رسانه سبزآبی

05 August 2026 05:17

تصویرسازی سوررئالیستی - استعاری

طراح و تصویرپرداز لهستانی : ایگور مورسکی

@honarmohitzistenergy

رسانه سبزآبی

05 August 2026 04:55

📸برندگان مسابقه عکاسی حفاظت از اقیانوس‌ها ۲۰۲۶ مشخص شدند؛ زیس‌بوم زیبا و شکننده

▪️ دنیای شگفت‌انگیز زیر آب و حیات وحش بی‌نظیر اقیانوس‌ها، همیشه سوژه‌ای ناب برای عکاسان طبیعت بوده‌اند. امسال نیز برندگان مسابقه عکاسی حفاظت از اقیانوس‌ها در سال ۲۰۲۶ با ثبت تصاویری تأمل‌برانگیز از جانوران دریایی، زیبایی و شکنندگی این زیست‌بوم‌های پهناور را به ما نشان دادند. این تصاویر رنگارنگ از ماهی‌های مرکب غول‌پیکر تا گرازهای دریایی آرام، دریچه‌ای تازه به سوی دنیای ناشناخته زیر آب باز می‌کنند و اهمیت حفظ این گنجینه‌های طبیعی را یادآور می‌شوند.

#جغرافیای_امروز #آکادمی_جغرافیا
liռk↝  @GeotodayLibrary

رسانه سبزآبی

05 August 2026 04:39

حجم سالانه آب زیرزمینی مصرفی برای شرب در استان های کشور
بکوشش: دکتر علی بیت اللهی، خرداد 1405
مصرف آب شرب بعد از کشاورزی در ایران، حوزه مصرفی دوم را بخود اختصاص داده است. بدیهی است که در کانون های جمعیتی متمرکز نظیر کلانشهرها، حجم آب مصرفی شرب بیش از حتی حجم مصرفی کشاورزی است. در نمودار نشان داده شده است که در استان های تهران، فارس، خراسان رضوی و کرمان حجم مصرفی آب وابسته به آب های زیرزمینی بمراتب بالاست. با هدف کاهش خطرات فرونشست زمین، لازم است که مقرراتی برای حدود جمعیت پذیری شهری در محدوده هایی که از نظر اکولوژیکی ظرفیت تامین آب مورد نیاز حتی شرب را ندارند تدوین و ابلاغ و لازم الاجرا شود. وقتی جمعیت شهری بدون ملاحظات منابع آبی، بی حد و حصر اضافه می شود( بدلایل مختلف مانند اشتغال و معیشت و بهره مندی از مزایا و ...) ضرورت پیدا می کند که به هر نحوی آب حداقل شرب مورد نیاز جمعیت تامین شود، حفر چاه آب برای تامین آب شرب(بعنوان نمونه در منطقه 18 تهران) در واقع خود معلول جمعیت پذیری شهری است.
t.me/Dr_AliBeitollahi

رسانه سبزآبی

05 August 2026 04:39

حجم سالانه آب زیرزمینی مصرفی برای فضای سبز در استان ها
بکوشش: دکتر علی بیت اللهی، خرداد 1405
براساس آمار دوره سوم 1404 منابع آب ایران، از حجم کل تخلیه سالانه آب های زیرزمینی ایران، بخشی برای آبیاری فضای سبز مصرف می شود. در مطلب قبلی میزان درصد کل آب های زیرزمینی در فضای سبز، صنعت، شرب و کشاورزی منتشر شد. نمودار حاضر رده بندی استان ها در مصرف آب زیرزمینی برای آبیاری فضای سبز است. استان تهران، با اختلاف قابل ملاحظه و با مصرف بیش از سه برابری از استان دوم(اصفهان) در صدر قرار می گیرد. یکی از مباحث مقررات ملی فرونشست زمین که باید تدوین و ابلاغ و لازم الاجرا اعلام گردد، نوع فضای سبز و شیوه آبیاری در آن در سکونتگاه های شهری است که متاسفانه هنوز اقدامی ملموسی در این زمینه در کشور مشاهده نمی گردد.
t.me/Dr_AliBeitollahi

رسانه سبزآبی

04 August 2026 16:19

اقتصاد آب زیرزمینی

چارلز . ا . جاب

جلد دوم

@honarmohitzistenergy

رسانه سبزآبی

04 August 2026 15:56

گرنت انکوباتور سیاست علمی (SPI) 2025 در زمینه دیپلماسی آب! | هاب آب ژنو سوئیس

Announcing the 2025 Science Policy Incubator (SPI) Grant on Water Diplomacy!

https://www.genevawaterhub.org/news/announcing-2025-science-policy-incubator-spi-grant-water-diplomacy

@Weediplomacy

رسانه سبزآبی

03 August 2026 15:35

عکاسی طبیعی - عکاسی منظره

عکاسی با پهباد. : ایزابلا تاباکچی

عکسبرداری با پهباد در ارتفاعات ایسلند

حاصل همنشینی طبیعی آب و حرکت هندسی جریان آب در محیط ، شیارهای کوچک و بزرگ طبیعت زمین , فضای رشد گیاهان و بافت زمین که در فرم یک درختواره نمایان شده است .

@honarmohitzistenergy

رسانه سبزآبی

03 August 2026 15:19

سئوتا و ملیلیا روی خاک آفریقا و چسبیده به مراکش‌اند، چند متر آن‌طرف‌تر همان جغرافیا، همان آب‌ و هوا و همان خاک است. آنچه این دو شهر را به مقصد فرار مردم آفریقا تبدیل کرده، نه طبیعت، بلکه مرز، قانون، نهاد و شیوه حکمرانی است.
آدم‌ها از سرزمین خودشان فرار نمی‌کنند، از نظمی فرار می‌کنند که در آن امیدی به آینده ندارند، به سوی نظمی که انسان‌ها روزی تصمیم گرفته‌اند متفاوت بسازند.
فاصله رفاه و فلاکت، گاهی نه یک قاره و نه یک اقیانوس، بلکه فقط چند متر و یک جهان‌بینی متفاوت است.


-Arash Sepehri-

رسانه سبزآبی

02 August 2026 06:51

پوستر

ارزش آب

نقش تغییردهندگی آب

@honarmohitzistenergy

رسانه سبزآبی

02 August 2026 06:29

اجرای زیبای قطعه‌ی موسیقی "گرامافون" (Gramophone) ساخته‌ی "اوجن_دوگا" (Eugen_Doga) آهنگساز برجسته‌ی اهل مولداوی، این قطعه موسیقی در برخی منابع با نام "والس عشق" (Waltz of Love) نیز منتشر شده است.

"Gramophone" (Waltz of Love)
Artist: "Eugen_Doga"
Album: "Cascade of Dreams"
Released: 2012

@Honarrvareh

رسانه سبزآبی

02 August 2026 06:27

@honarmohitzistenergy

رسانه سبزآبی

01 August 2026 15:48

اجرای زیبای قطعه‌ موسیقی "Waltz" ساخته‌ی "اوجن_دوگا" (Eugen_Doga) آهنگساز برجسته‌ی اهل مولداوی، این والس برای فیلمِ "جانور دلپذیر و زیبای من" به کارگردانی "اِمیل_لوتیانو" فیلم‌ساز اهل مولداوی در سال 1978 ساخته شده است.

"Waltz from the film my Sweet and tender Beast"

@Honarrvareh

رسانه سبزآبی

01 August 2026 13:25

اینفوگرافی

جمعیت جهان

@honarmohitzistenergy

رسانه سبزآبی

01 August 2026 08:46

صدای سکوت

سنتور : سینا بطحایی

رسانه سبزآبی

01 August 2026 08:39

🔴 #معجزه_مشارکت؛ از راجستان تا خراسان

2⃣ قسمت دوم

🔹 مجموعه مستند کوتاه آموزشی "معجزه مشارکت" به معرفی تجربه موفق کشورها در احیای محیط زیست و منابع طبیعی با اتکا بر مشارکت مردم محلی می پردازد.

🔹 در دومین قسمت از این مجموعه با تجربه مردم محلی در استان راجستان در کشور هندوستان آشنا می شویم. جایی که مردم آب های روان را با دستان خود مهار کردند.
⏬ شما می توانید نسخه باکیفیت این ویدئو را در کانال آپارات سواد آبی تماشا یا دانلود کنید:

https://www.aparat.com/v/rmjm440


📱عضو کانال شوید 👇👇👇
https://water_news_network

💧@water_news_network

رسانه سبزآبی

05 August 2026 05:11

مقاله علمی ISI

بررسی روش محاسبه
آب زیرزمینی قابل برنامه ریزی در ایران
و ارائه اصلاحاتی برای آن

آب منطقه ای استان مرکزی - اراک

@honarmohitzistenergy

رسانه سبزآبی

05 August 2026 04:39

حجم سالانه مصرف آب زیرزمینی در کشاورزی در استان های کشور
بکوشش: دکتر علی بیت اللهی، خرداد 1405
براساس آمار منابع آب ایران(دوره سوم 1404) آب مصرفی کشاورزی در استان های کرمان،فارس، خراسان رضوی و اصفهان که درصد بمراتب بالائی از مصرف آب زیرزمینی را بخود اختصاص می دهند، حجم بمراتب بالائی را دارد. نکته مهم و بدیهی اینست که در محدوده این استان ها، پهنه های فرونشستی گستردگی بمراتب بالایی دارند. باغات، اراضی زراعی آبی( و آبی - دیمی) کانون های مصرف آب زیرزمینی ایران هستند. متوسط مصرف کل سالانه در حوزه کشاورزی براساس پست قبلی منتشره مولف، حدود 85% از کل حجم آب زیرزمینی استحصالی است. بنابراین با هدف کاهش خطرات فرونشست زمین ضرورت دارد هم در نوع کشت و باغات و هم در شیوه های آبیاری الزامات و مقرراتی را در پهنه های فرونشستی زمین ایران وضع نمود، این کار یک ضرورت ملی است، امیدوارم مسئولین تصمیم گیری با هدف توسعه پایدار کشور، این درد توسعه یابنده را عمیقا حس کنند.
t.me/Dr_AliBeitollahi

رسانه سبزآبی

05 August 2026 04:39

حجم سالانه آب زیرزمینی مصرفی صنعت در استان های کشور
بکوشش: دکتر علی بیت اللهی، خرداد 1405
براساس آمار دوره سوم 1404 آب های زیرزمینی ایران، حجم تخلیه سالانه آب زیرزمینی از چاه های صنعتی (متر مکعب) در استان های کشور در نمودار نشان داده شده است. استان های کرمان، تهران، خراسان رضوی، قزوین و فارس بترتیب در رتبه های نخست هستند. استان کرمان از نظر حجم مصرفی آب زیرزمینی در کشاورزی نیز رتبه اول را داراست. در مصرف آب زیرزمینی صنایع، دو نکته اطلاعات شایان توجه است، 1- تعداد مراکز صنعتی، 2- حجم مصرفی هر واحد صنعتی، بنظر می رسد از روی تعداد چاه های آب صنعتی بتوان حدسی از تعداد و آب بر بودن صنایع در استان ها در دست داشت.
t.me/Dr_AliBeitollahi

رسانه سبزآبی

04 August 2026 16:20

طراحی فتومونتاژ

آب ریان
Rayyan water
آب طبیعی و ارگانیک

آب طبیعی بدون کلر از سفره های زیرزمینی بیابان های اطراف شهر دوحه - قطر

@honarmohitzistenergy

رسانه سبزآبی

04 August 2026 16:15

اقثصاد آب زیرزمینی

چارلز . ا . جاب

جلد اول

@honarmohitzistenergy

رسانه سبزآبی

04 August 2026 15:56

بحران رودخانه کلرادو و اولتیماتوم دولت آمریکا

با کاهش ذخایر سدهای «مید» و «پاول» به زیر ۳۰ درصد، بحران رودخانه کلرادو به نقطه عطفی بیسابقه رسیده است. اختلاف ایالت‌های بالادست و پایین‌دست بر سر کاهش برداشت، مذاکرات را به بن‌بست کشانده و دولت فدرال را به اعمال کاهش‌های اجباری سوق داده است.

ایالت‌های پایین‌دست از ۲۰۱۵ مصرف را ۲۰٪ کاهش داده و برای دو سال آینده سالانه ۲ میلیارد مترمکعب صرفه‌جویی پیشنهاد کرده‌اند، اما بالادست‌ها نه‌تنها کاهشی نداشته، بلکه برداشت خود را افزایش داده‌اند.

دولت فدرال کاهشی تا دو برابر پیشنهاد پایین‌دست را بررسی میکند که تبعات سنگینی برای کشاورزی و تأمین آب شهری خواهد داشت. تنها ۱۰ متر دیگر کاهش تراز دریاچه پاول، نیروگاه برق‌آبی سد را از مدار خارج میکند.

این بحران نشان میدهد توافق‌های تاریخی دیگر پاسخگو نیستند و آینده امنیت آبی به حکمرانی مبتنی بر داده، همکاری سیاسی و فناوری‌های نوین وابسته است.

برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید

Linkedin

@iranianwaterhub

رسانه سبزآبی

03 August 2026 15:33

🔹🔹
بحران آب در ایران؛ بحران در شیوه فهم و حکمرانی

یادداشت- محبوبه رشیدی خانی آبادی- دانش آموخته حقوق بین الملل محیط زیست، پژوهشگر حکمرانی آب – بحران آب در ایران را نمی‌توان فقط به کاهش بارندگی یا کمبود منابع آب نسبت داد. بخش مهمی از این بحران به شیوه‌ای بازمی‌گردد که آب را مصرف می کنیم، درباره آن تصمیم می‌گیریم و آن را مدیریت می‌کنیم. به بیان ساده‌تر، پیش از آنکه فقط با کمبود آب روبه‌رو باشیم، با مشکل در نحوه نگاه کردن به مسئله آب مواجه هستیم.
در سال‌های گذشته، بیشتر راهکارها بر موضوعاتی مانند افزایش بهره‌وری، اصلاح مصرف، ایجاد زیرساخت‌ها و انتقال آب متمرکز بوده است. این اقدامات در جای خود اهمیت دارند، اما تجربه نشان داده است که به‌تنهایی نمی‌توانند پاسخگوی پیچیدگی بحران آب باشند. زیرا آب فقط یک مسئله فنی یا مدیریتی نیست؛ بلکه با زندگی اجتماعی، اقتصاد، محیط‌زیست و آینده نسل‌های بعد ارتباط دارد.
به همین دلیل، تغییر افراد در جایگاه‌های مدیریتی نیز به‌تنهایی نمی‌تواند مشکل را حل کند. مسئله اصلی، چارچوبی است که تصمیم‌ها در آن گرفته می‌شوند. حتی تصمیم‌های کارشناسی، اگر در یک نظام نامناسب تصمیم‌گیری گرفته شوند، ممکن است همان مشکلات گذشته را دوباره ایجاد کنند. بنابراین پرسش اصلی این نیست که چه کسی تصمیم می‌گیرد، بلکه باید پرسید تصمیم‌ها بر چه مبنایی و با چه نگاهی به آب گرفته می‌شوند.

آب را نباید فقط یک منبع طبیعی دانست که میان بخش‌های مختلف تقسیم می‌شود. آب بخشی از یک نظام به‌هم‌پیوسته است که کشاورزی، صنعت، محیط‌زیست، امنیت غذایی و توسعه را به یکدیگر مرتبط می‌کند.
از این رو، آب در چارچوب حوضه‌های آبریز معنا پیدا می‌کند، نه در مرزهای اداری و سازمانی.
با وجود این واقعیت، بسیاری از تصمیم‌ها همچنان بر اساس تقسیم وظایف میان دستگاه‌های مختلف گرفته می‌شود. هر سازمان وظایف قانونی خود را انجام می‌دهد، اما نتیجه نهایی همیشه یک سیاست هماهنگ برای کل حوضه آبریز نیست. در چنین شرایطی، فاصله‌ای میان اختیار، مسئولیت و پاسخگویی ایجاد می‌شود و مشخص نیست مسئول پیامدهای تصمیم‌ها دقیقاً چه نهاد یا شخصی است.
از این منظر، بحران آب در ایران را باید بحران در حکمرانی آب نیز دانست. تا زمانی که آب تنها یک موضوع اداری میان دستگاه‌ها دیده شود، تغییرات بیشتر به اصلاح ساختارها محدود می‌شود و منطق اصلی تصمیم‌گیری تغییر نمی‌کند.
راه‌حل اساسی، حرکت از مدیریت پراکنده به سمت حکمرانی مبتنی بر حوضه آبریز است. زیرا طبیعت آب را در قالب حوضه‌های آبریز سازمان می‌دهد و نظام تصمیم‌گیری نیز باید این واقعیت را بپذیرد.
حکمرانی حوضه‌ای به معنای حذف نقش دولت یا کنار گذاشتن نهادهای موجود نیست؛ بلکه به معنای ایجاد هماهنگی بیشتر میان دولت، جامعه، بخش خصوصی، دانشگاه‌ها و سایر ذی‌نفعان است تا تصمیم‌ها بر پایه همکاری، شفافیت و مسئولیت‌پذیری گرفته شوند.
در این نگاه، مردم و ذی‌نفعان محلی نیز نقش واقعی‌تری پیدا می‌کنند. مشارکت کشاورزان، جوامع محلی، صنعتگران و گروه‌های محیط‌زیستی زمانی مؤثر است که در تصمیم‌سازی اثر داشته باشد، نه اینکه فقط به حضور در جلسات محدود شود. زیرا مسئله آب تنها با ابزارهای فنی حل نمی‌شود.بدون اعتماد عمومی، عدالت در تصمیم‌گیری و شفافیت، حتی با بهترین راهکارهای فنی نیز نمی‌توانند به نتیجه پایدار برسند.آینده آب در ایران بیش از آنکه به پیدا کردن یک متولی جدید وابسته باشد، به اصلاح شیوه حکمرانی و تصمیم‌گیری وابسته است. باید از نگاه پراکنده به آب فاصله گرفت و آن را به‌عنوان یک نظام طبیعی ـ اجتماعی دید که نیازمند همکاری، دانش و مسئولیت مشترک است.مسئله اصلی امروز فقط کمبود آب نیست؛ بلکه نیاز به تغییر در شیوه فهم، طرح پرسش و تصمیم‌گیری درباره آب است.


https://www.envnew.ir/?p=3564

رسانه سبزآبی

03 August 2026 15:19

⚖💧خلاصه مقاله: «چرا مهاجرت در دنیای در حال گرم شدن، شکست سازگاری نیست»

این مقاله که توسط آیشا تاندون (Ayesha Tandon) و سیسیلیا کیتینگ (Cecilia Keating) منتشر شده است، گزارشی از کنفرانس بین‌المللی «تحرک در سازگاری با تغییرات اقلیمی» در لندن ارائه می‌دهد. نویسندگان با مرور دیدگاه‌های متخصصان، نشان می‌دهند که مهاجرت در بسیاری از موارد نه نشانه شکست سازگاری، بلکه یکی از راهبردهای مؤثر سازگاری با تغییرات اقلیمی است (Tandon & Keating, 2026).

مهم‌ترین نکات مقاله عبارت‌اند از:

تغییرات اقلیمی مانند خشکسالی، سیل، افزایش سطح دریا و کاهش منابع آب، نقش مهمی در افزایش مهاجرت دارند؛ اما «تصمیم به مهاجرت معمولاً حاصل برهم‌کنش عوامل اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی نیز هست.»

بیشتر مهاجرت‌های اقلیمی در داخل کشورها و عمدتاً از روستاها به شهرها انجام می‌شود و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۵۰ حدود ۲.۵ میلیارد نفر به مناطق شهری مهاجرت کنند.

مهاجران شهری اغلب با مشکلاتی همچون مسکن نامناسب، اشتغال غیررسمی و دسترسی محدود به خدمات عمومی روبه‌رو هستند؛ بنابراین موفقیت مهاجرت به کیفیت سیاست‌های شهری و حمایت از مهاجران بستگی دارد.

فقیرترین افراد معمولاً توانایی مالی یا اجتماعی لازم برای مهاجرت را ندارند و در وضعیت «بی‌تحرکی اجباری» قرار می‌گیرند؛ در مقابل، برخی افراد نیز به دلیل تعلق مکانی یا اعتماد به حمایت‌های دولتی، آگاهانه در محل زندگی خود باقی می‌مانند.

جابجایی برنامه‌ریزی‌شده باید آخرین گزینه باشد و تنها زمانی اجرا شود که امکان ادامه سکونت وجود نداشته باشد. در این فرآیند، حفظ معیشت، مشارکت مردم، رعایت حقوق انسانی و توجه به فرهنگ و انسجام اجتماعی ضروری است.

کارشناسان تأکید کردند که شهرها در آینده نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت یا شکست سیاست‌های سازگاری با تغییرات اقلیمی خواهند داشت.

در سطح بین‌المللی، ایجاد مسیرهای قانونی مهاجرت می‌تواند به کاهش آسیب‌پذیری جوامع در معرض خطر کمک کند، اما مهاجرت نباید تنها راهکار سازگاری تلقی شود.

یکی از نتایج مهم کنفرانس، ضرورت تغییر روایت درباره مهاجرت اقلیمی بود؛ به‌گونه‌ای که مهاجرت نه صرفاً به‌عنوان یک بحران، بلکه به‌عنوان ابزاری برای افزایش تاب‌آوری، کاهش خطر و بهبود معیشت جوامع مورد توجه قرار گیرد.

جمع‌بندی:

بر اساس دیدگاه غالب متخصصان، مهاجرت اقلیمی پدیده‌ای چندبعدی است که در صورت همراهی با سیاست‌های مناسب، برنامه‌ریزی شهری، حمایت از معیشت و رعایت عدالت اجتماعی، می‌تواند به یکی از مهم‌ترین راهبردهای سازگاری با تغییرات اقلیمی تبدیل شود. در عین حال، سیاست‌های سازگاری باید امکان ماندن ایمن و شرافتمندانه را نیز برای افرادی که تمایل به ترک محل زندگی خود ندارند، فراهم کنند.

🔲رفرنس
Tandon, A., & Keating, C. (2026, May 22). Experts: Why migration is “not a failure of adaptation” in a warming world. Carbon Brief. https://www.carbonbrief.org/experts-why-migration-is-not-a-failure-of-adaptation-in-a-warming-world

رسانه سبزآبی

02 August 2026 06:43

مقاله جدید:

طراحی مدل احیاء اکوسیستم با تاکید بر مشارکت جوامع محلی: مطالعه موردی جنگل ارغوان‌دره، مشهد

هدف پژوهش حاضر، شناخت عمیق و تحلیل رفتارهای پیچیده، پویا و غیرخطی عوامل مؤثر در فرایند اجرای پروژه‌های احیاء اکوسیستم است.... از این‌رو، مجموعه‌ای از متغیرها و مرزهای سیستمی مرتبط تعیین شدند. سپس با جمع‌بندی نظرات خبرگان و مردم محلی هفت روستای حوضه آبخیز ارغوان‌دره مشهد، به کمک مصاحبه، پرسشنامه و پیمایش میدانی، داده‌ها بعد از جمع‌آوری، با روش‌های SWOT و QSPM تحلیل شدند. ... از ابزار Vensim و روش پویایی‌شناسی سیستمی، جهت مدل‌سازی بهره گرفته شد و روابط علی و معلولی، جریان و انباشت، و حلقه‌های کاهنده، افزاینده و تعادلی در قالب یک مدل جامع، طراحی و ساخته شدند. نتایج پژوهش نشان داد مدل احیاء اکوسیستم، علاوه بر توانمندسازی جوامع محلی و سایر گروداران وابسته، موجب ایجاد انگیزه مشارکت جمعی آنها خواهد شد. یافته‌ها بر رویکرد تفکر سیستمی کل‌نگرانه تاکید دارند. ...

@MahdiKolahi

رسانه سبزآبی

02 August 2026 06:27

✅ واکاوی علمی چالش‌های هیدروپلیتیک در حوضه آبریز هریرود؛ نقش کلیدی عوامل انسانی در کاهش جریان‌های ورودی به ایران

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت نیرو(پاون)، نشست علمی بررسی اثرات عوامل اقلیمی و انسانی بر شرایط هیدرولوژیکی حوضه آبریز فرامرزی هریرود با حضور مدیران و کارشناسان صنعت آب، پژوهشگران، دانشجویان و نمایندگان برخی از سمن‌ها، به همت دفتر رودخانه‌های مرزی و منابع آب مشترک و با مشارکت پژوهشکده مهندسی و مدیریت آب دانشگاه تربیت مدرس، در محل شرکت مدیریت منابع آب ایران برگزار شد.

حوضه آبریز هریرود در گستره جغرافیایی مرزهای سه کشور افغانستان، ایران و ترکمنستان امتداد یافته است. شهرهای مهم واقع در این حوضه آبریز مشترک عبارتند از هرات در افغانستان، مشهد در ایران و تجن در ترکمنستان که موجب می‌شود مدیریت این حوضه آبریز مشترک از منظر پایداری جریان آب، ملاحظات محیط‌زیستی، امنیت آبی و همکاری‌های منطقه‌ای از اهمیت ویژه‌ای برخوردار گردد.

در ابتدای این نشست، فریبا آوریده رئیس‌گروه دفتر رودخانه‌های مرزی و منابع آب مشترک، با تأکید بر ضرورت توسعه مطالعات تخصصی در حوضه‌های آبریز مشترک، اظهار کرد: تصمیم‌گیری در حوزه آب‌های فرامرزی نیازمند پشتوانه علمی، داده‌های معتبر و تحلیل‌های دقیق است و برگزاری این نشست‌ها می‌تواند زمینه بهره‌گیری هرچه بیشتر از ظرفیت دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی را در مدیریت منابع آب مشترک فراهم کند.

وی با اشاره به جایگاه راهبردی رودخانه مرزی هریرود افزود: رژیم حقوقی این رودخانه میان ایران و افغانستان تاکنون تعیین نشده است و کاهش محسوس آورد رودخانه در سال‌های اخیر، ضرورت انجام مطالعات جامع برای شناسایی عوامل مؤثر بر این روند را دوچندان کرده است.

در ادامه نشست، مجید دلاور، عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس، نتایج مطالعه «توسعه مدل جامع هیدرولوژی حوضه آبریز فرامرزی هریرود و ارزیابی اثرات عوامل اقلیمی و طرح‌های توسعه‌ای بر پایین‌دست» را تشریح کرد.

وی اظهار داشت: طی سال‌های گذشته فرضیه‌های مختلفی درباره دلایل کاهش جریان‌های ورودی به ایران مطرح شده بود، اما پاسخ علمی به این پرسش، مستلزم انجام مطالعه‌ای جامع و تفکیک سهم عوامل اقلیمی و فعالیت‌های انسانی بود.

دلاور هدف اصلی این پژوهش را دستیابی به تصویری جامع از وضعیت منابع آب حوضه و تعیین سهم تغییرات اقلیمی و انسانی از جمله طرح‌های توسعه‌ای در کاهش جریان‌های رودخانه عنوان کرد. وی افزود: در این مطالعه با تلفیق داده‌های مشاهداتی، اطلاعات ماهواره‌ای، آمار ایستگاه‌های هواشناسی و مدل‌های پیشرفته هیدرولوژیکی، تلاش شد تصویری دقیق از روند تغییرات منابع آب حوضه طی بیش از سه دهه گذشته ارائه شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس با اشاره به چالش‌های مطالعاتی این حوضه اظهار داشت: محدودیت شدید داده‌های هواشناسی و هیدرولوژیکی، به‌ویژه در افغانستان و ترکمنستان، از مهم‌ترین موانع انجام این پژوهش بود؛ از همین رو، از رویکردی تلفیقی مبتنی بر داده‌های زمینی، اطلاعات سنجش از دور و مدل‌سازی در نرم افزارهای SWAT و WEAP برای شبیه‌سازی شرایط حوضه استفاده شد.

وی با تشریح نتایج تحلیل‌های اقلیمی خاطرنشان کرد: بررسی‌ها نشان می‌دهد تغییرات بارش سالانه در حوضه، روند معناداری نداشته، اما دمای حداقل و متوسط سالانه افزایش یافته است.

دلاور همچنین گفت: بررسی روند تغییرات طی دوره مطالعاتی ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۲ نشان می‌دهد ورودی به سد سلما ۸ درصد و ورودی به مخزن سد دوستی مشترک بین ایران و ترکمنستان 7۰ درصد کاهش یافته است.

این مقام علمی تأکید کرد: مهم‌ترین پیام این پژوهش آن است که طرح‌های توسعه‌ای و برداشت‌های انسانی نقش و تاثیر بسزایی در آورد رودخانه ایجاد کرده اند.

وی در عین حال بیان کرد: نتایج ارائه‌شده مربوط به دوره مطالعاتی ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۲ است و با توجه به شتاب گرفتن اجرای طرح‌های توسعه منابع آب در بالادست حوضه در سال‌های اخیر، در صورت انجام ارزیابی با تمرکز بر سال‌های اخیر، سهم عوامل انسانی در کاهش جریان‌های ورودی هریرود به ایران بیش از مقادیر برآوردشده در این مطالعه می‌باشد.

دلاور با تأکید بر کاربردهای مدیریتی این پژوهش افزود: نتایج این مطالعه می‌تواند مبنای تدوین سناریوهای مدیریت منابع آب، ارزیابی ریسک‌های ناشی از تغییرات اقلیمی، برنامه‌ریزی برای سازگاری با شرایط آینده و پشتیبانی علمی از تصمیمات مرتبط با مدیریت آب‌های فرامرزی و مذاکرات فنی باشد.

در پایان نشست، حاضرین بر استمرار برگزاری نشست‌های تخصصی، توسعه همکاری میان دستگاه‌های اجرایی، دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی و بهره‌گیری از دستاوردهای علمی در مدیریت حوضه‌های آبریز فرامرزی تاکید کردند.

#هريرود
#ايران
#افغانستان

🔴 کانال خبری و اطلاع رسانی خانه آب ایران

📱 @WaterOnline

رسانه سبزآبی

01 August 2026 16:11

اینفوگرافی

وضعیت ایران در برداشت از منابع آب زیرزمینی

مقایسه بین کشورهای جهان بر مبنای دو شاخص :

برداشت از منابع آب زیرزمینی

نسبت حجم برداشت به حجم تجدیدپذیر

@honarmohitzistenergy

رسانه سبزآبی

01 August 2026 13:27

گزارش تحلیلی

نرخ کاهش و افزایش رشد جمعیت
در ارتباط با مسائل محیط زیستی و انرژی و غذا

تورنر آدایر

@honarmohitzistenergy

رسانه سبزآبی

01 August 2026 08:47

اینفوگرافی

ایران در آستانه فقر آبی مطلق

روند رشد جمعیت و کاهش سرانه آب تجدیدپذیر در طول ۷۰ سال ؛ از ۱۳۳۵ تا ۱۴۰۵ خورشیدی

@honarmohitzistenergy

رسانه سبزآبی

01 August 2026 08:45

گفتگو با پوریا قلیچ خانی

کتاب عکس تالاب هورالعظیم: روایتی هنری از درهم تنیدگی طبیعت، انسان و صنعت

برگزار شده توسط کمیته رسانه انجمن دیپلماسی آب ایران

تیرماه ۱۴۰۵

رسانه سبزآبی

31 July 2026 17:20

مقاله علمی - پژوهشی

الزامات حقوق بشری دولت ها
در بهره برداری از آبراهه های بین المللی

مطالعه موردی : هیرمند

فصلنامه حقوق عمومی

@honarmohitzistenergy