13899
انجمن جامعه شناسی ایران Www.isa.org.ir iran_sociology@yahoo.com
🔹 از مجموعه یادداشتهای رخداد ۱۴۰۴
⭕️مردم فراموش شده
فرشته طوسی(دانشجوی دکتری اندیشه سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی)
«خوابش را برایم تعریف میکند؛ اینکه شبها که چشم بر هم میگذارد، میبیند که دوستانش یکییکی کم میشوند و او تک و تنها مانده و ناچار است برای هر کسی قبر بکند و آداب خاکسپاری را به جا بیاورد. خاک به سختی کنار زده میشود و او نفسنفسزنان از خواب بیدار میشود. صورتهای اطرافیانش پیش از خواب یکییکی از جلوی چشمانش میگذرند و با خودش میگوید، امشب چه کسی را باید در خاک بگذارم؟»
مردم دیماه هم همانند تمامی انسانها، جانشان ارزشمندترین داراییشان بود؛ سرمایهای که از شمار زیادی از آنها به سادگی هر چه تمامتر گرفته شد. ممکن است کسی بگوید که چیزی از جان آدمی هم مهمتر میتواند باشد؟ امری بنیادینتر از حق زندگی هم برای هر انسانی ممکن است موجودیت داشته باشد؟ این جانها نه فقط عددهایی در آمار بودند، بلکه هر کدام داستان یک زندگی ناتمام، یک خشم فروخورده و یک امید قطعشده بودند. حالا که آنها رفتهاند، آنچه باقی مانده فقط جای خالیشان نیست؛ بلکه شکافی است که در ساختارهای اجتماعی و سیاسی جامعه ایجاد شده و از آن دره-ای عمیق به جا مانده است.
ادامه این یادداشت را در سایت انجمن جامعهشناسی ایران بخوانید.
🔹از مجموعه رخداد دی ۱۴۰۴
⭕️در میانهی اضطرار و اقتدار
آتنا کامل(دکتری جامعهشناسی سیاسی)
۱-
در بحبوبه بهار عربی، ارتش مصر با کودتا علیه اخوانالمسلمین و برانداختن مُرسی از قدرت، دست به کشتار رابعه زد(۱). در کشتاری خونین، ارتش متحصنینِ مدافع مرسی را به رگبار بست و خونینترین روزهای پس از ۲۰۱۱ را رقم زد. در این فضا جمعی از فعالان سکولار که از یک طرف مخالف اخوانالمسلمین بودند و از طرف دیگر مخالف ارتش نظامی، تلاش کردند حرکتی مستقل تحت نام «میدان سوم» شکل بدهند. این حرکت اما از هر دو سو متهم شد و مورد حمله قرار گرفت؛ حامیان ارتش در پیج فیسبوک میدان سوم از این میگفتند که «الان وقت دامنزدن به تفرقهی بیشتر نیست، اول باید از شر اخوان خلاص شویم». حامیان اخوان نیز میدان سومیها را وسطبازهای خنثی و کاذبی خواندند که صرفا خودشان را منزه نشان میدهند و در میانه کشتار سمت امن میایستند . حرکت مستقل میدان سوم در شرایطی بود که مردم دو سال سخت و پربحران را از سر گذرانده بودند و در عینحال در برابر کشتار و کودتا عاملیت چندانی نداشتند. خائن به انقلاب، منزهطلب و مصادرهکننده انقلاب از انگهای رایج آن زمان بود که بر پیشانی میدان سوم خورده بود. گروه میدان سوم در عمل نتوانست مداخله موثری داشته باشند. انگار در شرایط انسداد و اضطرار، نیرویی که میکوشد مستقل بایستد، نه تنها قادر به هژمونشدن نیست، بلکه اغلب در منطق دوقطبیِ مسلط بلعیده یا طرد میشود.
ادامه این مطلب را در سایت انجمن جامعهشناسی ایران بخوانید.
#رخداد_دی_۱۴۰۴
⭕️ دانشگاه و ضرورت نقد همدلانه
۵ اسفند ۱۴۰۴
🖊سمیه توحیدلو
🎓 نمیشود و نباید با منطق سرکوب یا از موضعی «از بالا»، به فضای دانشگاه و کنشگری دانشجو نظر کرد. دانشجو در بازه زمانی خاصی از عمر خود قرار گرفته که فصل تجربه کردن است؛ آن هم در حالی که فرصتهای تجربهگری برای او همواره محدود بوده است. چطور میتوان انتظار داشت دانشجویی که مجالی برای تمرین مدنی نداشته، یکشبه کنشی کاملاً عالمانه، آگاهانه و بهدور از هیجانات جمعی و خشونت داشته باشد؟ اتفاقات این روزهای دانشگاههای ایران، در واقع امتداد همان سوگ و اعتراضی است که از ابتدای دیماه در رگهای جامعه جریان داشته؛ لذا نمیتوان ساحت دانشگاه را مستقل از کلِ جامعه دید و با آن نسبت برقرار نکرد. فهمِ دانشگاه، نیازمند نگریستن به این «کل» است.هرچند که ممکن است ماهیت این اعتراضات چنانچه در فضای مجازی نقد شده بسیار قابل نقد و غیر قابل انتظار از فضای دانشجویی باشد.
ادامه این یادداشت را در سایت انجمن جامعهشناسی ایران بخوانید
به احترام داور شیخاوندی
احسان هوشمند
در روزهایی که غم و اندوه بر جامعه ایران حکمفرماست و بسیاری از هموطنان در سوگ رخدادهای اخیر، داغدار و عزادار هستند، یکی از چهرههای پرتلاش و اثرگذار علوم اجتماعی و جامعهشناسی ایران درگذشت. علوم اجتماعی ایران با درگذشت استاد داور شیخاوندی یکی از تکیهگاههای علمی خود را از دست داد. همزمان با خبر درگذشت داور شیخاوندی، متأسفانه خبر درگذشت استاد ایرانشناس برجسته دانشگاه تفلیس گرجستان، دکتر نوماد بارتایا نیز موجب تأثر ایراندوستان و علاقهمندان به حوزه ایرانشناسی شد. داور شیخاوندی در اردبیل زاده شد و دوره آموزش عمومی را در همین شهر پشت سر گذاشت. سپس برای اخذ دیپلم راهی تهران شد و پس از آن در دانشسرای عالی موفق به اخذ لیسانس شد. پس از آن برای ادامه تحصیل به فرانسه رفت. شیخاوندی بهعنوان جامعهشناس، مترجم و مؤلف فعال، در دوره طولانی چنددههای منشأ انتشار دهها اثر در حوزه جامعهشناسی و علوم اجتماعی بود.
دکتر شیخاوندی در دهه 40 خورشیدی فعالیت آکادمیک خود را در ایران آغاز کرد. از همان آغاز فعالیت علمی و تدریس و تحقیق در ایران، شیخاوندی به ترجمه و تألیف در حوزههای مورد علاقه خود دست به کار شد. او اولین آثار خود را با عنوان «برنامهریزی آموزش و پرورش و رشد اقتصادی و اجتماعی» و نیز «بررسی مقدماتی تحول نظام آموزش و پرورش در ایران ۱۲۹۷-۱۳۴۹» در سال ۱۳۴۹ منتشر کرد.
ادامه این مطلب را در سایت انجمن جامعهشناسی ایران بخوانید.
⭕️درد و رنج جامعه را زیباسازی نکنیم
پوریا گل محمدی
زیباسازی کردن درد و رنج، یکی از لغزشهای پنهان اما رایج در شعر اجتماعی است. جایی که شعر بهجای آنکه پرده از بی عدالتی و ستم بردارد، رنج را به تجربهای زیبا، قابل تحمل و حتی ستودنی تبدیل میکند. در این وضعیت، فقر و درد و رنج دیگر یک مسئله ساختاری نیست، بلکه به ویژگی اخلاقی یا سرنوشتی شاعرانه بدل میشود. در شعر زیباسازی (رمانتیزه) شده، رنج اغلب با وقار، سکوت و نجابت همراه است. فقیر «شریف» است، رنجکشیده «عمیق» میشود و درد، بهجای آنکه فریاد اعتراض باشد، به نشانهای از اصالت انسانی بدل میگردد. این بازنمایی، ناخواسته یا آگاهانه، خشم اجتماعی را خنثی میکند؛ زیرا آنچه زیباست، کمتر مطالبهگر است. زیبا نشان دادن درد و رنج و فقر ما را از اصل ماجرا دور میکند. مشکل اصلی زیباسازی کردن، نه در زبان شاعرانه، بلکه در جهتگیری معناست. وقتی متن، علت فقر را پنهان میکند و به توصیف احساسات فردی بسنده میکند، رنج از «مسئلهی قابل تغییر» به «تجربهای اجتنابناپذیر» تقلیل مییابد. در اینجا، ساختارهای قدرت، نابرابری و بیعدالتی، جایشان را به تقدیر، شانس یا اخلاق فردی میدهند. زیباسازی(رمانتیزه) کردن رنج را مصرفپذیر میکند. مخاطب، بدون آنکه به مسئولیت یا کنش فراخوانده شود، با اندوهی زیباشناختی همدردی میکند و آسوده میماند. درد دیگری دیده میشود، اما نه برای تغییر، بلکه برای تأثر و همدردی خالی و بدون کنش اجتماعی. برای بیان درد و رنج در شهر تنها شاعر بودن کافی نیست، شاعر باید اندیشمند باشد و نگاهی اندیشمندانه و نقادانه به مسئله بیاندازد. شعر انتقادی رنج، نه از زیبایی میگریزد و نه از احساس؛ اما درد را مقصد نهایی نمیکند. چنین ادبیاتی، فقر را «طبیعی» نشان نمیدهد، از آن فضیلت نمیسازد و رنج را به شرط انسان بودن بدل نمیکند. بلکه نشان میدهد که این درد، نتیجهی تصمیمها، سیاستها و روابط نابرابر و بیعدالتی است. شاعر نشان میدهد که یک جای کار قانون میلنگد و باید کنش عقلی و مناسب داشت برای مسئلهای که تبدیل به آسیب شده است. فراموش نکنیم؛ زیباسازی کردن درد و رنج جامعه، بیش از آنکه به نفع رنج دیدگان و فقرا باشد، به آرامش وجدان تماشاگر کمک میکند. وظیفه ادبیات اجتماعی، نه تسلی دادن بیخطر، بلکه بر هم زدنِ این آرامش کاذب و دروغین است که در آن ظالم در حال ظلم است و مظلوم در حال درد و رنج کشیدن. ما باید مراقب باشیم به خاطر خوشامد مخاطب و غرق شدن در احساس و تخیل، درد و رنج جامعه را که چهرهای زشت و پلید دارد، زیبا نشان ندهیم و جامعه را دچار گمراهی نکنیم .
لینک مطلب در سایت انجمن جامعهشناسی ایران.
⭕️در دفاع از استقلال بالینی
سیمین کاظمی
حرفه پزشکی برای آن که بتواند انتظارات جامعه را در تامین سلامت برآورده کند مکلف به داشتن دو خصلت شده است: بی طرفی، و اولویت دادن منافع بیمار بر منافع پزشک. اما برآورده شدن این انتظارات منوط به استقلال بالینی و خودمختاری حرفهای است. خودمختاری حرفهای و استقلال بالینی به عنوان اطمینان از اینکه پزشکان آزادند قضاوت حرفهای خود را در مراقبت و درمان بیماران بدون نفوذ بیمورد توسط اشخاص یا گروههای خارجی اعمال کنند، تعریف شده و جزو حیاتی مراقبتهای پزشکی با کیفیت بالا و یک اصل اساسی حرفهایگری در مراقبت سلامت است.
حدود و چگونگی استقلال بالینی و خودمختاری حرفهای توسط سازوکارهای درونی حرفه پزشکی تعریف و تنظیم میشود و پراتیک پزشکی بر اساس مقررات و قواعد این حرفه شکل میگیرد. با این وجود یک اصل مهم و فراموش نشدنی این است که تفویض استقلال به حرفه پزشکی برای نیل به یک هدف اجتماعی یعنی حفظ سلامت بیمار و جامعه صورت گرفته است. بنابراین استقلال بالینی تا جایی پذیرفته شده است که به برخورداری انسانها از بالاترین استاندارد قابل دستیابی سلامت کمک کند. اما استقلال بالینی اگر چه در تئوری پذیرفته شده و ضروری به نظر میرسد اما تجارب حرفه پزشکی در دوره معاصر به خصوص در منازعات و کشمکشهای سیاسی داخلی و بینالمللی نشان میدهد که این امر ممکن است نادیده گرفته و نقض شود، چنانکه در این راستا میتوان به نمونههای بحرین، سوریه و غزه و اخیراً ایران اشاره کرد.
ادامه این یادداشت را در سایت انجمن جامعهشناسی ایران بخوانید.
از وفاداری تاریخی تا نارضایتی اجتماعی
(تأملی جامعهشناختی بر اعتراضات شهرستان ملکشاهی در استان ایلام)
خلیل کمربیگی، دانش¬آموخته جامعه¬شناسی
مقدمه
موج جدید اعتراضات در کشور که از بازار و تمرکز بر مسائل اقتصادی آغاز گردید، به سرعت به اغلب نقاط کشور گسترش یافت و پس از ورود به فاز اجتماعی، سریعاً به فاز سیاسی رسید، منجر به درگیری با نیروهای انتظامی و نظامی شد، عده زیادی کشته و مجروح شدند و تخریب نهادها و اماکن دولتی و شخصی را نیز در پی داشت و خیابان را به فضای درگیری تبدیل نمود. اعتراضات، در همان روزهای آغازین، شهرستان ملکشاهی از توابع استان ایلام را نیز در بر گرفت و آسیب¬های مختلف و متعدد جانی و مالی برجای گذاشت.
رویداد اعتراضی اخیر در شهرستان ملکشاهی را می¬توان نمونه¬ای از بروز خشونت¬های اجتماعی تحلیل کرد که در بستر محرومیت، تبعیض، انسداد فرصت، احساس ناامیدی و ضعف در مدیریت بحران رخ داده است. با توجه به استمرار کنشهای اعتراضی در این منطقه، نمیتوان این رویداد را امری مقطعی یا رفتاری احساسی و گذرا دانست؛ بلکه باید آن را حاصل انباشت نارضایتیها، احساس طرد و اجحاف، و فشارهای متعدد اقتصادی و اجتماعی تحلیل کرد که در هر مقطع، خود را در قالب اعتراضات جمعی بروز میدهد و در نهایت به خشونت منجر میشود. این یادداشت با رویکردی توصیفی- تحلیلی در تلاش است تا ضمن واکاوی زمینه¬های اجتماعی، اقتصادی و نهادی شکل¬گیری این اعتراضات، بر فهم سازوکارهایی تمرکز ¬نماید که چگونه یک اعتراض معیشتی، منجر به ایجاد چرخه¬ای از خشونت شده، بی¬آنکه بخواهد داوری حقوقی، سیاسی یا امنیتی در این زمینه انجام دهد.
ادامه این مطلب را در سایت انجمن جامعهشناسی ایران بخوانید.
🏴🏴🖤🏴🏴
به اطلاع دوستان و آشنایان میرساند
مراسم خاکسپاری استاد فقید دکتر داور شیخاوندی فردا پنجشنبه ۲۳ بهمن ماه ساعت ۱۰ صبح از سالن تطهیر بهشت زهرای تهران انجام و پیکر ایشان در قطعه نامآوران (۲۵۵) ردیف ۴۱ شماره ۱۸ به خاک سپرده میشود.
به مناسبت سومین روز درگذشت آن شادروان مراسم یادبود روز جمعه ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ در مسجد النبی (ص)، امیرآباد شمالی، بین خیابان ۱۶ و ۱۷ (رو به روی کوی دانشگاه تهران)، ساعت ۱۸ تا ۱۹:۳۰ برگزار خواهد شد.
حضور شما موجب شادی روح آن فقید و تسلای خاطر بازماندگان خواهد بود.
از طرف: خانوادههای شیخاوندی، اسلامی، اربابی
و انجمنهای جامعهشناسی ایران، و مددکاران اجتماعی ایران.
⭕️اطلاعیه بخش نشریات انجمن جامعهشناسی ایران
به اطلاع همه نویسندگانی که مقاله آنان در فصلنامه جامعهشناسی ایران و فصلنامه مطالعات اجتماعی پذیرفته شده است، میرساند:
لطفا هزینه پرداخت اولیه و نهایی مقاله خود را به شمارههای زیر واریز نمایند و رسید آن را از طریق ایمیلهای زیر ارسال فرمایند.
همچنین قابل مقاله را نیز فعلا از طریق ایمیل ارسال نمایید.
شماره حساب: 143376834 بانک تجارت به نام انجمن جامعهشناسی ایران
شماره شبا: IR660180000000000143376834
شماره کارت: 5859837011131410
شایان گفتن است اتخاذ این شیوه، به دلیل اختلالات اینترنتی در سامانه بارگذاری مقالات و بروز مشکلاتی برای برخی از نویسندگان مقالهها است.
به محض رفع اختلالات اینترنتی شیوه بارگذاری فایلها و پرداخت از طریق سامانه به صورت قبل انجام خواهد شد
ایمیل مجله مطالعات اجتماعی: Isa.motaleat@gmail.com
ایمیل مجله جامعه شناسی ایران: M.jameshenasi@gmail.com
از توجه همه نویسندگان محترم به این نکات سپاسگزاریم.
🏴🏴🏴🏴🏴🏴🏴
انا لله و انا الیه الراجعون
آقای دکتر داور شیخاوندی، استاد جامعهشناسی و عضو پیشکسوت انجمن جامعهشناسی ایران و چهره ماندگار استان اردبیل پس از تحمل دورهای کوتاه رنج و بیماری امروز در بیمارستان ایرانشهر تهران دار فانی را وداع گفت.
مراسم تشییع پیکر و یادمان این عزیز به اطلاع دوستان خواهد رسید.
روحش شاد و یادش گرامی
🖤🖤🖤
⭕️به مویههای غریبانه؛
زبان اجتماعی سوگ در ایران
پوریا گل محمدی
مویه، گریه آهنگین و سرشار از درد که ( بیشتر زنان ) هنگام مرگ یا کشته شدن عزیزانشان و حوادث دردناک با صدا آن را میخوانند. معمولاً در مویه، نام و ویژگیهای فردِ فوت شده و یا صدمات وارده به جامعه ، خانواده یا افراد مویه میشود. از جدایی و حسرت حرف میزنند و شکایت و اعتراض به وضعیت موجود و روزگار در آن دیده میشود.
مویه ریتم و آهنگ دارد، اما مانند شعر رسمی نیست و بیشتر خودجوش شکل میگیرد. مویه برای افراد فوت شده یا کشته شده در تاریخ ایران و در زبانهای مختلف ایرانی کم نیست. هر قوم و ملتی برای سوگواری، به زبان مادری خود مویه میکند؛ چون درد وقتی به زبان خود آدم گفته میشود، واقعی تر و سوزناک تر است.
این مویهها معمولاً به زبانی عامیانه، ساده و پر از احساس خوانده میشوند و اغلب شکل آهنگین دارند. بسیاری از آنها از دل لحظه بیرون میآیند؛ نه از روی نوشته و تمرین.
بیشترشان را زنان میخوانند؛ مادرها، خواهرها، همسرها… کسانی که داغ را با تمام وجود لمس میکنند و صدایشان تبدیل میشود به صدای غمِ یک خانه، یک طایفه یا حتی یک ملت.
مویه روایتِ عشق، حسرت، شجاعت، مظلومیت، جدایی و گاهی هم اعتراض است. در ایران، مویهها مانند یک میراث شفاهی از نسلی به نسل دیگر رسیدهاند و هنوز هم وقتی مرگ ناگهانی یا داغ بزرگی اتفاق میافتد، دوباره زنده میشوند.
ادامه این یادداشت را در سایت انجمن جامعهشناسی ایران بخوانید.
🔷️ فراخوان ارسال یادداشت، مقاله، جستار، داستان و ناداستان
▫️در ایامی که سوگ و خشم، اندیشه را معلق و ذهن را مهآلود و امید را مطرود کرده است، در این پیچ تاریخی ایران، ما با پرسشهای سهمگین روبهروییم: «چرا چنین شد؟ چه خواهد شد؟ چه باید کرد؟» پاسخها اغلب از جنس نفی است؛ گویی اغلب ما میدانیم چه نمیخواهیم اما آنچه میخواهیم روشن نیست. در وضعیتی که سوژهها بیشاز هر زمان دیگری عامدانه و لاجرم عاملیتزدایی شدهاند و بانگ تکصدایی، نواهای متکثر و متنوع را گوشهنشین کرده است شاید نوشتن از آنچه میخواهیم بی معنا باشد. اما برای ترسیم افق آینده، باید به کلمات و روایات بازگردیم و بگوییم چه میخواهیم و حتی با زبان سرخ و صریح آنچه را نمیخواهیم فریاد بزنیم. باید رؤیاها و مطالباتمان را به زبان بیاوریم تا بدانیم در این ویرانی چه میخواهیم بسازیم. ما در مرکز آموزش مشتاق خواندن نوشتههای شما هستیم.
✍️ متنهای خود را به نشانی @HamAndishi1404 در تلگرام ارسال کنید.
تمدید فراخوان مجله مطالعات اجتماعی ایران- ویژه نامه جامعهشناسی پزشکی و سلامت
مجله مطالعات اجتماعی ایران قصد دارد با همکاری گروه علمی جامعهشناسی پزشکی و سلامت انجمن جامعه شناسی ایران یک شماره از این مجله را به این حوزه تخصصی جامعهشناسی اختصاص دهد. بر این اساس از پژوهشگران و متخصصان علاقمند به این حوزه دعوت می شود مقالات علمی- پژوهشی خود را برای این ویژهنامه، حداکثر تا پایان اسفند ماه ۱۴۰۴ از طریق سامانه نشریه ارسال نمایند. یادآوری میشود که ضرورت دارد مقالات منطبق با معیارهای علمی پژوهشی و همچنین با در نظر گرفتن فرمت مجله «مطالعات اجتماعی ایران» نگارش یابد و همچنین حجم مقاله از ۸۰۰۰ واژه کمتر باشد. از ارسال کنندگان تقاضا میشود راهنمای نویسندگان را به دقت مطالعه فرمایند. مجله به پروندههای ناقص ترتیب اثری نخواهد داد.
سردبیر مجله: دکتر سوسن باستانی
سردبیر مهمان :دکتر شیرین احمدنیا
مدیر داخلی: ماهرو شاه حسینی
ایمیل مجله:
isa.motaleat@gmail.com
لینک سایت :
http://www.jss-isa.ir/
@iran_sociology
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
⭕️ بیانیه اتحادیه انجمنهای علوم اجتماعی ایران در واکنش به اعتراضات و ناآرامیهای دیماه ۱۴۰۴
در پی رخدادهای دردناک دیماه ۱۴۰۴، که طی آن کشور شاهد گسترش ناآرامیها و خشونتهایی با پیامدهای انسانی و اجتماعی فاجعهبار بود، اتحادیه انجمنهای علوم اجتماعی ایران با احساس مسئولیت اخلاقیِ علمی و ملی، ضمن محکومیت همهجانبه خشونتهای صورتگرفته و ابراز همدردی عمیق با مردم ایران بهویژه همه خانوادههای ارجمندی که سوگوار از دستدادن عزیزانشان هستند، با تأمل در ریشههای این بحران عمیق و فاجعهی دردناک، موارد ذیل را درخور توجه و تامل میداند:
🔘 آنچه رخ داد، نه پدیدهای ناگهانی، بلکه نتیجهی انباشت طولانیمدت انواع تبعیضها، نابرابریها، شکافها، ناکارآمدیها، اختلالات ارتباطی، فساد ساختاری، انسداد سیاسی و مداخله خارجی بود که پیشتر بارها از سوی نهادهای علمی، پژوهشی و مدنی کشور نسبت به عواقب آن هشدار داده شده بود.
🔘 خشونت گسترده و قربانیشدن شمار زیادی از هموطنان، فارغ از هر تحلیل سیاسی، فاجعهای انسانی و ضایعهای جبرانناپذیر برای جامعهی ایران محسوب میشود. این رویداد موجی از سوگ جمعی، خشم، نفرت، ناامیدی و درماندگی ایجاد کرده و آسیب عمیقی به رواناجتماعی ملت وارد کردهاست. وقوع چنین سطحی از خشونت و خونریزی، بنیانهای همدلی، اعتماد، گفت وگو و همبستگی اجتماعی را بهشدت فرسوده کرده و بازسازی آن پیچیده و مستلزم تلاش و زمان بسیار است.
🔘 تبدیلشدن اعتراضات مسالمتآمیز مردمی با انگیزههای معیشتی، اجتماعی و مطالبات صنفی و سیاسی به صحنههای خشونتبار، نشانهی خطرناکی از ناتوانی کانالهای ارتباطی در شنیدن بهموقع صدای مردم و پاسخگویی سنجیده به مطالبات بهحق آنان است. زمانی که مطالبات، انتقادات و نارضایتیهای فزاینده جامعه با بیاعتنایی مواجه شده و تنها از مجرای کنترل امنیتی و نظام تبلیغاتی و رسانهای یکسویه پاسخ داده شود، زمینه برای خروجِ اعتراض و نارضایتی از چارچوبهای مدنی و تبدیل آن به خشونت ناگهانی و فراگیر فراهم میآید.
📌 متن کامل بیانیه را در این لینک مطالعه فرمایید.
@uissa1400
#اتحادیه_انجمنهای_علوم_اجتماعی_ایران
🖤🖤🖤
جناب آقای دکتر محمدرضا جوادی یگانه
درگذشت پدر گرامیتان را خدمت شما و خانواده محترم و وابستگان آن مرحوم تسلیت میگوییم.
از خداوند متعال برای آن شادروان، رحمت و علو درجات و برای شما و بازماندگان محترم، شکیبایی و طول عمر با عزت مسئلت داریم.
روحش شاد و یادش گرامی
هیات مدیره انجمن جامعهشناسی ایران
📣 فراخوان همکاری در کارگروههای تخصصی انجمن جامعهشناسی ایران – شعبه آذربایجان شرقی
از اساتید، پژوهشگران، دانشجویان و دغدغهمندان مسائل اجتماعی استان دعوت میکنیم برای عضویت و همکاری در کارگروههای «فقر و نابرابری»، «محیط زیست» و «جامعهشناسی کاربردی» اعلام آمادگی کنند.
ارسال رزومه و نامه اعلام علاقهمندی تا ۳۰ فروردین ۱۴۰۵
📩 ISA.Tabriz2025@gmail.com
با هم برای تقویت گفتوگوی علمی و مسئلهمحور در شعبه آذربایجان شرقی.
/channel/ISA_Tabriz
@iran_sociology
⭕️فراخوان مشارکت در مجموعه یادداشتهای «رخداد دی ۱۴۰۴»
انجمن جامعهشناسی ایران
با انتشار نخستین یادداشت از مجموعه یادداشتهای «رخداد دی ۱۴۰۴»، بدین وسیله انجمن جامعهشناسی ایران از پژوهشگران، دانشجویان، استادان و صاحبنظران و فعالان حوزههای علوم اجتماعی دعوت میکند تا با ارسال یادداشتهای تحلیلی خود در تداوم انتشار این مجموعه با انجمن جامعهشناسی ایران مشارکت کنند.
در این مجموعه همچنین یادداشتهایی منتخب که در رسانههای دیگر منتشر شدهاند، امکان بازنشر خواهد یافت.
هدف از انتشار این مجموعه یادداشتها، فراهمکردن فضایی برای تأمل جامعهشناختی درباره ابعاد مختلف رخداد دی ۱۴۰۴ است؛ از زمینههای تاریخی و ساختاری آن گرفته تا پیامدهای اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادیاش. این مجموعه میکوشد بستری برای گفتوگوی چندصدایی و انتقادی فراهم آورد و امکان صورتبندی تحلیلی این رخداد را از منظرهای متنوع نظری و روشی فراهم کند.
از علاقهمندان دعوت میشود یادداشتهای تحلیلی خود را با حجم تقریبی ۱۰۰۰ تا ۳۰۰۰ کلمه ارسال کنند.
یادداشتها پیرو بررسی هیئت داوران و با دبیری دکتر آتنا کامل منتشر خواهند شد.
نشانی ارسال:
iranian.sociology@gmail.com
لطفا در بخش موضوع ذکر شود:
#رخداد_دی_۱۴۰۴
امید است این مجموعه بتواند به تعمیق فهم جامعهشناختی ما از تحولات معاصر ایران و تقویت گفتوگوی علمی در فضای عمومی یاری رساند.
نشست بیست و دوم حلقه مطالعاتی شرح و نقد گروه علمیتخصصی جامعهشناسی تفسیری
📚جمعخوانی کتاب
دستگاه نظری هربرت بلومر؛ بنيانگذار همکنشگرایی نمادی
✍️نویسنده: دکتر ح.ا. تنهایی
شاگرد پروفسورِ ممتاز، هربرت بلومر
2️⃣2️⃣نشست بیست و دوم از سلسله نشستهای #سهشنبههای_بلومر به خوانش و گفتگو درباره فصل چهارم کتاب، پویایی شناسی #هربرت_بلومر پروفسور ممتاز جامعهشناسی مکتب شیکاگو، به قلم شاگردش دکتر #ح_ا_تنهایی اختصاص دارد. در این نشست در ادامه فصل چهارم تا به پایان فصل چهارم، به نظریه جنبش های اجتماعی، سامان، صنعتی شدن و... می پردازیم.
🔘زمان: سهشنبه ۱۴۰۴/۱۲/۰۵
از ساعت ۲۰ تا ۲۱
🔻لینک ورود به جلسه:
https://meet.google.com/iou-vmvp-gpj
@hatanhai
@iran_sociology
#ح_ا_تنهایی
#هربرت_بلومر
#سهشنبههای_بلومر #جامعهشناسی_تفسیری_پرگمتیستی
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
نشست بیست و یکم حلقه مطالعاتی شرح و نقد گروه علمیتخصصی جامعهشناسی تفسیری
📚جمعخوانی کتاب
دستگاه نظری هربرت بلومر؛ بنيانگذار همکنشگرایی نمادی
✍️نویسنده: دکتر ح.ا. تنهایی
شاگرد پروفسورِ ممتاز، هربرت بلومر
1⃣2⃣نشست بیست و یکم از سلسله نشستهای #سهشنبههای_بلومر به خوانش و گفتگو درباره فصل چهارم کتاب، پویایی شناسی #هربرت_بلومر پروفسور ممتاز جامعهشناسی مکتب شیکاگو، به قلم شاگردش دکتر #ح_ا_تنهایی اختصاص دارد.
پیوستگی تاریخ در کنش پیوسته و ضرورت پرداختن به آن در مطالعات تاریخی، از آگزیومهای پارادایم تفسیری است که بُن مایه اصلی آن قضایای سه گانه کنش بلومر است. کنش پیوسته به لحاظ روش شناختی واحد مطالعاتی است و به لحاظ پویایی شناختی معیاری است برای سنجش تاریخ.
🔘زمان: سهشنبه ۱۴۰۴/۱۱/۲۸
از ساعت ۲۰ تا ۲۱
🔻لینک ورود به جلسه:
https://meet.google.com/iou-vmvp-gpj
@hatanhai
@iran_sociology
#ح_ا_تنهایی
#هربرت_بلومر
#سهشنبههای_بلومر #جامعهشناسی_تفسیری_پرگمتیستی
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
⭕️نقدی بر ادبیات اغراق در رثای استادان
سوگنامه یا اسطورهسازی؟
مصطفی آب روشن
متنی که در رابطه با تکریم مرحوم شیخاوندی نوشته شده، بیش از آنکه یک یادداشت تحلیلی درباره درگذشت یک استاد دانشگاه باشد، نوعی سوگنامه عاطفی و شخصی است که در آن اغراق جای ارزیابی را گرفته است. وقتی یک استاد دانشگاه از دنیا میرود، انتظار میرود درباره جایگاه علمی، اثرگذاری نهادی، میراث فکری، نقش او در تربیت نسلهای بعد و پیامدهای اجتماعی اندیشهاش سخن گفته شود؛ نه آنکه متن به روایتهای احساسی، مکالمات خصوصی و توصیفهای شاعرانه محدود بماند. ادبیاتی مانند «در رثای»، «نامداران»، «سرآمدان»، «اندیشمند بزرگ» یا دادن «نمره بیست در علم و عمل و ظاهر و باطن» نهتنها کمکی به شناخت دقیق شخصیت علمی نمیکند، بلکه با مطلقسازی و قدیسسازی، امکان نقد و فهم واقعبینانه را از بین میبرد. دانشگاه محل تولید دانش است، نه تولید اسطوره. اگر قرار است درباره استادی سخن گفته شود، باید نشان داده شود که او دقیقاً چه مسئلهای را در حوزه جامعهشناسی طرح کرده، چه نظریهای را بسط داده، چه گرهی از مسائل اجتماعی گشوده یا چه سنت فکریای را نمایندگی کرده است.
ادامه این مطلب را در سایت انجمن جامعهشناسی ایران بخوانید.
⭕️به کدامین ثواب؟
در رثای دکتر داور شیخاوندی
امیر کاظمی اصل
از بزرگیاش نمیخواهم بگویم؛ چرا که بسیار کوچکم در برابر او و از گذشته هم نخواهم گفت؛ زیرا گفتنیها بسیار است! پس، سخنم از روزهایی است که چندان هم دور نیست. همیشه حال استاد را که جویا میشدم، میگفتند که ما محکوم به خوب بودنیم و من در هر احوال و اوضاعی، امید را از وجود او بلد شدم. نه فقط این، که از وی، واژه یاد گرفتم، رفتارها تقلید کردم و در نهایت، منش و مرام او را از بَر شدم. تا اینکه آخربار که در بستر ناخوشی بود، در گوشش زمزمه کردم که استاد؛ حالتان خوب است؟ و در کمال عُجب، دیدم که اَبروانش را بالا انداخت و برای بار نخست، بدحالیاش را بروز داد. دکتر داور شیخاوندی را جامعهشناسی میدانم که نمرهاش بیست بود! هم در علم و هم در عمل؛ و نیز در ظاهر و در باطن! هم شیکپوش بود و هم شیکفکر. کلاس و بهتری، در ذاتش نهفته بود و نه در نمایش به چیزی که نیست و من این را بیشتر یاد گرفتم که در دنیای بازی و بازیگری، آنکه داراتر است، بینیازست از جار و فریاد داشتهها. در جایی، کسی از استاد پرسید که این جوان که همراهتان است، کیست؟ و او بیدرنگ پاسخ داد که رفیق من است! من؟ رفیق او؟ همیشه در خلوت از پروردگارم پرسیدهام که به پاس کدامین کار نیک، همنشینی با این اندیشمند بزرگ را ارزانیام داشته است؟ گرچه بودنم در کنار وی، آنقدرها هم دور و طویل نبود اما در زمره بودنهایی است که تا عمر دارم، فراموشم نخواهد شد. امروز اما به قطعهای که نامداران و سرآمدان این مرزوبوم در آن آرمیدهاند، نرفتم؛ نتوانستم بروم و بیایم و بنویسم که با چشم خویشتن دیدم که جانم میرود! نرفتم؛ همانگونه که به خاکسپاری پدرم هم نرفته بودم! نرفتم که چنان بیانگارم که استاد، هنوز هم هست و محروم نشدهام از بودنش. بیانگارم که شاید دیگر فقط تلفن را پاسخ نمیدهد ولی باز هم اگر با او حرف بزنم، در پایان میگوید که به امید دیدارِ زود؛ شاد باشید...
لینک این مطلب در سایت انجمن جامعهشناسی ایران
⭕️ داور شیخاوندی، چهره تأثیرگذار
ناصر فکوهی استاد دانشگاه تهران و مدیر موسسه انسانشناسی و فرهنگ
داور شیخاوندی، جامعهشناس، استاد دانشگاه و نویسنده و مترجم گرانقدر، روز 21 بهمن 1404، در تهران درگذشت. دکتر شیخاوندی از مهمترین و تاثیرگذارترین چهرههای جامعهشناسی چند دهه گذشته در ایران به شمار میآمد؛ دوستی عزیز و استادی خستگیناپذیر که عضو پیشکسوت انجمن جامعهشناسی ایران بود و بیش از دو دهه نیز در شورایعالی موسسه انسانشناسی و فرهنگ حضور داشت. دکتر شیخاوندی از ابتدای فعالیتهای ما در این موسسه، همواره در کنارمان و در صف اول هرگونه برنامه داوطلبانه آموزشی و فرهنگی قرار داشت و در طول سالها فعالیت در دانشگاه و در حوزه انتشار نوشتهها و ترجمه کتابهای جامعهشناسی خدمات بیشماری به این علم کرد. از جمله دستاوردهای مهم وی گسترش حوزه جامعهشناسی، ترویج این علم در ایران و آشنا کردن نخبگان و جوانان با ارزش و اهمیت آن، و به ویژه با شاخه آسیبهای اجتماعی در ایران بود. از دستاوردهای دیگر او باید به آشنا کردن خوانندگان و دانشجویان علاقمند با آثار ارزشمند ایوان ایلیچ، جامعهشناس بزرگ اتریشی، اشاره کرد. شیخاوندی چند دهه پیش، کتابهای متعددی از ایلیچ را شامل نقدهای مهم وی در زمینه خطرات رویکرد استبدادی در مدرسه، مصرف بیرویه انرژی و پزشکی کردن جامعه مدرن، به فارسی برگرداند. دکتر شیحاوندی شخصیتی جذاب و دوستداشتنی بود که موسسه ما نه تنها افتخار عضویت وی را در شورایعالی خود داشت، بلکه در چارچوب پروژه تاریخ شفاهی فرهنگ مدرن ایران نیز، یک جلد به زندگی و آثار وی اختصاص داده شد و گفتگویی طولانی با وی انجام دادیم که کتاب آن در دست انتشار است. در میان بزرگان علوم اجتماعی کشور ما، سختکوشی و پایداری وی در علم جامعهشناسی و همچنین در علوم تربیتی، عشقش به فرهنگ و دانش ایران و زندگی سادهای که با رسم و سبک یک معلم تا به آخر در راه آزادی و شکوفایی کشورش پیگرفت، ستودنی است. دکتر شیخاوندی در کنار عشقش به ایران، دلبستگی خاصی نیز به فرهنگ و مردمان شهر ِ زادگاهش، اردبیل، داشت. در یک کلام شیخاوندی با زندگی و دستاوردهای علمی خود، الگویی به یادماندنی برای فرهنگ دانشگاهی ما شمرده میشد و میشود. باشد که یاد و خاطرههای خوب و حاصل پُربار زندگیاش همواره پرشور و زنده و در تاریخ این پهنه، برجای بمانند.
لینک این یادداشت در سایت انجمن جامعهشناسی ایران.
⭕️خطر تکصدایی و بازتولید اقتدارگرایی
اسماعیل قنواتی
درآمد
جامعهی ایران سالهاست زیر فشارهای فزایندهی معیشتی، سرکوب ساختاری، محرومیتهای گسترده و فرسایش امید جمعی قرار دارد. در چنین شرایطی، آنچه بیش از پیش نمایان میشود نه صرفاً مطالبهی آزادی، بلکه منازعهای پیچیده بر سر تصاحب منابع، بازتعریف قدرت و شکلدهی به افق آینده است. در دو دههی اخیر، اشکال کنش و اعتراض اجتماعی در ایران بهطور محسوسی تشدید و متکثر شدهاند. از اعتراضات صنفی و کارگری گرفته تا خیزشهای اجتماعی فراگیر، جامعه وارد وضعیتی از اعتراضِ تقریباً مستمر شده است؛ وضعیتی که در آن، سیاست دیگر محدود به لحظات انفجاری نیست، بلکه به تجربهای روزمره بدل شده است. در این بستر ملتهب، ورود یک عنصر جدید به میدان اعتراضات، یعنی اعلام موجودیت و برجستهسازی رضا پهلوی، معادلات رسانهای و گفتمانی را دستخوش تغییر کرده است. حضور پررنگ این چهره در سخنرانیها، شبکههای ماهوارهای و کمپینهای دیجیتال سازمانیافته، بهتدریج به نوعی جهتدهی به فضای رسانهای اعتراضات انجامیده و شکلی از تمرکز نمادین را پدید آورده است. همین امر واکنشهای انتقادی گستردهای را در میان برخی روشنفکران، پژوهشگران علوم انسانی و اجتماعی و کنشگران اجتماعی برانگیخته است. پاسخ غالب به این نقدها نه گفتوگوی نظری، بلکه تولید مجموعهای از محتواها، گزارههای تکرارشونده و حملهآمیز بوده است: «این تنها گزینهی موجود است»، «شما اتحاد را برهم میزنید»، «کار شما آزادی را تضعیف میکند»، «پس برنامهتان چیست؟» و «شما فقط ایراد میگیرید و ایدهای ندارید». این متن میکوشد با واکاوی زمینههای اجتماعی، رسانهای و تاریخی این منازعه، پاسخهایی تحلیلی به این چالشها دهد و نسبت آنها را با خطر تکصدایی و بازتولید اقتدارگرایی روشن سازد.
ادامه این مطلب را در سایت انجمن جامعهشناسی ایران بخوانید.
تمدید فراخوان مجله مطالعات اجتماعی ایران- ویژه نامه جامعهشناسی پزشکی و سلامت به دلیل مشکلات فنی سایت سیناوب
مجله مطالعات اجتماعی ایران قصد دارد با همکاری گروه علمی جامعهشناسی پزشکی و سلامت انجمن جامعه شناسی ایران یک شماره از این مجله را به این حوزه تخصصی جامعهشناسی اختصاص دهد. بر این اساس از پژوهشگران و متخصصان علاقمند به این حوزه دعوت می شود مقالات علمی- پژوهشی خود را برای این ویژهنامه، حداکثر تا پایان فروردین ماه ۱۴۰۵ از طریق سامانه نشریه ارسال نمایند. یادآوری میشود که ضرورت دارد مقالات منطبق با معیارهای علمی پژوهشی و همچنین با در نظر گرفتن فرمت مجله «مطالعات اجتماعی ایران» نگارش یابد و همچنین حجم مقاله از ۸۰۰۰ واژه کمتر باشد. از ارسال کنندگان تقاضا میشود راهنمای نویسندگان را به دقت مطالعه فرمایند. مجله به پروندههای ناقص ترتیب اثری نخواهد داد.
سردبیر مجله: دکتر سوسن باستانی
سردبیر مهمان :دکتر شیرین احمدنیا
مدیر داخلی: ماهرو شاه حسینی
ایمیل مجله:
isa.motaleat@gmail.com
لینک سایت :
http://www.jss-isa.ir/
@iran_sociology
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
نشست بیستم حلقهی مطالعاتی شرح و نقد گروه علمیتخصصی جامعهشناسی تفسیری در #سهشنبههای_بلومر
📚 جمعخوانی کتاب:
دستگاه نظری هربرت بلومر؛ بنيانگذار همکنشگرایی نمادی
✍️نویسنده: دکتر ح.ا. تنهایی
شاگرد پروفسور ممتاز هربرت بلومر
0⃣2⃣نشست بیستم از سلسله نشستهای #سهشنبههای_بلومر به خوانش، گفتگو و تبادل نظر پیرامون ایستایی شناسی دستگاه فکری #هربرت_بلومر پروفسور ممتاز جامعهشناسی مکتب شیکاگو، به قلم شاگرد او یعنی دکتر #ح_ا_تنهایی اختصاص دارد. حضور برای همه علاقه مندان رایگان و آزاد است.
🔘زمان: سهشنبه ۱۴۰۴/۱۱/۲۱
از ساعت ۲۰ تا ۲۱
🔻از طریق لینک زیر وارد جلسه شوید:
https://meet.google.com/iou-vmvp-gpj
🔻تهیه کتاب:
🔘اندیشه احسان
📞02166466001
@zoodbookbot
@andishehehsan
🔘خانه کتاب، درب ورودی دانشکده علوماجتماعی دانشگاه تهران، آقای میرحسینی
📞09384439577
@hatanhai
@iran_sociology
#ح_ا_تنهایی
#هربرت_بلومر
#سهشنبههای_بلومر #جامعهشناسی_تفسیری_پرگمتیستی
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
⭕️بیانیه انجمن جامعهشناسی ایران
در ارتباط با محکومیت دکتر مهرآیین
انجمن جامعهشناسی ایران، بهعنوان نهادی علمی و حرفهای، بر اهمیت آزادی آکادمیک، گفتوگوی علمی و نقش نقد اجتماعی در فهم و تحلیل مسائل جامعه تأکید دارد. در شرایط کنونی کشور، صیانت از فضای علمی و امکان طرح دیدگاههای انتقادی بیش از پیش واجد اهمیت است.
در این چارچوب، صدور حکم زندان برای دکتر مصطفی مهرآیین، جامعهشناس و عضو جامعه علمی کشور، موجب نگرانی جدی جامعه دانشگاهی شده است. انجمن جامعهشناسی ایران خواستار توقف اجرای این حکم است.
این انجمن تأکید میکند که برخورد قضایی با فعالیتها و اظهارنظرهای علمی، نهتنها به تضعیف گفتوگوی علمی میانجامد، بلکه ظرفیت جامعه برای فهم و مواجههی عقلانی با مسائل پیچیده اجتماعی را نیز کاهش میدهد.
امید است با در نظر گرفتن ملاحظات علمی، اجتماعی و شرایط حساس کنونی، امکان تداوم فعالیت دانشگاهیان در فضایی امن و مسئولانه فراهم شود.
.
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
@iran_sociology
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
سلام و ادب
گروه علمی تخصصی جامعهشناسی نظری بهمنظور تسهیل روابط علمی و پرداختن به چالشهای مفهومی و نظری دربارهی شرایط فعلی جامعهی ایران و یافتن راهی برای کنشگری علمی و تأثیرگذاری چهرههای مستقل در نظر دارد نشستی را برگزار کند. از مدیران و دبیران گروههای علمی تخصصی و اعضای انجمن جامعهشناسی ایران درخواست میشود، چنانچه تمایل به شرکت در این هماندیشی را دارند، اعلام حضور نمایند.
زمان و مکان این هماندیشی پس از دریافت فعالان انجمن جامعهشناسی ایران، اعلام خواهد شد.
با احترام
شیری
مدیر گروه علمی تخصصی جامعهشناسی نظری انجمن جامعهشناسی ایران
#جامعهشناسیـنظری
#theoreticalsociology
@Thericalsociology
@iran_sociology
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
⭕️ بیانیه اتحادیه انجمنهای علوم اجتماعی ایران در واکنش به اعتراضات و ناآرامیهای دیماه ۱۴۰۴
@uissa1400
#اتحادیه_انجمنهای_علوم_اجتماعی_ایران
🖤🖤🖤
سرکار خانم دکتر عذرا مرادی
درگذشت مادر گرامیتان را خدمت شما و خانواده گرامی تسلیت میگوییم.
از خداوند متعال، برای آن مرحوم، رحمت الهی و علو درجات، و برای شما و خانواده محترم، صبر و شکیبایی و طول عمر با عزت مسئلت داریم.
روحش شاد و یادش گرامی
هیات مدیره انجمن جامعهشناسی ایران
⭕️ دهه هشتادیها: از 1401 تا 1404
علیاصغر سیدآبادی
مقدمه
در روزهای جنبشی- اعتراضی، مطالبه اکثریت جامعه روشن کردن یا روشن شدن نسبت افراد با فجایع و رویدادها و موضعگیری است نه تحلیل، اما جز با تحلیل علمی و درست نمیتوان دربارهی رویدادها به درستی سخن گفت. اغلب بدون تحلیل درست، برخی از کارها موجه جلوه میکند و یا برخی کنشها غافلگیرمان میکند.
کتاب تازه من با عنوان «زیستن با فلسفه دلقکها: تأملی بر دگرگونی معرفتشناختی نوجوانان ایران با تاکید بر دهه هشتادیها» در چنین روزهایی توسط نشر اگر در 272 صفحه منتشر شده است. این کتاب حاصل پژوهشی است با همکاری موسسهی رحمان که در ظاهر با این روزها نسبتی ندارد، اما کل کتاب در نسبت مستقیم با آن چیزی است که در جامعه میگذرد و شاید خواندنش، به شکل دادن تصویری بزرگتر و دقیقتر و همهجانبهتر از چگونگی کنش دهه هشتادیها در اتفاقات اخیر کمک کند.
نوشتن این کتاب را از سال ۱۴۰۱ شروع کرده بودم، یعنی در میانه یکی از پر تب و تابترین دوران معاصر. بنای اصلی کارم گفتوگو با نوجوانان (دهه هشتادیها) بود و آنان آن روزها چون ماهیانی میان امواج بودند. همزمان میتوانستم دو موضوع را پیگیری کنم، هم شناخت آنان و هم مواجههی آنان با امواج (تأثیرهایی که میگیرند و تأثیرهایی که میگذارند).
ادامه این یادداشت را در سایت انجمن جامعهشناسی ایران بخوانید.