FactNameh | فکت‌نامه

21 January 2026 23:01

❌ ادعای نادرست تسنیم درباره قوانین مربوط به کنترل اینترنت در دیگر کشورها

🔹خبرگزاری تسنیم در یک اینفوگرافیک مدعی شده قطع یا محدودسازی اینترنت در شرایط بحران امنیتی اقدامی رایج در کشورهای مختلف، از جمله دموکراسی‌های غربی است.

🔹این ادعای تسنیم، نادرست است.

🔹در مورد آمریکا، بریتانیا، فرانسه و اتحادیه اروپا، هیچ مبنای قانونی صریحی برای قطع سراسری اینترنت وجود ندارد و اختیارات دولت‌ها به کنترل محدود تجهیزات خاص، تنظیم محتوای پلتفرم‌ها یا اقدامات هدفمند و موقت در شرایط اضطراری محدود می‌شود، نه خاموشی عمومی اینترنت برای همه شهروندان.

🔹هند و ترکیه تنها کشورهایی هستند که امکان محدودسازی دسترسی به اینترنت را دارند، اما این اقدامات نیز در هند به صورت منطقه‌ای، موقت و تحت نظارت قضایی‌اند و در ترکیه نیز به‌صورت کندسازی و فشار بر پلتفرم‌های خاص انجام می‌شوند.

🔹حتی درباره این دو کشور هم که الگوی مشروع نیستند و گزارش‌های انتقادی درباره آزادی دسترسی مردم به اینترنت درباره آنها وجود دارد، مساله، قطع اینترنت در کل کشور نیست.

🔹تسنیم با یکسان وانمود کردنِ «تنظیم محتوا یا پلتفرم‌ها» با «قطع سراسری اینترنت» و تعمیم نادرست اختیارات محدود قانونی، از آنچه در ایران رخ داده، تصویری نادرست ارائه داده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای خبرگزاری تسنیم نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

21 January 2026 18:14

🔹 انتشار چند تصویر دستکاری‌شده از اعتراضات ۱۴۰۴ در شبکه‌های اجتماعی

🔹در اعتراضات دی ۱۴۰۴ در کنار تصاویر دلخراش و تکان‌دهنده فراوان واقعی، تصاویر بازسازی شده با هوش مصنوعی هم منتشر شده است.

🔹در برخی موارد کاربران تلاش کردند برای افزایش کیفیت و وضوح، با استفاده از هوش مصنوعی اصلاحاتی روی برخی تصاویر انجام دهند. در مواردی هم تصاویر واقعی را مبنای ساخت آثار هنری قرار دادند؛ آثاری که شباهت زیادی به نسخه اصلی داشتند.

🔹انتشار این تصاویر منجر به زیر سوال بردن تصاویر واقعی از جانب رسانه‌های نزدیک به حکومت شده است.

🔹نشانه‌های استفاده از هوش مصنوعی می‌تواند اعتبار اسناد مرتبط با اعتراضات و نقض حقوق بشر را زیر سوال ببرد.

🔹بازنشر تصاویر نادرست یا دستکاری‌شده، دسترسی به شواهد واقعی را برای روزنامه‌نگاران و نهادهای حقوق بشری دشوار می‌کند.

🔹این روند باعث بی‌اعتمادی عمومی و کاهش حساسیت نسبت به تصاویر واقعی می‌شود؛ ابزاری که حکومت‌ها از آن بهره می‌برند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

20 January 2026 16:05

📝 خاموشی سراسری اینترنت؛ زیان روزانه ایران چقدر است؟

🔹قطع اینترنت در ایران که از شامگاه ۱۸ دی‌ماه و همزمان با اعتراضات سراسری آغاز شد، وارد دوازدهمین روز خود شده و همچنان دسترسی کاربران به‌شدت محدود است.

🔹این شیوه در سال‌های اخیر به یکی از ابزارهای ثابت حکومت در مواجهه با اعتراضات تبدیل شده است.

🔹رضا الفت‌نسب، عضو هیأت مدیره اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی، خسارت تجمعی قطعی اینترنت را بیش از ۴۰ هزار میلیارد تومان اعلام کرده و گفته هر روز قطعی، دست‌کم ۳ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان به اقتصاد ایران آسیب می‌زند؛ رقمی که به گفته او بر اساس برآوردهای وزارت ارتباطات محاسبه شده است.

🔹بر اساس گزارش نهادهای بین‌المللی مانند نت‌بلاکس و اینتلی‌نیوز، زیان روزانه قطع اینترنت در ایران بین ۵۰ تا ۶۰ میلیون دلار برآورد شده و مجموع خسارت‌ها تا ۱۶ ژانویه ۲۰۲۶ به حدود ۷۰۰ میلیون دلار رسیده است.

🔹این گزارش‌ها سهم اقتصاد دیجیتال ایران را بین ۵ تا ۶.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی تخمین می‌زنند.

🔹محاسبات داخلی نیز نشان می‌دهد ارزش سالانه اقتصاد دیجیتال ایران بیش از هزار همت است و هر روز اختلال در اینترنت، حدود ۲ هزار و ۸۵۰ میلیارد تومان از ارزش این بخش را از بین می‌برد. با این حال، آسیب‌ها محدود به اقتصاد دیجیتال نیست و بخش‌های دیگر اقتصاد را نیز درگیر می‌کند.

🔹کارشناسان تاکید می‌کنند که با طولانی شدن قطعی اینترنت، خسارت‌ها به‌صورت تصاعدی افزایش می‌یابد و بسیاری از کسب‌وکارها ممکن است هرگز توان بازیابی نداشته باشند.

🔹تعدیل نیرو، مهاجرت نیروی انسانی و زیان‌های غیرمستقیم، هزینه‌هایی پنهان هستند که معمولاً در برآوردهای اولیه محاسبه نمی‌شوند اما آثار عمیق‌تری بر اقتصاد ایران می‌گذارند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

17 January 2026 16:17

📝 شامگاه ۱۸ دی ۱۴۰۴ در بازار رشت چه گذشت؟

🔹پنجشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۴ (۸ ژانویه ۱۴۰۴) در جریان اعتراضات سراسری، بخشی از بازار رشت در آتش سوخت.

🔹بازار رشت در قلب شهر و محدوده خیابان‌های امام، شریعتی، مطهری و انقلاب قرار دارد.

🔹با توجه به قطع اینترنت و در غیاب تصاویری که از سوی معترضان منتشر شود، حکومت در حال حاضر به تنها راوی این فاجعه بدل شده است.

🔹بر اساس تصاویر هوایی صداوسیما و ویدئوهای معترضان قبل از قطع کامل اینترنت، بخش سوخته بازار عمدتاً در دو سوی راسته میخ‌فروشان و در تقاطع آن با خیابان شریعتی قرار دارد.

🔹حکومت جمهوری اسلامی تاکنون هیچ آماری از کشته شدن معترضان در بازار رشت منتشر نکرده است.

🔹گزارش‌های صداوسیما تنها به خسارت‌های مالی پرداخته و از سوختن ۳۰۰ تا ۴۰۰ مغازه خبر داده است.

🔹جمهوری اسلامی ادعا می‌کند معترضان بازار را عمدا آتش زدند.

🔹با این حال، معترضان، شاهدان عینی و نهادهای حقوق بشری می‌گویند که نیروهای امنیتی بازار را به آتش کشیدند و افرادی که از آتش گریختند را به رگبار بستند.

🔹بی‌بی‌سی فارسی از ده‌ها کشته و صدها نفر زخمی در اعتراضات ۱۸ دی رشت خبر داده است.

🔹با گذشت بیش از یک هفته، همچنان ابعاد دقیق آنچه در بازار رشت رخ داد و شمار واقعی جان‌باختگان، نامعلوم است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

16 January 2026 23:06

❌ ادعای نادرست اعزام ۳۰ هزار نیروی ارتش پاکستان به مرز ایران

🔹ویدیویی در اینستاگرام منتشر شده که ردیفی از ماشین‌های نظامی را نشان می‌دهد و ادعا می‌کند ارتش پاکستان به دستور آمریکا ۳۰ هزار نیروی جدید به مرز با ایران فرستاده تا نقش نیروی زمینی آمریکا را در صورت حمله هوایی به ایران ایفا کنند.

🔹این ادعا نادرست است و ویدیو، قدیمی و مربوط به مرز پاکستان با هند است، نه مرز با ایران.

🔹انتشار اولیه ویدیو مربوط به بهار ۱۴۰۴ (آوریل ۲۰۲۵) و پیش از شروع اعتراضات اخیر در ایران بوده است.

🔹آنچه اخیرا در خبرها منتشر شده، افزایش نظارت و گشت‌زنی نیروی هوایی پاکستان در آسمان بخش غربی مرز خود با ایران در واکنش به بحران‌ها و ناآرامی‌های سیاسی و اجتماعی در ایران است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای اعزام ۳۰ هزار نیروی پاکستانی به مرز ایران نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

16 January 2026 16:51

🎥 تایید دو ویدیوی دلخراش فردیس کرج

🔹فردیس کرج یکی از نقاطی بود که در روزهای اوج‌گیری اعتراضات، خبرها و ویدیوهایی از آن منتشر شد.

🔹دو ویدیو با عنوان کشته‌شدگان فردیس دست به دست شد اما برخی کاربران نسبت به اصالت آن تردید داشتند اما بررسی‌های فکت‌نامه نشان داد که این ویدیوها ساختگی یا قدیمی نیستند.

🔹ابزار هوش مصنوعی گروک به اشتباه گفته بود این ویدیوها مربوط به شهرها یا حتی کشورهای دیگری است. بررسی فکت‌نامه، ادعاهای گروک را رد می‌کند.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

16 January 2026 05:30

🎙 خیابان، کشتار، کهریزک

🔹در قسمت ۲۵۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه که در شرایط تداوم قطع اینترنت در ایران تهیه و منتشر می‌شود، به‌طور کامل به اعتراضات سراسری ایران در دی ۱۴۰۴ و موضوعات مربوط به آن پرداختیم.

🔹بررسی اصالت ویدیوی دلخراش فردیس و تحلیل گام به گام ویدیوها و تصاویر هولناک پزشکی قانونی کهریزک، از مهمترین مطالبی است که در این قسمت مرور می‌کنیم.

🔹ما در مقاله‌ای توضیح دادیم که چرا روایت جمهوری اسلامی از حمله معترضان به مساجد، یکطرفه، ناقص و گمراه‌کننده است. در این اپیزود این مقاله را توضیح می‌دهیم.

🔹پروپاگاندای جمهوری اسلامی در روزهای اول اعتراضات با کمک چند اینفلوئنسر عرب در شبکه‌های اجتماعی، بررسی رفتار رسانه‌ای حکومت قبل از اوج‌گیری اعتراضات و چند فکت‌چک مرتبط با حواشی راهپیمایی حکومتی ۲۲ دی، موضوعات دیگر این قسمت هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

14 January 2026 23:23

✍️ تحلیل گام به گام ویدیوی منتشر شده از پزشکی قانونی کهریزک در روز ۲۰ دی

🔹این گزارش، بررسی گام به گام ویدیویی ۱۶ دقیقه‌ای است که نخستین بار «وحید آنلاین» آن را منتشر کرد؛ ویدیویی از محوطه پزشکی قانونی کهریزک در روز شنبه ۲۰ دی ۱۴۰۴.

🔹بررسی جزئیات ویدیو با نقشه پزشکی قانونی نشان می‌دهد پیکر جان‌باختگان، در سردخانه با سقف سفید، سوله با سقف نارنجی، محوطه خاکی و خیابان اصلی قرار دارد. ضمن اینکه بر اساس ویدیوها می‌توان کانتینرهای حمل اجساد را شناسایی کرد.

🔹بر اساس برآورد با ابزار نقشه‌محور (MapChecking)، ظرفیت این فضاها حدود ۸۰۰ جسد است؛ با توجه به ورود و خروج مداوم کانتینرها و شناسایی برخی اجساد، تعداد پیکرها در همان روز می‌تواند به بیش از هزار نفر برسد.

🔹بر اساس تصاویر، پیکرها به‌صورت متراکم در سوله، سردخانه و حتی فضای باز رها شده‌اند و روی برخی از آنها آثار خون، ابزار احیا و معاینات پزشکان قانونی دیده می‌شود.

🔹ضمن اینکه در چند مورد، افراد در محل به اصابت گلوله به سر اشاره مستقیم می‌کنند.

❗️هشدار: در متن کامل مقاله، تصاویر پیکر افراد و خون دیده می‌شود.

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

14 January 2026 00:21

❗️این ویدیو که به تازگی منتشر شده، به احتمال زیاد مربوط به روزهای گذشته‌ (احتمالا پنجشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۴) است و نه سه‌شنبه شب. به خاطر وضعیت فعلی اینترنت ایران، بسیاری از تصاویر با تاخیر به بیرون راه پیدا می‌کنند.

📍مکان: بلوار آیت‌الله کاشانی، نزدیک سلیمی جهرمی، به سمت فلکه دوم صادقیه

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

13 January 2026 19:35

📍 مکان‌یابی ویدیویی از اعتراضات ایران که در آن دست‌کم یک نفر رو زمین افتاده است

❗️ویدیو حاوی صحنه دلخراش است.

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که در آن دست‌کم پیکر یک نفر روی زمین دیده می‌شود.

🔹ما این ویدیو را مکان‌یابی کردیم.

🔹ویدیو مربوط به محدوده خیابان انقلاب (پیاده‌روی مسیر شرق به غرب)، بین خیابان برادران مظفر و چهارراه ولیعصر در تهران است.

📍 35°42'04.8"N 51°24'15.6"E

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

13 January 2026 17:24

❌ ادعای نادرست درباره تایید درخواست پناهندگی خامنه‌ای از روسیه

🔹ویدیویی به‌طور گسترده در اینستاگرام منتشر شده و ادعا می‌کند پوتین خبر تایید درخواست پناهندگی علی خامنه‌ای را اعلام کرده است.

🔹این ویدیو پوتین را در حال صحبت به زبان روسی نشان می‌دهد و ترجمه فارسی که روی صحبت‌های او گذاشته شده، درخواست پناهندگی علی خامنه‌ای از روسیه و تایید آن را توضیح می‌دهد.

🔹این ادعا نادرست و بی‌اساس است. ترجمه فارسی هیچ ارتباطی با گفته‌های واقعی پوتین در آن مصاحبه تلویزیونی ندارد.

🔹ویدیوی اصلی، بخشی از یک برنامه تلویزیونی رسمی روسیه به نام «جمع‌بندی سال با ولادیمیر پوتین» است که ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵ پخش شد.

🔹موضوعات اصلی این برنامه، جنگ اوکراین، روند مذاکرات، روابط با غرب و ناتو و سیاست‌های اقتصادی و داخلی روسیه بود.

🔹در هیچ بخشی از این مصاحبه تلویزیونی، به ایران، مسائل داخلی آن یا علی خامنه‌ای اشاره‌ای نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

12 January 2026 14:55

❌ ادعای نادرست امکان تماس با ایران با استفاده از سیم‌کارت ایرانی با قابلیت رومینگ

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که در روزهای قطعی اینترنت با فعال‌سازی رومینگ سیم‌کارت‌های ایرانی می‌توان با ایران تماس گرفت.

🔹این ادعا نادرست است.

🔹از شامگاه ۱۸ دی‌ماه اینترنت در ایران به طور کامل قطع و ارتباطات موبایل و تلفن مختل شده است.

🔹فعال‌سازی رومینگ در این شرایط به امکان تماس با داخل کشور منجر نخواهد شد.

🔹کدهایی که در این ادعاها به عنوان کد فعالسازی اینترنت و تماس بین‌الملل معرفی شده‌اند، لزوما ارتباطی به رومینگ ندارند.

🔹تعدادی از کاربران هم گفته‌اند با این روش نتوانسته‌اند با ایران تماس بگیرند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

10 January 2026 16:45

🎥 ابعاد گسترده اعتراضات در آبدانان

🔹در اعتراضات ۱۶ دی‌ماه، ویدیویی از آبدانان استان ایلام به‌شدن وایرال شد؛ آن هم در شهری که کمتر از ۳۰ هزار نفر جمعیت دارد.

🔹خبرگزاری فارس تعداد معترضان را دو هزار نفر اعلام کرده، اما حتی در یک قاب ثابت همین ویدیوی معروف هم بیش از این عدد به چشم می‌خورد.

🔹هرچند نمی‌توان جمعیت معترضان را تخمین زد، اما با بررسی‌هایی که فکت‌نامه بر اساس محاسبه شدت جریان جمعیت انجام داده، می‌توان با اطمینان گفت که این جمعیت به‌راحتی می‌تواند حدود ۱۰ برابر تخمین خبرگزاری فارس باشد.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

09 January 2026 21:56

❌ استارلینک مجانی نشده است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده ایلان ماسک، استارلینک را در داخل ایران «رایگان» کرده است.

🔹بررسی شواهد نشان می‌دهد این ادعا به‌طور رسمی تایید نشده است.

🔹هیچ بیانیه یا اطلاعیه‌ای از سوی SpaceX یا ایلان ماسک درباره رایگان شدن عمومی استارلینک در ایران وجود ندارد.

🔹منشاء این ادعا معمولا نقل‌قول‌های غیررسمی، برداشت آزاد از توییت‌های قدیمی یا گزارش‌های بدون منبع معتبر است.

🔹اظهارات ایلان ماسک درباره «فعال بودن پوشش استارلینک در ایران» به معنای امکان فنی اتصال است، نه حذف هزینه اشتراک.

🔹در مدل تجاری استارلینک، رایگان شدن سرویس در بحران‌ها معمولاً محدود، موقتی و با اعلام رسمی است. چنین وضعیتی درباره ایران مشاهده نمی‌شود.

🔹بنابراین ادعای رایگان شدن استارلینک در ایران، «نادرست» است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

09 January 2026 18:36

❌ ادعای نادرست درباره استقرار پرواز اضطراری در مهرآباد برای فرار خامنه‌ای به مسکو

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی مدعی مشاهده دو هواپیما در بخش نظامی فرودگاه مهرآباد است؛ یکی ترابری روسی Antonov An-124 و دیگری «جت اختصاصی رهبر جمهوری اسلامی» که برای پرواز فرار خامنه‌ای به مسکو آماده شده است.

🔹بررسی معماری برج مراقبت نشان می‌دهد شکل پایه، نسبت ارتفاع و جزئیات آن با برج کنترل فرودگاه مهرآباد همخوانی ندارد.

🔹چیدمان ساختمان‌ها، فاصله‌ها و زاویه دید کلی با ژئولوکیشن واقعی فرودگاه مهرآباد و تصاویر ماهواره‌ای تطبیق ندارد.

🔹هواپیمای بزرگ‌تر به‌طور قطعی قابل شناسایی به‌عنوان Antonov An-124-100 نیست و برخی نسبت‌های بدنه با این مدل همخوانی کامل ندارد.

🔹هواپیمای کوچک‌تر از نظر تعداد و آرایش پنجره‌ها با فالکون‌های شناخته‌شده ناوگان تشریفات جمهوری اسلامی (مانند Falcon 50 و Falcon 900) مطابقت ندارد.

🔹مقیاس تانکر سوخت کنار هواپیما با ابعاد واقعی تجهیزات فرودگاهی و نسبت آن‌ها با بیزنس‌جت‌ها ناسازگار است.

🔹رفتار بصری فنس جلوی دوربین، محوشدگی یکنواخت و ناپدید شدن ناگهانی خودروها با حرکت طبیعی ویدیو همخوانی ندارد و به بازتولید دیجیتال یا هوش مصنوعی اشاره می‌کند.

🔹مجموع این شواهد، اصالت تصویری ویدیو را به‌شدت زیر سؤال می‌برد و روایت «آماده‌باش اضطراری و فرار خامنه‌ای به مسکو» مبتنی بر این ویدیو، تأیید نمی‌شود.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ویدیو و ادعای منتسب به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

21 January 2026 20:32

📝 تیر خلاص و ناپدید‌سازی قهری مجروحان در بیمارستان

🔹اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ در ایران نقطه عطفی در استفاده حکومت از «حذف فیزیکی معترضان» برای سرکوب گسترده است؛ رویکردی که به بیمارستان‌ها هم کشیده شد.

🔹وجود تجهیزات پزشکی تهاجمی مانند سوند فولی (ادراری)، لوله‌های نای (انتوباسیون) و الکترودهای پایش قلبی بر روی اجساد در سردخانه‌ها، نشان می‌دهد که قربانیان حداقل ۳۰ تا ۶۰ دقیقه زنده، پذیرش شده و تحت درمانِ فعال بوده‌اند و مرگ آن‌ها ناشی از جراحت اولیه نبوده است.

🔹ترکیب این تجهیزات با آثار گلوله کشنده در سر، فرضیه «اعدام فراقانونی» (تیر خلاص) روی تخت بیمارستان را تقویت می‌کند.

🔹همچنین گزارش‌هایی از یورش سازمان‌یافته نیروهای امنیتی به بیمارستان‌ها در استان‌های مختلف از جمله ایلام، مازندران (بابل و چالوس)، تهران و کرج وجود دارد.

🔹تفکیک مجروحان و انتقال معترضان زخمی با کامیون به مقصد نامعلوم، ممانعت از درمان، ربایش مجروحان و اجساد و اخاذی از خانواده‌ها، اقداماتی است که نقض آشکار حقوق بشردوستانه و بی‌طرفی پزشکی محسوب می‌شود.

🔹تمرکز شلیک‌ها بر نقاط حیاتی بدن (سر، گردن و قفسه سینه) و گزارش هزاران مورد آسیب چشمی با ساچمه، نشان‌دهنده دستور صریح «شلیک به قصد کشت» از سوی بالاترین سطوح امنیتی کشور است.

🔹کشتار سازمان‌یافته غیرنظامیان، با تعریف «جنایت علیه بشریت» در ماده هفت اساسنامه رم (شامل قتل، ناپدیدسازی قهری و شکنجه) مطابقت دارد.

🔹مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل، الگوی سرکوب و کشتار را واجد عناصر «جنایت علیه بشریت» دانسته و هیأت حقیقت‌یاب بین‌المللی مستقل سازمان ملل مسئول بررسی این موضوع است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

20 January 2026 19:38

⚠️ شناسایی ۹۵۰ جان‌باخته، تنها در کهریزک

🔹روز ۲۹ دی ۱۴۰۴ ویدئویی در صداوسیما منتشر شد که نحوه شماره‌گذاری اجساد در پزشکی قانونی کهریزک را نشان می‌دهد.

🔹تجزیه و تحلیل تصاویر این ویدئو نشان می‌دهد تا شامگاه ۲۰ دی ۱۴۰۴ اجساد دست‌کم ۹۵۰ معترض، وارد سیستم پزشکی قانونی کهریزک شده است.

🔹در ویدیوی صداوسیما، تصویر شماره سریال آخرین موارد مرگ‌ومیرهای بی‌ارتباط به اعتراضات در روز ۱۸ دی‌ماه، ۱۱۶۰۷ نشان داده می‌شود.

🔹در سال گذشته میانگین موارد ثبت‌شده در پزشکی قانونی کهریزک حدود ۳۸ مورد در روز بوده است.

🔹در گزارش صداوسیما گفته شده که با ورود و ثبت هر جسد، یک عدد به شماره سریال اضافه می‌شود. با این حساب با داشتن بزرگ‌ترین شماره سریال موجود، می‌توان تخمینی از ابعاد واقعه به دست آورد.

🔹بزرگ‌ترین شماره سریال در گزارش صداوسیما، ۱۲۱۶۶ است، اما در ویدئوهایی دیگری که تاکنون از روز ۲۰ دی کهریزک منتشر شده، شماره سریال روی کاور اجساد از ۱۲۵۵۴ نیز عبور کرده است. با این حساب کمترین برآورد ممکن از تعداد اجساد ثبت‌شده در کهریزک ۹۴۷ مورد است.

🔹این فقط موارد ثبت‌شده شهر تهران در پزشکی قانونی کهریزک، بر اساس بالاترین شماره سریال شناسایی‌شده در روز ۲۰ دی است.

🔹بر اساس گزارش صداوسیما به نظر می‌رسد کدگذاری شهرستان‌های دیگر استان تهران متفاوت است و با وجود انتقال به کهریزک، در این شمارش منظور نشده‌اند.

🔹با در نظر گرفتن آمار شهرهای دیگر و سایر قربانیانی که در سایر مراکز پزشکی قانونی سراسر کشور ثبت شده‌اند یا اصلا به پزشکی قانونی ارجاع داده نشده‌اند، طبیعتا آمار کشته‌شدگان به مراتب بیشتر از این است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

18 January 2026 18:44

📝 درباره منابع مالی حشد الشعبی چه می‌دانیم؟

🔹در روزهای گذشته گزارش‌هایی از حضور نیروهای حشدالشعبی عراق در ایران برای سرکوب اعتراضات دی ۱۴۰۴ منتشر شده است.

🔹حشدالشعبی، یکی از منسجم‌ترین گروه‌های شبه‌نظامی شیعه تحت حمایت جمهوری اسلامی ایران است که از سال ۱۳۹۳ و در جریان جنگ با داعش در فضای سیاسی و نظامی عراق حضور پررنگی دارد.

🔹قاسم سلیمانی فرمانده سابق نیروی قدس سپاه در سازماندهی این گروه نقش مستقیمی داشت.

🔹حشد الشعبی متشکل از ۴۰ تا ۴۲ گروه است که مشهورترین آنها کتائب حزب‌الله، جنبش النجبا، عصائب اهل حق، سرایا الخراسانی و سازمان بدر است.

🔹دولت عراق از سال ۱۳۹۵ این گروه را به عنوان بخشی از واحدهای مسلح عراق به رسمیت می‌شناسد و در بودجه سالانه خود اعتباراتی برای آن در نظر می‌گیرد.

🔹در بودجه سال ۲۰۲۵ دولت عراق برای گروه‌های عضو حشد‌الشعبی حدود ۲.۸۸ میلیارد دلار بودجه در نظر گرفته شده است.

🔹علاوه بر این، گزارش‌هایی از کمک‌ ایران به این گروه‌ها وجود دارد که ارزش آن بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیون دلار در سال تخمین زده می‌شود.

🔹حشدالشعبی‌ها مانند نیروهای بسیج و سپاه فعالیت اقتصادی رسمی و غیررسمی هم دارند؛ از اجرای پروژه‌های عمرانی تا کنترل غیررسمی گمرک‌ و قاچاق سوخت.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

17 January 2026 00:37

❌ ادعای نادرست درباره اعتراف صداوسیما به کشتار ۲۳ هزار نفر

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدئویی از یک بخش خبری صداوسیما با عنوان «اعتراف صداوسیما به کشتار ۲۳ هزار نفر» منتشر شده است.

🔹این ادعا، نادرست و بر اساس ویدیوی تقطیع‌شده‌ای از صحبت‌های گوینده خبر صبحگاهی روز ۲۶ دی ۱۴۰۴ شبکه خبر است.

🔹مجری می‌گوید «از ابتدای انقلاب اسلامی تاکنون تعداد شهدای ترور بیش از ۲۳ هزار نفر برآورد شده» و پس از آن به نقل از رئیس بنیاد شهید، می‌گوید «تعداد قابل توجهی» به این آمار اضافه شده است.

🔹مقام‌ها و رسانه‌های رسمی وابسته به حکومت در ایران، تاکنون به جز اظهارات کلی هیچ آماری از کشته‌شدگان اعتراضات اخیر منتشر نکرده‌اند.

🔹این آمار «۲۳ هزار شهید ترور» هم آمار ادعایی است که موسسه‌ای به اسم هابیلیون مدعی مستندسازی آن است. این آمار طی سال‌های گذشته بارها در رسانه‌های ایران منتشر و البته اعداد دیگری هم مطرح شده است.

🔹این آمار و سایر آمارهای مشابه، بدون راستی‌آزمایی مستقل هیچ اعتباری ندارند.

🔹از زمان سرکوب شدید اعتراضات مردم ایران در دی ۱۴۰۴، جمهوری اسلامی ادعا می‌کند که «تروریست‌های مسلح» در خیابان‌های ایران مردم را «ترور» کرده‌اند، در حالی که شواهد غیرقابل‌انکاری از تیراندازی و کشتار معترضان به دست نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی وجود دارد.

🔹فکت‌نامه به ادعای «اعتراف صداوسیما به کشتار ۲۳ هزار نفر» در اعتراضات اخیر، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

16 January 2026 19:36

📝 بررسی الگوی سرکوب چندلایه جمهوری اسلامی؛ نمونه موردی «شهسوار، بعدازظهر ۲۱ دی»

🔹ویدیوی منتشرشده از شهسوار در غروب ۲۱ دی نشان می‌دهد سرکوب اعتراضات به‌صورت برنامه‌ریزی‌شده و چندلایه انجام شده است، نه یک واکنش اتفاقی یا صرفا انتظامی.

🔹در این عملیات، پلیس با خودروهای نشانه‌دار نقش «قانونی‌سازی» حضور حکومت را دارد، یگان ویژه خط اول کنترل و عقب‌راندن جمعیت است و نیروهای موتورسوار برای تعقیب و ایجاد رعب در کوچه‌ها و مسیرهای فرعی به‌کار گرفته شده‌اند.

🔹همزمان، نیروهای شبه‌نظامی بسیج و نیروهای منظم‌تر وابسته به سپاه با سلاح جنگی و پوشش نظامی وارد میدان می‌شوند تا سرکوب خشن، بازداشت خیابانی و ایجاد وحشت را انجام دهند.

🔹حضور نفربر نیمه‌زرهی فاتق، آژیرها، نوحه‌های بلند و حتی آمبولانس‌ها، نشان می‌دهد خیابان عملا به میدان عملیات امنیتی تبدیل شده است.

🔹این ویدیو نمونه‌ای روشن از «نظامی‌سازی سرکوب شهری» در جمهوری اسلامی است؛ الگویی که در آن نمایش قدرت، ارعاب روانی و خشونت سازمان‌یافته هم‌زمان به‌کار گرفته می‌شوند.

👈 جزئیات بیشتر درباره این ویدیو و یافته‌های فکت‌نامه را در این مقاله بخوانید.

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

16 January 2026 14:58

🎙 خیابان، کشتار، کهریزک

🔹در قسمت ۲۵۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه که در شرایط تداوم قطع اینترنت در ایران تهیه و منتشر می‌شود، به‌طور کامل به اعتراضات سراسری ایران در دی ۱۴۰۴ و موضوعات مربوط به آن پرداختیم.

🔹بررسی اصالت ویدیوی دلخراش فردیس و تحلیل گام به گام ویدیوها و تصاویر هولناک پزشکی قانونی کهریزک، از مهمترین مطالبی است که در این قسمت مرور می‌کنیم.

🔹ما در مقاله‌ای توضیح دادیم که چرا روایت جمهوری اسلامی از حمله معترضان به مساجد، یکطرفه، ناقص و گمراه‌کننده است. در این اپیزود این مقاله را توضیح می‌دهیم.

🔹پروپاگاندای جمهوری اسلامی در روزهای اول اعتراضات با کمک چند اینفلوئنسر عرب در شبکه‌های اجتماعی، بررسی رفتار رسانه‌ای حکومت قبل از اوج‌گیری اعتراضات و چند فکت‌چک مرتبط با حواشی راهپیمایی حکومتی ۲۲ دی، موضوعات دیگر این قسمت هستند.

❗️با توجه به وضعیت اینترنت در ایران و درخواست برخی مخاطبان، فایل صوتی قسمت ۲۵۱ پادکست هفتگی را زودتر از حالت معمول در کانال تلگرام منتشر می‌کنیم تا شاید دسترسی بهتری برای مخاطبان داخل ایران فراهم کند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:10 مقدمه
00:02:56 اعتراضات ایران؛ رفتار حکومت در روزهای آغازین
00:06:40 تایید اصالت «دو ویدیوی دلخراش فردیس کرج»‌
00:10:42 تحلیل گام به گام ویدیوی پزشکی قانونی کهریزک در روز ۲۰ دی
00:17:12 مساجد در ایران؛ اماکن مذهبی یا مقر بسیج و سرکوب اعتراضات
00:24:09 پروژه تبلیغاتی اینفلوئنسرهای محور مقاومت درباره اوضاع ایران
00:28:00 چند فکت‌چک مرتبط با تجمع حکومتی ۲۲ دی
00:34:52 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

15 January 2026 17:37

❌ ادعای نادرست پرواز جنگنده‌های آمریکایی در کویت و بصره در آستانه حمله آمریکا به ایران

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به پرواز هواپیماهای آواکس و جنگنده‌های آمریکایی بر فراز کویت و بصره، در آستانه‌ جنگ آمریکا با ایران است.

🔹این ادعا نادرست است و ویدیو پیش‌تر در نوامبر ۲۰۲۵ در تیک‌تاک منتشر شده بود.

🔹این ویدیو آسمان بصره یا کویت را نشان نمی‌دهد و به نظر می‌رسد مربوط به نمایشگاه بین‌المللی هوانوردی دوبی باشد.

🔹هیچ منبعی تایید نمی‌کند که این هواپیماها متعلق به نیروی هوایی آمریکا باشند؛ اگرچه آمریکا هم در این نمایشگاه شرکت کرده بود.

🔹فضاهایی در اطراف محل برگزاری نمایشگاه وجود دارد که ممکن است ویدیو از آنجا ضبط شده باشد.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

14 January 2026 17:43

📝 مساجد در ایران؛ اماکن مذهبی یا مرکز استقرار بسیج و سازمان‌دهی سرکوب اعتراضات

🔹رسانه‌ها و مقام‌های جمهوری اسلامی با پخش و انتشار تصاویری گزینش‌شده از اعتراضات مردم ایران، معترضان را کسانی معرفی کنند که به مساجد حمله ‌می‌کنند و آنها را به آتش کشیده‌اند.

🔹آنچه گفته می‌شود، تصویری ناقص و گمراه‌کننده از واقعیت است که برای تحریک احساسات مذهبی و تهییج هواداران مذهبی حکومت و همچنین تحریک افکار عمومی مسلمانان، علیه معترضان در ایران، مطرح شود.

🔹مسجد در ایران صرفا یک مکان مذهبی نیست، بلکه محل استقرار بسیج و محل سازمان‌دهی سرکوب اعتراضات است.

🔹برآوردهای فکت‌نامه بر اساس آمارهای رسمی بسیج مساجد و محلات کشور حکایت از آن دارد که نزدیک به ۵۰ هزار پایگاه بسیج در مساجد سراسر ایران مستقر شده‌اند.

🔹در جریان اعتراضات سه سال پیش ایران نیز، گزارش‌هایی درباره استفاده از مساجد به عنوان محل شکنجه و بازداشت موقت معترضان، در رسانه‌های معتبر بین‌المللی منتشر شد.

🔹از شواهد آشکار استفاده از مساجد برای سرکوب اعتراضات می‌توان به صحبت‌های حسین یکتا، از چهره‌های شناخته‌شده سپاه و بسیج، در شب ۱۹ دی‌ماه اشاره کرد که در صداوسیما از «بچه‌های هیاتی و بسیجی و حزب‌اللهی» می‌خواهد در «مساجد» و پایگاه‌ها جمع شوند.

🔹در روزهای گذشته رسانه‌ها و مقام‌های جمهوری اسلامی با انتشار تصاویر گزینش‌شده مدعی حملات سازمان‌یافته به مساجد و اماکن مذهبی شده‌اند.

🔹در این میان تصاویر مسجدهای الرسول در میدان کاج، مسجد نبوت (النبی) در نارمک و ابوذر در محله هاشمی تهران در مقیاس گسترده‌ای منتشر شده است.

🔹به دلیل عدم دسترسی به اطلاعات میدانی نمی‌توان درباره ابعاد خسارت به این اماکن اظهارنظر کرد و با قطعیت گفت چه افرادی به مساجد حمله کرده‌اند.

🔹بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد این سه مسجد، پایگاه‌های بسیج فعال دارند و کاربران شبکه‌های اجتماعی نیز در گزارش‌های خود به سازمان‌دهی نیروهای امنیتی در هر سه این مساجد اشاره داشته‌اند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

13 January 2026 22:44

❌ ویدیو ساختگی راهپیمایی حامیان جمهوری اسلامی

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی به دست اکانت‌های حامی جمهوری اسلامی ایران منتشر شده که حامیان حکومت را با پرچم غول‌پیکر نشان می‌دهد.

🔹شواهد روشنی وجود دارد که این ویدئو ساختگی است و با هوش مصنوعی تولید شده است.

🔹خطاهای رایج هوش مصنوعی مانند فرم چهره‌ها، حرکات غیرطبیعی، الگوهای تکراری و موقعیت‌های عجیب و غریب (مثل فرو رفتن افراد در پرچم) ثابت می‌کند که ویدئو جعلی است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ویدیو نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

13 January 2026 18:28

❌ ویدیو نادرست منتسب به حمله مسلحانه معترضان به مقر بسیج در اهواز

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند حمله معترضان به مقر بسیج در اهواز را نشان می‌دهد.

🔹این ادعا درست نیست و ویدیو، قدیمی و بی‌ربط به ایران است.

🔹ویدیو اولین‌بار در اکتبر ۲۰۲۲ منتشر شده و مربوط به درگیری میان نیروهای تحریرالشام با یک گروه نزدیک به حکومت سابق سوریه است.

🔹این ویدیو در اکتبر ۲۰۲۵ هم به درگیری نیروهای قسد و ارتش سوریه در دیرالزور نسبت داده شده بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

13 January 2026 00:34

❌ ادعای شاخ‌دار خبرگزاری فارس درباره جمعیت میلیونی مدافعان حکومت

🔹خبرگزاری فارس مدعی شده جمعیت تجمع مدافعان جمهوری اسلامی در تهران در روز ۲۲ دی ۱۴۰۴، حدود ۳ میلیون نفر بوده است.

🔹این آمار به طرز عجیبی اغراق شده و شاخ‌دار است. در تمام این مسیر هم جمعیت متراکم حضور نداشته‌ است.

🔹به دلیل انتشار گزینشی تصاویر و تلاش رسانه‌‌ای حکومت برای بزرگ‌نمایی جمعیت، نمی‌توان با قطعیت جمعیت راهپیمایی را برآورد کرد، اما می‌توان با اطمینان گفت که عدد واقعی، چند ده برابر کمتر از این است.

🔹کل مساحت مسیرهای منتهی به میدان انقلاب، در همان محدوده ادعایی فارس (مسیرهای منتهی به میدان انقلاب، از میدان فردوسی تا نواب و از بلوار کشاورز تا خیابان جمهوری) ۱۳۸ هزار متر مربع است.

🔹به عبارتی، ظرف جمعیتی این محدوده با تراکم دست‌بالای یک نفر در متر مربع کمتر از ۱۴۰ هزار نفر است.

🔹جمعیت واقعی البته به مراتب کمتر از این است.

🔹برای تخمین دقیق باید تراکم جمعیت را در تمام مسیر، با عکس‌های واقعی به دقت محاسبه کرد و مساحت موانع و تاسیسات مسیر، از جمله جوی آب، درختان، نرده‌ها، تابلوهای برق، مجسمه‌ها، سازه‌های میادین، سکوی سخنران و اتوبوس‌های پرشماری که تظاهرکنندگان را به محل راهپیمایی آورده‌اند، از نتیجه نهایی کم کرد.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

11 January 2026 05:00

🔹 عکسی که حساب کاربری X سفارت جمهوری اسلامی ایران در بریتانیا پست کرده، قدیمی است و نشانه‌های انتشار آن از سال ۲۰۱۵ در رسانه‌ها دیده می‌شود.

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

10 January 2026 00:07

🔹 آتش‌سوزی شهرداری منطقه ۵ کرج روز ۱۹ دی

🔹روز جمعه ۱۹ دی ۱۴۰۴، ویدیویی از یک ساختمان بزرگ در حال سوختن منتشر و گفته شده ساختمان «شهرداری کرج در خیابان حدادی» است.

🔹بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد این ساختمان، شهرداری منطقه ۵ کرج، گلشهر، در تقاطع خیابان‌های مصطفی خمینی و حدادی است.

🔹ساختمان پشت شهرداری، بانک شهر در ضلع شمالی ساختمان و چراغ‌های راهنمایی از جمله شواهدی است که تایید می‌کند ویدیو مربوط به همین ساختمان است.

🔹تاریخ تصویر ۱۹ دی ۱۴۰۴ اعلام شده و پیش از این تاریخ نیز هیچ خبر و تصویر مشابهی از آن در اینترنت یافت نمی‌شود.

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

09 January 2026 19:58

❌ ادعای نادرست امکان اتصال موبایل به اینترنت رایگان استارلینک با یک کد

🔹ادعایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که می‌گوید با استفاده از گوشی موبایل می‌توان با یک کد دستوری به اینترنت استارلینک وصل شد.

🔹این ادعا نادرست است.

🔹کد #*#*4636#*#* تنها در گوشی‌های اندروید کار می‌کند و ربطی به استارلینک ندارد. با استفاده از این کد می‌توان «توان رادیویی تلفن همراه» را فعال کرد و در حالت هواپیما هم به شبکه اینترنت وصل شد.

🔹در صورتی که اینترنت قطع باشد این کد کمکی به اتصال اینترنت نخواهد کرد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که با وارد کردن یک کد می‌توان به طور رایگان به اینترنت استارلینک وصل شد نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

09 January 2026 17:08

✍️ استارلینک در ایران قطع نشده و اختلال مربوط به جی‌پی‌اس است

🔹در شامگاه پنجشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۴، اینترنت ایران به‌طور کامل قطع شد و کشور وارد خاموشی دیجیتال شد.

🔹در این وضعیت، استارلینک تنها راه ارتباط برخی کاربران با خارج از کشور بود.

🔹همزمان، گزارش‌هایی از کندی، قطع و‌ وصل و تاخیر در راه‌اندازی استارلینک منتشر شد که در شبکه‌های اجتماعی به‌عنوان «اختلال در استارلینک» توصیف شد.

🔹بررسی فنی نشان می‌دهد این مشکل لزوما ناشی از اختلال مستقیم یا پارازیت روی خود شبکه استارلینک نیست.

🔹ترمینال‌های استارلینک برای تعیین مکان و زمان به GPS و دیگر سامانه‌های ناوبری ماهواره‌ای متکی‌اند.

🔹در برخی مناطق، به‌ویژه اطراف مراکز نظامی یا زیرساختی حساس، سابقه اختلال محلی GPS (جمینگ یا اسپوفینگ) وجود دارد.

🔹اختلال GPS می‌تواند باعث ناتوانی ترمینال در تعیین موقعیت، تأخیر در اتصال اولیه یا ناپایداری کیفیت ارتباط شود.

🔹در برخی نسخه‌های اپلیکیشن استارلینک، امکان کاهش وابستگی موقت به GPS و استفاده از تخمین موقعیت مبتنی بر صورت فلکی استارلینک وجود دارد.

🔹این راه‌حل موقتی است، دائمی و پایدار نیست و ممکن است پس از ریبوت یا قطع برق غیرفعال شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh