FactNameh | فکت‌نامه

07 October 2026 17:56

❌ ادعای نادرست مربوط به سلاح ناشناخته و آخرالزمانی ایران در مرز عراق و در راه اسرائیل

🔹ویدیوهایی به‌طور گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده «یک سلاح ناشناخته و آخرالزمانی» ساخت ایران را در مرز عراق نشان می‌دهد.

🔹این ادعا شاخ‌دار است و آنچه در ویدیوها می‌بینیم چند کامیون مخصوص حمل توربین‌های بادی هستند که پره‌ توربین‌های بادی بزرگی را حمل می‌کنند.

🔹ویدیوها در صفحه یک کاربر اهل ازبکستان منتشر شده که محتوایی پیرامون کامیون‌های سنگین و کار در کوهستان منتشر می‌کند.

🔹احتمالا این ویدیوها در ازبکستان ضبط شده‌اند و مربوط به تجهیز یک نیروگاه با توربین‌های بادی هستند.

🔹پلاک خودروها و نشان شرکت چینی روی کامیون ویژه حمل سازه‌های عظیم نیز ثابت می‌کند که ویدیو ارتباطی به ایران ندارد.

🔹در نتیجه این ویدیوها نه ربطی به سلاح و جنگ دارد و نه مربوط به ایران است و از فکت‌نامه نشان «شاخ‌دار» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

06 October 2026 16:04

❌ ادعای قطعی اینترنت در فرانسه به دلیل اعتراض‌های اخیر

🔹در سایت‌های خبری و شبکه‌های اجتماعی نزدیک به حکومت ایران ادعا شده که در پی اعتراض‌های اخیر فرانسه، اینترنت در این کشور قطع و کارکرد شبکه بانکی مختل شده است.

🔹این ادعا نادرست است و سازمان‌های بین‌المللی نظارت بر شبکه، هیچ‌گونه قطعی یا افت ترافیک غیرعادی را در این کشور ثبت نکرده‌اند.

🔹سیستم بانکی، پلتفرم‌های پردازش تراکنش و کارت‌های بانکی در اروپا نیز وضعیت شبکه پرداخت فرانسه را عادی و عملیاتی نشان می‌دهند.

🔹خبرگزاری‌های بین‌المللی که گزارش‌های روزانه و مستمر از اعتراض‌ها در فرانسه تهیه و منتشر کرده‌اند هم هیچ گزارشی از قطع یا محدودیت سراسری اینترنت در این کشور نداده‌اند.

🔹موج اخیر اعتراضات فرانسه از اواخر شهریور ۱۴۰۵ از مدارس و با اعتراض به کمبود کادر آموزشی و مشکلات زیرساختی آغاز شد و به دانشگاه‌ها راه یافت و با بازداشت تعداد زیادی از نوجوانان همراه شد، اما تاثیری بر شبکه اینترنت نداشت.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای قطع اینترنت و اختلال شبکه بانکی در فرانسه نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

05 October 2026 18:05

❌ ادعای نادرست جاسوسی یک مدیر ایرانی بر اساس گزارش ایران‌اینترنشنال

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که با استناد به گزارش اخیر ایران اینترنشنال، یک مدیر ایرانی، به نام مهدی نادری جهرمی، فارغ‌التحصیل دانشگاه امام صادق، جاسوس موساد است.

🔹این ادعا نادرست است و در آن گزارش، چنین چیزی گفته نشده است.

🔹ایران اینترنشنال روز دهم مهر گزارشی منتشر کرده و مدعی شده یک فارغ‌التحصیل دانشگاه امام صادق، به یک مدیر ارشد به نام «مهدی نادری جهرمی» نزدیک شده و از او برای انجام ماموریت‌های موساد استفاده کرده است.

🔹این گزارش نام «جاسوس» را «کیا» معرفی می‌کند و می‌گوید جهرمی «بی‌آنکه خود بداند» فعالیت جاسوس موساد را تسهیل کرده است.

🔹نویسنده گزارش گفته مدرکی در دست ندارد که ثابت کند جهرمی خودش جاسوس موساد بوده یا خیر.

🔹فکت‌نامه نمی‌تواند ادعای ارتباط مستقیم مهدی نادری جهرمی با دستگاه اطلاعاتی اسرائیل را به‌طور مستقل تایید یا رد کند، اما استناد به گزارش اخیر ایران اینترنشنال برای تایید این ادعا، نادرست است.

🔹دانشگاه امام صادق با صدور بیانیه‌ای گفته جهرمی فارغ‌التحصیل این دانشگاه نیست.

🔹جهرمی فارغ‌التحصیل یک دانشگاه آمریکایی، ساکن امارات و از مدیران ارشد کسب‌ و کارهای حوزه مخابرات است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که ایران اینترنشنال در گزارشش جاسوس‌بودنِ مهدی نادری جهرمی را تأیید کرده، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

04 October 2026 16:40

❌ فرود ۱۶ فروند هواپیمای نظامی چین در ایران، نادرست است

🔹ویدیوی و خبری در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که در ادعا می‌کنند ۱۶ فروند هواپیمای نظامی چین در روزهای اخیر به ایران فرستاده شده است.

🔹این ادعا بی‌اساس و ویدیوی مربوط به آن نیز قدیمی است. هیچ منبع موثق و رسانه‌ معتبری این خبر را تایید یا منتشر نکرده است.

🔹در عمل نیز جابه‌جایی در این حجم نمی‌تواند دور از دید سازمان‌های اطلاعاتی، داده‌های راداری و سامانه‌های زنده ردیابی پرواز انجام شود.

🔹همین ادعا پیش از این یعنی دی‌ماه ۱۴۰۴ هم منتشر شده بود و سایت‌های راستی‌آزمایی در آن زمان با بررسی‌ داده‌های راداری و سامانه‌های ردیابی پرواز، ادعا را رد کردند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای بی‌اساس و ویدیوی آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

02 October 2026 16:39

❌ ویدیوی منتسب به حملات موشکی جدید آمریکا به بندرعباس، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به حملات موشکی آمریکا در ۹ مهرماه ۱۴۰۵ به بندرعباس است.

🔹این ادعا نادرست و ویدیو قدیمی و بی‌ربط است.

🔹این ویدیو مربوط به حملات موشکی ایران به دیمونای اسرائیل در یکم فروردین ۱۴۰۵ است.

🔹تا لحظه تنظیم این گزارش هیچ منبع معتبری حملات جدید آمریکا به ایران و به طور خاص بندرعباس را در نهم مهر تایید نکرده و آخرین حملات به بندرعباس در روز دوم مرداد انجام شده بود.

🔹ایالات متحده پس از حملات موشکی به جزیره لاوان، سیریک و کوهستک در یازدهم شهریور، حمله موشکی دیگری علیه ایران انجام نداده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیو و ادعای آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

02 October 2026 06:33

🎙 مجتبی، مسعود، محسن

🔹در قسمت ۲۸۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه به بررسی بخشی از اظهارات و ادعاهای پزشکیان درباره اعتراضات دی‌ماه می‌پردازیم که در مصاحبه با فاکس‌نیوز مطرح کرده بود.

🔹در ادامه، آمارهایی از سعید لیلاز با ادعای بی‌تاثیر بودن جنگ بر اقتصاد کشور را بررسی و مرور می‌کنیم.

🔹محسن رضایی در گفت‌وگویی تلویزیونی، چند ادعای نظامی مطرح کرده که عمدتا نادرست هستند یا دست‌کم نیاز به توضیح دارند. چند مورد از این ادعاها را بررسی کرده‌ایم.

🔹ادعایی درباره خرید یک کارخانه آلمانی از سوی مجتبی خامنه‌ای و نیز تکرار ادعای ثبت‌نام ۳۰ میلیون نفر در «پویش جانفدا» در پیام منتسب به مجتبی خامنه‌ای، سوژه‌های دیگر این اپیزود هستند.

🔹ویدیو و ادعای آزادی امیر تتلو، یک عکس معروف اما دستکاری‌شده از دوران پهلوی، ویدیوی منتسب به پرتاب تخم‌مرغ به خودروی پزشکیان و قصه‌ها و ادعاها درباره یک خلبان زن ایرانی‌تبار ارتش آمریکا، موضوعات فکت‌چک‌های کوتاهی‌اند که در این قسمت مرور می‌کنیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

01 October 2026 07:54

📝 نماینده مجتبی خامنه‌ای در اقتصاد؛ خاندوزی چگونه می‌خواهد اقتصاد ایران را بدون شوک اصلاح کند؟

🔹احسان خاندوزی، وزیر اقتصاد دولت ابراهیم رئیسی، با حکم مجتبی خامنه‌ای رئیس کارگروه بررسی‌های اقتصادی دفتر رهبر جمهوری اسلامی شده است. او جانشین علی آقامحمدی می‌شود که ۳۶ سال در این جایگاه بود.

🔹این انتصاب، مواضع اقتصادی ماه‌های اخیر خاندوزی را مهم‌تر کرده است: او از تغییر مسیر اقتصاد ایران پس از جنگ حرف می‌زند، نه صرفا بازگشت به وضعیت پیش از آن.

🔹خاندوزی ثبات بازار ارز و پرهیز از شوک اقتصادی را در اولویت می‌گذارد و همزمان خواهان اصلاح ساختار حکمرانی، کاهش موانع فعالیت اقتصادی و استفاده از ظرفیت مردم است؛ اما روشن نمی‌کند اصلاح مشکلاتی مانند ناترازی انرژی، کسری بودجه و نظام چندنرخی ارز چگونه بدون ایجاد فشار قیمتی ممکن خواهد بود. این، پرسش اصلی درباره نسخه اقتصادی اوست.

🔹بخش دیگری از دیدگاه خاندوزی به تجارت خارجی مربوط است. او وابستگی ایران به مسیر امارات را پرخطر می‌داند و از تغییر مسیرهای واردات و تسویه مالی، از جمله از طریق چین و روسیه، دفاع می‌کند.

🔹خاندوزی همچنین مدیریت تنگه هرمز را اهرمی برای تغییر مناسبات اقتصادی و سیاسی منطقه می‌بیند؛ هرچند در گفته‌های نقل‌شده از او، پیامدهای اقتصادی و امنیتی استفاده از این اهرم روشن نشده است.

🔹خاندوزی همچنین از انتخاب شرکای راهبردی سخن می‌گوید و تصمیم‌سازان دولتی، ذی‌نفعان تجارت با غرب و امارات و برخی نیروهای سیاسی را مانع تغییر مسیر می‌داند.

🔹هنوز مشخص نیست این دیدگاه‌ها چگونه به سیاست اجرایی تبدیل می‌شوند یا چه نسبتی با برنامه دولت دارند. دیدگاه‌های خاندوزی با نگاه‌های مقام‌های اقتصادی دولت منطبق نیست، اما به نظر می‌رسد مشکل بیش از آنکه بر سر اصول باشد، بر سر ترتیبات اجرایی و اولویت‌های زمانی این تغییرات است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

29 September 2026 20:54

✍️ ادعای سپاه درباره Remus 600؛ آنچه ویدیو نشان می‌دهد و پرسش‌هایی که باقی است

🔹نیروی دریایی سپاه می‌گوید روز ۵ مهر یک شناور زیرآبی بدون‌سرنشین از خانواده Remus 600 را در تنگه هرمز به دست آورده است. این خبر چند هفته پس از ادعای مشابه سپاه درباره شناور Dive-LD منتشر شد و برخی رسانه‌های جمهوری اسلامی آن را «دومین» شناور زیرآبی آمریکایی توقیف‌شده نامیدند.

🔹سپاه می‌گوید با «اشراف اطلاعاتی» و «جنگ الکترونیک» به این وسیله دست یافته و داده‌هایش را بررسی می‌کند. در مقابل، سنتکام می‌گوید آمریکا همچنان بر همه شناورهای بدون‌سرنشین عملیاتی خود کنترل کامل دارد و ادعای ایران را رد می‌کند.

🔹فیلم منتشرشده، افرادی را در شب نشان می‌دهد که وسیله‌ای سفید و استوانه‌ای‌شکل را روی سطح آب جابه‌جا می‌کنند. این فیلم نشان نمی‌دهد وسیله کجا و چه زمانی پیدا شده، چگونه به سطح آمده و آیا با جنگ الکترونیک توقیف شده است یا خیر. تکذیب سنتکام هم به‌تنهایی هویت وسیله دیده‌شده در فیلم را روشن نمی‌کند. با شواهدی که تاکنون منتشر شده، نمی‌توان چگونگی این رویداد را به‌طور مستقل تایید یا رد کرد.

