دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

01 March 2026 08:29

🌑 مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللّهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِیلاً

شهادت سرافرازانه عالم ربانی، فقیه مجاهد، امید محرومان و مظلومان را به حضرت ولیعصر رواحنا فداه ، ملت شريف ايران و امت بزرگ اسلامی و همه آزادگان جهان تسليت عرض مي‌نماییم.

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

24 February 2026 05:28

🔻ظرفیت‌های پاکستان و «دیپلماسی استانی» ایران در سیستان و بلوچستان

✍️ دکتر ویدا یاقوتی کارشناس مسائل پاکستان

در ادبیات روابط بین‌الملل معاصر، دیپلماسی استانی به‌عنوان بخشی از یک پدیدۀ وسیع‌تر تحت عنوان «پارادیپلماسی» یا «دیپلماسی فرادولتی» تعریف می‌شود که طی آن واحدهای زیرملی (استان، ایالت، منطقه) در تعاملات بین‌المللی نقش فعال ایفا می‌کنند.

در روابط ج.ا.ایران و پاکستان، استان سیستان و بلوچستان ایران و ایالت بلوچستان پاکستان از پیوندهای جغرافیایی، قومی و اقتصادی عمیقی برخوردارند، اما این ظرفیت‌ها، به دلیل چالش‌های امنیتی و ضعف زیرساختی، کمتر بالفعل شده‌اند.

❓پرسش اصلی آن است که پاکستان از منظر ساختاری، ژئواکونومیک و ادراکی چه ظرفیتی برای تحقق دیپلماسی استانی ج.ا.ایران دارد؟
استدلال ما بر این مبنا استوار است که ساختار فدرال پاکستان و ضرورت توسعۀ بلوچستان، امکان‌پذیری نهادی دیپلماسی استانی را تقویت اما ملاحظات ژئوپلیتیکی و امنیتی، دامنۀ آن را محدود می‌کند.

🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

23 February 2026 07:55

🔻 523مین شماره نشریه تخصصی "مطالعات شرق" منتشر شد.

▪️نگاهی تحلیلی به آخرین تحولات امنیتی، ژئوپلیتیکی و راهبردی در افغانستان، آسیای مرکزی و پاکستان

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

18 February 2026 08:20

🔻تحلیل وضعیت «داعش خراسان» در 2025

📍مرکز مطالعات بین‌الملل مدرسۀ راجاناتنام

در بازۀ زمانی 2024 تا 2025، «داعش خراسان» پس از یک دوره بهبود نسبی در 2024 ـ 2023، به پایین‌ترین سطح فعالیت خود رسید. هرچند شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد «داعش خراسان» تلاش کرده است تا ضمن حرکت چراغ خاموش، گروه خود را دوباره سازماندهی کند اما آنچه واضح است این است که نبود پناهگاه مناسب و همچنین نبود بودجۀ کافی، موجب تضعیف عملکرد این گروه شده است. همچنین به‌نظر می‌رسد که نقش سلول‌های مستقر در افغانستان، در زمینۀ انجام حملات دوردست در اروپا و خاورمیانه نیز تضعیف شده است.

📌 در این گزارش، کاهش تحرکات «داعش خراسان»، دلایل مالی و لجستیکی این افول، فشارهای طالبان و رقابت با «تحریک طالبان پاکستان» و همچنین چشم‌انداز پیش‌روی این گروه بررسی شده است.

🔗 برای مطالعه کامل این مطلب در سایت کلیک کنید


#افغانستان #داعش_خراسان

🖇 ایکس | ایکس انگلیسی | فیسبوک | تلگرام | تلگرام انگلیسی | سایت

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

16 February 2026 08:15

🔻آزمون امنیت منطقه‌ای در تاجیکستان؛ تروریسم، بازیگران پنهان و معادلات جدید

🎤 مصاحبۀ اختصاصی با کارشناس تاجیک مسائل منطقه و افغانستان

تحولات امنیتی اخیر در تاجیکستان، با هدف قرار دادن نیروهای مرزبانی و شهروندان خارجی، از شکل‌گیری تهدیدی پیچیده خبر می‌دهد که در پس آن، منافع متعارض بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای و رقابت‌های ژئوپلیتیکی قابل مشاهده است.

به‌منظور واکاوی این موضوع و پیامدهای احتمالی این تحولات بر ج.ا. ایران، کارگروه آسیای مرکزی مؤسسۀ مطالعات راهبردی شرق در یک مصاحبۀ اختصاصی‌ دیدگاه یکی از کارشناسان تاجیک مسائل منطقه و افغانستان را جویا شده است.

🔗 برای مطالعه کامل متن این مصاحبه در سایت کلیک کنید

مطالب مرتبط:
◽️دورنمای تنش‌های ضدچینی در مرزهای تاجیکستان و افغانستان

#آسیای_مرکزی #مصاحبه

🖇 ایکس | ایکس انگلیسی | فیسبوک | تلگرام | تلگرام انگلیسی | سایت

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

10 February 2026 10:32

🔻نقش و جایگاه دیپلماسی مهاجران کاری در آسیای مرکزی

🖊 امید رحیمی؛ پژوهشگر مؤسسه مطالعات راهبردی شرق

مسئلۀ مهاجرت یکی از مؤلفه‌های تأثیرگذار در آسیای مرکزی محسوب می‌شود. این مسئله برای کشورهایی همچون ازبکستان، قرقیزستان و تاجیکستان یک پاشنۀ آشیل مهم و البته یک مزیت اقتصادی قابل‌توجه است و ازسوی‌دیگر برای کشورهایی همچون روسیه یک اهرم کلیدی و تأثیرگذار محسوب می‌شود که طی یک بازۀ نسبتاً طولانی شکل گرفته است.
در طول سال‌های اخیر با افزایش و تثبیت وابستگی اقتصاد کشورهای این منطقه به حواله‌های ارسالی از سوی مهاجران و نوسان‌های اقتصادی روسیه از سال 2014، فرایندهایی نظیر متنوع‌سازی مسیرهای جریان مهاجرت در دستور کار کشورهای این منطقه قرار گرفته است. درعین‌حال کارکردهای مهاجران نیز به عرصه‌هایی فراتر از اقتصاد، ازجمله امنیت تغییر یافته است.

🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

09 February 2026 07:09

📌 آنچه در این شماره می‌خوانید:

✅ افغانستان
▪️تحلیل رفتار حکومت طالبان در قبال تشدید منازعه آمریکا با ایران
▪️تحلیل وضعیت «داعش خراسان» در افغانستان ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵
▪️درگیری افغانستان و پاکستان؛ یک نگرانی راهبردی برای آمریکا

✅ آسیای‌مرکزی
▪️قزاقستان و دومینوی «پیمان ابراهیم» در آسیای مرکزی
▪️کارکرد ترکمنستان برای آمریکا در آستانه تشدید تنش تهران–واشنگتن
▪️آزمون امنیت منطقه‌ای در تاجیکستان؛ تروریسم، بازیگران پنهان و معادلات جدید

✅ پاکستان
▪️واکنش برخی نخبگان پاکستان به تحولات داخلی ایران
▪️واکاوی بازی چند‌لایه پاکستان از «ایران» تا «طرح صلح غزه»
▪️آشفتگی در تهران؛ ارزیابی ریسک راهبردی برای پاکستان
▪️عملیات تروریستی در ایالت بلوچستان پاکستان

✅ بازشناسی فرهنگ و تمدن
▪️تبارشناسی «مکتب خراسان»

#نشریه_تخصصی

🔗 مشاهده در سایت

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

08 February 2026 09:54

🔻 «جبهه مقاومت ملی افغانستان» در محاسبات پاکستان

📍مرکز مطالعات صلح بین‌الملل ـ هند | پایگاه تحلیلی پاردایم شیفت - پاکستان

با تداوم تنش و درگیری بین پاکستان و حکومت طالبان، برخی مقام‌های غیررسمی پاکستان، گزینۀ استفاده از جبهۀ مقاومت ملی افغانستان را به‌عنوان یکی از گروه‌های اصلی مخالف علیه حکومت طالبان مطرح کرده‌اند.
با توجه به بازی دیرینۀ پاکستان در استفاده از گروه‌های مخالف حکومت مرکزی افغانستان علیه حاکمیت برحال این کشور طی نیم قرن اخیر، این مسئله یکی از مباحث کارشناسان و اندیشکده‌های منطقه‌ای شده است. اهداف و پیامدهای این اقدام احتمالی از نگاه کارشناسان هندی و پاکستانی متفاوت است.

📌 با توجه به اهمیت موضوع، موسسه مطالعات راهبردی شرق، چکیدۀ دو مطلب را که یکی به قلم یک کارشناس هندی و دیگری به قلم یک کارشناس پاکستانی تالیف و منتشر شده، در اختیار خوانندگان قرار می‌دهد.

🔗 برای مطالعه کامل این مطلب در سایت کلیک کنید

#افغانستان

🖇 توئیتر فارسی | توئیتر انگلیسی | فیسبوک | تلگرام فارسی | تلگرام انگلیسی

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

05 February 2026 09:48

🔻فرصت‌ها و چالش‌های گردشگری پزشکی ایران در جذب گردشگران ترکمنستان

✍️ بهروز قزل؛ پژوهشگر مؤسسۀ مطالعات راهبردی شرق

گردشگری پزشکی به‌عنوان یکی از بخش‌های مهم و رو به رشد صنعت گردشگری جهانی مطرح شده است. بر اساس گزارش‌های رسمی 2023، سالانه حدود ۱۴ میلیون نفر برای دریافت خدمات پزشکی و درمانی به کشورهای دیگر سفر می‌کنند.

ایران، با وجود دارا بودن ظرفیت‌های قابل توجه در حوزۀ خدمات درمانی، تاکنون، سهم قابل توجهی از این بازار جهانی را به خود اختصاص نداده و پس از کشورهای آسیایی تایوان، تایلند، فیلیپین، ترکیه، بحرین، چین، اردن، عربستان، قطر، لبنان و کویت، در جایگاه 46 جهانی قرار گرفته است. با تمام اینها، فرصت‌های کم‌نظیری نیز پیش ‌روی گردشگری پزشکی ایران وجود دارد که چشم‌انداز این صنعت را امیدوارکننده نشان می‌دهد.

📌 متن پیشِ‌ رو در تلاش است تا ضمن مرور ظرفیت‌ها و چالش‌های این صنعت در ایران، فرصت‌ها و آسیب‌های جذب گردشگران پزشکی از کشور ترکمنستان را مورد توجه قرار دهد.

🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

31 January 2026 09:35

🔻 اینفوگرافیک روابط ایران و آسیای مرکزی در سال 2025

📊 برای مشاهده اینفوگرافیک در اندازه اصلی کلیک کنید

#اینفوگرافیک

🖇 توئیتر فارسی | توئیتر انگلیسی | فیسبوک | تلگرام فارسی | تلگرام انگلیسی

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

28 January 2026 09:33

🔻گزارش امنیتی سالانه 2025 پاکستان

📍مرکز پژوهش‌ها و مطالعات امنیتی اسلام‌‌آباد(CRSS)

پس از بسته شدن مرز پاکستان و افغانستان در ۱۱ اکتبر، شاهد کاهش قابل‌توجهی در حملات تروریستی فرامرزی و تلفات ناشی از خشونت در پاکستان بوده‌ایم. حملات تروریستی در ماه دسامبر نزدیک به ۱۷ درصد کاهش یافت؛ این در حالی است که پیش‌تر در ماه نوامبر نیز یک کاهش ۹ درصدی ثبت شده بود.

همچنین در سه‌ماهۀ پایانی سال ۲۰۲۵، تلفات مرتبط با خشونت‌های تروریستی در میان غیرنظامیان و مقام‌های امنیتی کاهش یافت؛ به‌طوری که براساس داده‌های گردآوری‌شده توسط «مرکز پژوهش‌ها و مطالعات امنیتی» (CRSS) در چارچوب گزارش سالانۀ امنیتی ۲۰۲۵، این تلفات در ماه‌های نوامبر و دسامبر به‌ترتیب حدود ۴ و ۱۹ درصد کاهش نشان داد.

🔗 برای مطالعه کامل این مطلب در سایت کلیک کنید

🔁 مطالب مرتبط:
◽️اینفوگرافیک گزارش امنیتی سالانه 2025 پاکستان


#پاکستان
🖇 توئیتر فارسی | توئیتر انگلیسی | فیسبوک | تلگرام فارسی | تلگرام انگلیسی

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

27 January 2026 09:07

🔻آمریکا و ژئواکونومی جدید ازبکستان

📍نشریۀ تایمز آسیای مرکزی (واشنگتن دی‌سی)

در مطلب پیش رو دکتر «الدور عارف‌اف»، مدیر مؤسسۀ مطالعات راهبردی و منطقه‌ای تحت نظر ریاست‌جمهوری ازبکستان در گفت‌وگو با نشریۀ «تایمز آسیای مرکزی» به بررسی سیاست‌ها و دیدگاه‌های راهبردی ازبکستان پرداخته است؛ دیدگاه‌هایی که دیپلماسی متوازن، ادغام منطقه‌ای و تعامل سازنده با شرکای آسیای مرکزی و جهانی را در کانون توجه قرار می‌دهد. در واقع این گفت‌وگو به موضوع‌های بنیادینی می‌پردازد که می‌تواند مسیر تازه‌ای برای درک سیاست‌های نوین ازبکستان بگشاید.

عارف‌اف با تأکید بر پیوند میان سرمایه‌گذاری، ایجاد زیست‌بومی ژئوپلیتیک باثبات و ضرورت کاهش ریسک در مسائل بالقوۀ مناقشه‌برانگیز، رویکرد عملی و آینده‌نگر تاشکند را در عرصۀ حکمرانی داخلی و توسعۀ کسب‌وکار روشن‌تر می‌کند.

🔗 برای مطالعه کامل متن این مصاحبه در سایت کلیک کنید

#آسیای_مرکزی
🖇 توئیتر فارسی | توئیتر انگلیسی | فیسبوک | تلگرام فارسی | تلگرام انگلیسی

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

27 January 2026 06:43

🔻 521مین نشریه تخصصی "مطالعات شرق" منتشر شد.

▪️نگاهی تحلیلی به آخرین تحولات امنیتی، ژئوپلیتیکی و راهبردی در افغانستان، آسیای مرکزی و پاکستان

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

24 January 2026 09:57

🔻جنایات بین‌المللی «داعش خراسان» در افغانستان

📍سازمان حقوق بشر و دموکراسی افغانستان ـ کانادا

«سازمان حقوق بشر و دموکراسی» افغانستان، در گزارشی 100 صفحه‌ای با عنوان «جنایت‌های بین‌المللی داعش خراسان در افغانستان»، به بررسی جنایت‌های «داعش خراسان» علیه شیعیان در افغانستان، بین سال‌های 2016 تا 2024 می‌پردازد.

این گزارش ابتدا به ارزیابی وضعیت «داعش خراسان» در افغانستان پرداخته و سپس به حملات انجام شده از سوی این گروه علیه جامعۀ شیعه در این کشور می‌پردازد. در نهایت، این گروه، با ارائۀ یک تحلیل حقوقی، به این نتیجه می‌رسد که این حملات ممکن است منجر به نسل‌کشی، جنایت علیه بشریت و جرایم جنگی شود.

🔗 برای مطالعه کامل این مطلب در سایت کلیک کنید

🔁 مطالب مرتبط:
◽️داعش خراسان»؛ تحلیلی بر شبکه‌های تروریستی نوین


#افغانستان #داعش_خراسان
🖇 توئیتر فارسی | توئیتر انگلیسی | فیسبوک | تلگرام فارسی | تلگرام انگلیسی

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

22 January 2026 08:52

🔻آسیای مرکزی محل تلاقی محورهای کلیدی سند راهبردی امنیت ملی ترامپ

🖊 امید رحیمی؛ پژوهشگر مؤسسه مطالعات راهبردی شرق

اسناد راهبرد امنیت ملی آمریکا گویای بخشی از رفتارهای سیاست خارجی و دکترین امنیتی این کشور است. در دورۀ ریاست جمهوری «دونالد ترامپ» این سند با تغییراتی محسوس منتشر شده که بیانگر بخشی از رویکردهای جدید وی به موقعیت و منافع آمریکا در سطح جهانی است. در عین حال باید توجه داشت که نام آسیای مرکزی در این سند ذکر نشده و مستقیماً هیچ گزاره‌ای در ارتباط با آن نوشته نشده است.
همچنین برای اولین بار افغانستان نیز در این سند به‌طور کامل از اولویت‌های راهبرد امنیت ملی آمریکا حذف شده و آسیای مرکزی از منظر افغانستان نیز جایگاه پایین‌تری در امنیت ملی ایالات متحده یافته است.

📌در این گزارش تلاش می‌شود تا ضمن ارزیابی اصلی‌ترین محورها و تهدیدهای سند جدید امنیت ملی آمریکا، موقعیت آسیای مرکزی در آن، مورد بررسی قرار گرفته و بروندادهای رفتاری دولت ترامپ متأثر از این سند برآورد شود.

🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

25 February 2026 06:23

🔻سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا: چه چیزی آسیای مرکزی را تهدید می‌کند؟

📍 اسپوتنیک قرقیزستان

بیش از دو ماه است که توجه جهانیان بار دیگر به خاورمیانه معطوف شده است؛ جایی که همچنان احتمال بالایی برای حملۀ نظامی تازۀ آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران وجود دارد. با این تفاوت که این بار حمله می‌تواند گسترده‌تر و احتمالاً طولانی‌تر از درگیری نظامی ۱۲ روزۀ ایران و اسرائیل در سال ۲۰۲۵ باشد؛ درگیری‌ای که آمریکا در مرحلۀ پایانی به آن پیوست.

در این تقابل، سطح ریسک و مخاطره برای هر دو طرف واقعاً بالاست. اسرائیل اکنون بیش از آنکه نگران «افسانه»‌ای باشد که خود دربارۀ برنامۀ هسته‌ای نظامی جمهوری اسلامی ایران ساخته بود، از توان موشکی ایران هراس دارد. در مقابل، تهران از حملۀ دوباره به اسرائیل با تمام ظرفیت موشکی خود واهمه‌ای ندارد، اما از ابعاد پاسخ احتمالی‌اش علیه پایگاه‌ها و تأسیسات نظامی آمریکا در منطقه نگران است.

🔗 برای مطالعه کامل این مطلب در سایت کلیک کنید

#آسیای_مرکزی

🖇 ایکس | ایکس انگلیسی | فیسبوک | تلگرام | تلگرام انگلیسی | سایت

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

23 February 2026 07:56

📌 آنچه در این شماره می‌خوانید:

✅ افغانستان
▪️ظرفیت‌های افغانستان و ایران برای «دیپلماسی استانی» خراسان
▪️بررسی تحلیلی اصول‌نامه جزایی محاکم حکومت طالبان
▪️«بازی انتظار» چین در افغانستان

✅ آسیای‌مرکزی
▪️تفویض اختیارات به استانداران مرزی و فرصت‌های پیش رو در ترکمنستان
▪️کارکردهای آسیای مرکزی در سیاست فشار حداکثری ترامپ علیه ایران
▪️«دیپلماسی استانی» و ظرفیت‌های آسیای مرکزی

✅ پاکستان
▪️ظرفیت‌های پاکستان جهت تحقق «دیپلماسی استانی» ج.ا.ایران در سیستان و بلوچستان
▪️پوپولیسم در پاکستان؛ آیا حزب «تحریک انصاف» می‌تواند از جای برخیزد؟
▪️بلوچستان؛ تلاقی شورش، رقابت منطقه‌ای و منافع قدرت‌های بزرگ

✅ بازشناسی فرهنگ و تمدن
▪️طایفۀ «زهری زهی» و ظرفیت‌های تمدنی در دیپلماسی فرهنگی

#نشریه_تخصصی

🔗 مشاهده در سایت

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

22 February 2026 07:54

🔻درگیری افغانستان و پاکستان؛ یک نگرانی راهبردی برای آمریکا

📍موسسۀ خاورمیانه

کمتر از یک دهه پس از تأسیس پاکستان در سال ۱۹۴۷، این کشور به عنوان عضوی از ساختار اتحاد جنگ سرد که برای مهار اتحاد جماهیر شوروی ایجاد شده بود، وارد افق راهبردی ایالات متحده شد. این همکاری امنیتی، با جهاد اسلامی تحت حمایت پاکستان علیه شوروی در دهۀ ۱۹۸۰ تقویت شد و پس از ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، برای مقابله با شورش طالبان در افغانستان، احیا شد.
در طول دو دهه‌ای که هزاران سرباز آمریکایی در افغانستان مستقر بودند، دسترسی به حریم هوایی و همچنین بندر کراچی پاکستان توانست در حفظ زنجیرۀ تأمین ایالات متحده برای انجام عملیات‌های نظامی علیه شورشیان طالبان نقش حیاتی ایفا کند. در همین مدت، پاکستان با تأمین پناهگاه امن برای جنگجویان طالبان افغان در مرکز این درگیری قرار داشت.

🔗 برای مطالعه کامل این مطلب در سایت کلیک کنید


#افغانستان

🖇 ایکس | ایکس انگلیسی | فیسبوک | تلگرام | تلگرام انگلیسی | سایت

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

16 February 2026 10:33

#گاهنامه شماره 57 | کارگروه افغانستان

🔻 راهبرد چین در قبال افغانستان طالبان

راهبرد چین در قبال افغانستان برآیند پیوند «حافظه تاریخی» و «فشارهای ساختاری» است و نشان می‌دهد که سیاست پکن نه واکنشی مقطعی، بلکه نتیجه انباشت تجربه و الزامات محیطی است.
از زمان تأسیس جمهوری خلق چین، رویکرد پکن به افغانستان همواره محتاطانه، کم‌هزینه و غیرمداخله‌گرانه بوده و حتی در دوره جنگ سرد، به دلیل برتری ساختاری شوروی و نگرانی از برهم خوردن توازن، چین از ایفای نقش فعال پرهیز کرد. این تجربه به شکل‌گیری الگویی پایدار انجامید که افغانستان را محیطی پرهزینه با بازده محدود می‌دید و بر «مدیریت ریسک» به جای مداخله تأکید داشت.

🔗 مشاهده در سایت

#افغانستان

🖇 ایکس | ایکس انگلیسی | فیسبوک | تلگرام | تلگرام انگلیسی | سایت

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

14 February 2026 07:56

🔻تحلیل رفتاری حکومت طالبان در قبال منازعۀ آمریکا با ایران

✍️ ولی‌الله مرادیان؛ کارشناس افغانستانی

منازعۀ آمریکا و ج.ا.ایران یکی از متغیرهای تعیین‌کنندۀ‌ محورهای سیاست کشورهای منطقه، در چهار دهۀ اخیر بوده است. این منازعه برای حکومت طالبان که در وضعیت ویژه‌‌ای قرار دارد بیشتر از همه مهم و اثرگذار است.

موضع‌گیری‌های انتقادی و موردی حکومت طالبان علیه اقدام‌های آمریکا علیه ایران، سکوت معنادار در قبال تحولات داخلی ایران، محدودسازی پوشش رسانه‌ای اغتشاش‌ها در ایران و در برخی موارد حمایت از نظام و محکوم کردن اقدام‌های اغتشاشگران، همگی نشانه‌هایی‌اند که دلالت بر نوعی هم‌سویی و هم‌نوایی غیررسمی و غیر اعلانی حکومت طالبان با ج.ا.ایران دارد.

❓پرسش اصلی این است که چرا طالبان در منازعۀ آمریکا و ایران عملاً جانب ایران را گرفت و در صورت وقوع جنگ احتمالی میان آن دو کشور، چه رفتاری از حکومت طالبان قابل تصور و محتمل است؟

🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

09 February 2026 09:44

🔻پوپولیسم در پاکستان؛ آیا حزب تحریک انصاف پاکستان می‌تواند از جای برخیزد؟

📍فرایدی تایمز
🖊 برگردان: ماشاءالله شاکری؛ کارشناس ارشد حوزۀ پاکستان

هر موج پوپولیستی با یک زمزمه شروع می‌شود: «این بار فرق می‌کند.» برای تحریک انصاف پاکستان (PTI) و رهبرش عمران‌ خان، این زمزمه خیلی زود به غرش تبدیل شد. سال‌ها، تجمع‌های PTI بیشتر شبیه گردهمایی سیاسی نبود؛ بیشتر شبیه یک «تخلیۀ روانی جمعی» بود؛ جایی که جوانان تحصیل‌کرده، دانشجویان و رأی‌دهندگان شهری، از سیاست موروثی، فساد و نهادهایی می‌گفتند که گویی همیشه علیه آنها چیده شده‌اند. عمران‌ خان توانست به این خشم، زبان بدهد؛ کاری که از دست هر سیاستمداری برنمی‌آید. او نارضایتی را به امید تبدیل کرد، امید را به وفاداری، و وفاداری را به قدرت سیاسی.
اما صعود PTI، هرچند هم‌جهت با موج‌های جهانی پوپولیسم، از «خوان پرون» در آرژانتین تا «دونالد ترامپ»، «رجب طیب اردوغان» و «نارندرا مودی» خیلی زود نشان داد که در سیاست ویژۀ پاکستان، صرفِ کاریزما سقف مشخصی دارد.

🔗 برای مطالعه کامل این مطلب در سایت کلیک کنید

#پاکستان

🖇 توئیتر فارسی | توئیتر انگلیسی | فیسبوک | تلگرام فارسی | تلگرام انگلیسی

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

09 February 2026 07:08

🔻 522مین نشریه تخصصی "مطالعات شرق" منتشر شد.

▪️نگاهی تحلیلی به آخرین تحولات امنیتی، ژئوپلیتیکی و راهبردی در افغانستان، آسیای مرکزی و پاکستان

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

07 February 2026 07:52

🔻جنگ 4 روزۀ پاکستان و هند؛ الگویی برای نبردهای نظامی پسامدرن

✍️ میراحمدرضا مشرف، کارشناس افپاک

درگیری نظامی پاکستان و هند در اردبیهشت 1404، تنها 4 روز به طول انجامید، اما نتایج تا حد زیادی دور از انتظار آن باعث شد تا ماه‌ها پس از پایان جنگ، تحلیل‌های دقیق‌تر و تخصصی‌تری در مورد جوانب مختلف این تقابل نظامی و همچنین عوامل موفقیت یا ناکامی‌ هر یک از دو طرف، بر روی خروجی موسسات و پژوهشکده‌های مطالعات دفاعی و نظامی قرار گیرد.

در این راستا، نشریۀ تخصصی نیروهای هوافضای آمریکا اخیراً با «مایکل دام» پژوهشگر ارشد مطالعات هوافضای ایالات متحده، مصاحبه‌ای انجام داده که در سایت مطالعات دفاعی آسیا نیز بازتاب یافته است. در این مصاحبه، مایکل دام به جنبۀ تقابل هوایی پاکستان و هند توجه نشان داده و به تحلیل‌ها و نتایج قابل ملاحظه‌ای نیز دست یافته است. بر مبنای تحلیل ارائه شده از سوی این پژوهشگر ارشد مطالعات هوافضا، بدون شک باید پاکستان را پیروز بلامنازع نبرد هوایی میان دو کشور تلقی کرد.

🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

02 February 2026 08:33

🔻واردات برق و گاز مایع در افغانستان؛ تحلیل وضعیت و فرصت‌های سرمایه گذاری

✍️ عبدالرحیم کامل؛ کارشناس افغانستانی

رشد سریع جمعیت، گسترش شهرها و افزایش نیازهای صنعتی و خانگی در افغانستان فشار شدیدی بر منابع انرژی داخلی و وارداتی وارد کرده است. با وجود منابع طبیعی بالقوه، محدودیت‌های زیرساختی، کمبود سرمایه‌گذاری و تحولات سیاسی، مانع بهره‌برداری کامل از این منابع شده است.

براساس برآوردها، تولید برق داخلی عمدتاً از نیروگاه‌های آبی و حرارتی تأمین می‌شود و ظرفیت عملی آن کمتر از ۳۰٪ نیاز واقعی است، در حالی که گاز مایع تقریباً به‌طور کامل وارداتی است. وابستگی به واردات برق و گاز مایع، افغانستان را در معرض آسیب پذیری از نوسان‌های قیمت‌های جهانی و اختلال‌های لجستیکی نیز قرار داده است.

📌 این نوشتار، روند واردات برق و گاز، شرکای تجاری، چالش‌ها و فرصت‌های سرمایه‌گذاری برای تأمین پایدار انرژی در افغانستان را مورد بررسی قرار می‌دهد.

🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

29 January 2026 07:52

🔻منطق رفتار راهبردی چین در افغانستان؛ پرهیز از ورود به «تله افغانستان»

✍️ محمد زارع؛ دکترای روابط بین‌الملل و کارشناس مسائل چین

افغانستان به‌دلیل ناامنی مزمن، ضعف دولت‌مندی و بی‌ثباتی سیاسی، به کانونی اثرگذار در معادلات امنیتی و ژئوپلیتیکی منطقه تبدیل شده است. چین که ثبات پیرامونی را شرط توسعۀ داخلی و موفقیت ابتکارهای منطقه‌ای خود می‌داند، افغانستان را یک چالش راهبردی پرخطر تلقی می‌کند، اما این اهمیت به معنای تمایل به مداخلۀ مستقیم یا ایفای نقش هژمونیک نیست. راهبرد چین بر جلوگیری از سرایت بی‌ثباتی منطقه‌ای، افزایش حساب‌شدۀ تعامل دیپلماتیک و پرهیز از گرفتارشدن در «تلۀ افغانستان» استوار است.

📌 این گزارش با تمرکز بر سیر تاریخی روابط چین و افغانستان، به بررسی محرک‌های ساختاری، منطق راهبردی و ابزارهای سیاستی چین در قبال افغانستان می‌پردازد.

🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

28 January 2026 08:13

#اینفوگرافیک

🔻 اینفوگرافیک گزارش امنیتی سالانه 2025 پاکستان

طبق گزارش امنیتی سالانۀ 2025 پاکستان از سوی مرکز پژوهش‌ها و مطالعات امنیتی اسلام‌‌آباد(CRSS)، سال ۲۰۲۵ مرگبارترین سال پاکستان در یک دهۀ اخیر بود، به‌نحوی که تعداد ۳۴۱۷ کشتۀ مرتبط با خشونت‌ها در این سال، بالاترین رقم ثبت شده از سال ۲۰۱۵ تاکنون بوده است. داده‌های چند سال اخیر نشان می‌دهد که خشونت‌ها سراسری در کشور برای پنجمین سال پیاپی از سال ۲۰۲۱ تاکنون روندی افزایشی داشته است.

📊 برای مشاهده اینفوگرافیک در اندازه اصلی کلیک کنید


#پاکستان
🖇 توئیتر فارسی | توئیتر انگلیسی | فیسبوک | تلگرام فارسی | تلگرام انگلیسی

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

27 January 2026 06:43

📌 آنچه در این شماره می‌خوانید:

✅ افغانستان
▪️«جبهه مقاومت ملی افغانستان» در محاسبات پاکستان
▪️ضرورت تثبیت افغانستان در «قطب شرقی» و الزامات راهبردی فراروی ج.ا.ایران
▪️واردات برق و گاز مایع در افغانستان؛ تحلیل وضعیت و فرصت‌های سرمایه‌گذاری

✅ آسیای‌مرکزی
▪️روابط ایران و آسیای مرکزی در سال 2025
▪️نقش و جایگاه دیپلماسی مهاجران کاری در آسیای مرکزی
▪️فرصت‌ها و چالش‌های گردشگری پزشکی ایران در جذب گردشگران ترکمنستان

✅ پاکستان
▪️چالش‌های اقتصادی بلوچستان پاکستان
▪️رشد فزاینده تروریسم در پاکستان در سال 2025
▪️جنگ چهار روزه پاکستان و هند؛ الگویی برای نبردهای نظامی پسامدرن

✅ بازشناسی فرهنگ و تمدن
▪️زبان فارسی و فرهنگ ایرانی در اندیشه و آثار «خواجه احمد یسوی»

#نشریه_تخصصی

🔗 مشاهده در سایت

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

25 January 2026 08:46

🔻نوع نگاه پاکستان به «شراکت راهبردی» با ج.ا.ایران؛ ابتکارها و توصیه‌ها

✍️ دکتر ویدا یاقوتی کارشناس مسائل پاکستان

مفهوم «شراکت راهبردی» در محیط ژئوپلیتیکی جدید، دیگر به هم‌جواری جغرافیایی یا اشتراک‌های فرهنگی محدود نیست، بلکه به میزان هم‌پوشانی تهدیدها، هم‌گرایی در ادراک امنیتی و توانایی شکل‌دهی به نظم منطقه‌ای وابسته است. در این چارچوب، روابط ج.ا.ایران و پاکستان به‌عنوان دو کشور مسلمانِ دارای ظرفیت‌های نظامی، جمعیتی و ژئوپلیتیکیِ قابل‌توجه، واجد اهمیتی مضاعف در معادلات امنیتی منطقه‌ای شده است. با این حال، علی‌رغم وجود زمینه‌های عینی و بالفعل برای همکاری عمیق‌تر، نگاه پاکستان به شراکت راهبردی با ایران همچنان محافظه‌کارانه، محتاط و بعضاً ابزاری باقی مانده است.

در چنین شرایطی، فهم ماهیت نگاه پاکستان به شراکت راهبردی با ج.ا.ایران و ضرورت بازتعریف روابط پاکستان با ایران کاملاً احساس می‌شود و این بازتعریف نه یک انتخاب ایدئولوژیک، بلکه ضرورتی برخاسته از منافع ملی پاکستان است.

🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

24 January 2026 06:07

🔻چشم‌انداز روابط ایران و ازبکستان در شرایط جدید منطقه‌ای و بین‌المللی

🎤 مصاحبۀ اختصاصی با «بختیار ایرگاشف»؛ رئیس مرکز ابتکارهای مطالعاتی «معنا» ازبکستان

ایران و ازبکستان به لحاظ فرهنگی و تاریخی اشتراک‌ها و پیوندهای عمیقی دارند که همین نزدیکی فرهنگی، زمینه‌ساز توسعۀ همکاری‌های دوجانبه در حوزه‌های مختلف بوده است. همچنین این دو کشور هر یک با ویژگی‌ها و ظرفیت‌های خاص خود، نقش مهمی در تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی ایفا می‌کنند.
طی سال‌های اخیر و با توجه به افزایش سفرهای رؤسای جمهور دو کشور به‌خصوص سفر رسمی رئیس‌جمهور ازبکستان در سال 2023 به تهران (پس از 20 سال وقفه) و دیدارهای وی با رئیس‌جمهور و رهبر ج.ا.ایران به نظر می‌رسید روابط دو کشور رو به گرمی باشد.

به منظور بررسی دورنمای روابط ایران و ازبکستان با توجه به تحولات جدید منطقه‌ای و بین‌المللی، مؤسسۀ مطالعات شرق مصاحبه‌ای اختصاصی با «بختیار ایرگاشف» کارشناس مسائل سیاسی و رئیس مرکز ابتکارهای مطالعاتی «معنا» در ازبکستان انجام داده است.

🔗 برای مطالعه کامل این مصاحبه در سایت کلیک کنید


🖇 توئیتر فارسی | توئیتر انگلیسی | فیسبوک | تلگرام فارسی | تلگرام انگلیسی

دانشوران خراسان (مطالعات شرق)

22 January 2026 07:30

🔻چالش های فراروی پاکستان در 2026

✍️ ماشاء‌الله شاکری؛ کارشناس ارشد مسائل پاکستان

پاکستان در آغازین روزهای سال 2026 با مجموعه‌ای از بحران‌های پیچیده و چندلایه روبه‌روست که نه تنها ثبات داخلی این کشور را تهدید می‌کند، بلکه پیامدهای منطقه‌ای و بین‌المللی نیز به همراه دارد.

📌محورهای اصلی این مشکلات را می‌توان در بحران مالی، تشدید دوقطبی سیاسی و درگیری‌های نظامی با افغانستان خلاصه کرد.

🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید