌های اقتباسیِ طراحی‌شده توسط مدرس را بررسی می‌کنیم و با اهداف آموزشی آنها آشنا می‌شویم.

📌یاد می‌گیریم چگونه جشن مهرگان را متناسب با سن کودکان، تعداد شرکت‌کنندگان و امکانات موجود در مدرسه یا فضای فرهنگی طراحی کنیم.

این کارگاه ویژهٔ:
معلمان، مربیان، تسهیل‌گران و علاقه‌مندان به برگزاری جشن‌های ایرانی برای کودکان است.

👤 مدرس:
دکتر المیرا حسن‌زاده
طراح روش «بازی و شاهنامه»

🗓 زمان:
جمعه ۱۰ مهر ۱۴۰۵
ساعت ۱۸ تا ۲۰

💻 شیوهٔ برگزاری:
آنلاین

برای حمایت از گسترش آموزش فرهنگی، شرکت معلمان فعال در مناطق محروم در این کارگاه رایگان است.

📌 ثبت‌نام در تلگرام:
۰۹۹۶۲۳۲۲۲۴۶
@LazyNek00

خردسرای فردوسی

21 September 2026 19:10

سی‌ام شهریورماه، زادروز فریدون مشیری
(۳۰ شهریور ۱۳۰۵ - ۳ آبان ۱۳۷۹)


ریشه در خاک

من اینجا ریشه‌درخاکم
من اینجا عاشقِ این خاک، اگر آلوده یا پاکم

من اینجا تا نفس باقی‌ست می‌مانم
من از اینجا چه می‌خواهم، نمی‌دانم

امیدِ روشنایی‌ گرچه در این تیرگی‌ها نیست
من اینجا باز در این دشتِ خشکِ تشنه می‌رانم

من اینجا روزی آخر از دل این خاک، با دستِ تهی گل برمی‌افشانم

من اینجا روزی آخر از ستیغِ کوه، چون خورشید
سرود فتح می‌خوانم
و می‌دانم
تو روزی باز خواهی گشت

#فریدون_مشیری

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

20 September 2026 08:31

📽 مجموعه مستند «بوی فردوس»

با تهیه‌کنندگی صابر الله دادیان، نقش حکیم ابوالقاسم فردوسی و شاهنامه را در پاسداشت زبان و ادبیات فارسی و شکل‌گیری هویت فرهنگی ایرانی بررسی می‌کند.

این مجموعه در پنج قسمت، از نگاه هنرمندان و صاحب‌نظران حوزه‌های مختلف، به تأثیر میراث فردوسی بر زبان، هنر و ادبیات فارسی می‌پردازد.

از شنبه ۲۸ شهریور تا چهارشنبه اول مهر هر شب ساعت ۱۹
تکرار روز بعد ساعت ۱۴:۳۰
شبکه مستند

خردسرای فردوسی

12 September 2026 06:38

📽 شکوه طوس


به نام خداوند جان و خرد
کزین برتر اندیشه بر نگذرد

خداوند نام و خداوند جای
خداوند روزی ده و رهنمای

خداوند گیهان و گردان سپهر
فروزندهٔ ماه و ناهید مهر

▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️

خرد گر سخن برگزیند همی
همان را ستاید که بیند همی

ستودن نداند کس او را چو هست
میان بندگی را ببایدت بست

خرد را و جان را همی سنجد اوی
در اندیشهٔ سخته کی گنجد اوی

روزتان پر از بهترین‌ها☘🌿


#شاهنامه_فردوسی
#آرامگاه_فردوسی
#طوس
#خرد
#خردسرای_فردوسی_مشهد

@kheradsarayeferdowsi