🔹شناور Remus 600 یک شناور زیرآبی خودمختار است و کاربرد آن به عملیات نظامی محدود نمی‌شود؛ از پژوهش دریایی و نقشه‌برداری بستر دریا تا جست‌وجوی مین برای آن کاربرد گزارش شده است. «Kingfish» نام نسخه‌ای نظامی مبتنی بر Remus 600 است، اما هر Remus 600 یک Kingfish نیست. مدل ۶۰۰ در کشورهای دیگری از جمله بریتانیا، استرالیا و ژاپن نیز استفاده شده است.

🔹شکل ظاهری فیلم برای تعیین مالک، نسخه دقیق، ماموریت یا داده‌های احتمالی ذخیره‌شده در این وسیله کافی نیست؛ این موارد به مشخصات شناسایی و تجهیزات آن نیاز دارند.

🔹عکس دیگری که کنار خبر بازنشر شده، یک Remus 600 را زیر آب و میان بازوهای یک ربات نشان می‌دهد. این عکس به رویداد اخیر ربطی ندارد و شرکت خصوصی Orca Maritime آن را در سال ۲۰۱۵ منتشر کرده و گفته بود تصویر مربوط به آزاد کردن یک شناور نیروی دریایی آمریکا از طنابی در زیر آب است. در نتیجه این عکس، صحنه مهار شناور به دست سپاه را نشان نمی‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

28 September 2026 20:13

❌ ادعای نادرست مالکیت مجتبی خامنه‌ای بر کارخانه‌ای به نام «ژرمن ماشین» در آلمان

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که در آن فردی ادعا می‌کند مجتبی خامنه‌ای کارخانه‌ای به نام «ژرمن ماشین» را در آلمان خریده است. ادعا شده که واسطه این خرید فردی به نام فرزین کروریان مطلق بوده است.

🔹این ادعا بی‌اساس و اسناد ارائه‌شده برای آن، ساختگی است.

🔹هیچ کارخانه یا کمپانی ثبت‌شده‌ای به نام «ژرمن ماشین» در آلمان وجود ندارد و تصویر منتشرشده از ساختمان آن، ساختگی است.

🔹سند مالی ارائه‌شده در ویدیو جعلی است، ایرادهای فاحش نگارشی دارد و فرم آن با رویه سیستم بانکداری آلمان سازگار نیست.

🔹ادعای مطرح‌شده در این ویدیو درباره انتقال محموله‌های کلان دلار از طریق فرودگاه مسکو نیز ریشه در یک شایعه و گزارش قدیمی روسی در سال ۲۰۱۳ (۱۳۹۲) دارد که تایید نشد.

🔹فرزین کروریان مطلق، یک کلاهبردار بین‌المللی است که پیش‌تر به دلیل پرونده‌های جعل و تلاش برای کلاهبرداری‌های چند میلیارد دلاری تحت پیگرد قانونی بوده است.

🔹در ماه‌های گذشته رسانه‌هایی مانند بلومبرگ و فایننشال‌تایمز از احتمال وجود شبکه‌ای از املاک و سرمایه‌گذاری‌های خارجی منتسب به شبکه مالی مجتبی خامنه‌ای خبر داده بودند؛ اما ادعایی درباره چنین کارخانه‌ای در این گزارش‌ها مطرح نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا و اسناد جعلی منتسب به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

28 September 2026 15:49

❌ ادعای نادرست آزادی تتلو با وثیقه ۵۰۰ هزار میلیاردی

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند امیر تتلو را بعد از آزادی با وثیقه ۵۰۰ هزار میلیاردی در خیابان نشان می‌دهد.

🔹این ادعا نادرست است. ویدیوی منتسب به آن هم قدیمی و مربوط به حضور تتلو در یک آرایشگاه ایرانی در استانبول در بهمن ۱۴۰۲ است.

🔹بنا به آخرین اظهارات یکی از وکلای تتلو، پیگیری‌ها برای آزادی مشروط او ادامه دارد. قوه قضاییه، شهریور امسال اعلام کرد که نام تتلو در لیست عفوهای مربوط به اعیاد نیست.

🔹عددی که به عنوان وثیقه در این ادعا مطرح شده نیز برابر با ۵۰۰ همت، عادی نیست و چنین رقمی به عنوان وثیقه در تاریخ قوه قضاییه بی‌سابقه است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

27 September 2026 15:36

❌ تصویر تابلوی سردر باشگاه ورزشی با عبارت «ورود سگ و ایرانی ممنوع» ساختگی است

🔹خبرگزاری فارس عکسی منتشر کرده که در آن تابلویی دیده می‌شود که روی آن نوشته شده «ورود ایرانی و سگ ممنوع». این خبرگزاری ادعا می‌کند تصویر مربوط به زمان حضور متفقین در ایران است.

🔹این تصویر ساختگی و نتیجه دستکاری یک عکس قدیمی است.

🔹«اینگه مورات» (مراد)، عکاس اتریشی، نسخه اصلی این تصویر را در سال ۱۳۳۵ در آبادان از ورودی یک باشگاه تنیس، ثبت و منتشر کرد.

🔹تصویری که خبرگزاری فارس منتشر کرده، دستکاری شده نسخه اصلی است و پس از تغییر نور و حذف برخی عناصر و اضافه شدن تابلوی «ورود ایرانی و سگ ممنوع» منتشر شده است.

🔹وجود تبعیض علیه ایرانیان در دوران حضور نیروهای بریتانیا در ایران، مساله‌ای است که مستند شده و پژوهش‌های دانشگاهی، اسناد تاریخی و روایت‌های شفاهی، وجود تبعیض در سطح عدم اجازه ورود ایرانیان به برخی اماکن ورزشی و تفریحی را تایید می‌کنند.

🔹با این حال، استناد به یک عکس دستکاری‌شده، این واقعیت تاریخی را پشتیبانی نمی‌کند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این عکس ساختگی، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

25 September 2026 19:01

❌ ادعاهای شاخ‌دار پزشکیان درباره سرکوب معترضان و جان‌باختگان دی‌ماه

🔹مسعود پزشکیان در مصاحبه با فاکس‌نیوز در پاسخ به سوالی درباره کشتار معترضان در ایران گفته «ما هیچ‌وقت به مردم خودمان حمله نمی‌کنیم».

🔹این ادعا، نه با واقعیت‌های مستند سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ همخوانی دارد و نه با سرکوب‌های مشابه سال‌های قبل.

🔹بعد از ۱۸ و ۱۹ دی، فکت‌نامه در چند فکت‌چک و گزارش نشان داد ابعاد سرکوب در این اعتراضات، بی‌سابقه بوده و از الگویی چندلایه در به‌کارگیری نیروهای امنیتی (نظامی، انتظامی، لباس شخصی) استفاده کرده است.

🔹همچنین بررسی ویدیوهای کهریزک و نیز ۷۸ تصویر رادیولوژی از مجروحان اعتراضات، استفاده از اسلحه‌هایی مانند شاتگان و کلاشینکف علیه مردم را نشان می‌دهد.

🔹پزشکیان همچنین مدعی شده که تعداد جان‌باختگان دی‌ماه محدود به فهرست دولت می‌شود و «اگر نام یا کد ملی حتی دو نفر بیشتر از کسانی که ما اعلام کردیم وجود دارد، اعلام کنند».

🔹فکت‌نامه به‌طور مستقل نمی‌تواند تعداد دقیق جان‌باختگان این اعتراضات را اعلام کند، اما هم در بررسی‌های فکت‌نامه و هم در فهرست‌های قابل استناد دیگر، صدها نام و مشخصات از جانباختگان اعلام شده که در فهرست دولت وجود نداشته است.

🔹با این توضیحات، فکت‌نامه به این ادعای پزشکیان که «ما هیچ‌وقت به مردم خودمان حمله نمی‌کنیم» و نیز تعداد جان‌باختگان اعتراضات دی‌ماه همان چیزی است که دولت اعلام کرده، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

25 September 2026 06:30

🎙 علاج، یوفو، براووو…!

🔹در قسمت ۲۸۸ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره سامانه «علاج» صحبت می‌کنیم که برای جمع‌آوری اطلاعات مخالفان جمهوری اسلامی راه‌اندازی شده است.

🔹در ادامه، به پاسخِ برخی سوالات درباره مصاحبه «براوو»، یکی از خدمه اف۱۵ آمریکا که از ایران نجات یافت، می‌پردازیم.

🔹ادعای وزیر ارتباطات درباره بسته نشدن پلتفرم‌های بین‌المللی در دولت چهاردهم، موضوع دیگری است که درباره آن توضیح می‌دهیم.

🔹دیده شدن اشیاء نورانی در آسمان تهران و مشهد، سوژه ادعاهای مختلفی در شبکه‌های اجتماعی شد که در این اپیزود مرورشان کرده‌ایم.

🔹ویدیو و ادعای نادرست منتسب به رونمایی از موشک قاره‌پیمای رعد اتمی ایران، از سوژه‌های دیگر این هفته است.

🔹عکس دستکاری‌شده خاتمی و ابطحی با تابلوی «زن، زندگی، آزادی»، ادعای اذعان رسمی به دست داشتن اسرائیل در سقوط بالگرد رئیسی، تصویر ساختگی رئیس‌جمهور چین با نقشه بدون نام اسرائیل، ویدیوی منسوب به ورود حشدالشعبی به ایران و ماجرای نقش یک ایرانی در مدیریت و مالکیت باشگاه چلسی، موضوع دیگر فکت‌چک‌های این قسمت هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

24 September 2026 16:20

❌ ادعای نادرست خروج هیات‌های دیپلماتیک هنگام سخنرانی پزشکیان در سازمان ملل

🔹ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی با ادعای خروج هیات‌های دیپلماتیک از سالن هنگام سخنرانی امسال مسعود پزشکیان در سازمان ملل منتشر شده‌اند.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد این تصاویر جدید نیستند و به مجمع عمومی سال ۲۰۲۵ و سخنرانی نتانیاهو در آن زمان مربوطند.

🔹ویدیوی کامل سخنرانی امسال پزشکیان موجود است و چنین چیزی را نشان نمی‌دهد.

🔹برخی نیز همین ویدیوها را با ادعای خروج هیات‌ها از سخنرانی امسال نتانیاهو منتشر کرده‌اند، در حالی که در زمان انتشار ادعا، سخنرانی نتانیاهو هنوز برگزار نشده بود.

🔹سخنرانی امسال نتانیاهو برای ساعت ۹ شب ۲۴ سپتامبر به وقت اسرائیل، ۹:۳۰ شب به وقت ایران، برنامه‌ریزی شده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیوهای قدیمی به سخنرانی امسال پزشکیان یا نتانیاهو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

23 September 2026 19:07

❌ ادعای شاخ‌دار درباره خلبانی محبوبه پاپی و حمله او به بیت رهبری

🔹این روزها ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند «محبوبه پاپی»، خلبان ایرانی‌تبار، نخستین موشک را در حمله به مجموعه بیت رهبری شلیک کرده و ماجرا را در فیسبوک خود شرح داده است. روایت دیگری که به همین نام منتشر شده، برعکس، می‌گوید او از پرواز علیه ایران سرپیچی کرده است.

🔹این ادعاها شاخ‌دار است. ما هیچ منبع معتبری که هویت ادعایی این خلبان یا این روایت‌ها را تایید کند، پیدا نکرده‌ایم.

🔹جدا از بی‌اساس بودن ادعای وجود خلبانی با این مشخصات، بررسی‌ها نشان می‌دهد تصاویر این پست‌ها، از چند ویدیوی نامرتبط درست شده؛ مثلا یکی از تصاویر مربوط به یک خلبان روس است که رسیدن شمار دنبال‌کنندگان صفحه‌اش به ۴۰ هزار نفر را جشن گرفته بود. برخی دیگر از تصاویر زن خلبان نیز از ویدیوی تمرین جنگنده‌های اف‌۳۵ گارد ملی هوایی ویسکانسین برداشته شده است.

🔹همچنین، جزئیات ادعا شده درباره هواپیماها، موشک‌ها و نقش این فرد در حمله نیز شواهد معتبری ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعاها و تصاویر منتسب به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

06 October 2026 20:30

❌ ادعای اینکه ایران برخلاف کشورهای هم‌مرز روسیه، پس از شیوع طاعون پروازهای ورودی از این کشور را متوقف نکرده، نادرست است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که ایران برخلاف دیگر کشورهای هم‌مرز روسیه، پس از شیوع طاعون در روسیه، پروازهای ورودی از این کشور را متوقف نکرده است.

🔹این ادعا نادرست است. بسیاری از کشورها، از تشدید نظارت و کنترل بیشتر مرزها یا استانداردهای حوزه سلامت گفته‌اند، اما هیچ کشوری از جمله ایران، تا لحظه تنظیم این گزارش مرزهایش را با روسیه نبسته است.

🔹سیاست ایران درباره پروازهای روسیه تفاوت چندانی با سایر کشورها ندارد.

🔹تعداد پروازهای مستقیم ایران و روسیه به طور متوسط چهار تا شش پرواز در هفته است که در هفته جاری هم برقرار بود.

🔹ماجرای طاعون از مرگ یک زن شاغل در یک مرکز تحقیقات ضدطاعون در روسیه آغاز شد. برخی رسانه‌های روسی می‌گویند این زن هنگام کار با نمونه حاوی عامل طاعون در آزمایشگاه آلوده شده است.

🔹روسیه علت مرگ او را ذات‌الریه با منشاء نامشخص اعلام کرد. با این وجود، حدود ۲۰۰ نفر از افراد در تماس با او را قرنطینه کرده است.

🔹سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد افراد در تماس با فرد جان‌باخته تحت نظر هستند و تاکنون هیچ‌کدام علائم بیماری نداشته‌اند؛ آزمایش آنها نیز برای عوامل عفونی خطرناک، منفی بوده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که کشورهای هم‌مرز با روسیه در پی شیوع طاعون در این کشور مرزهای‌شان را بستند، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

05 October 2026 19:10

❌ ادعای کشته شدن دومین خواهر عباس عراقچی، بی‌اساس است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که «دومین خواهر عباس عراقچی» کشته شده است.

🔹این ادعا بی‌اساس بوده و هیچ منبع معتبری آن را منتشر نکرده است.

🔹در رسانه‌ها گفته شده که یک خواهر عباس عراقچی، «بدرالسادات عراقچی»، روز ۹ مهر ۱۴۰۵ پس از یک سال بیماری سرطان درگذشت و به جز آن، هیچ گزارشی از مرگ خواهر دیگری وجود ندارد.

🔹پس از بازگشت عراقچی از هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد، در شبکه‌های اجتماعی ادعا شد که او «درخواست پناهندگی» داده و «بازگشت زودهنگام» او به دلیل «کشته شدن ناگهانی خواهرش» بود.

🔹درستی‌سنجی این ادعاها ممکن نیست و ما نمی‌دانیم عراقچی درخواست پناهندگی داده یا خیر.

🔹با این وجود، سیر زمانی سفر عراقچی به نیویورک با آنچه از برنامه سفر او منتشر شده، هماهنگ است و خواهرش هم یک روز بعد از بازگشت او درگذشت.

🔹با این توضیحات، فکت‌نامه به ادعای «کشته شدن دومین خواهر عراقچی» نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

05 October 2026 06:32

🎙 هزارداستان بودجه؛ قسمت بیست و نهم - سوپرال‌نینو

🔹در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها مطالب زیادی درباره رویداد «سوپرال‌نین‌یو» (ال‌نینو) و تاثیر آن در افزایش بارش‌ها و احتمال وقوع سیل و رویدادهای شدید آب‌وهوایی منتشر می‌شود.

🔹در بیست و نهمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، به بهانه این اخبار، سراغ موضوع «مدیریت بحران‌» در بودجه رفتیم تا به این سوال پاسخ دهیم که ایران چقدر آماده رویارویی با بحران‌های طبیعی است؟

🔹البته پیش از آن، به این مساله هم اشاره کردیم که در میان این‌ همه مساله و بحران، وسط جنگ، تنگه هرمز، محاصره اقتصادی، ممنوعیت پرواز، قیمت دلار و …، حالا چرا سوپرال‌نین‌یو؟

🔹این پادکست، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا، یک هفته قبل در رادیو فردا و حساب کاربری هزارداستان بودجه منتشر شد و حالا در اکانت‌های فکت‌نامه نیز در دسترس است.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در سایت رادیو فردا بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

03 October 2026 14:06

✍️ گزارش تورم غذا در شهریور ۱۴۰۵؛ متوسط هزینه تهیه سبد کالابرگ به ۱۷ میلیون تومان رسید

🔹مرکز آمار ایران نرخ تورم نقطه به نقطه مواد غذایی را در شهریور امسال ۱۲۲ درصد اعلام کرد. با این حساب تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها برای هشتمین ماه متوالی همچنان سه رقمی است.

🔹در میان کالاهای خوراکی، روغن جامد و مایع با بیش از ۳۴۰ درصد افزایش قیمت نسبت به پارسال در صدر مواد غذایی با بالاترین نرخ تورم قرار دارند.

🔹با احتساب متوسط قیمت‌های مرکز آمار در شهریور، هزینه تامین سبد ۱۱ قلمی کالابرگ برای یک نفر به بیش از ۵٫۶ میلیون تومان و برای یک خانواده سه‌نفری به بیش از ۱۶٫۸ میلیون تومان افزایش یافت.

🔹در حال حاضر دولت برای هر نفر یک میلیون تومان کالابرگ می‌دهد که کمتر از ۱۸ درصد هزینه این سبد را پوشش می‌دهد.

🔹کل دریافتی یک خانوار سه‌نفری کارگر با حداقل دستمزد، با احتساب بن کالابرگ کمتر از ۲۵ میلیون تومان است. با این حساب هزینه تامین سبد حداقلی کالابرگ معادل ۷۰ درصد از کل درآمد این خانوار است.

🔹مقام‌های دولتی وعده داده‌اند از نیمه مهرماه اعتبارات کالابرگ ۴۰ میلیون نفر بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان افزایش پیدا کند. این میزان افزایش در مقایسه با کسری بودجه غذایی خانوار، ناچیز است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

02 October 2026 12:32

🎙 مجتبی، مسعود، محسن

🔹در قسمت ۲۸۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه به بررسی بخشی از اظهارات و ادعاهای پزشکیان درباره اعتراضات دی‌ماه می‌پردازیم که در مصاحبه با فاکس‌نیوز مطرح کرده بود.

🔹در ادامه، آمارهایی از سعید لیلاز با ادعای بی‌تاثیر بودن جنگ بر اقتصاد کشور را بررسی و مرور می‌کنیم.

🔹محسن رضایی در گفت‌وگویی تلویزیونی، چند ادعای نظامی مطرح کرده که عمدتا نادرست هستند یا دست‌کم نیاز به توضیح دارند. چند مورد از این ادعاها را بررسی کرده‌ایم.

🔹ادعایی درباره خرید یک کارخانه آلمانی از سوی مجتبی خامنه‌ای و نیز تکرار ادعای ثبت‌نام ۳۰ میلیون نفر در «پویش جانفدا» در پیام منتسب به مجتبی خامنه‌ای، سوژه‌های دیگر این اپیزود هستند.

🔹ویدیو و ادعای آزادی امیر تتلو، یک عکس معروف اما دستکاری‌شده از دوران پهلوی، ویدیوی منتسب به پرتاب تخم‌مرغ به خودروی پزشکیان و قصه‌ها و ادعاها درباره یک خلبان زن ایرانی‌تبار ارتش آمریکا، موضوعات فکت‌چک‌های کوتاهی‌اند که در این قسمت مرور می‌کنیم.

❗ حجم فایل صوتی: ۱۷ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:01:01 مقدمه
00:03:44 پزشکیان گفته حکومت به مردم حمله نکرده؛ شواهد چه می‌گویند؟
00:11:41 ادعای گمراه‌کننده سعید لیلاز درباره تاثیر جنگ بر اقتصاد ایران
00:17:19 از اف ۳۵ تا جرج واشنگتن؛ بررسی ادعاهای نظامی محسن رضایی
00:22:55 ادعای نادرست مالکیت مجتبی خامنه‌ای بر کارخانه «ژرمن ماشین»
00:28:14 ادعای آمار «پویش جانفدا» در پیام منتسب به مجتبی خامنه‌ای
00:30:36 ادعای نادرست آزادی تتلو با وثیقه ۵۰۰ هزار میلیاردی
00:32:25 عکس تابلوی قدیمی «ورود سگ و ایرانی ممنوع» ساختگی است
00:34:36 انتساب نادرست ویدیویی به حمله به اتومبیل پزشکیان در نیویورک
00:35:44 ادعاهای شاخ‌دار درباره یک خلبان زن ایرانی‌تبار ارتش آمریکا
00:38:45 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

01 October 2026 19:38

🔹 درباره خبر صدور مجوز فروش گوشت اسب، الاغ و قاطر چه می‌دانیم؟

🔹خبری با استناد به یک نامه در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که از مجوز فروش گوشت اسب، الاغ و قاطر در ایران خبر می‌دهد.

🔹این نامه واقعی است، اما چنین برداشتی از آن گمراه‌کننده است.

🔹سازمان دامپزشکی کشور این ادعا را تکذیب کرده و گفته مجوزی برای کشتار و توزیع گوشت اسب، الاغ و قاطر صادر نکرده است.

🔹در نامه تاکید شده عرضه گوشت اسب، الاغ و قاطر نیازمند اخذ نظر مراجع دینی، تعیین سازوکار پرورش، ایجاد مراکز نگهداری و کشتارگاه و برنامه‌ریزی برای توزیع است.

🔹همچنین در این نامه گفته شده اقدامات اولیه در دستور کار قرار گرفته و همزمان تاکید شده اتخاد تصمیم درباره این موضوع مستلزم رعایت موارد گفته شده است.

🔹از این رو به نظر می‌رسد نامه حاوی شرایط لازم برای اخذ مجوزی احتمالی است و خود به معنای صدور مجوز نیست.

🔹مقام‌های سازمان دامپزشکی گفته‌اند علت صدور این نامه، درخواست برخی اقلیت‌های دینی در برخی استان‌ها بوده و هدف دیگر را نیز صادرات عنوان کرده‌اند. به این موارد، در متن نامه نیز اشاره شده است.

🔹بنابراین با توجه به اطلاعات موجود و با استناد به متن نامه، می‌توان گفت چنین برداشتی از نامه که مجوز فروش گوشت اسب و الاغ در ایران صادر شده، «گمراه‌کننده» است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

30 September 2026 15:17

❌ ویدیوی منسوب به حمله با گاز شیمیایی به مدرسه‌ای در تهران، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده مربوط به حمله با گاز شیمیایی به مدرسه امت تهرانپارس در پنجم مهر ۱۴۰۵ است.

🔹این ویدیو قدیمی است و در هفته‌های گذشته نیز هیچ گزارش معتبری از حمله با گاز شیمیایی به مدارس وجود ندارد.

🔹ویدیوی منتشرشده مربوط به سال ۱۴۰۲ و حوادث مسمومیت‌های زنجیره‌ای دانش‌آموزان در ایران است.

🔹این ویدیو روز ۳۰ فروردین ۱۴۰۲ در حساب ایکس «اتاق خبر منوتو» و با توضیح «حمله شیمیایی به مدرسه امت تهرانپارس» منتشر شده بود.

🔹از آذر ۱۴۰۱ تا آبان ۱۴۰۲، موجی از مسمومیت‌های زنجیره‌ای در مدارس ایران رخ داد. با وجود اعلام بازداشت صدها نفر، این پرونده به شفافیت کامل نرسید و عامل یا گروه اصلی به‌طور رسمی معرفی نشد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با روزهای اخیر، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

29 September 2026 15:26

❌ ویدیو با ادعای بریدن موهای یک زن به دست گشت ارشاد، مربوط به ایران نیست

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و گفته شده مربوط به برخورد ماموران گشت ارشاد با یک زن جوان در تهران است.

🔹در ویدیو فردی که چهراه‌اش مشخص نیست، موهای زنی را قیچی می‌کند و به تن و صورت او ضربه می‌زند.

🔹بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد این ویدیو مربوط به ایران نیست.

🔹نسخه کامل‌تر و با صدای اصلی ویدیو که به زبان ترکمنی است در چند اکانت ازبکستانی و قرقیزستانی منتشر شده و مربوط به درگیری شخصی بین دو زن اهل خوارزم است.

🔹گزارش‌های فراوانی از ضرب‌وشتم و حتی شلیک به شهروندان از سوی ماموران گشت ارشاد در سال‌های قبل وجود دارد، اما این ویدیو ارتباطی به ایران ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

28 September 2026 16:11

🎥 قطع اینترنت و خاموشی کسب و کارها

🔹بررسی بیش از یک میلیون و صدهزار پستِ حدود ۳ هزار کسب‌وکار محلی استان تهران در بیش از یک دهه اخیر نشان می‌دهد تعامل این صفحه‌ها در سال ۱۴۰۴ بیش از ۱۷ درصد نسبت به سال قبل از آن کاهش داشت و این افت در سال ۱۴۰۵ هم بیشتر شد.

🔹محدودیت، اختلال و قطع اینترنت و بحران‌های متعدد، آسیب شدیدی به این کسب‌وکارها وارد کرده است.

🔹زنان صاحب صفحات اینستاگرامی تک‌نفره و کسب‌وکارهای مستقر در مناطق کمتر‌ برخوردار، آسیب بیشتری دیده‌اند.

🔹بررسی‌های فکت‌نامه همچنین نشان می‌دهد که صفحات حوزه‌های مختلف شغلی، واکنش‌های متفاوتی به تحولات کشور داشته‌اند.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

👈 FactNameh/shorts">ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

28 September 2026 14:10

🎙 هزارداستان بودجه؛ قسمت بیست و نهم - سوپرال‌نین‌یو

🔹در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها مطالب زیادی درباره رویداد «سوپرال‌نین‌یو» و تاثیر آن در افزایش بارش‌ها و احتمال وقوع سیل و رویدادهای شدید آب‌وهوایی منتشر می‌شود.

🔹در بیست و نهمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، به بهانه این اخبار، سراغ موضوع «مدیریت بحران‌» در بودجه رفتیم تا به این سوال پاسخ دهیم که ایران چقدر آماده رویارویی با بحران‌های طبیعی است؟

🔹البته پیش از آن، به این مساله هم اشاره کردیم که در میان این‌ همه مساله و بحران، وسط جنگ، تنگه هرمز، محاصره اقتصادی، ممنوعیت پرواز، قیمت دلار و …، حالا چرا سوپرال‌نین‌یو؟

🔹هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در سایت رادیو فردا بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

26 September 2026 17:04

✍️ از اف ۳۵ تا ناو جرج واشنگتن؛ ادعاهای نظامی محسن رضایی چه پشتوانه‌ای دارند؟

🔹محسن رضایی در مصاحبه‌ای با شبکه خبر ادعا کرده ایران «نخستین کشوری است» که توانسته جنگنده‌های F-35، F-15 و F-18 و هواپیمای آواکس را بزند.

🔹سوابق و گزارش‌ها نشان می‌دهد دو جنگنده F-15، F-18 در گذشته نیز هدف قرار گرفته‌اند.

🔹درباره F-35 نیز گزارش موجود، از احتمال آسیب‌دیدن و فرود اضطراری جنگنده حکایت دارد، نه سرنگونی قطعی آن. ویدیوی منتشرشده، انهدام این هواگرد را نشان نمی‌دهد.

🔹رضایی همچنین از نابودی ۱۷۰ تا ۱۸۰ پهپاد پیشرفته آمریکایی گفته است. شواهدی از ساقط‌شدن تعدادی پهپاد آمریکایی وجود دارد، اما تا کنون گزارش‌ها و همچنین مدارک قابل راستی‌آزمایی برای تایید رقم ۱۷۰ تا ۱۸۰ فروند منتشر نشده است.

🔹او همچنین ادعا کرده ایران موشکی را بالای سر ناو هواپیمابر جورج واشنگتن منفجر کرده است. تا امروز شواهدی از آسیب‌دیدگی یا ازکارافتادن ناو در دست نیست و تصاویر منتشرشده، ادامه فعالیت آن را نشان می‌دهند.

🔹بنابراین حتی اگر انفجاری در نزدیکی ناو رخ داده باشد، نمی‌توان از آن نتیجه گرفت که ناو هدف قرار گرفته است.

🔹بخش دیگری از گفته‌های رضایی درباره یک وسیله زیرآبی آمریکایی است که سپاه آن را گرفته؛ شناوری که سنتکام هم اصل از دست رفتن آن را پذیرفته است. با این حال، وسیله مورد بحث، یک شناور بدون‌سرنشین زیرآبی است، نه آن‌طور که محسن رضایی ادعا می‌کند، یک زیردریایی رزمی سرنشین‌دار.

🔹قیمت گزارش‌شده برای این شناور حدود ۲٫۵ میلیون دلار است و با رقم یک تا دو میلیارد دلاریِ مطرح‌شده از سوی رضایی فاصله زیادی دارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

25 September 2026 12:30

🎙 علاج، یوفو، براووو…!

🔹در قسمت ۲۸۸ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره سامانه «علاج» صحبت می‌کنیم که برای جمع‌آوری اطلاعات مخالفان جمهوری اسلامی راه‌اندازی شده است.

🔹در ادامه، به پاسخِ برخی سوالات درباره مصاحبه «براوو»، یکی از خدمه اف۱۵ آمریکا که از ایران نجات یافت، می‌پردازیم.

🔹ادعای وزیر ارتباطات درباره بسته نشدن پلتفرم‌های بین‌المللی در دولت چهاردهم، موضوع دیگری است که درباره آن توضیح می‌دهیم.

🔹دیده شدن اشیاء نورانی در آسمان تهران و مشهد، سوژه ادعاهای مختلفی در شبکه‌های اجتماعی شد که در این اپیزود مرورشان کرده‌ایم.

🔹ویدیو و ادعای نادرست منتسب به رونمایی از موشک قاره‌پیمای رعد اتمی ایران، از سوژه‌های دیگر این هفته است.

🔹عکس دستکاری‌شده خاتمی و ابطحی با تابلوی «زن، زندگی، آزادی»، ادعای اذعان رسمی به دست داشتن اسرائیل در سقوط بالگرد رئیسی، تصویر ساختگی رئیس‌جمهور چین با نقشه بدون نام اسرائیل، ویدیوی منسوب به ورود حشدالشعبی به ایران و ماجرای نقش یک ایرانی در مدیریت و مالکیت باشگاه چلسی، موضوع دیگر فکت‌چک‌های این قسمت هستند.

❗ حجم فایل صوتی: ۲۴ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:01:01 مقدمه
00:03:24 علاج؛ سامانه بی‌نام‌ونشان برای جمع‌آوری اطلاعات مخالفان
00:17:43 درباره عملیات آمریکا نجات «براوو» در ایران چه می‌دانیم؟
00:26:07 ادعای وزیر ارتباطات درباره بسته‌نشدن پلتفرم‌ها در دولت چهاردهم
00:32:38 بررسی ادعاها درباره اشیای نورانی در آسمان تهران و مشهد
00:42:28 ادعای نادرست رونمایی از موشک رعد اتمی ۲۳ هزار کیلومتری
00:47:25 عکس دستکاری‌شده خاتمی و ابطحی با تابلوی «زن، زندگی، آزادی»
00:48:32 ادعای اذعان مقام اسرائیلی به دست‌داشتن در سقوط بالگرد رئیسی
00:49:41 تصویر ساختگی از رئیس‌جمهور چین با نقشه‌ای بدون نام اسرائیل
00:51:01 ویدیوی منسوب به ورود نیروهای حشدالشعبی از مرز مهران
00:52:20 ادعای نیمه‌درست مالکیت کامل ایرانی بر باشگاه چلسی
00:54:09 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

24 September 2026 18:03

❌ انتساب نادرست یک ویدیو به حمله به اتومبیل پزشکیان در نیویورک

🔹ویدیویی در سطحی گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند حمله با تخم‌مرغ به خودروی پزشکیان را پس از خروج از سازمان ملل نشان می‌دهد.

🔹این ادعا نادرست است و ویدیو در مرداد ۱۴۰۵ در جریان اعتراضی در تیرانا پایتخت آلبانی ضبط شده و ارتباطی با سفر پزشکیان به نیویورک ندارد.

🔹این تصاویر پیش‌تر نیز به‌اشتباه به حمله به خودروی لولا داسیلوا، رئیس‌جمهور برزیل، نسبت داده شده بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به سفر اخیر پزشکیان به نیویورک نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

24 September 2026 07:31

❌ ادعای گمراه‌کننده سعید لیلاز درباره تاثیر جنگ بر اقتصاد ایران

🔹سعید لیلاز، کارشناس اقتصادی، می‌گوید اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۴ و پیش از جنگ ۱۲روزه رشد منفی داشت، اما در تابستان و پس از جنگ، رشد اقتصادی مثبت شد.

🔹او از این مقایسه برای نشان‌دادن بی‌تاثیر بودن جنگ بر اقتصاد ایران استفاده می‌کند؛ ادعایی که بدون در نظر گرفتن سایر داده‌های اقتصادی، تصویری گمراه‌کننده از وضعیت اقتصاد ایران و تاثیر جنگ بر آن ارائه می‌دهد.

🔹آمارهای بانک مرکزی و مرکز آمار نشان می‌دهند رشد اقتصادی تابستان ۱۴۰۴ در بهترین برآورد فقط نیم درصد بوده و رشد بدون نفت در گزارش مرکز آمار منفی ۰/۲ درصد ثبت شده است.

🔹تصویر کامل‌تر زمانی به دست می‌آید که آمار زمستان ۱۴۰۴ و بهار ۱۴۰۵ را هم ببینیم. رشد اقتصادی در زمستان، در گزارش هر دو مرجع آماری و با نفت و بدون نفت منفی شد؛ در بهار ۱۴۰۵ نیز رشد اقتصادی به منفی ۱۰/۱ درصد رسید.

🔹بنابراین، گفته لیلاز اگرچه درباره منفی‌بودن رشد بهار و مثبت‌شدن جزئیِ برخی شاخص‌ها در تابستان، نادرست نیست، اما با حذف روندهای قبل و بعد از آن، اثربخشی جنگ و نااطمینانی سیاسی بر اقتصاد ایران را نادیده می‌گیرد و گمراه‌کننده است.

🔹از سوی دیگر، گزارش‌های مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی ایران نشان می‌دهند نگرانی از تنش و جنگ، پیش از آغاز درگیری‌ها بر تصمیم‌ها و فعالیت‌های اقتصادی اثر گذاشته بود.

🔹کوتاه‌بودن جنگ ۱۲روزه و محدودتر بودن پیامدهای آن نسبت به انتظارات اولیه نیز می‌تواند رشد بسیار جزئی تابستان را توضیح دهد.

🔹با این توضیحات، فکت‌نامه به ادعای سعید لیلاز نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

22 September 2026 18:52

📝 بررسی ادعاها درباره اشیای نورانی دیده‌شده در تهران و مشهد

🔹شامگاه ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ ویدیوهایی از نورهای ناشناس در آسمان تهران و مشهد منتشر شد که گمانه‌زنی‌هایی را به دنبال داشت؛ از سفینه فرازمینی و هواپیمای ادعایی TR-3B تا پهپاد، هواپیمای معمولی، بادبادک چراغ‌دار و تصاویر ساختگی با هوش مصنوعی.

🔹سازمان هواپیمایی کشوری گفته پرواز مشخصی که بتوان آن را به مشاهده تهران نسبت داد، در رادارهای بررسی‌شده دیده نشده است.

🔹با این حال، کیفیت پایین ویدیوها، در دسترس نبودن فایل‌های اصلی و نبودن اطلاعات دقیق زمانی، مکانی و راداری اجازه شناسایی قطعی پدیده‌ها را نمی‌دهد.

🔹انتشار این تصاویر تقریبا با پنجاهمین سالگرد مشاهده مشهور شهریور ۱۳۵۵ در تهران همزمان شده است؛ رویدادی که طی آن دو جنگنده اف‌-۴ برای بررسی جسمی نورانی به پرواز درآمدند و خلبانان از اختلال در تجهیزات، مشاهده نورهای رنگی و جدایی چند جسم نورانی گزارش دادند.

🔹اسناد اطلاعاتی آمریکا درباره پدیده آن سال، اصل مشاهده، رهگیری راداری و گزارش خلبانان را ثبت کرده‌اند، اما هویت جسم را مشخص نمی‌کنند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh