Telegram-канал freuddism - فرویدیسم: Unsorted

فرویدیسم

09 October 2025 17:26

بخش دوم گذر از ناخودآگاه فردی به ناخودآگاه جمعی است، جایی که راوی دیگر در جهان اثیری و نمادین سرگردان نیست، بلکه در واقعیت روزمره‌ای حضور دارد که به همان اندازه کابوس‌وار است. این بخش روایتی از گسست نهایی من است، جایی که سرکوب‌ها، میل‌های واپس‌رانده و تصویرهای ترسناک بخش اول به شکل چهره‌های واقعی بازمی‌گردند. زن اثیری در اینجا جای خود را به لکاته می‌دهد؛ همان زن آرمانی که اکنون به کالبدی زمینی، فاسد و شهوانی تبدیل شده است. این دگردیسی نشان‌دهنده فروپاشی مکانیزم والایش و بازگشت میل سرکوب‌شده در شکل اولیه و غریزی آن است. لکاته، بازنمایی ابژه‌ای است که دیگر در مقام آرمان نیست، بلکه بدل به سرچشمه نفرت، خشم و میل تملک می‌شود. راوی با کشتن او در واقع دست به قتل میل خود می‌زند؛ همان میل ممنوعه‌ای که فراخود (در قالب پیرمرد یا وجدان اخلاقی) پیش‌تر او را از دست‌یابی به آن منع کرده بود. مرگ زن در این بخش نه تنها مرگ ابژه میل، بلکه مرگ خود سوژه است. از منظر روان‌کاوی فرویدی، راوی در وضعیت فروپاشی روانی یا پسرفت به مرحله پیش‌اُدیپی قرار دارد، جایی که تمایز میان خود و دیگری از میان می‌رود. پیرمرد خنزرپنزری در این بخش حضوری پررنگ‌تر دارد و به‌سان سایه یا جنبه‌ی تاریک خود راوی (همزاد) عمل می‌کند. او همزمان نقش پدر، مرگ و وجدان را برعهده دارد و تکرار او در صحنه‌های مختلف نشانه‌ی بازگشت امر سرکوب‌شده است. فضای داستان از نمادهای زوال، پوسیدگی و تکرار پر است، عناصر مرتبط با تاناتوس یا غریزه مرگ. خانه‌ی تنگ و تاریک، اجساد، بوی تعفن و سایه‌ها همه نشانه‌هایی‌اند از درونی‌شدن مرگ و ناتوانی سوژه در جدایی از آن. راوی در پایان با نوشتن، تلاش می‌کند از این چرخه‌ی ویران‌گر رهایی یابد، اما نوشتن نیز به نوعی بازآفرینی همان وسواس است. در واقع، نوشتن در بوف کور نه درمان است و نه رهایی، بلکه بازنمایی مداوم زخم ناخودآگاه است. بوف کور در مجموع روایتی از شکاف انسان مدرن میان میل و قانون، زندگی و مرگ، و خودآگاه و ناخودآگاه است، شکافی که هیچ‌گاه پر نمی‌شود.

#بوف_کور #صادق_هدایت #روانکاوی

@PsyLiteratur