1749
شرکت پژوهشی-مطالعاتی دانشوران خراسان (مطالعات شرق)، مرکز تخصصی مطالعات آسیای مرکزی، افغانستان و پاکستان بوده که به انجام پژوهشهای راهبردی و ارائه دادههای تحليلی، نشریه های تخصصی و رصد اندیشکدههای منطقهای و جهانی میپردازد. ▫️آدرس تارنما: www.iess.ir
🌐 صنعتیسازی افغانستان؛ راهبرد اقتصادی جدید طالبان
📍بنیاد تحقیقاتی آبزرور
#ترجمه #افغانستان
هنگامی که امارت اسلامی در سال ۲۰۲۱ به قدرت بازگشت، اقتصادی را به ارث برد که بهشدت به کمکهای بینالمللی، واردات و حمایتهای مالی خارجی وابسته بود. اما طالبان متوجه شد که در یک فضای اقتصادی کاملاً متفاوت حضور دارد. لذا کابل در واکنش به این وضعیت، بحث صنعتیسازی را در کانون راهبرد اقتصادی خود قرار داده و آن را نهصرفاً منبعی برای اشتغال، بلکه مسیری برای دستیابی به خودکفایی اقتصادی، جایگزینی واردات و ثبات بلندمدت ملی معرفی کرده است.
در نتیجه، صنعتیسازی به یکی از ابزارهای اصلی سیاست اقتصادی طالبان تبدیل شده است. دولت تلاش کرده است از طریق ارائۀ مشوقهای مالیاتی، ایجاد شهرکهای صنعتی، حمایت از بخش خصوصی و اتخاذ دیپلماسی اقتصادی منطقهای، با هدف جذب سرمایهگذاری و ایجاد مشارکتهای صنعتی، تولید داخلی را تقویت کند.
🔗 برای مطالعه کامل این مطلب در سایت کلیک کنید
🏷 ایتا | روبیکا | تلگرام | فیسبوک | ایکس
📢 گزارش نشست تخصصی
🔹چالشهای همراهی آسیای مرکزی با تحریمهای آمریکا علیه ایران
کارگروه آسیای مرکزی مؤسسۀ «مطالعات راهبردی شرق (دانشوران خراسان)، 12 آبان 1405، میزبان نشستی تخصصی با حضور دکتر «کوباتبک رحیماف»؛ مشاور سابق نخستوزیر قرقیزستان، دانشیار مدرسه عالی دیپلماسی و سیاست، مؤسسه اجتماعی-انسانی دانشگاه «KRSU»، مدیر مرکز راهکارهای استراتژیک (اپلیکاتا) و مدیر توسعۀ مؤسسه مطالعات استراتژیک و دانشگاهی(ISAS) قرقیزستان و همچنین تعدادی از دیپلماتها، مدیران و کارشناسان مسائل آسیای مرکزی با موضوع «چالشهای همراهی آسیای مرکزی با تحریمهای آمریکا علیه ایران» بود.
#نشست_تخصصی
🔗 برای مشاهده گزارش و گالری تصاویر نشست در سایت کلیک کنید
📌 آنچه در شماره 537 میخوانید:
🔺افغانستان
▪️گزارش ویژه | بررسی روابط روسیه و حکومت طالبان با تمرکز بر عامل داعش
▪️گزارش ویژه | اهمیت و الزامهای راهگذر واخان از نگاه ایران
▪️ترجمه | تلاش پاکستان برای ارتباط با مقاومت ضدطالبان: جبهه مقاومت بر سر دوراهی
🔺آسیای مرکزی
▪️گزارش ویژه | تحولات ساختار قدرت در ازبکستان: بررسی احتمال شکلگیری الگوی جانشینی خانوادگی
▪️گزارش ویژه | از همگرایی نمادین تا پویایی شبکهسازی راهبردی؛ سازمان کشورهای ترک و چشمانداز ایران
▪️ترجمه | آسیای مرکزی در برابر تحریمهای آمریکا علیه ایران؛ میان ملاحظات همسایگی و فشارهای فرامنطقهای
🔺پاکستان
▪️گزارش ویژه | پاکستان «میانجی مسلح»: تعارض نقشها در میانجیگری و دلالتهای آن برای جمهوری اسلامی ایران
▪️ترجمه | از «مکه» تا «بدر»؛ پیمانهای دفاعی منطقهای در سایه بیاعتمادی به قدرتهای جهانی
▪️ترجمه | بهرهبرداری تحریک طالبان پاکستان از بحران سیاسی خیبرپختونخوا
#نشریه
#دانشوران_خراسان
#مطالعات_شرق
🔗 مشاهده در سایت
🔸 کلانطرحهای امارات در آسیای مرکزی
✍🏻 تهیه کننده: کارگروه آسیای مرکزی موسسه مطالعات راهبردی شرق
#اینفوگرافیک #آسیای_مرکزی
امارات در سالهای اخیر بیش از 25 کلان طرح به ارزش بالغ بر 30 میلیارد دلار در آسیای مرکزی اجرا کرده است.
📊 برای مشاهده اینفوگرافیک در اندازه اصلی کلیک کنید
🏷 ایتا | روبیکا | تلگرام | فیسبوک | ایکس
🔻فرصتها و چالشهای گذار از بازاریابی به بازارسازی نفت ایران در آسیای مرکزی
✍🏻 امید رحیمی
#تحلیل #آسیای_مرکزی
آسیای مرکزی بخشی از بازار سنتی نفت روسیه و قزاقستان بوده است. با این حال درگیر شدن روسیه در جنگ با اوکراین و هدف قرار گرفته شدن زیرساختهای انرژی این کشور و در عین حال پیامدهای ناشی از بسته بودن تنگۀ هرمز یک بحران سوختی را در آسیای مرکزی بهوجود آورده است.
در طرف دیگر ایران نیز که بهطور سنتی صادرات انرژی را بر پایۀ یک ناوگان دریایی از نفتکشها انجام میداد پس از جنگ اخیر، بسته ماندن تنگۀ هرمز و اعمال محاصرۀ دریایی از سوی آمریکا با چالشهایی در تحویل نفت به بازارهای سنتی مواجه است. این وضعیت باعث شده است که یک گرایش دو طرفه در حوزۀ بازار انرژی بین ایران و آسیای مرکزی بهوجود آمده و فرصتهایی برای «بازارسازی» جهت توسعۀ صادرات نفت به این کشورها ایجاد شود.
📌 با این حال این روند با چالشهایی نیز مواجه است که در این گزارش به آنها پرداخته شده و راهکارها و ابتکارهایی در پاسخ به آنها مطرح خواهد شد.
🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید
🏷 ایتا | روبیکا | تلگرام | فیسبوک | ایکس
➖نارضایتی اجتماعی و چالش حکمرانی
➖جمعبندی
🔻ارزیابی هشتمین نشست «فرمت مسکو»
✍🏻 اسماعیل باقری، کارشناس مسائل افغانستان
#تحلیل #افغانستان #روسیه
هشتمین نشست «فرمت مسکو» با حضور نمایندگان ویژۀ ۱۲ کشور، از جمله حکومت طالبان، در مسکو برگزار شد. این نشست پنج سال پس از حاکمیت مجدد طالبان و خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان برگزار شد؛ دورانی که در آن، «فرمت مسکو» بهعنوان مهمترین سازوکار سیاسی منطقهای برای انسجامبخشی به مواضع همسایگان افغانستان و منطقه، شناخته شده است.
روسیه و کشورهای منطقه با برگزاری نشستهای فرمت مسکو، بهدنبال مدیریت بحران افغانستان، جلوگیری از سرایت ناامنی و ایجاد همسویی در مسائل افغانستان بودهاند. اما تنشها و اختلافهای افغانستان و پاکستان در نشست هشتم نیز بازتاب یافت و موجب شد بیانیۀ پایانی، بهدلیل اتهامزنی متقابل دو طرف به یکدیگر در موضوع حمایت از گروههای تروریستی، مورد توافق قرار نگیرد.
🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید
🏷 ایتا | روبیکا | تلگرام | فیسبوک | ایکس
🌐 بهرهبرداری تحریک طالبان پاکستان از بحران سیاسی خیبرپختونخوا
✍🏻 سید سباس نقوی
#ترجمه #پاکستان
بحران سیاسی خیبرپختونخوا و اعمال حاکمیت فرماندار در این ایالت، فرصتی برای تحریک طالبان پاکستان فراهم کرده است تا مخالفت با تصمیم دولت فدرال را به ابزاری برای پیشبرد اهداف مسلحانه خود تبدیل کند. این گروه در بیانیهای که در ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶ برابر با ۱۹ مهر ۱۴۰۵ منتشر کرد، کوشید خود را مدافع حقوق سیاسی و قانون اساسی مردم این ایالت معرفی کند؛ موضعی که با سابقۀ ایدئولوژیک آن در رد نظام سیاسی و قانون اساسی پاکستان تناقض آشکاری دارد.
اهمیت این تحول در آن است که تحریک طالبان پاکستان، بهجای تکیۀ صرف بر ادبیات مذهبی و ایدئولوژیک، تلاش میکند از مفاهیمی همچون حقوق قانون اساسی، خودمختاری ایالتی و مخالفت با مداخلۀ نظامیان در سیاست برای گسترش دامنۀ تبلیغات خود استفاده کند. بررسی مواضع این گروه نشان میدهد که چگونه بحرانهای سیاسی و شکاف میان دولت فدرال و نیروهای سیاسی میتوانند به بستری برای تبلیغات گروههای مسلح تبدیل شوند.
🔗 برای مطالعه کامل این مطلب در سایت کلیک کنید
🏷 ایتا | روبیکا | تلگرام | فیسبوک | ایکس
📢 گزارش نشست تخصصی
🔹بررسی فرصتها و چالشهای پیش روی گردشگری در سه حوزۀ آسیای مرکزی، افغانستان و پاکستان
نشست تخصصی «بررسی فرصتها و چالشهای پیش روی گردشگری در سه حوزۀ آسیای مرکزی، افغانستان و پاکستان» در تاریخ 26 مهر 1405، بهطور مشترک توسط مؤسسۀ «مطالعات راهبردی شرق (دانشوران خراسان)» و پژوهشکدۀ گردشگری و زیارت دانشگاه فردوسی مشهد و با حضور اساتید، کارشناسان و .... در دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی برگزار شد.
در این نشست، دکتر «بهروز قزل»؛ دکتری مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز و پژوهشگر مؤسسۀ مطالعات شرق با موضوع «از همسایگی تا مقصد انتخابی: فرصتها و چالشهای جذب گردشگر از آسیای مرکزی به ایران»، دکتر «کریم بهنامفر»؛ دیپلمات سابق و مدیر کارگروه پاکستان مؤسسۀ مطالعات شرق در خصوص «گردشگری؛ پل پیوندهای فرهنگی و اقتصادی ایران و پاکستان: فرصتها، موانع و چشمانداز همکاری» و آقای «جاوید حسینی»؛ کارشناس ارشد مسائل افغانستان و مدیر کارگروه افغانستان مؤسسۀ مطالعات شرق با عنوان «جاذبهها و وضعیت گردشگری در افغانستان امروز» سخنرانان اصلی بودند.
#نشست_تخصصی
🔗 برای مشاهده گزارش در سایت کلیک کنید
📌 آنچه در شماره 536 میخوانید:
🔺افغانستان
▪️گزارش ویژه | ارزیابی هشتمین نشست «فرمت مسکو»
▪️اینفوگرافی | حملات داعش خراسان در افغانستان
▪️ترجمه | آیا روسیه طالبان را تسلیح میکند؟
▪️ترجمه | نقش متغیر افغانستان در راهبرد اوراسیایی اروپا
🔺آسیای مرکزی
▪️گزارش ویژه | تحولات جامعه مدنی و بازتعریف هویت دینی در ازبکستان دوران میرضیایف
▪️گزارش ویژه | ترکمنستان و بازتعریف نقش کاسپین در معماری ترانزیتی اوراسیا؛ اهمیت مشارکت فعال ایران
▪️ترجمه | ظرفیتهای همگرایی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
🔺پاکستان
▪️گزارش ویژه | بررسی اثرات همکاری نظامی-فنی روسیه و طالبان بر محیط پیرامونی افغانستان
▪️ترجمه | بحران خیبرپختونخوا؛ تقابل قدرت در داخل و بازتابهای امنیتی منطقهای
▪️ترجمه | افغانستان؛ نقطه فشار جدید بر جاهطلبیهای منطقهای پاکستان
#نشریه
#دانشوران_خراسان
#مطالعات_شرق
🔗 مشاهده در سایت
🔻جغرافیا در برابر تحریم؛ بازخوانی روابط ایران و آسیای مرکزی در سایۀ فشار حداکثری آمریکا
✍🏻بهروز قزل؛ پژوهشگر
#تحلیل #آسیای_مرکزی
پس از حملۀ آمریکا و رژیمصهیونیستی به ایران در فوریۀ ۲۰۲۶، پاسخ موشکی-پهپادی ایران، انسداد تنگۀ هرمز و اعمال محاصرۀ دریایی آمریکا علیه بنادر جنوبی کشور، مناسبات ایران و آسیای مرکزی وارد مرحلهای نوین شده است. در این میان، کارزار جدید فشار حداکثری آمریکا علیه ایران، نیز با هدف محدود کردن تجارت، فعالیت بانکی، انتقال انرژی و مسیرهای ترانزیتی، با هدف جدا کردن ایران از شبکههای اقتصادی پیرامونی راهاندازی شده است... بنابراین، موج جدید فشار آمریکا بر مناسبات ایران و آسیای مرکزی، در کنار متأثر کردن صادرات و واردات، اساساً، رقابتی بر سر آیندۀ راهگذرها و زنجیرههای ارزش منطقهای است.
📌 در این چشمانداز، پیامد اصلی فشارهای جدید آمریکا، احتمالاً با محوریت تفکیک گونههای همکاریهای مالی، ترانزیتی و سایر همکاریها و سپس انتقال بخشی از تعاملات به سازوکارهای غیررسمی و زمینی تبلور خواهد یافت.
🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید
🏷 ایتا | روبیکا | تلگرام | فیسبوک | ایکس
🔻نقد و بررسی چشمانداز همگرایی در حوزۀ پارسی؛ از رمانتیسم فرهنگی تا واقعگرایی ژئوپلیتیک
✍🏻 محمدحسین معصومزاده؛ دانشجوی دکتری مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز و پژوهشگر اوراسیا
#تحلیل #آسیای_مرکزی
اندیشۀ ایجاد چارچوبی برای همکاری میان کشورها و جوامع برخوردار از زبان و میراث فارسی بر پیوندهای تاریخی، تمدنی و زبانی در گسترهای از فلات ایران تا آسیای مرکزی استوار است. این اندیشه، بر گونههای رایج زبان فارسی، از جمله فارسی، دری و تاجیکی، آیینهایی چون نوروز و میراث ادبی مشترک استوار است. با این حال، طرح مجدد این اندیشه توسط «محمدرضا عارف»، معاون اول رئیسجمهور در دیدار با مقامهای تاجیکستانی و تأکید بر تشکیل «اتحادیۀ کشورها و مناطق فارسیزبان»، میتواند نشانۀ تلاش برای گذار از همکاریهای پراکندۀ فرهنگی به یک سازوکار نهادمند، تدریجی و طرحمحور منطقهای باشد.
📌یادداشت حاضر ابعاد تاریخی، جمعیتی، اقتصادی و ژئوپلیتیک این اندیشه، موانع ساختاری و راههای تحقق آن را بررسی میکند.
🔻همسایگی اجباری در سایۀ بیاعتمادی راهبردی؛ واکاوی الزامها و موانع تعامل ایران و پاکستان
✍🏻 کریم بهنام فر، کارشناس مسائل پاکستان 🇵🇰
#تحلیل #پاکستان
همسایگی ایران و پاکستان با بیش از ۹۰۰ کیلومتر مرز مشترک، همواره بستری برای تعاملات اقتصادی، امنیتی و سیاسی بوده است. بااینحال، برخلاف بسیاری از همسایگان، این دو کشور هرگز نتوانستهاند روابط خود را به سطح راهبردی ارتقا دهند.
❓پرسش اصلی مقالۀ حاضر این است که با وجود موانع ساختاری متعدد، چرا ایران ناچار به تعامل و همکاری با پاکستان است و این همکاری در چه سطحی قابل تعریف است؟
یافتههای این پژوهش نشان میدهد که سه دسته الزامهای امنیتی (مدیریت بحران بلوچستان و تروریسم مرزی)، اقتصادی (راهگذرهای ترانزیتی و هدف تجاری ۱۰ میلیارد دلاری) و ژئوپلیتیکی (نقش میانجیگری پاکستان در مناقشۀ ایران و آمریکا) چارچوب «همسایگی اجباری» را شکل دادهاند؛ اما در کوتاهمدت، حداکثر سطح ممکن برای روابط دو طرف، «حسن همجواری» است.
🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید
🏷 ایتا | روبیکا | تلگرام | فیسبوک | ایکس
📢 موسسه مطالعات راهبردی شرق با همکاری پژوهشکده گردشگری و زیارت دانشگاه فردوسی مشهد و ... ، برگزار میکند:
موضوع نشست:
«بررسی فرصت ها و چالش های پیش روی گردشگری در سه حوزه آسیای مرکزی، افغانستان و پاکستان»
🎙 سخنرانان:
· دکتر کریم بهنام فر؛ کارشناس ارشد مسائل پاکستان
· دکتر محمد قاسمی خوارزمی؛ عضو هیات علمی دانشگاه و پژوهشکده زیارت و گردشگری دانشگاه فردوسی مشهد
· جاوید حسینی؛ کارشناس ارشد مسائل افغانستان
· دکتر بهروز قزل؛ دکتری مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز و کارشناس ارشد مسائل آسیای مرکزی
👤 دبیر نشست:
دکتر هادی اعظمی؛ عضو هیات علمی دانشگاه و رئیس کالج و عضو پژوهشکده زیارت و گردشگری
🗓 زمان برگزاری:
یکشنبه ۲۶ مهرماه | ۹:۳۰ تا ۱۱:۳۰
📍مکان برگزاری:
دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، تالار مرحوم رجایی بخارایی
🌐 بحران سوخت روسیه و بازآرایی ساختار امنیت انرژی در آسیای مرکزی
📍مرکز پژوهشهای بحران و سیاست آنکارا (آنکاسام)
#ترجمه #آسیای_مرکزی
حملات پهپادی اوکراین به زیرساختهای انرژی روسیه در سال 2026 باعث اختلال در تولید و تأمین سوخت این کشور شده و روسیه برای جبران کمبود سوخت در بازار داخلی، صادرات فرآوردههای نفتی خود را محدود کرده است. این اختلال وابستگی برخی کشورهای آسیای مرکزی به واردات سوخت از روسیه را نمایان کرد که در صورت کاهش صادرات روسیه، ممکن است با کمبود انرژی مواجه شوند.
بههمین دلیل، طی ماههای اخیر، کشورهای منطقه بهدنبال یافتن تأمینکنندگان جایگزین و کاهش وابستگی به یک منبع خاص هستند و همزمان تلاش میکنند توان و پایداری نظامهای انرژی خود را نیز در برابر بحرانهای احتمالی افزایش دهند.
🔗 برای مطالعه کامل این مطلب در سایت کلیک کنید
🏷 ایتا | روبیکا | تلگرام | فیسبوک | ایکس
🔻پاکستان و معادلات جدید منطقهای؛ از پرچمداری دیپلماسی منطقهای تا احتمال افول جایگاه ناشی از شکست ترامپ در انتخابات
✍🏻 سید سباس نقوی
#تحلیل #پاکستان
تحولات سال ۲۰۲۶ (۱۴۰۵) نشان میدهد که پاکستان در حال تلاش برای بازتعریف جایگاه خود در معادلات منطقهای و بینالمللی است. اسلامآباد که در سالهای گذشته عمدتاً با چالشهای اقتصادی، بیثباتی سیاسی، تنش با افغانستان و رقابت راهبردی با هند شناخته میشد، اکنون میکوشد با بهرهگیری از روابط خود با واشنگتن، تهران، ریاض و آنکارا، نقش فعالتری در ترتیبات امنیتی غرب آسیا ایفا کند.
بااینحال، افزایش تحرکات دیپلماتیک پاکستان لزوماً به معنای افزایش قدرت مستقل این کشور نیست. وابستگیهای اقتصادی، روابط دفاعی با عربستان، مناسبات نزدیک با آمریکا و ضرورت حفظ ثبات در مرزهای غربی، محدودیتهایی را بر سیاست خارجی اسلامآباد تحمیل میکنند. از این منظر، تحولات جاری را باید تلاشی برای تبدیل موقعیت جغرافیایی و روابط چندجانبۀ پاکستان به سرمایهای دیپلماتیک ارزیابی کرد.
🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید
🏷 ایتا | روبیکا | تلگرام | فیسبوک | ایکس
🔻ترکمنستان و بازتعریف نقش کاسپین در معماری ترانزیتی اوراسیا؛ اهمیت مشارکت فعال ایران
✍🏻مصطفی زندیه؛ تحلیلگر ارشد مسائل آسیای مرکزی و جنوبی
#تحلیل #آسیای_مرکزی
در جریان بحث عمومی هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، هیئت نمایندگی ترکمنستان پیشنهاد ایجاد یک مرکز بینالمللی برای لجستیک تجاری پایدار و همکاریهای گمرکی با حمایت سازمان ملل متحد را مطرح کرد. این هیئت همچنین خواستار بررسی ایجاد یک راهگذر حملونقل فرامنطقهای برای اتصال آسیای جنوبی و مرکزی به اروپا از طریق دریای کاسپین شد.
این مجموعه اقدامها نشان میدهد که عشقآباد در پی پیوندزدن دیپلماسی چندجانبه با برنامههای توسعۀ زیرساخت و تقویت موقعیت ترانزیتی خود است. اهمیت این ابتکار را نباید صرفاً در احتمال ایجاد یک مسیر جدید حملونقل خلاصه کرد. مسئلۀ اصلی، تلاش ترکمنستان برای تبدیل موقعیت جغرافیایی خود به مزیتی اقتصادی و دیپلماتیک و افزایش نقش آن در معماری در حال تحول اتصالپذیری اوراسیاست.
🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید
🏷 ایتا | روبیکا | تلگرام | فیسبوک | ایکس
📢 537مین شماره از نشریه تخصصی "مطالعات شرق" منتشر شد.
در این شماره، تحولات امنیتی و ژئوپلیتیکی افغانستان و پاکستان، مناسبات روسیه و طالبان و اهمیت راهبردی گذرگاه واخان، در کنار دگرگونیهای سیاسی و روند همگرایی در آسیای مرکزی و پیامدهای تحریمهای آمریکا بر مناسبات این منطقه با ایران بررسی شده است.
🏷 ایتا | روبیکا | تلگرام | فیسبوک | ایکس
🔻پاکستان و بحران یمن؛ آزمون پیمان مکه و موازنه با ایران
✍🏻 سید سباس نقوی
#تحلیل #پاکستان #پیمان_مکه
تشدید دوباره جنگ در یمن و افزایش حملات جنبش انصارالله به اهدافی در عربستان، پیمان دفاعی مکه میان پاکستان، عربستان و ترکیه را با نخستین آزمون جدی خود روبهرو کرده است. این پیمان که در ۷ اوت ۲۰۲۶ در مکه به امضای سه کشور رسید، حملۀ مسلحانه به هر یک از اعضا را حمله به همۀ اعضا تلقی میکند. اسلامآباد در زمان امضای توافق تأکید کرد که این پیمان ماهیتی دفاعی دارد و علیه هیچ کشور مشخصی طراحی نشده است.
از یک سو، اسلامآباد روابط دفاعی، اقتصادی و سیاسی گستردهای با ریاض دارد و نمیتواند نسبت به تهدید علیه امنیت عربستان بیتفاوت باشد؛ از سوی دیگر، ورود مستقیم به جنگ یمن میتواند روابط پاکستان با ایران را تحت تأثیر قرار دهد و این کشور را درگیر منازعهای کند که از کنترل آن خارج است. از این منظر، مسئلۀ اصلی برای پاکستان نه اصل تعهد به عربستان، بلکه تعیین حدود جغرافیایی و عملیاتی این تعهد است.
🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید
🏷 ایتا | روبیکا | تلگرام | فیسبوک | ایکس
🌐 آیا روسیه طالبان را تسلیح میکند؟
📍 The Alt World
#ترجمه #افغانستان #روسیه
مسلحکردن طالبان از سوی روسیه اکنون به سناریویی محتمل تبدیل شده است. این واقعیت نشان میدهد که هر دو طرف، در رویکردی عملگرایانه، در حال عبور از گذشتۀ دشوار دوران شوروی و پیگیری منافع مشترک خود هستند.
سفر رئیس دستگاه اطلاعات خارجی روسیه به کابل، ممکن است مقدمهای برای تسلیح طالبان از سوی روسیه، با هدف مقابله با «داعش خراسان» باشد.
طرح این سناریو موجب نگرانی و واکنش شدید برخی محافل تحلیلگر پاکستانی، بهویژه حسابهای ناشناس پاکستانی در شبکههای اجتماعی موسوم به «ترولها» شده است. در حال حاضر، کارزاری هماهنگ میان این حسابها و جنبش رسانهای «نافو» (NAFO) برای انتشار اطلاعات نادرست در جریان است که هدف آن، بدنامکردن طالبان و روسیه و گسترش این روایت است که آنها در برابر دشمنان پیشین خود تسلیم شدهاند. اما واقعیت این است که چنین اقدامی منافع هر دو طرف را تأمین خواهد کرد.
در ادامه، پنج دلیل برای اینکه چرا روسیه باید این کار را انجام دهد، ارائه میشود.
🔗 برای مطالعه کامل این مطلب در سایت کلیک کنید
🏷 ایتا | روبیکا | تلگرام | فیسبوک
🌐 بمب ساعتی جمعیت پاکستان؛ جوانانی که آینده اقتصادی کشور را به چالش میکشند
📍 فایننشال تایمز
➖جمعیت جوان؛ فرصت توسعه یا زمینهساز بحران؟
➖آموزش و سلامت؛ زیرساختهایی که از رشد جمعیت عقب ماندهاند
🔻جغرافیایِ تحمیلی؛ چگونه تعمیم دولتسازی روسی سرشت جغرافیایی آسیای مرکزی را تغییر داد؟
✍🏻محمدحسین طاهری
#تحلیل #آسیای_مرکزی #روسیه
آسیای مرکزی، محل تلاقی طبیعی امپراتوریهای بزرگ تاریخ بوده است. با وجود این، امروزه در کلانروایتهای تاریخ روابط بینالملل، آسیای مرکزی بهعنوان «سرزمین حائل» نگریسته میشود. در این بازتعریف ژئواستراتژیکی، کانونهای شهری افسانهای، نظیر سمرقند، بخارا و تاشکند که برای سدههای متمادی، دروازۀ صدور اندیشه، تجارت و سیاست در پهنهای بسیار گسترده از حاشیۀ خلیج فارس تا دشتهای سیبری و چین بودند، به حاشیۀ جهان تبدیل شدند.
یکی از پرسشهای بنیادین در رابطه با این بر و بوم این است که بفهمیم فرایند دولتسازی روسی چگونه این حوزۀ تمدنی و منعطف را به منظومهای از قلمروهای اداری صُلب و قابل جانمایی در نظم وستفالیایی تبدیل کرد؟
تأمل در این گسست ساختاری کمک میکند که جزئیات بیشتری از پیامدهای انهضام سیاسی این منطقه در ژئوپلیتیک پیرامونیاش بهویژه ایران بازنمایی و درک شود.
🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید
🏷 ایتا | روبیکا | تلگرام | فیسبوک | ایکس
🔸 حملات «داعش خراسان» در افغانستان
آپدیت شده تا آبان 1405
با توجه به اهمیت ژئوپلیتیک افغانستان، تأثیر تحولات امنیتی این کشور بر همسایگان و نیز تهدیدهای منطقهای «داعش خراسان»، کارگروه افغانستان در مؤسسه مطالعات راهبردی شرق رصد و ثبت حملات داعش خراسان را در دستور کار قرار داده است. نتایج بهدستآمده از این رصد، در بازههای زمانی مختلف به اینفوگرافی تبدیل و منتشر میشود.
از زمان به قدرت رسیدن طالبان تا 1 آبان 1405 مجموع حملات: 318
📊 برای مشاهده اینفوگرافیک در اندازه اصلی کلیک کنید
#اینفوگرافیک #افغانستان #داعش_خراسان
🏷 ایتا | روبیکا | تلگرام | فیسبوک | ایکس
🔻بررسی ریشههای شکاف میان رهبران تاجیک افغانستان و پیامدهای آن
✍🏻 ولیالله مرادیان؛ کارشناس افغانستانی
#تحلیل #افغانستان
تاجیکها یکی از گروههای مهم اجتماعی و سیاسی افغانستان هستند که در تاریخ این کشور، بهویژه در تاریخ معاصر، نقش قابل توجهی داشتهاند...
با وجود این پیشینه، مسئلۀ مهم این است که چرا سرمایۀ تاریخی و سیاسی تاجیکها در سالهای اخیر به یک نیروی سیاسی منسجم و هماهنگ تبدیل نشده است؟ انتظار طبیعی این بود که سقوط جمهوری و بازگشت طالبان، دستکم در کوتاهمدت، موجب نزدیک شدن بیشتر رهبران تاجیک و شکلگیری یک جبهۀ سیاسی منسجم شود. اما آنچه مشاهده شده، برخلاف انتظار، ادامه و حتی تشدید اختلاف میان شماری از رهبران سیاسی و نظامی تاجیک است.
در اینجا میتوان سه علت اساسی را برای این وضعیت برجسته کرد:
نخست، غلبۀ هویتهای محلی و جغرافیایی بر هویت سیاسی فراگیر تاجیک؛ دوم، غلبۀ منافع شخصی، خانوادگی و شبکهای بر منافع جمعی و نهادی و سوم اختلاف بر سر نمایندگی و رهبری جامعۀ تاجیک.
🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید
🏷 ایتا | روبیکا | تلگرام | فیسبوک | ایکس
📢 536مین شماره از نشریه تخصصی "مطالعات شرق" منتشر شد.
در این شماره، پیامدهای امنیتی و ژئوپلیتیکی تحولات افغانستان، تعامل روسیه با طالبان و جایگاه افغانستان در راهبردهای قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای، در کنار اهمیت آسیای مرکزی در کریدورهای ترانزیتی اوراسیا و ظرفیتهای همکاری منطقهای در چارچوب بریکس و سازمان همکاری شانگهای بررسی شده است.
🏷 ایتا | روبیکا | تلگرام | فیسبوک | ایکس
🔻خیبرپختونخوا؛ آزمون امنیتی دولت مرکزی پاکستان
✍🏻 سید سباس نقوی
#ترجمه #پاکستان
سرانجام، آنچه پیشتر دربارۀ آن هشدار داده میشد، در ایالت خیبرپختونخوا تحقق یافت: دولت منتخب حزب تحریک انصاف پاکستان به ریاست «سهیل آفریدی» تعلیق شد و وضعیت اضطراری و حاکمیت فرماندار/گاورنر در این ایالت به اجرا درآمد. دولت مرکزی پاکستان، افزایش چشمگیر حملات تروریستی، ضعف عملکرد دولت ایالتی در تأمین امکانات پلیس و ادارۀ مبارزه با تروریسم و از دست رفتن کنترل مؤثر دولت بر ۱۲ شهر ایالت خیبرپختونخوا را از دلایل این تصمیم اعلام کرد.
دولت مرکزی با استناد همزمان به مواد ۲۳۲ و ۲۳۴ قانون اساسی پاکستان، وضعیت اضطراری را برقرار کرد و ادارۀ ایالت را به «فیصل کریم کُندی»، فرماندار ایالت خیبرپختونخوا، سپرد.
پرسش اصلی این است که آیا تغییر ساختار مدیریتی و انتقال اختیارات به دولت مرکزی میتواند به کاهش ناامنی بینجامد یا خیر؟ باید توجه داشت که از منظر سیاسی، دولت مرکزی اکنون مسئولیت مستقیم نتایج سیاستهای امنیتی در خیبرپختونخوا را بر عهده گرفته است.
🔗 برای مطالعه کامل این مطلب در سایت کلیک کنید
🏷 ایتا | روبیکا | تلگرام | فیسبوک | ایکس
📢 گزارش نشست تخصصی
🔹ظرفیتهای اقتصادی ترکمنستان در شرایط فعلی برای ایران؛ فرصتها و چالشهای پیش رو
کارگروه آسیای مرکزی مؤسسۀ «مطالعات راهبردی شرق (دانشوران خراسان)»، 25 مهر 1405، میزبان نشستی تخصصی با حضور تعدادی از مدیران، کارشناسان و صاحبنظران مسائل ترکمنستان و آسیای مرکزی و همچنین فعالان اقتصادی و رسانهای این حوزه با موضوع «ظرفیتهای اقتصادی ترکمنستان در شرایط فعلی برای ایران؛ فرصتها و چالشهای پیش رو» بود.
میهمانان در این نشست به گفتوگوی تخصصی و کارشناسانه و تبادل نظر در خصوص امکانسنجی همکاریهای اقتصادی ایران و ترکمنستان در حوزههای مختلف با توجه به شرایط حال حاضر کشور پرداختند. پرسش محوری این نشست این بود که چگونه میتوان ظرفیتهای اقتصادی و موقعیت ژئوپلیتیکی ترکمنستان را، با در نظر گرفتن شرایط خاص ایران و محدودیتهای پیش رو، به فرصتهایی بالفعل، پایدار و متقابلاً سودآور تبدیل کرد؟ و چه اقدامهایی از سوی نهادهای اجرایی، دستگاه دیپلماسی و بخش خصوصی میتواند به حفظ و توسعۀ روابط اقتصادی دو کشور در این شرایط کمک کند؟
#نشست_تخصصی
🔗 برای مشاهده گزارش در سایت کلیک کنید
🔻چرایی ظهور و چیستی جریانهای مخالف طالبان؛ چشمانداز و سناریوها
✍🏻 ولیالله مرادیان؛ کارشناس افغانستانی
#تحلیل #افغانستان
پس از بازگشت طالبان به قدرت در مرداد 1400، افغانستان شاهد شکلگیری و تداوم طیفی گسترده از مخالفتها در قالب جبهههای نظامی، احزاب سیاسی، ائتلافهای مخالف و شبکههای مدنی بوده است.
این مخالفتها در پنج سال گذشته نهتنها از میان نرفته، بلکه در سالهای اخیر بر شمار جریانهایی که اعلام موجودیت کردهاند نیز افزوده شده است؛ بهگونهای که امروز صحنۀ مخالفت با طالبان مجموعهای متکثر از بازیگران با اهداف، پایگاهها، ساختارها و شیوههای فعالیت متفاوت را در بر میگیرد.
پرسش بنیادین این است که آیا افزایش شمار جریانهای مخالف نشانهای از شکلگیری یک تحول سیاسی جدید است، یا بیشتر بازتاب پراکندگی، رقابت و بازتولید مراکز مخالفت؟ پاسخ به این پرسش نیازمند تفکیک میان «اعلام موجودیت» و «ظرفیت واقعی» و میان «مخالفت» و «بدیل سیاسی بودن» است.
🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید
🏷 ایتا | روبیکا | تلگرام | فیسبوک | ایکس
🔻بحران خیبرپختونخوا؛ تقابل قدرت در داخل و بازتابهای امنیتی منطقهای
✍🏻 سید سباس نقوی
#تحلیل #پاکستان
در ایالت خیبرپختونخوا وضعیت اضطراری اعلام و دولت تحت امر فرماندار استقرار یافت که این امر مناقشۀ دولت مرکزی پاکستان و حزب تحریک انصاف را وارد مرحلۀ تازهای کرد. دولت فدرال این اقدام را با وخامت وضعیت امنیتی و ضرورت مقابله با گروههای مسلح توجیه میکند؛ در مقابل، تحریک انصاف آن را تعرض به اختیارات دولت منتخب، خودمختاری ایالت و حق رأی مردم میداند.
اهمیت این تحول فراتر از تغییر سازوکار ادارۀ یک ایالت است؛ زیرا خیبرپختونخوا هم پایگاه مهم سیاسی تحریک انصاف است و هم بهدلیل همجواری با افغانستان و فعالیت تحریک طالبان پاکستان، جایگاه مهمی در معادلات امنیتی این کشور دارد. پیامدهای این تصمیم میتواند روابط اسلامآباد و کابل، سیاست ضدتروریسم پاکستان و ظرفیت دیپلماتیک آن را در منطقه، تحت تأثیر قرار دهد. برای ایران نیز مسئلۀ اصلی، تأثیر احتمالی این بحران بر اولویتهای امنیتی و دیپلماتیک پاکستان است.
🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید
🏷 ایتا | روبیکا | تلگرام | فیسبوک | ایکس
🔻راهگذر واخان: حلقهای نوظهور در بازآرایی پیوندهای افغانستان، چین و ایران
✍🏻مصطفی زندیه؛ تحلیلگر مسائل آسیای جنوبی و مرکزی
#تحلیل #افغانستان
در سال ۲۰۲۶، راهگذر واخان در شمالشرق افغانستان از یک پیشنهاد قدیمی برای ایجاد پیوند مستقیم زمینی میان افغانستان و چین، به مرحلهای ملموستر از نظر زیرساختی وارد شده است. وزارت احیا و انکشاف دهات افغانستان اعلام کرده است که فاز اول طرح جاده واخان حدود ۶۰ درصد (از منطقه بزهای گنبد تا مرز چین به طول 50 کیلومتر) و فاز دوم حدود ۷۴ درصد (از بروغیل سرحدی بدخشان تا بزهای گنبد به طول 71 کیلومتر) پیشرفت فیزیکی داشته و پیشبینی میشود تا پایان سال ۲۰۲۶ به پایان برسد.
بااینحال، این تحول را نباید با «افتتاح یک راهگذر بینالمللی تجاری» یکی دانست. گزارشهای منتشرشده در ژوئیه ۲۰۲۶ نیز تأکید میکنند که زیرساخت موجود هنوز برای تبدیل واخان به یک مسیر پایدار تجارت و ترانزیت کافی نیست و ایجاد جادههای مناسب، تأسیسات گمرکی، امکانات حملونقل و سایر زیرساختهای لازم همچنان ضروری است.
🔗 برای مطالعه کامل این تحلیل در سایت کلیک کنید
🏷 ایتا | روبیکا | تلگرام | فیسبوک | ایکس